Στην εκπαίδευση, σχεδόν πάντα στις συζητήσεις, δημόσιες ή ιδιωτικές, η μόνιμη διαπίστωση «ειδικών» αλλά και απλών ανθρώπων είναι ότι η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα, αν όχι του κόσμου, σίγουρα της Ευρώπης, που υπάρχουν φροντιστήρια.

Η διαπίστωση αυτή δεν είναι  λάθος. Είναι ένα μεγάλο ψέμα που καλλιεργείται έντεχνα και συστηματικά.

Φροντιστήρια και ιδιαίτερα μαθήματα υπάρχουν σε όλες τις χώρες του κόσμου. Σύμφωνα με το ίδρυμα Bertelsmann,  το ποσοστό των μαθητών, μεταξύ έξι και δεκαέξι ετών,  στη Γερμανία που καταφεύγει στα φροντιστήρια βρίσκεται στο 14%, στη Γαλλία 36% και σε χώρες της Ασίας, όπως η Κορέα και η Ιαπωνία στο 70%.

Σίγουρα, πάντως, η λεγόμενη παραπαιδεία δεν είναι τόσο εκτεταμένη, τουλάχιστον στις ευρωπαϊκές χώρες, όσο στην πατρίδα μας.

Οι «ειδικοί» όταν αναφέρονται στην «παραπαιδεία» τη συνδέουν, συνήθως, με τη λεγόμενη  «κρίση» της εκπαίδευσης. Την κακή, δηλαδή, δημόσια εκπαίδευση που αναγκάζει τους γονείς να καταφεύγουν στην παραπαιδεία για να συμπληρώσουν «τα κενά» των παιδιών τους. Στο στόχαστρο των «ειδικών», που επιστρατεύονται από τα ΜΜΕ,  είναι κυρίως ή αποκλειστικά οι εκπαιδευτικοί, που είναι βολεμένοι, που είναι αδιάφοροι, που δουλεύουν λίγο και βέβαια αρνούνται να αξιολογηθούν, κάτι που αποδεικνύει όλα τα προηγούμενα.  Η εξήγηση αυτή, που είναι κραυγαλέα απλοϊκή, αποσπασματική και σε μεγάλο βαθμό ψευδής βρίσκει ακροατήριο στην κοινωνία. Σε μια κοινωνία που διαπαιδαγωγείται συστηματικά στις υπεραπλουστεύσεις και στην αναζήτηση αποδιοπομπαίων τράγων όλο το σκεπτικό είναι πειστικό και αληθοφανές. Αν ήταν καλύτεροι οι εκπαιδευτικοί, αν δούλευαν περισσότερο, αν ελέγχονταν συστηματικά, τότε, λογικά, τα παιδιά «θα μάθαιναν γράμματα στο σχολείο».

Η διαπίστωση αυτή είναι αυταπόδεικτα λαθεμένη από τη στιγμή που όλοι γνωρίζουν ότι η παραπαιδεία ανθεί εξίσου σε δημόσια αλλά και ιδιωτική εκπαίδευση. Στην ιδιωτική εκπαίδευση όπου η «αξιολόγηση» είναι καθημερινή και ασφυκτική, η πίεση τεράστια και οι συνθήκες εργασίας των εκπαιδευτικών μεσαιωνικές.

Ποιοι είναι όμως οι λόγοι της τόσο εκτεταμένης παραπαιδείας.

Οι λόγοι είναι πολλοί και διαφορετικοί.

Στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση η  παραπαιδεία (περισσότερο τα  ιδιαίτερα μαθήματα), που δεν είναι τόσο εκτεταμένη όσο στη Δευτεροβάθμια, έχει σχέση:

•  με την αδυναμία  του εκπαιδευτικού συστήματος να βοηθήσει αποτελεσματικά τους αδύνατους μαθητές  και τους μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες (π.χ. ανύπαρκτη ή ευκαιριακή και ανοργάνωτη ενισχυτική διδασκαλία).
• με τη σχολική ύλη και τα προβληματικά βιβλία που απευθύνονται στο μέσο και το μαθητή που προέρχεται από ανώτερο κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον.
• με τη δυσκολία ή  αδυναμία πολλών γονιών, για πολλούς και ποικίλους λόγους, να βοηθήσουν τα παιδιά τους, όταν αυτό απαιτείται, στις κατ` οίκον εργασίες.
• με την αδυναμία της δημόσιας εκπαίδευσης να εξασφαλίσει την εκμάθηση της ξένης γλώσσας στο σχολείο (για το εξαιρετικά σημαντικό αυτό ζήτημα θα χρειαζόταν μια ολόκληρη ανάλυση, που, μάλλον όχι τυχαία, δεν κάνει κανείς).
• Και με την αγωνία και την ελπίδα πολλών γονιών, ιδιαίτερα των πιο ευκατάστατων, να εξασφαλίσουν, ακόμα κι από τα χρόνια του Δημοτικού πιο ευνοϊκές συνθήκες για τις μελλοντικές σπουδές.

Σίγουρα παίζουν ρόλο κι άλλοι παράγοντες που ενισχύουν την τάση για προσφυγή στην παραπαιδεία, όπως τα πληθωρικά τμήματα και η αποτελεσματικότητα του δασκάλου, όπως συμβαίνει σε ολόκληρο τον κόσμο κλπ.

 Στη Δευτεροβάθμια και ιδιαίτερα στη Λυκειακή εκπαίδευση τα φροντιστήρια και τα ιδιαίτερα, που ανθούν σε δημόσια και ιδιωτική εκπαίδευση, συνδέονται άμεσα με τις πανελλαδικές εξετάσεις εισαγωγής στα πανεπιστήμια. Η προσπάθεια των γονιών και των μαθητών δεν είναι να καλύψουν τα οποιαδήποτε κενά αλλά να πιάσουν τα μόρια για να εισαχθούν στη σχολή επιθυμίας τους.

Αν υποθέσουμε ότι όλοι οι μαθητές  μπορούσαν να εισαχθούν στη σχολή της αρεσκείας τους, είναι σχεδόν βέβαιο ότι ελάχιστοι θα κατέφευγαν στα φροντιστήρια. Αυτό το γεγονός κάνει τους πολιτικούς να προτείνουν ή να υπόσχονται «ελεύθερη εισαγωγή» τα πανεπιστήμια. Μια υπόσχεση βέβαια που είναι απολύτως αδύνατο να υλοποιηθεί. Και δεν χρειάζεται να είναι κανείς διάνοια για να κατανοήσει ότι ούτε λογικό είναι  ούτε δυνατό να εισαχθούν όλοι οι μαθητές στις περιζήτητες σχολές (ιατρική, πολυτεχνικές, νομική κλπ). Βέβαια το γεγονός ότι η μεγάλη πλειοψηφία των μαθητών θα επιθυμούσε την εισαγωγή σ` αυτές τις σχολές δεν προέρχεται από κάποιο ιδιαίτερο ενδιαφέρον ή την κλίση των μαθητών. Έχει σχέση με τα αδιέξοδα στην αγορά εργασίας, με την ανεργία και την ελπίδα γονιών και μαθητών, μέσω των σπουδών, να έχουν ένα καλύτερο μέλλον. Αν είχαν τη δυνατότητα όλοι οι μαθητές, ανάλογα με την κλίση και τα ενδιαφέροντά τους, να σπουδάζουν στη σχολή που πραγματικά επιθυμούν και να έχουν ελπίδες στο μέλλον να ασκήσουν το επάγγελμά τους με αξιοπρεπείς συνθήκες και αποδοχές, τότε είναι απολύτως σίγουρο ότι ούτε τα  φροντιστήρια και τα ιδιαίτερα θα ανθούσαν και δεν θα είχαμε τσακισμένους έφηβους που απ` την τρυφερή τους ηλικία να κάνουν  συμβιβασμούς που είναι πιθανό να τους  κάνουν δυστυχισμένους στη ζωή τους, με την ελπίδα ότι θα είναι καλύτερη η οικονομική τους κατάσταση.

Με λίγα λόγια τα φροντιστήρια και τα ιδιαίτερα δεν έχουν σχέση τόσο με τις (υπαρκτές)  ανεπάρκειες του εκπαιδευτικού συστήματος (κι όχι μόνο των εκπαιδευτικών που είναι μόνο ένας, σημαντικός σίγουρα, παράγοντας της εκπαιδευτικής διαδικασίας και δεν χαράζει αυτός την εκπαιδευτική πολιτική)  όσο με την ανεργία και τα τεράστια αδιέξοδα στην αγορά εργασίας.

Το ενδιαφέρον, βέβαια, των ΜΜΕ για το πρόβλημα της  παραπαιδείας δεν έχει σαν αφετηρία την αγωνία για τη βελτίωση της δημόσιας εκπαίδευσης. Το αντίθετο. Πίσω από την κατασυκοφάντησης της δημόσιας εκπαίδευσης και των εκπαιδευτικών, που παρά τα προβλήματα και της δυσλειτουργίες παράγει σημαντικό και αξιόλογο έργο, όπως, για παράδειγμα, η ένταξη εκατοντάδων χιλιάδων παιδιών μεταναστών με πραγματικά θαυμαστό, για τις συνθήκες, τρόπο ή η εξαγωγή εκατοντάδων χιλιάδων επιστημόνων, κρύβεται ο πραγματικός στόχος της ιδιωτικοποίησης της δημόσιας εκπαίδευσης και της μετατροπής της σε εμπορεύσιμο προϊόν και πεδίο κερδοσκοπικής δραστηριότητας. Αυτό θα επιτευχθεί με την εισαγωγή των κανόνων και των πρακτικών της Αγοράς στο σχολείο, μέσω της λεγόμενης αυτονομίας, της αξιολόγησης και του ανταγωνισμού.

Το ότι η  παραπαιδεία, τα φροντιστήρια αλλά και τα ιδιαίτερα, έχουν άμεση σχέση με τις συνθήκες στην αγορά εργασίας μπορούμε να το δούμε στην περίπτωση της  Γερμανίας. Μια Γερμανία που ενώ καλπάζει στην οικονομία (πλεόνασμα 65 δις Ευρώ για το 2016) οι συνθήκες για τους εργαζόμενους και ιδιαίτερα για τους ανειδίκευτους εργαζόμενους γίνονται ολοένα και πιο δύσκολες. Οι μισθοί μειώνονται, οι κοινωνικές  παροχές επίσης και εκατομμύρια εργαζόμενοι αμείβονται με τον κατώτατο μισθό ή εργάζονται σε καθεστώς μερικής απασχόλησης (Δεκαπέντε εκατομμύρια εργαζόμενοι εργάζονται σε καθεστώς μερικής απασχόλησης, ποσοστό 39% του εργατικού δυναμικού.)

Αυτή η χειροτέρευση των συνθηκών εργασίας και η ανασφάλεια για το μέλλον που αισθάνονται ιδιαίτερα τα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα οδηγεί πολλούς γονείς να καταφεύγουν πλέον στην παραπαιδεία, ακόμα κι απ` το δημοτικό, με την ελπίδα ότι έτσι θα εξασφαλίσουν ένα καλύτερο μέλλον για τα παιδιά τους μέσω των σπουδών.

Διαβάστε πιο κάτω τη σύντομη συνέντευξη του προέδρου του γερμανικού συνδικάτου Γιόζεφ Κράους με αντικείμενο την παραπαιδεία στη Γερμανία.

Η συνέντευξη (από το γερμανικό περιοδικό Spiegel) είναι και μια απάντηση σε όλους αυτούς που συκοφαντούν καθημερινά την ελληνική δημόσια εκπαίδευση και τους εκπαιδευτικούς (αποκρύπτοντας συνήθως τις πραγματικές αιτίες των προβλημάτων) παρουσιάζοντας την σαν το μοναδικό μαύρο πρόβατο μέσα στο κοπάδι κατάλευκα της ευρωπαϊκής Ένωσης.

Συμβαίνουν λοιπόν και «εις τα Ευρώπας». 

Τίποτε εξάλλου δεν είναι τυχαίο. Ίδια πολιτική, έστω και με διαφορετικές ταχύτητες, σε λιγότερο ή περισσότερο διαφορετικές συνθήκες, παράγουν παρόμοια αποτελέσματα.

Μπορεί τα χρήματα που ξοδεύονται στη Γερμανία για τη λεγόμενη παραπαιδεία, αναλογικά με την Ελλάδα, να είναι πολύ λιγότερα. Κάτι που επίσης έχει σχέση με τις πολύ περισσότερες  διεξόδους στην επαγγελματική αποκατάσταση. Ποιος όμως θα το φανταζόταν στην κραταιά Γερμανία, όπου η παραπαιδεία πριν μερικές δεκαετίες ήταν, όντως, σχεδόν άγνωστη λέξη, θα συζητούσαν κι εκεί το πρόβλημα της παραπαιδείας.

Λέτε να φταίει κι εκεί το κακό δημόσιο σχολείο και οι ανεπαρκείς εκπαιδευτικοί, όπως η οργιώδης προπαγάνδα βομβαρδίζει τους πολίτες;

Η σύντομη συνέντευξη που ακολουθεί έχει ενδιαφέρον από κάθε άποψη και λέει αυτονόητες αλήθειες, που δεν ισχύουν μόνο για τη Γερμανία.  

ΤΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝΗΘΩΣ ΜΙΑ ΑΝΟΗΣΙΑ [2]

Ο Γιόζεφ Κράους, γεννημένος το 1949, πρόεδρος, μέχρι πρόσφατα, του γερμανικού συνδικάτου εκπαιδευτικών. Για πολλά χρόνια ήταν σχολικός ψυχολόγος υπεύθυνος για την περιφέρεια της Κάτω Βαυαρίας και ως διευθυντής Λυκείου για  22 χρόνια γνώρισε τη διαδικασία των απολυτήριων εξετάσεων για 22 τάξεις μαθητών. 

SPIEGEL: Μετά τις διακοπές ξεκινάει μια εξαιρετικά κοπιαστική περίοδος για πολλούς μαθητές. Πόσο συνδέονται οι βαθμοί με την επαγγελματική επιτυχία στη συνέχεια;

Josef Kraus: Στη Γερμανία έχουμε πολλούς δρόμους για την επαγγελματική εκπαίδευση και τις σπουδές. Το γυμνάσιο ( τύπος σχολείου μέσω του οποίου ένας μαθητής έχει τη δυνατότητα να σπουδάσει στο πανεπιστήμιο) είναι μόνο ένας απ` αυτούς. Το σχολείο δεν κλείνει σε κανέναν το δρόμο προς το μέλλον. Οι σπουδές μετά το σχολείο και η επαγγελματική επιτυχία, στατιστικά, εξαρτώνται μόνο κατά 50% από τους βαθμούς στο σχολείο. Αυτό δεν είναι πολύ. Πολλοί άλλοι παράγοντες παίζουν  ρόλο. Η επιλογή της κατεύθυνσης είναι ο καθοριστικός παράγοντας. Η διάρκεια, η αντοχή και η εσωτερική

πειθαρχία. Επίσης οι ενθουσιώδεις δάσκαλοι. Και κάτι ακόμα σημαντικό. Να έχει ο μαθητής σ` αυτή την πορεία την πραγματική στήριξη.

SPIEGEL: Πολλές πανεπιστημιακές σχολές έχουν υψηλές βάσεις εισαγωγής, κάτι που σημαίνει ότι μόνο με πολύ υψηλή βαθμολογία μπορεί κανείς να εισαχθεί. Πόσο χρόνο θα προτείνατε ότι πρέπει να αφιερωθεί για το διάβασμα και το φροντιστήριο;

Kraus: Το φροντιστήριο στις περισσότερες περιπτώσεις είναι μια ανοησία. Θωρώ ότι το φροντιστήριο έχει νόημα μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Όταν κάποιος μαθητής αλλάζει τόπο κατοικίας και σχολείο  και στο νέο σχολείο είναι πιο μπροστά στην ύλη. Όταν για λόγους υγείας ή για ιδιαίτερους οικογενειακούς λόγους υπάρχουν κενά. Σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί κανείς να πετύχει με το φροντιστήριο την είσοδο στις επιθυμητές σχολές και μάλιστα αρχίζοντας  από το Δημοτικό. Το φροντιστήριο πρέπει να παραμείνει μια εξαίρεση και μετά από δέκα με δώδεκα εβδομάδες πρέπει να σταματάει. Τα υπόλοιπα είναι για να καθησυχάζονται οι γονείς. Από το 1,5 δισεκατομμύρια Ευρώ περίπου που δίνονται για φροντιστήριο κατ` έτος  το ένα δισεκατομμύριο  είναι λεφτά στον αέρα.

SPIEGEL: Πώς θα καταλάβουν οι γονείς ότι το παιδί τους δεν καταβάλλει την προσπάθεια που απαιτείται και πρέπει να προσπαθήσει περισσότερο ή ότι έχει φτάσει στα όριά του;

Kraus: Τρία πράγματα πρέπει να προσέχουν οι γονείς. Όταν το παιδί φέρνει χαμηλούς βαθμούς αλλά οι εκπαιδευτικοί λένε ότι έχει περισσότερες δυνατότητες. Όταν κάνει τις εργασίες του με πίεση και γκρίνια. Και όταν το πρωί έχει άρνηση να πάει στο σχολείο, παραπονιέται ότι πονάει η κοιλιά του, έχει τάση για εμετό και δεν κοιμάται καλά τη νύχτα.

SPIEGEL: Τι πρέπει σ` αυτή την περίπτωση να κάνουν;

Kraus: Τότε πρέπει να μιλήσουν με το δάσκαλο της τάξης ή με τον σχολικό ψυχολόγο. Από πίσω μπορεί να κρύβονται λάθος τεχνικές εργασίας, προβλήματα κοινωνικοποίησης, σχολικός εκφοβισμός ακόμα και αδυναμίες του εκπαιδευτικού. Οι γονείς δεν πρέπει να περιμένουν αλλά άμεσα να δράσουν.

SPIEGEL: Τι ακριβώς σημαίνει αυτό;

Kraus: Πριν τα Χριστούγεννα και μέχρι το τέλος του πρώτο τετραμήνου, μπορεί κανείς να βοηθήσει αποτελεσματικά, ίσως αλλάζοντας τάξη ή σχολείο. Η πιο σημαντική συμβουλή μου, όμως, προς τους γονείς θα ήταν: Μην υποβιβάζετε τα παιδιά σας στο ρόλο της μηχανής βαθμοθηρίας. Δείξτε τους ότι η αγάπη σας απέναντί τους δεν εξαρτάται από τους καλούς βαθμούς.

[1] Αντλήθηκε από την εφημερίδα Der Tagesspiegel, [εδώ]

[2] Αναδημοσίευση απο την εφημερίδα DER SPIEGEL, [εδώ]

The post ΕΝΑΜΙΣΗ ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΕΥΡΩ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΩΝ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο ΕΝΑΜΙΣΗ ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΕΥΡΩ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΩΝ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

Η αλματώδης ανάπτυξη των τεχνολογιών της επικοινωνίας  τις τελευταίες δεκαετίες υπόσχονταν μια πραγματική επανάσταση  στη ζωή των ανθρώπων.Ολόκληρη η γνώση της ανθρωπότητας θα  ήταν στη διάθεση όλων των ανθρώπων με το πάτημα ενός  κουμπιού.Με το  internet θα μπορούσε κανείς να ενημερώνεται σε πραγματικό χρόνο και χωρίς διαμεσολάβηση για τις εξελίξεις παγκόσμια, στις επιστήμες, την οικονομία και σε κάθε πτυχή της ανθρώπινης ζωής.Να έχει πρώτος την πληροφορία που θα του άνοιγε το δρόμο για την επαγγελματική του επιτυχία.Να εργάζεται χωρίς ωράριο και χωρίς φυσική  παρουσία στον εργασιακό χώρο.Να σπουδάζει στα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου από το γραφείο του σπιτιού του.

Πολλά απ` αυτά έγιναν πράξη.Οι άνθρωποι μπορούν ανά πάσα στιγμή να επικοινωνούν με το πάτημα ενός κουμπιού με άλλους ανθρώπους στην άλλη άκρη της γης. Κάποιοι εργάζονται από το σπίτι τους χωρίς να χρειάζεται να βρίσκονται καθημερινά στο γραφείο. Ήδη πολλοί σπουδάζουν από απόσταση και ακόμα ένας γιατρός μπορεί να εξετάζει  ασθενείς  που βρίσκονται εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά.Όμως η ζωή των ανθρώπων δεν έγινε ούτε πιο εύκολη ούτε καλύτερη.Για κάθε θετική εξέλιξη οι αρνητικές εξελίξεις  ήταν πολλές και σημαντικές.Η χρήσιμη πληροφορία που αναζητούν όλοι  πνίγεται σ` έναν ωκεανό παραπληροφόρησης  και άχρηστων πληροφοριών.Αντί για εξοικονόμηση χρόνου έχουμε καθημερινή, πολύωρη και  άσκοπη σπατάλη χρόνου που στερούνται οι άνθρωποι από τον ελεύθερο χρόνο τους για τους ίδιους, τις οικογένειές τους και τους φίλους τους.

Οι σπουδές από απόσταση μπορεί να έδωσαν την ευκαιρία σε περισσότερους  ανθρώπους να σπουδάσουν αλλά και ταυτόχρονα  οδήγησαν, σε πολλές περιπτώσεις, σε  υποβάθμιση των σπουδών λόγω της αδυναμίας  ουσιαστικού ελέγχου και της  απαραίτητης φυσικής παρουσίας .  Η αντιγραφή και η λογοκλοπή πήρε μεγάλες και μάλλον ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Ταυτόχρονα αναπτύχτηκε μια καινούρια αγορά με μοναδικό κίνητρο  το γρήγορο και χωρίς ιδιαίτερο κόπο κέρδος.Ηεργασία από απόσταση όχι μόνο δεν βελτίωσε τις συνθήκες ζωής των εργαζομένων με την καλύτερη διαχείριση του προσωπικού χρόνου, αλλά, αντίθετα,  οδήγησε σε αποξένωση, εντατικοποίηση  και υποβάθμιση των δικαιωμάτων τους. Κι αυτά είναι μόνο ένα μέρος κι ίσως το πιο ασήμαντο  των αρνητικών εξελίξεων.

Ο εθισμός των νέων αλλά και των μεγαλύτερων από τις διάφορες τεχνολογικές εφαρμογές  τείνει να λάβει διαστάσεις πραγματικής πανδημίας.  Ήδη και στη χώρα μας  σε πολλά νοσοκομεία έχουν δημιουργηθεί τμήματα για την απεξάρτηση των νέων αλλά και των μεγαλύτερων από τις ηλεκτρονικές συσκευές και το internet.Η κατάργηση της ιδιωτικότητας  (που αγγίζει,  πολλές φορές, τα όρια της αυτοδιαπόμπευσης)  και η δυνατότητα παρακολούθησης δισεκατομμυρίων πολιτών δημιουργούν σοβαρότατους κινδύνους για το ίδιο το μέλλον όχι μόνο της δημοκρατίας αλλά και την ίδιας της ανθρώπινης κοινωνίας όπως τη γνωρίζουμε μέχρι σήμερα.

Το ανησυχητικό είναι ότι η πλειοψηφία των πολιτών   αντιμετωπίζει τις εξελίξεις σαν  φυσικό φαινόμενο. Όπως τα σύννεφα και τη βροχή.Οι δημόσιες ανακοινώσεις πρωθυπουργών μεγάλων κρατών ότι παρακολουθούνται οι επικοινωνίες των κυβερνήσεων από άλλες χώρες δεν προκαλούν κανενός είδους αντίδραση ή ανησυχία.

Όλα αυτά, βέβαια,  δεν οφείλονται στην τεχνολογία. Καμία επιστημονική ή τεχνολογική ανακάλυψη δεν είναι από μόνη της καλή ή κακή. Η χρήση της είναι εκείνη που δημιουργεί τα προβλήματα. Σ` έναν κόσμο όμως που η πρόοδός του εξαρτάται από τις διαθέσεις της αγοράς και είναι δομημένη στη λογική του κέρδους τότε κάθε τεχνολογική ανακάλυψη εκ των πραγμάτων θα υποτάσσεται σ` αυτήν  ακριβώς τη λογική.

Μέχρι σήμερα ο χώρος της εκπαίδευσης  φαινόταν να μην επηρεάζεται τόσο απ` αυτές τις τεχνολογικές εξελίξεις. Η οργάνωση της σχολικής πράξης ακολουθούσε τους παραδοσιακούς τρόπους. Το βιβλίο, ο πίνακας και το τετράδιο ήταν τα βασικά εργαλεία της δουλειάς των δασκάλων. Η πίεση όμως που δέχεται καθημερινά το σχολείο από τις αλλαγές που επιφέρει η ανάπτυξη της τεχνολογίας στη ζωή και στον τρόπο που μεγαλώνουν τα παιδιά είναι τεράστια. Οι μαθητές δεν μεγαλώνουν πια με τα παραδοσιακά παιχνίδια και το παιδικό παραμύθι δεν έχει θέση στον κόσμο των νηπίων και των παιδιών. Το ελεύθερο παιχνίδι και η επαφή με τη φύση, ιδιαίτερα στις μεγάλες πόλεις, είναι σχεδόν ανύπαρκτα. Τα σημερινά παιδιά μεγαλώνουν με το τάμπλετ και τα κινητά και «διασκεδάζουν» με τις ηλεκτρονικές  παιχνιδομηχανές. Η αποστροφή, σχεδόν απέχθεια,  που εμφανίζουν οι μαθητές απέναντι στα έντυπα μέσα (βιβλίο και τετράδιο) είναι ένα καινούριο και ανησυχητικό φαινόμενο. Ταυτόχρονα η αδυναμία αυτοσυγκέντρωσης και προσοχής, που πιθανότατα  συνδέεται με τον τρόπο που μεγαλώνουν τα σημερινά παιδιά,  δυσκολεύουν αφάνταστα τη σχολική πράξη.

Πολλοί και από διαφορετικές αφετηρίες (ιδεολογικές αντιλήψεις, ταύτιση τεχνολογικής εξέλιξης και προόδου, συμφέροντα κλπ) παρότι διαπιστώνουν τις αρνητικές επιπτώσεις  αυτού του τρόπου ζωής στην ανάπτυξη και τη συμπεριφορά των μαθητών θεωρούν ότι η λύση είναι περισσότερη τεχνολογία (Πολλά ιδιωτικά σχολεία που «αφουγκράζονται» τις διαθέσεις της «κοινής γνώμης» διαφημίζουν την ψηφιοποίηση ως πλεονέκτημα απέναντι στη δημόσια εκπαίδευση.). Το σχολείο, θεωρούν ότι πρέπεινα προσαρμοστεί, μάλλον να αποδεχτεί, τη νέα «πραγματικότητα». 

Για να αυξήσουμε ή να κερδίσουμε την προσοχή των μαθητών να χρησιμοποιήσουμε τις νέες τεχνολογίες,  το Διαδίκτυο  και τα διάφορα βίντεο παιδαγωγικού ή άλλου περιεχομένου. Να συνεχίσουμε δηλαδή και στο σχολικό χρόνο να βομβαρδίζουμε τον ήδη υπερφορτωμένο εγκέφαλο των μαθητών με εναλλασσόμενες εικόνες ελπίζοντας ότι θα κερδίσουμε για μερικά δευτερόλεπτα ή λεπτά την προσοχή των παιδιών. Αγνοούν ότι η στιγμιαία προσοχή δεν παράγει κανενός είδους γνώση και καμιά σύνδεση και σκέψη δεν συμβαίνει στον παιδικό εγκέφαλο.

Σε κάποια σχολεία ήδη αρκετοί εκπαιδευτικοί χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο  και  τους διαδραστικούς πίνακες. Η δουλειά διευκολύνεται γιατί η εικόνα και η προβολή της σελίδας του βιβλίου βοηθάει στην αντιγραφή της λύσης των ασκήσεων και ένα μικρό βίντεο μπορεί να συγκεντρώσει την προσοχή των παιδιών για λίγα λεπτά. Πόσο αυτές οι μικρές διευκολύνσεις βοηθούν πραγματικά την καλύτερη κατανόηση και τη γνώση είναι ένα ερώτημα που ούτε διερευνάται ούτε απαντιέται.

Η κατάσταση αυτή δεν διαφέρει σημαντικά  από την «εισβολή»  των φωτοτυπικών μηχανημάτων στα σχολεία που ενώ διευκόλυναν τη δουλειά των δασκάλων δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι έκαναν καλύτερη την εκπαίδευση των μαθητών. Μάλλον το αντίθετο έχει συμβεί. Το ότι απουσιάζει οποιαδήποτε έρευνα που να έχει, έστω στοιχειωδώς διερευνήσει το θέμα, σίγουρα δεν προκαλεί έκπληξη.

Ο νυν υπουργός Παιδείας ανακοίνωσε πρόσφατα, ως μη ώφειλε, ότι σε λίγα χρόνια το έντυπο βιβλίο θα είναι παρελθόν από τα σχολεία. Χωρίς κανένα σχέδιο, χωρίς καμία μελέτη διατυπώνονται φράσεις του συρμού που απλώς χαϊδεύουν τ` αυτιά της «κοινής γνώμης». Μια κοινής γνώμης που εκπαιδεύεται να καταναλώνει άκριτα και να εκστασιάζεται με τα επιτεύγματα της τεχνολογίας. Μιας  τεχνολογίας όμως που υπηρετεί πρώτα και κύρια το κέρδος και ελάχιστα ή καθόλου τις πραγματικές  ανάγκες των πολιτών και τις κοινωνίας. 

Η ταύτιση της προόδου με την άκριτη προβολή-αποδοχή των τεχνολογικών επιτευγμάτων, που δήθεν αποτελούν φάρμακο δια «πάσαννόσον»,δεν είναι δείγμα προοδευτικής σκέψης. Μπορεί να είναι και το αντίθετο. Η επίκληση ή αναζήτηση μαγικών λύσεων είναι μάλλον δείγμα καθυστέρησης.

Ούτε ο θάνατος του σχολικού βιβλίου επίκειται τόσο σύντομα  ούτε η τεχνολογία είναι η ευθεία και ανεμπόδιστη οδός προς τον «παράδεισο» και την πρόοδο.

Στη μεταφρασμένη συνέντευξη του διευθυντή της Πανεπιστημιακής Ψυχιατρικής κλινικής στο Ουλμδρ Μάνφρεντ Σπίτσερ* (ManfredSpitzer)που ακολουθεί, από ακρόαση στη επιτροπή της Βουλής του κρατιδίου της Έσσης στη Γερμανία, με θέμα «Ψηφιοποίηση και εκπαίδευση»,αναδεικνύονται τα σοβαρότατα προβλήματα που προκαλούνταηλεκτρονικά μέσα στη ζωή των νέωνκαι στην εκπαιδευτική διαδικασία, τους κινδύνους και τα συμφέροντα που διαγκωνίζονται για την επιβολή τους.Είναι σίγουρο ότι την τεχνολογική πρόοδο ούτε να την αρνηθούμε επιτρέπεται  ούτε να την εμποδίσουμε μπορούμε.

Είναι απαραίτητο να συζητήσουμε και να προβληματιστούμε σοβαρά τι μπορεί να μας προσφέρει η τεχνολογία , πώς μπορεί να αξιοποιηθεί, ποιους κινδύνους προκαλεί  και πώς μπορούμε να τους αντιμετωπίσουμε.

Τα όσα εξαιρετικά ανησυχητικά αναφέρει, με στοιχεία, ο Μάνφρεντ Σπίτσερ, πρέπει να χτυπήσουν δυνατά το καμπανάκι του κινδύνου για όλους.

Manfred Spitzer

Risiken und NebenwirkungendigitalerInformationstechnik

Μάνφρεντ Σπίτσερ[1]

Παρενέργειες και κίνδυνοι από την ηλεκτρονική τεχνολογία[2]

Ακρόαση στην επιτροπή της Βουλής της Έσσης 14.10.2016

Hessischer Landtag, 14.10.2016

Digitalisierung und schulischeBildung

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

1.Σε ποια έκταση  θα πρέπει τα ηλεκτρονικά μέσα ( PC, Notebooks, Tablets) να εισαχθούν στους διάφορους τύπους σχολείων.

Δεν γνωρίζω την  έκταση της χρήσης ηλεκτρονικών μέσων στα σχολεία της Έσσης . Δεν γνωρίζω επίσης καμιά έρευνα που να έχει διερευνήσει το ζήτημα της εισόδου των ηλεκτρονικών μέσων στα σχολεία της Έσσης και να έχει μετρήσει αντικειμενικά την επιτυχία στη μάθηση.

2. Ποια εμπειρικά δεδομένα υπάρχουν για την εισαγωγή των ηλεκτρονικών μέσων (ιδιαίτερα των τάμπλετ, διαδραστικών πινάκων), στο μάθημα, με διαφοροποίηση, όσο είναι δυνατόν ως προς την ηλικία, τα είδη των μέσων, την ύλη, τις  απαιτήσεις και τις  ανάγκες στην οργάνωση της διδακτικής πράξης.

Τα   δεδομένα για την εισαγωγή των ηλεκτρονικών μέσων στα σχολεία είναι  ελάχιστα, λιγότερο  απ` όσο μπορεί κανείς να διανοηθεί. Αυτό είναι χαρακτηριστικό στα Παιδαγωγικά. Ένα παράδειγμα από το ειδικό περιοδικό «Science». Από τα 200 προς έλεγχο παιδαγωγικά προγράμματα, τα οποία είχαν ως στόχο τη διερεύνηση της δυνατότητας για βελτίωση διδακτικής, μόνο τα 34 μπορούσαν αξιολογηθούν. Από αυτά αξιολογήθηκαν τα 20. Από τα 20  για τα  11 διαπιστώθηκε ότι  υπάρχει ανάγκη περαιτέρω έρευνας. Για  7 εκτιμήθηκε ότι ήταν άξια μνείας και 2 «ήταν πιθανόν» χρήσιμα. Καμία από τις 200 έρευνες δεν έδειξε αποδεδειγμένα αποτελέσματα (Mervis 2004).

Αν μελετήσει κανείς τα δεδομένα των υπαρχουσών ερευνών, από τη Γερμανία αλλά και διεθνώς, διαπιστώνει ότι τα ηλεκτρονικά μέσα ή δεν επηρεάζουν καθόλου τους βαθμούς των μαθητών ή τους επηρεάζουν αρνητικά (βλέπε Πίνακας 1).

Στα δύο δικά μου βιβλία, με βάση τα διεθνή στοιχεία, έχω τεκμηριώσει τα δεδομένα, όσον αφορά  την εισαγωγή των Η/Υ στα σχολεία. Ως προς την εισαγωγή των φορητών υπολογιστών, εξ όσων  γνωρίζω,  δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία αξιόλογη, μεθοδική και  ανεξάρτητη έρευνα. Επίσης ελάχιστα δεδομένα υπάρχουν ως προς τη χρήση των διαδραστικών πινάκων στο μάθημα. Όποιος ισχυρίζεται ότι εισαγωγή των φορητών υπολογιστών και των διαδραστικών πινάκων επηρεάζει θετικά την επιτυχία της διδασκαλίας έχει το βάρος της απόδειξης του ισχυρισμού και,εξ όσων γνωρίζω, επίσης, τέτοια απόδειξη δεν έχει παρουσιάσει κανείς.

3. Τι σημαίνει ψηφιοποίηση του μαθήματος ή καλύτερα το ηλεκτρονικό μάθημα σύμφωνα με το σχέδιο που έχει δημοσιοποιηθεί; Είναι παιδαγωγικά σχέδια;

Συχνά υποστηρίζεται από τους υπέρμαχους της ψηφιοποίησης, ότι αυτή θα είχε επιτυχία αν συνδέονταν με το κατάλληλο παιδαγωγικό σχέδιο. Εδώ θα πρέπει  να πούμε ότι πέρασαν σχεδόν δύο δεκαετίες χωρίς  να εκπονηθεί τέτοιο σχέδιο. Για έρευνες που να αποδεικνύουν την αποτελεσματικότητα, βέβαια, ούτε λόγος.

4.Ποιοι  εκπαιδευτικοί στόχοι μπορούν να επιτευχθούν αποτελεσματικότερα με τα ηλεκτρονικά μέσα;

Στις συζητήσεις που διεξάγονται  για τους εκπαιδευτικούς στόχους οι οποίοι θα  μπορούσαν  να επιτευχθούν μέσω των ηλεκτρονικών μέσων  υποστηρίζεται ότι διευκολύνουν  τη μάθηση, κάτι για το οποίο δεν υπάρχει καμιά απόδειξη.

Επίσης σαν επιχείρημα υποστηρίζεται ότι πρέπει η επαφή με την ηλεκτρονική τεχνολογία επικοινωνίας   να διδαχτεί και γι` αυτό είναι απαραίτητη η εισαγωγή των υπολογιστών στα σχολεία. Δυστυχώς έρευνες έχουν δείξει, κάτι μη αναμενόμενο, ότι η επαφή με τα ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας και το ίντερνετ, μέσω υπολογιστών συνδεδεμένων στο διαδίκτυο, δεν κάνει καλύτερο το μάθημα. (Πρόγραμμα «1000Χ1000 φορητοί υπολογιστές  στη σχολική σάκα» HamburgerNetbook-Projekt.)

Κάποιες φορές υποστηρίζεται ότι με τους υπολογιστές το μάθημα γίνεται πιο εξατομικευμένο. Κατά τη δική μου οπτική, μένει να αποδειχτεί αν το μάθημα γίνεται καλύτερο όταν ο κάθε μαθητής παρακολουθεί κάτι διαφορετικό στην δική του  οθόνη και η τάξη δεν λειτουργεί συλλογικά.

Η συλλογική συζήτηση του περιεχομένου, για κάθε δικαίωμα που έχει η εξατομίκευση, έχει κι αυτή τη δική της δικαίωση, όπως έδειξε μια ωραία έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Science (Smithet.al.2009).

5. Πόσο επιμορφωμένοι είναι οι εκπαιδευτικοί της Έσσης για την εισαγωγή των ηλεκτρονικών μέσων στη διδακτική πράξη;

Από τη στιγμή που ακόμα δεν έχει αποδειχτεί η χρησιμότητα των ηλεκτρονικών μέσων στη διδακτική πράξη (ακριβώς το αντίθετο αποδεικνύουν τα μέχρι σήμερα δεδομένα) δεν βλέπω το λόγο γιατί θα έπρεπε να επιμορφωθούν οι εκπαιδευτικοί γι` αυτό.

6. Μπορούν τα ηλεκτρονικά μέσα να βοηθήσουν να ξεπεραστεί το ηλεκτρονικό  χάσμα και να βοηθήσουν να αποκτήσουν περισσότερες ευκαιρίες οι μαθητές και οι νέοι από υποβαθμισμένα κοινωνικά στρώματα;

Πολύ συχνά ακούει κανείς τον ισχυρισμό ότι τα ηλεκτρονικά μέσα δίνουν περισσότερες  ευκαιρίες εκπαίδευσης σε παιδιά που προέρχονται από χαμηλό κοινωνικό περιβάλλον. Το επιχείρημα ακούγεται εύλογο. Αν κάποιος  έχει στη διάθεσή του ολόκληρη τη γνώση του κόσμου με ένα ηλεκτρονικό μέσο συνδεδεμένο στο ίντερνετ   τότε η ανισότητα ευκαιριών στην εκπαίδευση θα έχει καταργηθεί. Δυστυχώς η εμπειρία δείχνει ότι αυτό το επιχείρημα δεν ισχύει. Είναι απλά ευχολόγιο.

Μια σειρά από έρευνες δείχνουν ότι η εισαγωγή των ηλεκτρονικών μέσων κάνει τους αδύναμους μαθητές ακόμα πιο αδύναμους. Δυνατοί μαθητές, μέσω των ηλεκτρονικών μέσων,  είτε δεν επηρεάζονται καθόλου είτε επηρεάζονται ελάχιστα. Τους αδύναμους μαθητές αντίθετα τους επηρεάζει σημαντικά. Μια μεγάλη έρευνα το 2014 από τις ΗΠΑ  αναφέρει: «Αποδεικνύουμε  ότι η εισαγωγή της τεχνολογίας των υπολογιστών στα σπίτια συνδέεται με περιορισμένη μα στατιστικά σημαντική συνεχή αρνητική επιρροή στις επιδόσεις των μαθητών στα μαθηματικά και στην ανάγνωση. Επιπλέον στοιχεία  δείχνουν ότι η καθολική παροχή πρόσβασης στο διαδίκτυο από τους υπολογιστές στα σπίτια και οι γρήγορες ταχύτητες πρόσβασης στο διαδίκτυο θα διευρύνουν αντί να περιορίσουν τα κενά στις επιδόσεις στα μαθηματικά και την ανάγνωση (Vigdoret. Al. 2014, S, 1103)»

7.Ποιες ικανότητες (δεξιότητες) χρήσης ηλεκτρονικών μέσων θα έπρεπε να κατέχουν παιδιά και νέοι διαφορετικών ηλικιών , οι οποίοι στην καθημερινότητά τους αλλά και στην εργασία τους χρησιμοποιούν τα ηλεκτρονικά μέσα;

Καταρχάς να δούμε τι σημαίνει ικανότητες χρήσης ηλεκτρονικών μέσων. Γνώση για τη λειτουργία, για παράδειγμα, των μηχανών αναζήτησης δεν υπάρχει. Στην πραγματικότητα δεν μπορεί να υπάρξει κι ο λόγος είναι ότι η διαχείριση των πληροφοριών απαιτεί γνώση. Η γνώση αυτή δεν προσφέρεται από τις μηχανές αναζήτησης. Η γνώση είναι προϋπόθεση για τη χρήση των μηχανών αναζήτησης. Αναφερόμαστε στη γνώση πάνω σ` ένα γεγονός ή σε ένα συγκεκριμένο θέμα. Αυτή η γνώση είναι αναντικατάστατη αν θέλει κανείς να χρησιμοποιήσει με επιτυχία τις μηχανές αναζήτησης.

Η χρήση των ηλεκτρονικών μέσων με κριτικό τρόπο δεν μπορεί να επιτευχθεί με την πολύ χρήση, διότι ο κίνδυνος εθισμού είναι μεγάλος, κάτι που συχνά παραβλέπεται.

8. Το ψηφιακό μέλλον θα αλλάζει όλο και περισσότερο τις συνθήκες εργασίας αλλά και τη ζωή όλων των ανθρώπων. Με ποιο τρόπο και με ποιες προϋποθέσεις πρέπει οι μαθητές να διαλεχθούν με αυτό  το μέλλον για να είναι ικανοί να δημιουργήσουν κοινωνία; (Η «πολιτική αγωγή» , όπως φαίνεται από την ακρόαση του συγκεκριμένου θέματος, δείχνει να μην είναι ικανή να το πετύχει, εάν όλα παραμείνουν όπως έχουν.) Ποιο ρόλο παίζει η εξωσχολική ψηφιακή αγωγή (προσφορά, χρησιμότητα, περιεχόμενο, αποτελεσματικότητα) ιδιαίτερα στην Έσση.

Η ψηφιακή τεχνολογία προκαλεί  επιπτώσεις και παρενέργειες όχι μόνο στο κάθε ξεχωριστό  υποκείμενο αλλά και σε ολόκληρη την κοινωνία. Έτσι παρεμποδίζεται η διαδικασία κοινωνικοποίησης εξαιτίας της ψηφιακής τεχνολογίας. Αυτοί οι στόχοι είναι προϋποθέσεις για ένα δημοκρατικό ον. Εξίσου προϋπόθεση είναι να υπάρχει μια συγκεκριμένη ιδιωτικότητα η οποία σήμερα εξαιτίας της ψηφιακής τεχνολογίας απειλείται με δημοσιοποίηση.

Πόσο «λίγο» είναι το ίντερνετ για την «άμεση δημοκρατία»  μπορεί κανείς να το διαπιστώσει στο ζήτημα του “Brexit” . Η πιο συχνή ερώτηση στις μηχανές αναζήτησης, μετά το δημοψήφισμα,  ήταν «Τι είναι η Ε.Ε.;»

9. Η ψηφιοποίηση της μαθησιακής διαδικασίας ανοίγει διάπλατα την πόρτα για την εισαγωγή εκπαιδευτικού υλικού στη διδακτική πράξη. Πώς θα μπορούσε το κράτος να έχει την εποπτεία στους Ανοιχτούς Εκπαιδευτικούς Πόρους (Open Educational ResoursesOER);

Αν αποφύγουμε την εισαγωγή των ηλεκτρονικών μέσων στα σχολεία, τότε αυτό το πρόβλημα δεν τίθεται.

10. Ποια σημασία έχουν τα εκπαιδευτικά παιχνίδια και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια μάθησης και επικοινωνίας ( SeriusGames). Ποια αποτελέσματα μπορούμε να περιμένουμε και πώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο σχολείο;

Το πρόβλημα με τα λεγόμενα SeriusGames, τα εκπαιδευτικά παιχνίδια δηλαδή, είναι ότι δεν τα παίζει κανείς. Σ` αυτό το ζήτημα δεν διαφωνεί κανείς στον κύκλο εκείνων που ασχολούνται μ` αυτά τα πράγματα.

11.Ποιο ρόλο παίζουν η συνδυασμένη μορφή εκπαίδευσης (BlendedLearning) και τα  Μαζικά ΑνοικτάΔιαδικτυακάΜαθήματα  (MassiveOpenOnlineCourses (MOOCs ):(. Ποιες εμπειρίες υπάρχουν απ` αυτά; Ποιες δυνατότητες προσφέρουν  για το σχολείο; Πώς επηρεάζουν τις εκπαιδευτικές κατευθύνσεις ( και  στα πανεπιστήμια). Ποιες αλλαγές να περιμένουμε στο ρόλο  των δασκάλων.)

Ήδη η έκφραση BlendedLearning μπορεί να χαρακτηριστεί ως θρασύτητα απέναντι στους δασκάλους, διότι η έκφραση toblended στα Αγγλικά σημαίνει ανάμειξη κι αυτός που αναμειγνύεται στη δουλειά του δασκάλου (κάτι που αποδεδειγμένα δεν λειτουργεί)  είναι η ηλεκτρονική μάθηση ( eleαrning)

Δεν χρειάζεται καμιά έρευνα, αν και υπάρχουν πολλές (Hattie 2007) για να γνωρίζει  κανείς  ότι ο πιο σημαντικός παράγοντας στο  μάθημα είναι ο δάσκαλος. Όποιος  θέλει να «αναμείξει» τους δασκάλους στο μάθημα προδίδει την περιφρόνησή του απέναντι στον πιο σημαντικό παράγοντα της μάθησης των ανθρώπων και μεταξύ των ανθρώπων. Η μάθηση είναι μια διαδικασία που διαδραματίζεται, πρώτα και κύρια, μεταξύ δασκάλων και μαθητών.

Τα επονομαζόμενα Μαζικά ΑνοικτάΔιαδικτυακάΜαθήματα  (MassiveOpenOnlineCourses (MOOCs ), εντωμεταξύ,έχουν ήδη εγκαταλειφτεί από τα μεγάλα αμερικανικά πανεπιστήμια Κατά την εισαγωγή υπήρξε μεγάλη ευφορία. Φάνηκε ήδη μετά από λίγους μήνες ότι τα μαθήματα βοηθούσαν κυρίως όσους είχαν ένα υψηλό επίπεδο μόρφωσης και  όσοι είχαν ήδη ολοκληρώσει έναν κύκλο σπουδών και ήθελαν να ξεκινήσουν έναν δεύτερο κύκλο.

Το ποσοστό των «κανονικών» μαθητών, οι οποίοι ολοκλήρωσαν ένα τέτοιο  πρόγραμμα είναι κάτω από 10%. Το ποσοστό εκείνων που διέκοψαν το πρόγραμμα είναι ιδιαίτερα υψηλό. Αυτό το γεγονός οδήγησε τα μεγάλα αμερικάνικα πανεπιστήμια, όπως  το Χάρβαρντ ή το Στάνφορντ, να διακόψουν  το πρόγραμμα διαγράφοντας εκατομμύρια δολάρια που είχαν επενδυθεί.

12. Πώς πρέπει ένα  σχολείο (ανεξάρτητα από το είδος του σχολείου)  να είναι εξοπλισμένο τεχνικά αλλά και σε προσωπικό, για να μπορέσουν να χρησιμοποιηθούν τα ηλεκτρονικά μέσα  στοχευμένα και με κατάλληλο τρόπο.

Παρατηρώντας αυτά που ειπώθηκαν πιο πάνω περιττεύει η απάντηση στην ερώτηση. Τα ηλεκτρονικά μέσα κοστίζουν διανοητική προσπάθεια και διανοητική προσπάθεια είναι προϋπόθεση για τη μάθηση. Ακριβώς αυτός είναι ο βασικός λόγος που  τα ηλεκτρονικά μέσα θέτουν εμπόδιο στη διαδικασία μάθησης.

13. Αξίζει τον κόπο να υπάρχουν στα σχολεία ασύρματα τοπικά δίκτυα (WLAN); Θα πρέπει και με ποιες προϋποθέσεις να επιτρέπονται τα κινητά;  Θα πρέπει τέτοιες και παρόμοιες πρακτικές  αποφάσεις να είναι απόφαση και ευθύνη κάθε  σχολείου;

Για το μάθημα με WLAN αλλάκαι χωρίς υπάρχουν μια σειρά από έρευνες. Αυτές έχουν δείξει ότι η χρήση λάπτοπ και WLAN εμποδίζει την πρόοδο των μαθητών, διότι οι μαθητές αποπροσανατολίζονται (πίνακας 2)

Πίκακας 2: Δραστηριότητες οι οποίες συχνά ή πολύ συχνά πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια του μαθήματος (εξετάστηκαν 774 έφηβοι και νέοι σύμφωνα με τον Burak 2012)

Δεν γνωρίζω καμιά έρευνα που να έχει δείξει αντίθετα αποτελέσματα. Ο εξοπλισμός των τάξεων με WLAN και κομπιούτερ δεν εξυπηρετεί την εκπαιδευτική διαδικασία.

14. Ποιους κινδύνους προκαλεί η χρήση των ηλεκτρονικών μέσων στα παιδιά και στους εφήβους.

Όποιος σαν παιδί περνάει πολλές ώρες μπροστά σε μια οθόνη παρουσιάζει στο δημοτικό προβλήματα στην εξέλιξη της γλώσσας και στην αυτοσυγκέντρωση (Zimmermanet.al.2007), σύμφωνα με μακροχρόνιες έρευνες πετυχαίνει χαμηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης (Hancoxet.al.2005) και εξαιτίας αντικοινωνικής συμπεριφοράς έχει αυξημένες πιθανότητες παραβατικής (  εγκληματικής) συμπεριφοράς (Robertsonet.al.2013).

Μια παιχνιδομηχανή έχει σαν αποτέλεσμα στους μαθητές του δημοτικού  κακούς βαθμούς στη γραφή και την ανάγνωση, όπως και προβλήματα συμπεριφοράς στο σχολείο (Weiss και Cerankosky 2010). Ένα κομπιούτερ στο δωμάτιο 15χρονων λειτουργεί αρνητικά στις σχολικές επιδόσεις (Fuchs&Woessmann 2004) και στους νέους το κομπιούτερ και το ίντερνετ οδηγεί  στον εθισμό και στη μείωση του αυτοελέγχου(Fröhlich&Lehmkuhl 2012, Gentile 2009, Gentileetal. 2014, Kim 2011). Η εξάρτηση από τα κομπιούτερ- ίντερνετ και τελευταία τα smartphone είναι οι μεγάλοι κίνδυνοι της ηλεκτρονικής τεχνολογίας. Οι εντεταλμένοι της γερμανικής κυβέρνησης αναφέρουν ότι οι εξαρτημένοι νέοι ηλικίας  14  μέχρι 24 ετών, από ηλεκτρονικά παιχνίδια  και το ίντερνετ, υπολογίζονται σε 250.000 και σε 1,4 εκατομμύρια υπολογίζονται οι «προβληματικοί» χρήστες. Το ποσοστό των εξαρτημένων χρηστών Smartphone στην Νότια Κορέα, τη χώρα με την πολύ μεγάλη χρήση του Smartphone, ανέρχεται στο 18% (Τα στοιχεία από το υπουργείο τεχνολογίας της χώρας.) Ακόμα  η χρήση των Smartphone προκαλεί έλλειψη προσοχής (Zhengetal. 2014), κατάθλιψη (Rosenetal. 2013, Thoméeetal. 2011, Yenetal. 2009), άγχος και χαμηλή ακαδημαϊκή επίδοση (Leppetal. 2014), μοναξιά Beranuyetal. 2009, διαταραχές του ύπνου (Murdock 2013, Whiteetal. 2011), κατάχρηση αλκοόλ και τσιγάρου και σχολική αποτυχία (Sánchez-Martínez&Otero 2009)

Η χρήση κοινωνικών δικτύων όπως το Facebook  δεν κάνει τους νέους πιο κοινωνικούς, αλλά καταθλιπτικούς, ανικανοποίητους και μοναχικούς, όπως δείχνουν νέες έρευνες (Krossetal. 2013, Rosenetal. 2013).

Επίσης το Facebook διαταράσσει τον ύπνο (Wolniczaketal. 2013). Ακόμα γνωρίζουμε από  γενικές έρευνες της λειτουργίας του εγκεφάλου, ότι το κοινωνικός εγκέφαλος των ανθρώπων  αναπτύσσεται μέσω τον κοινωνικών εμπειριών (Powelletal. 2012), όπως  γνωρίζουμε από τα πρωτεύοντα γενικά για  τον εγκέφαλο και τον κοινωνικό εγκέφαλο, ότι δεν αναπτύσσεται παρά  μόνο με τη χρήση. Όταν νεαρά κορίτσια στην Αμερική,  ηλικίας 8 με 12 ετών περνάνε 2 ώρες καθημερινά με άλλα κορίτσια και 7 ώρες στο Facebook το γεγονός αυτό πρέπει να χτυπήσει το καμπανάκι του κινδύνου (Peaetal. 2012), ο λόγος είναι ότι  σ` αυτή την ηλικία ο κοινωνικός εγκέφαλος βρίσκεται στη φάση ανάπτυξης, δεν μπορεί όμως να αναπτυχθεί όταν η πραγματική επικοινωνία υποκαθίσταται από την εικονική επικοινωνία μέσω  της οθόνης (Spitzer 2012). Μεγάλες παγκόσμιες διαχρονικές  έρευνες  έχουν δείξει ότι η χρήση μέσων επικοινωνίας με οθόνη συνδέονται με ελάχιστη ενσυναίσθηση απέναντι στους γονείς και τους φίλους (Richards 2010).

Οι αρνητικές επιπτώσεις των ηλεκτρονικών μέσων σε παιδιά και νέους, στο σωματικό, κοινωνικό και νοητικό τομέα είναι ανησυχητικές. Επιπρόσθετα πρέπει να συνυπολογιστούν η δυναμική της εξάρτησης και οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις για σωματικές και ψυχικές ασθένειες. Πάνω απ` όλα θα πρέπει για παιδιά και εφήβους να ληφθούν μέτρα για περιορισμό της χρήσης, για να αντιμετωπίσουμε τις αρνητικές επιπτώσεις οι οποίες έχουν αναμφισβήτητα αποδειχτεί από πολλές έρευνες. Όποιος έχει 35 ώρες εβδομαδιαίο μάθημα στο σχολείο χρειάζεται 3,75 ώρες καθημερινά για τη σχολική ύλη. Ο χρόνος τον οποίο καταναλώνουν κατά μέσο όρο με τα ηλεκτρονικά μέσα είναι 7,5 ώρες  καθημερινά . Οι έφηβοι περνούν διπλάσιο χρόνο με τα ηλεκτρονικά μέσα απ` το χρόνο που χρειάζονται για όλες τις σχολικές εργασίες.

15. Ποιοι κανόνες πρέπει να καθοριστούν  από τα σχολεία (από τους γονείς) στη χρήση των ηλεκτρονικών μέσων επικοινωνίας;

Εδώ θα μπορούσαμε να σκεφτούμε μια σειρά από κανόνες. Γνωρίζουμε από  έρευνα 90 σχολείων και 130.000 μαθητών στο Λονδίνο ότι μια απαγόρευση των κινητών στα σχολεία συνδέεται με τη βελτίωση των επιδόσεων των μαθητών (Beland&Murpy 2015).Θα είχε νόημα τέτοια απαγόρευση να προτείνουμε στα σχολεία.

Το ιδιαίτερα ενδιαφέρον σ` αυτή την έρευνα είναι ότι περισσότερο χρήσιμη είναι η απαγόρευση για τους αδύναμους μαθητές. Αντίθετα αυτό που αποδεικνύεται είναι ότι το smartphoneδεν κάνει κανέναν Smart (έξυπνο),  επηρεάζει, όμως, περισσότερο τους μαθητές που έχουν προβλήματα στο σχολείο. Οι επιδόσεις αυτών των μαθητών γίνονται ακόμα χειρότερες.

Γνωρίζω ότι υπάρχουν πρωτοβουλίες γονέων  που έχουν πετύχει την απαγόρευση των κινητών, σε περιπτώσεις που η διοίκηση του σχολείου δεν έπαιρνε μια τέτοια απόφαση. Αν οι γονείς ενημερώσουν γραπτά το σχολείο ότι δεν δίνουν στα παιδιά τους το κινητό και αυτό το κάνουν όλοι, τότε αφαιρείται το οποιοδήποτε επιχείρημα για τη χρήση των κινητών στο σχολείο. Κι αυτό διότι  όταν κάποιοι μαθητές χρησιμοποιούν τα κινητά τότε όσοι δεν έχουν κινητό δεν επικοινωνούν με τους άλλους και  αισθάνονται απομονωμένοι, μιας και η επικοινωνία γίνεται μέσω των κινητών. Αν όλοι οι γονείς αποφασίσουν να μη δίνουν τα κινητά τότε το πρόβλημα λύνεται.

16.Ποιες διαπιστώσεις υπάρχουν για τις επιπτώσεις από την ακραία χρήση των ηλεκτρονικών μέσων από παιδιά και νέους.

Από τις μέχρι τώρα γνώσεις από η κακή και άκριτη  χρήση των  ηλεκτρονικών μέσων  επικοινωνίας επηρεάζει τη  σωματική, ψυχική, συναισθηματική και κοινωνική εξέλιξη των νέων.

Προκαλεί:Μειωμένη κινητικότητα, παχυσαρκία, έλλειψη ύπνου, εξάρτηση , στρες, υψηλήπίεση, αδυναμία συγκέντρωσης, άγχος, κατάθλιψη (τάσεις αυτοτραυματισμού και αυτοκτονικές σκέψεις) ακραία συμπεριφορά και εγκατάλειψη σχολείου. Επιπλέον έχουμε αύξηση της επιθετικότητας και μείωση  της ενσυναίσθησης.

Η λέξη της χρονιάς,  των νέων, για το 2015 ήτανSmobie(Ζμόμπι) μια λέξη που προέρχεται από τη λέξη Smartphone και Ζόμπι (το άβουλο και χωρίς ψυχή ον άτομο χωρίς συναισθήματα και χωρίς )Αυτό δείχνει ακριβώς  ότι δεν είναι απλώς ένας ισχυρισμός, αλλά ένα από τα (επιστημονικά αποδεδειγμένα) γεγονότα.

Για  να φανεί αυτό πιο καθαρά θα αναφέρω τρία παραδείγματα.

1.Μυωπία

Η υπερβολική χρήση Smartphone προκαλεί στα παιδιά και στους νέους μυωπία. Αυτό συμβαίνει διότι ο βολβός του ματιού στους ανθρώπους, σε ηλικία δύο ετών αποκτά την ικανότητα να εστιάζει καθαρά σε μακρινή απόσταση. Όπως αποδεικνύουν έρευνες σε κοτόπουλα, ψάρια, ποντίκια, λαγούς, ινδικά χοιρίδια και πιθήκους ισχύει σε γενικές γραμμές και ρυθμίζεται από τον νευροδιαβιβαστή Ντοπαμίνη (Πώς ακριβώς συμβαίνει αυτό μέχρι σήμερα δεν έχει απόλυτα εξηγηθεί.).

Όταν κάποιος εστιάζει σε κοντινή απόσταση (όταν παρακολουθεί κάποιος την εικόνα στην οθόνη ενός smartphone από μικρή απόσταση) το μάτι διαστέλλεται , διότι η εικόνα της  οθόνης πρώτα σχηματίζεται  στο βάθος και το μάτι προσπαθώντας να δει καθαρά, διαστέλλεται και  προσπαθεί να αποκτήσει καθαρή εικόνα εστιάζοντας στο βάθος. Όταν τα παιδιά και οι έφηβοι βρίσκονται στο ύπαιθρο και κοιτούν μακριά  το μάτι  συντονίζεται αρμονικά με την εικόνα και σταματάει η εστίαση στο βάθος νωρίτερα.

Ασφαλώς και το διάβασμα απ` αυτή τη σκοπιά είναι βλαπτικό για την όραση όπως και η παρακολούθηση της οθόνης. Το διάβασμα για 15 λεπτά την ημέρα (για τους εφήβους στη Γερμανία) δεν έχει, όμως,  τις ίδιες επιπτώσεις όπως η παρακολούθηση της οθόνης για πολλές ώρες καθημερινά, όπως συμβαίνει με τα smartphone. Το πρόβλημα με το διάβασμα αφορά μόνο μια κατηγορία φανατικών αναγνωστών ενώ στην περίπτωση των χρηστών smartphone,  που αφορά στο 85% των εφήβων, μιλάμε πια για κανονική επιδημία. Ήδη το ποσοστό των νέων  μεταξύ  15 και 19 ετών, που έχουν μυωπία, βρίσκεται στο 30%. Στην Κίνα το αντίστοιχο ποσοστό βρίσκεται στο 80% και στη Νότια Κορέα, τη χώρα με την καλύτερη ηλεκτρονική υποδομή στον κόσμο, είναι γύρω στο 90%.

1.Ύπνος

Η τάση μεταξύ των νέων, εδώ και πολλά χρόνια, είναι να κοιμούνται λιγότερες ώρες, κάτι που είναι ανησυχητικό. Πηγαίνουν πιο αργά για ύπνο, χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να αποκοιμηθούν και ο ύπνος τους είναι γύρω στις 6,5 ώρες, κάτι που σημαίνει καθημερινό έλλειμμα ύπνου περίπου 2 ώρες. Όπως έχουν δείξει μεγάλες έρευνες, υπάρχει η τάση μία ώρα πριν τον ύπνο να γίνεται χρήση ηλεκτρονικών συσκευών (Facebook,  διάβασμα SMS κλπ). Το γαλάζιο φως της οθόνης LCD εμποδίζει την απελευθέρωση της  μελατονίνης και απορρυθμίζει  το εσωτερικό  βιολογικό ρολόι, που συνεχίζει το επόμενο πρωί. Και τα δύο, λιγότερος ύπνος και απορρυθμισμένο εσωτερικό ρολόι, φέρνουν μια έντονη κόπωση την επόμενη μέρα. Αυτό δεν αφορά λίγους εφήβους αλλά τουλάχιστον το 80% (αυτό σημαίνει ότι μιλάμε για το 90% από το 85% των κατόχων smartphone). Οι επιπτώσεις από την έλλειψη ύπνου στην εκπαιδευτική διαδικασία είναι τεράστιες. Θα μπορούσαμε να πούμε καταστροφικές, όπως διαπιστώνουν πολλοί εκπαιδευτικοί, χωρίς όμως κανείς να  παίρνει κάποιο μέτρο.

3.Εξάρτηση

Τα ηλεκτρονικά μέσα δημιουργούν εξάρτηση. Αυτό οφείλεται στην ασίγαστη ανάγκη των ανθρώπων να ενδιαφέρονται για το μοίρα  των άλλων ανθρώπων, κάτι που είναι η βάση της ανθρώπινης κοινωνίας. Όπως λέει ο Αριστοτέλης ο άνθρωπος είναι «ζώονπολιτικόν», που σημαίνει κοινωνικό. Έχουμε πείνα όχι μόνο για τροφή αλλά και για πληροφορίες που μας βοηθούν να επικοινωνήσουμε καλύτερα  με την κοινωνία. Τα ηλεκτρονικά κοινωνικά δίκτυα ικανοποιούν αυτή την ανάγκη, όπως το ποπκορν την πείνα. Με «αέρα» και κενές θερμίδες. Όπως έχουν δείξει  πολλές έρευνες η χρήση των smartphone και των άλλων ηλεκτρονικών μέσων επικοινωνίας προκαλεί κατάθλιψη και το αίσθημα του ανικανοποίητου, διότι δεν ικανοποιείται η ανάγκη για εγγύτητα και επικοινωνία. Ταυτόχρονα προκαλείται εξάρτηση.

Το υπουργείο επιστημών της Νότιας Κορέας ανεβάζει το ποσοστό των εξαρτημένων νέων ηλικίας 10  μέχρι 19 ετών στο 30%. Από το Μάιο του 2015, υπάρχει στη Νότια Κορέα, τη χώρα που παγκόσμια έχει το μεγαλύτερο πρόβλημα, ένας νόμος που τέθηκε σε ισχύ το 2015 και περιορίζει τη χρήση smartphone σε ανθρώπους κάτω από τα 19. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιείται λογισμικό που μπλοκάρει την είσοδο σε πορνογραφικές σελίδες και σελίδες βίας και ενημερώνονται οι γονείς όταν μπαίνουν στο smartphone σε αναζήτηση συγκεκριμένες λέξεις (αυτοκτονία, εγκυμοσύνη, εκφοβισμός).  Επιπλέον  ενημερώνονται οι γονείς όταν ο  συμφωνημένος χρόνος χρήσης  του  smartphone  ξεπερνιέται (στη συγκεκριμένη ηλικιακή κατηγορία, στη Νότια Κορέα, ο χρόνος χρήσης smartphone είναι κατά μέσο όρο καθημερινά 5,4 ώρες.

Τα τρία παραδείγματα δείχνουν ξεκάθαρα ότι από τη χρήση smartphone εγκυμονεί σημαντικούς κινδύνους   για ολόκληρη την κοινωνία. Συγχρόνως η μυωπία, η ημερήσια κόπωση , και η εξάρτηση δεν είναι οι μοναδικές αρνητικές επιπτώσεις  από τη χρήση του smartphone στους νέους ανθρώπους, όπως αποδεικνύει ένα όλο και μεγαλύτερο ποσοστό  επιστημονικών  ερευνών. Επιπτώσεις δεν υπάρχουν μόνο στη υγεία, δηλαδή την σωματική και ψυχική ακεραιότητα της επόμενης γενιάς, αλλά ακόμη  και της εκπαίδευσης.

Συγκεκριμένα τα προηγούμενα τρία χρόνια έχει αποδειχτεί ότι η χρήση smartphone προκαλεί εξάρτηση, κατάθλιψη, άγχος, το αίσθημα του ανικανοποίητου, προβλήματα αυτοσυγκέντρωσης, διαταραχές του ύπνου, αύξηση της επιθετικότητας, μείωση  της ενσυναίσθησης και αίσθημα αποξένωσης και μοναξιάς που συνδέεται με όλα τα παραπάνω. Σωματικές επιπτώσεις εξαιτίας μειωμένης κίνησης, προβλήματα ισορροπίας, υψηλή πίεση, παχυσαρκία και  διαβήτη. Τα smartphone προκαλούν ριψοκίνδυνη συμπεριφορά στην οδήγηση αλλά και στο σεξ. Ατυχήματα από έλλειψη προσοχής αλλά και η αύξηση των σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων εξαιτίας του περιστασιακού σεξ. Τα τελευταία πέντε χρόνια στη Γερμανία παρατηρείται αύξηση των σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων.

17.Ποιά οικονομικά συμφέροντα κρύβονται πίσω από την εκστρατεία «Ηλεκτρονική Επανάσταση στην Εκπαίδευση» η οποία παρουσιάζεται ως η «online λύση»  όλων των προβλημάτων της (γερμανικής) Εκπαίδευσης (Εξατομίκευση, εκδημοκρατισμός, )

Πίσω από τη «Ηλεκτρονική Επανάσταση στην Εκπαίδευση» κρύβονται τεράστια συμφέροντα των παραγωγών Apple, Google και  Microsoft που είναι οι πλουσιότερες εταιρείες του κόσμου. Μεταξύ των δέκα πρώτων είναι και οι Amazon και  Facebook. Δεν μπορεί και δεν επιτρέπεται η γερμανική Εκπαίδευση και το μέλλον της επόμενης γενιάς να εγκαταλειφθεί   στα χέρια αυτών των εταιρειών.

Από το Λος Άντζελες είναι γνωστό ότι ο σχολικός επιθεωρητής (το πρόσωπο που είχε την τελική απόφαση για την επένδυση)  αποφάσισε να διατεθούν σε όλα τα σχολεία του Λος Άντζελες iPads κόστους  1,3 δις δολάρια. Από τη στιγμή που έγινε γνωστό ότι το συγκεκριμένο πρόσωπο είχε στενές διασυνδέσεις με την Apple, την εμπλεκόμενη εταιρεία η υπόθεση  διερευνάται από τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες.

Η ψηφιοποίηση δεν αποτελεί σε καμιά περίπτωση λύση των προβλημάτων του γερμανικού εκπαιδευτικού συστήματος, είναι μέρος του προβλήματος και μάλλον το σημαντικότερο.

18.Ποιο ρόλο παίζουν τα δημόσια ιδρύματα  (Bertelsmann, Zuckerberg, Gates, Dell  κλπ.) στην εγκατάσταση μιας Παγκόσμιας Εκπαιδευτικής Βιομηχανίας  (GlobaleErzieungsindustrieGEI) και ποιο ρόλο στην αποκρατικοποίηση και την εμπορευματοποίηση του εκπαιδευτικού συστήματος.

Με βάση το γεγονός ότι μεγάλες πολυεθνικές των Μέσων Ενημέρωσης , με τα ιδρύματά τους συνωστίζονται στην υπόθεση της ψηφιοποίησης , πρέπει για μια ακόμη φορά ακριβώς γι` αυτό να προειδοποιήσουμε.

Αν η Εκπαίδευση ιδιωτικοποιηθεί θα χάσουν οι φτωχοί και θα κερδίσουν οι πλούσιοι.

Στην Αμερική εδώ και καιρό ακούγονται φωνές ότι στο μέλλον τους δασκάλους θα πρέπει να τους πληρώνουν μόνο  ιδιωτικά . Τα «υπόλοιπα» θα διδάσκονται από τον υπολογιστή.

19. Τι θα συμβεί με τα στοιχεία των μαθητών που θα προκύψουν στην  «ατομική εκπαίδευση» και την ισόβια  παρακολούθηση των μαθητών, των ενδιαφερόντων τους, των προοπτικών τους . Σε ποιον ανήκουν τα στοιχεία;

Αυτό το πρόβλημα απλά δεν θα υπάρχει αν δεν επιτρέψουμε την εισαγωγή της  ψηφιοποίησης στα σχολεία.

20. Ποιες αλλαγές πρέπει να περιμένουμε στις εκπαιδευτικές κατευθύνσεις και στις εκπαιδευτικές διαδικασίες , αν η ψηφιοποίηση και η νέα εκπαιδευτική κουλτούρα επικρατήσουν, όπως ισχυρίζονται οι υποστηρικτές τους;

Με βάση όσα με στοιχεία έχω καταθέσει φαίνεται ξεκάθαρα ότι η ψηφιοποίηση των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων θα επιδράσει αρνητικά στην εκπαίδευση, την υγεία και την κοινωνική συμπεριφορά.

Μετάφραση και σχολιασμός

Τσουκάλης Δημήτριος

Εκπαιδευτικός

[1] Ο δρ Μάνφρεντ Σπίτσερ έχει σπουδάσει ιατρική, ψυχολογία και φιλοσοφία στο Φράιμπουργκ.To 1983 ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στην ιατρική και το 1985 στη Φιλοσοφία.  Ήταν διευθυντής στην πανεπιστημιακή ψυχιατρική κλινική της Χαιδελβέργης και επισκέπτης καθηγητής στο Χάρβαρντ. Από το 1997 είναι τακτικός καθηγητής Ψυχιατρικής στο Ουλμ. Είναι εκδότης του ψυχιατρικού τμήματος της εφημερίδας «Nervenheilkunde» και από το 2004 ίδρυσε και διευθύνει το κέντρο ΄ «TransferzentrumfürNeurowissenschaftenundLernen» (Κέντρο για τις νευροεπιστήμες και τη μάθηση) στο Ουλμ. Έχει εκδώσει πολλά μπεστσέλλερ για τις νευροεπιστήμες, οργανώνει και  παρουσιάζει εβδομαδιαία τηλεοπτική εκπομπή με θέμα «Πνεύμα και εγκέφαλος». Ο Μάνφρεντ Σπίτσερ θεωρείται στη Γερμανία γκουρού της αντιψηφιοποίησης.

Ο Μάνφρεντ Σπίτσερ βρέθηκε στην Ελλάδα το 2011 με αφορμή διάλεξή του στο Ευγενίδειο Ίδρυμα στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Αναπτύσσοντας τις δεξιότητες στο διάβασμα»

[2] Τη συνέντευξη μπορείτε να την αναζητήσετε στα γερμανικά στην ιστοσελίδα του γερμανικού συνδικάτου εκπαιδευτικών DeutscheLehrerverband (DL)http://www.lehrerverband.de/Digital-Prof.Dr.M.Spitzer.pdf

The post «ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» Παρενέργειες και κίνδυνοι από την ηλεκτρονική τεχνολογία first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο «ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» Παρενέργειες και κίνδυνοι από την ηλεκτρονική τεχνολογία εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

Μεγάλος θόρυβος προκλήθηκε στη χώρα με τη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων του τελευταίου διαγωνισμού PISA (2015). Σχεδόν όλα τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων αλλά και των ηλεκτρονικών μέσων είχαν τον πανομοιότυπο τίτλο «Πατώσαμε».

​Τα αποτελέσματα και των προηγούμενων διαγωνισμών ήταν περίπου τα ίδια[1].

Πατώσαμε, λοιπόν, όπως πατώσαμε και στους προηγούμενους διαγωνισμούς.

​Αν ξεκινήσουμε με την υπόθεση ότι ο διαγωνισμός αυτός είναι αξιόπιστος και σημαντικός  τότε θα έπρεπε οι αρμόδιοι φορείς  που ασκούν την εκπαιδευτική πολιτική στη χώρα, το υπουργείο Παιδείας και το ΙΕΠ εν προκειμένω,  να μας πληροφορούσαν σε ποια συμπεράσματα κατέληξαν τα προηγούμενα 15 χρόνια και ποια μέτρα πήραν μετά τη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων. Τα σχόλια του τύπου «Μας ανησυχούν τα αποτελέσματα του διαγωνισμού και τα μελετούμε», από αρμόδια χείλη, μετά από τόσες συμμετοχές στο διαγωνισμό, με τα ίδια πάνω κάτω αποτελέσματα, πείθουν και τον πλέον καλόπιστο ότι καμιά σοβαρή μελέτη δεν έχει γίνει και κανενός είδους συμπεράσματα δεν έχουν βγει. Θα μπορούσε βέβαια να υποθέσει κανείς ότι, έστω κι αν δεν ανακοινώνεται κάτι επίσημα, οι μελέτες έχουν γίνει και με βάση αυτά τα άγνωστα στην κοινωνία  πορίσματα, προτείνονται οι κατά καιρούς μεταρρυθμίσεις. Αν είναι έτσι τότε αυτές οι μεταρρυθμίσεις, εκ των αποτελεσμάτων πλέον και με τα κριτήρια που οι ίδιοι θέτουν, έχουν αποτύχει παταγωδώς.

Είναι, όμως, ο διαγωνισμός αυτός αξιόπιστος δείκτης για το επίπεδο Εκπαίδευσης μιας χώρας; Το ερώτημα αυτό τίθεται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Αν απαντήσουμε  ναι, τότε θα βρεθούμε μπροστά σε μια κραυγαλέα αντίφαση, για να μην πούμε παραλογισμό, δεχόμενοι ότι η Εκπαίδευση στο Βιετνάμ  ή την Ταϊβάν , που φιγουράρουν στις πρώτες θέσεις, βρίσκεται σε  ανώτερο επίπεδο  από το επίπεδο εκπαίδευσης στη Σουηδία, στη Γερμανία ή στις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Είναι έτσι; Ο ίδιος ο ΟΟΣΑ δεν μας διαφωτίζει πάνω στο θέμα. Στην πραγματικότητα το ζήτημα  αυτό δεν είναι καν θέμα συζήτησης και επιστημονικής τεκμηρίωσης. Πώς γίνεται δηλαδή πλούσιες και ανεπτυγμένες χώρες και με μεγάλη παράδοση στην Εκπαίδευση να εμφανίζουν πολύ χειρότερα αποτελέσματα από πολύ φτωχότερες και αναπτυσσόμενης χώρες. Έχει σχέση με το εκπαιδευτικό σύστημα και τις παιδαγωγικές μεθόδους και ποιες είναι αυτές οι παιδαγωγικές μέθοδοι που προτείνονται. Αν προτείνονται.

Αυτές οι αντιφάσεις και τα ερωτήματα  προβληματίζουν όλο και περισσότερους ειδικούς σ` ολόκληρο τον κόσμο και είναι πολλοί και από διαφορετικές αφετηρίες  εκείνοι που αμφισβητούν  τα πορίσματα, τη χρησιμότητα και τους στόχους  του εν λόγω διαγωνισμού.

Ο πρόεδρος του συνδικάτου εκπαιδευτικών της Γερμανίας (DeutscheLehrherverband LV) Γιόζεφ Κράους, με αφορμή τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων, κάνει λόγο  για την προσπάθεια θεσμοθέτησης ενός παγκόσμιου υπερυπουργείου Παιδείας που επιχειρεί να επιβάλλει, παγκόσμια, εκπαιδευτικές πολιτικές οι οποίες έχουν ελάχιστη σχέση με τα πραγματικά προβλήματα και τις ανάγκες των νέων για ολόπλευρη μόρφωση και για μια εκπαίδευση που θα διαμορφώνει ολοκληρωμένες προσωπικότητες ικανές να ανταποκριθούν στις προκλήσεις ενός σύνθετου  και διαρκώς μεταβαλλόμενου κόσμου. Όπως εύστοχα επισημαίνει ο Γιόζεφ Κράους, σε συνέντευξη που αναδημοσιεύεται σε παρακείμενη ανάρτηση της Εκπαιδευτικής Λέσχης, οι πολιτικές αυτές είναι προσανατολισμένες, μόνο, προς τις ανάγκες της  Αγοράς[2].

Ο διαγωνισμός PISA, όπως είναι γνωστό, αξιολογεί  τις επιδόσεις των δεκαπεντάχρονων μαθητών από 72 χώρες, με διαφορετικά εκπαιδευτικά συστήματα και  με διαφορετική παράδοση και κουλτούρα μόνο σε τρεις τομείς. Στην κατανόηση κειμένου, στα Μαθηματικά και τις Φυσικές Επιστήμες. Αυτό που αξιολογεί  δεν είναι οι γνώσεις σ’ αυτούς τους τομείς αλλά η δυνατότητα των μαθητών με βάση τις γνώσεις τους να καταλήγουν σε χρηστικά συμπεράσματα και να δίνουν λογικές απαντήσεις σε μαθηματικά ή φυσιογνωστικά  ερωτήματα.

Η γλωσσομάθεια, η καλλιτεχνική καλλιέργεια (μουσική, θέατρο, ζωγραφική κλπ), ο πλούτος των γνώσεων στη λογοτεχνία, οι ιστορικές γνώσεις, οι γνώσεις στον πολιτισμό σε θεολογικά, θρησκευτικά ή ηθικά ζητήματα  είναι θέματα τα οποία δεν εξετάζει διόλου ο διαγωνισμός.

Μπορεί όμως κανείς να θεωρήσει ότι ένας νέος απλά  εκπαιδευμένος να «ξεκλειδώνει»  ένα γλωσσικό κείμενο ή να απαντά σωστά σε πρακτικά ερωτήματα με βάση τις γνώσεις του στις φυσικές επιστήμες ή τα μαθηματικά είναι ένας μαθητής πρότυπο  για το  μέλλον;

Οι χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας που πρωτεύουν, συνήθως, στο διαγωνισμό έχουν ένα αυταρχικό, δασκαλοκεντρικό εκπαιδευτικό σύστημα με τεράστια πίεση στους μαθητές και αυξημένα ποσοστά αυτοκτονιών. Και δεν λείπουν οι ενστάσεις  ότι ολόκληρο το εκπαιδευτικό σύστημα, πολλών  απ` αυτές τις χώρες, είναι προσανατολισμένο στην επιτυχία στο διαγωνισμό (επιλογή σχολείων και μαθητών που λαμβάνουν μέρος στο διαγωνισμό, μείωση έως  εξαφάνιση όλων των υπόλοιπων μαθημάτων εκτός εκείνων που αξιολογούνται στο διαγωνισμό PISA).

Θέλουμε ένα τέτοιο εκπαιδευτικό σύστημα;

Φαντάζομαι ότι κανείς λογικός άνθρωπος, ειδικός ή μη, δεν θα πρότεινε να υιοθετήσουμε ένα τέτοιο μοντέλο. H αλήθεια είναι ότι ο διαγωνισμός PISA, και ο δημοσιοποιημένος πίνακας κατάταξης των χωρών ελάχιστη σχέση έχει με την εκπαιδευτική πραγματικότητα και τα προβλήματα της κάθε χώρας. Η αξιολόγηση της Pisa επικεντρώνει στη χρηστικότητα των γνώσεων σε συγκεκριμένα αντικείμενα. Μια αντίληψη που είναι απολύτως συμβατή με το νέο μοντέλο εργασίας και οργάνωσης των κοινωνιών. Στην πραγματικότητα ο διαγωνισμός είναι το αναγκαίο άλλοθι αλλά και ο μηχανισμός για την επιβολή μιας συγκεκριμένης πολιτικής.

Ο διαγωνισμός  Pisa ακολουθείται για τη  χώρα μας από τις προτάσεις του ΟΟΣΑ που πειθήνια οι κυβερνώντες υπόσχονται να εφαρμόσουν την ώρα που οι προτάσεις και τα πορίσματα του αμφισβητούνται παγκόσμια  ακόμα κι από τους συντηρητικούς.

Οι προτάσεις του ΟΟΣΑ προτείνουν ως λύση των προβλημάτων της Εκπαίδευσης την αύξηση των ωρών διδασκαλίας των εκπαιδευτικών, την αύξηση των μαθητών ανά τμήμα, την αυτονομία  και την οικονομική αυτοτέλεια των σχολείων(προφανώς  μέσω της αναζήτησης χορηγών και της επιβάρυνση των γονέων). Τον ανταγωνισμό των σχολείων, προφανώς, μέσω των διαρκών εξετάσεων και αξιολογήσεων των μαθητών. Τον απόλυτο και ασφυκτικό έλεγχο των εκπαιδευτικών μέσω του μηχανισμού μιας εξοντωτικής και γραφειοκρατικής αξιολόγησης. Μιας αξιολόγησης όχι μόνο μηχανισμού πειθάρχησης αλλά και οικονομικής εξαθλίωσης και απόλυσης, όπως ξεκάθαρα προβλέπεται στον τελευταίο νόμο της αξιολόγησης.

Καμία πρόταση δεν υπάρχει για την αναβάθμιση της Εκπαίδευσης, για την αύξηση της δημόσιας  χρηματοδότησης, αντίθετα μέσω αυθαίρετων συγκρίσεων προτείνεται μείωση. Καμία πρόταση δεν υπάρχει για μέτρα στήριξης των μαθητών από τα χαμηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα. Για την κοινωνική κινητικότητα. Για τα παιδιά με Ειδικές Ανάγκες προτείνεται η συνεκπαίδευση, χωρίς καμία πρόβλεψη για αυξημένη χρηματοδότηση από δημόσιους πόρους, που είναι απαραίτητη για την ουσιαστική ένταξη των μαθητών αυτών στο κανονικό σχολείο.

Ο ΟΟΣΑ δε είναι ένας ανεξάρτητος οργανισμός (Δεν είναι καν εκπαιδευτικός οργανισμός.) με προτάσεις για την αναβάθμιση της Εκπαίδευσης, όπως επιχειρεί η κυβέρνηση να μας πείσει. Είναι εργαλείο προώθησης των νεοφιλελεύθερων προτάσεων που αντιμετωπίζουν την Εκπαίδευση ως εμπόρευμα που εμπίπτει στους νόμους της Αγοράς (Με βάση αυτούς τους νόμους τα σχολεία στα μικρά νησιά της χώρας πρέπει να κλείσουν ως ασύμφορα;). Η Εκπαίδευση παύει πλέον να είναι συλλογικό, κοινωνικό δικαίωμα και μετατρέπεται σε ατομική υπόθεση και εμπόρευμα που αγοράζει κανείς τόση, όση του επιτρέπει η κοινωνική του θέση και η οικονομική του κατάσταση. Για τη μεγάλη πλειοψηφία αρκούν ο στοιχειώδης εγγραμματισμός και οι στοιχειώδεις γνώσεις στα μαθηματικά και στις φυσικές επιστήμες που αρκούν ως εφόδιο στους μελλοντικούς απασχολήσιμους.

Το  ότι οι προτάσεις του ΟΟΣΑ, όπως η αυτονομία και η αποκέντρωση, η αξιολόγηση και η αυτοαξιολόγηση  είναι και προτάσεις του ΣΕΒ, μόνο σύμπτωση δεν είναι.

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ

Η εκπαίδευση στη χώρα μας βρίσκεται σε κρίση δεκαετίες τώρα και δεν χρειάζεται καμία PISA   και κανένας ΟΟΣΑ για να το επιβεβαιώσει. Η χρόνια υποχρηματοδότηση της Εκπαίδευσης (η χαμηλότερη σ’ ολόκληρη την Ευρώπη), οι ανεπαρκείς υποδομές (Ολοήμερα σχολεία και νηπιαγωγεία, για παράδειγμα, χωρίς οργανωμένους χώρους εστίασης και ανάπαυσης), η προβληματική εκπαίδευση (παιδαγωγικές σχολές χωρίς παιδαγωγική επάρκεια, όπως έκπληκτοι ανακαλύπτουν οι αρμόδιοι ενοχοποιώντας του εκπαιδευτικούς για τις δικές τους παραλήψεις[3],η φτωχοποίηση  των εκπαιδευτικών και  η ανύπαρκτη επιμόρφωση είναι μόνο μερικές από τις αιτίες.

Η αξιακή κρίση, επίσης, των τελευταίων δεκαετιών που μετατρέπεται τα τελευταία χρόνια σε κοινωνική κατάρρευση. Η τεράστια ανεργία των νέων, τα κραυγαλέα αδιέξοδα στην αγορά εργασίας (Αλήθεια η αλλαγή στον τρόπο εισαγωγής στα Πανεπιστήμια σε τι θα βοηθήσει τους απόφοιτους να βρουν δουλειά;)  και η απαξίωση των νέων επιστημόνων συνθέτουν το παζλ της κρίσης.

Όμως πέρα και πάνω απ’ αυτά τα πραγματικά και αντικειμενικά δεδομένα και προβλήματα το μεγαλύτερο πρόβλημα της εκπαίδευσης έχει σχέση με τον προσανατολισμό και το περιεχόμενο, αλλά και με την ίδια την αυταξία της Εκπαίδευσης. Η Εκπαίδευση έχει χάσει το ουσιαστικό της περιεχόμενο. Να προσφέρει, δηλαδή, ολοκληρωμένη γνώση, αγωγή και καλλιέργεια στους μελλοντικούς πολίτες.

Όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια, είναι αιχμάλωτη της Αγοράς. Των επιλογών της και των αδιεξόδων της.

Για τους γονείς το σχολείο είναι για το  «χαρτί»  που θα  ανοίξει την πόρτα για την εργασιακή αποκατάσταση των παιδιών τους (Παλιότερα για διορισμό στο Δημόσιο.). Για τους μαθητές είναι το αναγκαίο βάσανο που πρέπει να υποστούν και να αντέξουν με το όνειρο μιας μελλοντικής επαγγελματικής καριέρας. Για κανέναν από τους δύο  δεν είναι  ούτε χρήσιμη ούτε σημαντική και απαραίτητη διαδικασία για τη διαμόρφωση της προσωπικότητας του μελλοντικού πολίτη.

Το ίδιο το σχολείο αντιμετωπίζει τους μαθητές σαν άδειες αποθήκες που πρέπει να γεμίσουν με γνώσεις. Και είναι αλήθεια ότι οι Έλληνες μαθητές όχι μόνο δεν υστερούν σε γνώσεις, αλλά, αντίθετα, έχουν ίσως  περισσότερες απ` τους συνομηλίκους τους άλλων χωρών (Το πόσο μπορούν να αξιοποιούν τις γνώσεις τους είναι ένα άλλο ζήτημα κι εδώ είναι ένα σημείο στο οποίο τα αποτελέσματα του PISA πρέπει να γίνουν αντικείμενο προβληματισμού).

Η αγωγή, η γενικότερη καλλιέργεια, τα ταλέντα και οι κλίσεις των μαθητών αν δεν αγνοούνται πλήρως, σίγουρα δεν είναι προτεραιότητα του σχολείου. Η σύνδεση των θεωρητικών γνώσεων με την πράξη σχεδόν ανύπαρκτη (Ο Έλληνας μαθητής θα μάθει, ακόμα από το Δημοτικό, τα πάντα για το ηλεκτρικό ρεύμα αλλά, πολύ πιθανόν, δεν θα δοκιμάσει ποτέ να αλλάξει μια λάμπα). Ο σχολικός βίος των μαθητών είναι καθηλωμένος σε μια καρέκλα, με ελάχιστη κίνηση και ελαχιστότατη σωματική δραστηριότητα και πρακτική εφαρμογή.

Αν σ’ όλα αυτά υπολογίσουμε και το φαινόμενο της παραπαιδείας (Η οποία οφείλεται κατά κύριο λόγο στα αδιέξοδα στην αγορά εργασίας κι όχι στην αδυναμία  του σχολείου να  αξιοποιεί πλήρως τις ώρες που έχει το παιδί στο σχολείο για να εξασφαλίσει στο μέγιστο βαθμό την επίτευξη και εκπαιδευτικών στόχων, όπως μας πληροφορεί ο ΣΕΒ. Μια παραπαιδεία που ανθεί εξίσου σε δημόσια και ιδιωτική εκπαίδευση.)  οι Έλληνες μαθητές μεγαλώνουν καθηλωμένοι σε μια καρέκλα από την πιο τρυφερή τους ηλικία ολόκληρα δωδεκάωρα. Η επαφή τους με τη φύση, το ελεύθερο παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους, η ίδια η κοινωνικοποίησή και η επαφή τους με τον πραγματικό κόσμο στοιχειώδης

θέλουμε να αναβαθμίσουμε τη δημόσια Εκπαίδευση;[4]

Το πρώτο και σημαντικότερο που πρέπει να γίνει είναι να σταματήσει η απαξίωση της Δημόσιας Εκπαίδευσης και η στοχοποίηση  των εκπαιδευτικών. (Η καλλιέργεια  κοινωνικού αυτοματισμού και απαξίωσης, σε εποχές κοινωνικής κατάρρευσης και σύγχυσης, διαταράσσει σοβαρά το παιδαγωγικό κλίμα του σχολείου με ολέθριες συνέπειες για την ομαλή λειτουργία των σχολείων.)

Να γίνει άμεση θεσμοθέτηση της δίχρονης προσχολικής Αγωγής και του Ολοήμερου νηπιαγωγείου για όλα τα παιδιά που το επιθυμούν οι γονείς τους.

Τακτική, μόνιμη και θεσμοθετημένη επιμόρφωση των εκπαιδευτικών.

Οργανωμένη, μόνιμη και θεσμοθετημένη ενισχυτική διδασκαλία, απ` την αρχή του σχολικού έτους σε όλες τις βαθμίδες της Εκπαίδευσης.

Ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών των Δήμων και οικονομική στήριξη των οικογενειών- θυμάτων της κρίσης.

Διευκολύνσεις  στις μητέρες με παιδιά σχολικής και προσχολικής ηλικίας, στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, για να έχουν τον απαιτούμενο χρόνο για τα παιδιά τους (μειωμένο ωράριο εργασίας, μακροχρόνιες άδειες κλπ), .

Αξιοποίηση του τεράστιου αναξιοποίητου θησαυρού των άνεργων εκπαιδευτικών (θεατρολόγοι, μουσικοί, καλλιτεχνικών, ξένων γλωσσών κλπ) με θεσμοθέτηση απογευματινής προαιρετικής ζώνης με μόνιμο προσωπικό υπό την ευθύνη του Υπουργείου. (Καμιά σχέση με τα ΚΔΑΠ.)

Μετασχηματισμό των Αναλυτικών προγραμμάτων και των σχολικών βιβλίων. Να πάψει το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα να  είναι προσανατολισμένο στο βερμπαλισμό και την αποστήθιση, ασύνδετων και άχρηστων εν πολλοίς γνώσεων , με κορωνίδα την παράνοια των Πανελλαδικών εξετάσεων, όπου οι κόποι 12 χρόνων και το μέλλον των παιδιών κρίνεται σε μια εξέταση μερικών ωρών, κύρια με βάση την ικανότητα των μαθητών στην παπαγαλία.

Εξορθολογισμός  της διδακτέας ύλης, χωρίς άσκοπες επικαλύψεις και επαναλήψεις με ιδιαίτερη στόχευση στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης. 

Να σταματήσει η άσκοπη και ακατανόητη εντατικοποίηση που πιέζει την ύλη του Πανεπιστημίου στο Λύκειο. Του Λυκείου στο Γυμνάσιο. Του Γυμνασίου στο Δημοτικό και της Πρώτης τάξης του Δημοτικού στο Νηπιαγωγείο. Αποτέλεσμα αυτού του παραλογισμού είναι ένα σημαντικό ποσοστό παιδιών να εγκαταλείπει την προσπάθεια, ήδη, από τις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού. Αυτή η εντατικοποίηση «πετάει» εκτός μόλις από τις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού ένα σημαντικό ποσοστό μαθητών.  (Το πώς συνεχίζουν ή μπορούν να συνεχίσουν για άλλα έξι χρόνια το σχολείο αυτοί οι μαθητές είναι ένα κοινό μυστικό.)

Να μην αγνοούνται οι κλίσεις, τα ενδιαφέροντα και οι ιδιαίτερες ικανότητες των μαθητών (Τα μουσικά και καλλιτεχνικά σχολεία είναι ένα καλό παράδειγμα.).

Να πάψουν τα παιδιά να είναι παθητικοί δέκτες καθηλωμένοι σε μια καρέκλα για τουλάχιστον 8 ώρες και το σχολείο σταδιακά να αποκτήσει κίνηση, πρωτοβουλία και πράξη.

Να επανακτηθεί ο ελεύθερος χρόνος των παιδιών και το ελεύθερο  παιχνίδι. Όμως αυτό από μόνο του είναι θέμα μια ολόκληρης ανάλυσης.

[1] Το  2015 τα αποτελέσματα ήταν: Κατανόηση κειμένου: 467 – 41η θέση μεταξύ 72 χωρών  (2000 474), Μαθηματικά: 454- 43η θέση  (2000 447), Φυσικές Επιστήμες: 455- 43η θέση (2000 461). Σε παρένθεση τα αποτελέσματα του πρώτου διαγωνισμού το 2000

[2] Συνέντευξη, του προέδρου του Συνδικάτου Εκπαιδευτικών Γερμανίας Josef Kraus στην Christiane Kaess. δημοσιεύται εδώ.

[3]Δήλωση του Δημήτρη Χασάπη στην επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής. Ανακτήθηκε από εδώ.

[4]Ο διαβόητος (ξανά μανά) διάλογος της νέας πολιτικής ηγεσίας είναι προσχηματικός με στόχο τη νομιμοποίηση  προειλημμένων αποφάσεων.. Σε μια χώρα που δεν έχει το δικαίωμα, χωρίς έγκριση, ούτε στοιχειώδη πολιτική να ασκήσει, είναι αστείο να φαντάζεται κανείς ότι θα μπορούσαν να υλοποιηθούν  τα όποια  πορίσματα του λεγόμενου «διαλόγου» που θα έρχονταν σε σύγκρουση με τη φιλοσοφία των ασκούμενων πολιτικών και των προτάσεων του ΟΟΣΑ. Η επιμονή στην επιβολή της αξιολόγησης κόντρα στην  ομόθυμη στάση  των εκπαιδευτικών δείχνει ξεκάθαρα τους σκοπούς της κυβέρνησης. Η αξιολόγηση είναι το εργαλείο για την επιβολή των νεοφιλελεύθερων αναδιαρθρώσεων στην Εκπαίδευση κι αυτό το γνωρίζουν καλά οι εκπαιδευτικοί.

Ο ανταγωνισμός  σχολείων, μαθητών  και  εκπαιδευτικών θα διαλύσει κάθε συλλογική λειτουργία και διεκδίκηση. Όλοι εναντίον όλων σε έναν μάταιο αγώνα ατομικής επιβίωσης. Σε μια κοινωνία όπου η πελατειακή σχέση, και  η συναλλαγή είναι μόνος «κανονικός» τρόπος  λειτουργία η «αξιολόγηση»   θα μετατρέψει το σχολείο σε αρένα κανιβαλισμού και διάλυσης.

Ήδη τα τραύματα από την πρώτη αποτυχημένη προσπάθεια επιβολής της αξιολόγησης είναι βαθιά και πολλά σχολεία βιώνουν ακόμα την ένταση και το διχασμό, με ολέθριες συνέπειες για το παιδαγωγικό κλίμα του σχολείου που είναι αναγκαία συνθήκη για την επιτυχία των στόχων του σχολείου.

Οι εκπαιδευτικοί έχουν τεράστια πείρα μετά από τόσα χρόνια αποτυχημένων μεταρρυθμίσεων και δεν θα επιτρέψουν τη διάλυση του δημόσιου σχολείου, όπως διαλύθηκε η παραγωγική βάση της χώρας, το τραπεζικό της σύστημα και η ίδια η οικονομία της στο όνομα των «μεταρρυθμίσεων». Δεν ξεχνάμε ότι το μόνο εξαγώγιμο προϊόν της χώρας, παρόλες τις δυσλειτουργίες της δημόσιας εκπαίδευσης, είναι οι απόφοιτοι του δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος. Κι αυτό το προϊόν το παράγει η Εκπαίδευση και με τις θυσίες των γονιών.

Αυτό επιχειρούν να σπάσουν σήμερα. Τα παραμύθια περί ελεύθερης πρόσβασης στα πανεπιστήμια δεν είναι ούτε για τα μικρά παιδιά. Σε μια αγορά που η ανεργία στους νέους πλησιάζει το 50% η μόνη επιλογή είναι οι σχολές που προσφέρουν μια επαγγελματική διέξοδο στην Ελλάδα ή το εξωτερικό. Κι αυτό δεν θα συμβεί ποτέ ελεύθερα. Οι αλλαγές στο Λύκειο έχουν σκοπό να αποκλείσουν τη μεγάλη μάζα των μαθητών οδηγώντας τους στη δωρεάν μαθητεία, στη μαύρη εργασία και την υποαπασχόληση και να απαλλάξουν το κράτος από το βάρος και το κόστος  της εκπαίδευσης και των σπουδών δεκάδων χιλιάδων μαθητών, για τους οποίους η μοίρα είναι προδιαγεγραμμένη.

The post ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ, ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΟΣΑ ΚΑΙ Ο «ΑΞΙΟΠΙΣΤΟΣ» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ PIZA first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ, ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΟΣΑ ΚΑΙ Ο «ΑΞΙΟΠΙΣΤΟΣ» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ PIZA εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

Η Christiane Kaess συζητά με τον πρόεδρο του Συνδικάτου Εκπαιδευτικών Γερμανίας Josef Kraus.

Μετάφραση: Δημήτρης Τσουκάλης

[Ο Γιόζεφ Κράους πρόεδρος του συνδικάτου εκπαιδευτικών Γερμανίας ασκεί κριτική στο διαγωνισμό Pisa και τη σύγκριση με τις ασιατικές χώρες που κατατάσσονται στις πρώτες θέσεις. Το σχολείο πρέπει  να είναι κοπιαστικό, μας λέει, αλλά δεν θέλω σχολείο «κάτεργο».]

Kaess: Κύριε Κράους χαρήκατε με τα σχετικά καλά αποτελέσματα;

Kraus:  Χάρηκα ιδιαίτερα για τα σχολεία στη Γερμανία και περισσότερο φυσικά για τους μαθητές και τους δασκάλους, οι οποίοι τα τελευταία 12 χρόνια εμφανίζονταν ως μειονεκτούντες. Κάτι που πλέον δεν ήταν ανεκτό για τα 42.000 σχολεία και τα 11 εκατομμύρια μαθητών.

Kaess: Τα αποτελέσματα ήταν όμως αρνητικά  το 2000.

Kraus:  Εντάξει. Τα υπολογίζαμε λάθος αλλά και  τα συζητούσαμε και λάθος. Πάντοτε βρισκόμαστε στη μεσαία κατηγορία. Το ότι αλλάζει πλέον η εικόνα είναι καλό. Τώρα αν το αποτέλεσμα σημαίνει καλύτερη παιδαγωγική και καλύτερη εκπαιδευτική πολιτική, θα μου επιτρέψετε να αμφιβάλλω λίγο. Κάθε φορά είναι και διαφορετικές χώρες που παίρνουν μέρος στο διαγωνισμό.

Kaess:  Τότε θα ήθελα να ρωτήσω κάπως διαφορετικά. Ήταν αναμενόμενο ότι η Γερμανία με όλη αυτή την πρόοδο να βρίσκεται , απλώς, το τονίζω, στην πάνω πλευρά του πίνακα.

Kraus: Βλέποντας τον πίνακα, τον οποίο μόλις πριν μια ώρα πήρα στα χέρια μου, θα δούμε ότι στις πέντε έξι πρώτες θέσεις κατατάσσονται ασιατικές χώρες. Μ’ αυτές τις χώρες δεν θα ‘πρεπε να συγκρινόμαστε.

Kaess:  Για ποιο λόγο;

Kraus:  Υπάρχουν, νομίζω, δυόμιση λόγοι, για τους οποίους τα πήγαν τόσο καλά. Κατ` αρχάς διότι σ` αυτές τις χώρες έχουν μιαν άλλη αντίληψη για τη Γνώση, την Εκπαίδευση και το σχολείο. Το δεύτερο είναι ότι εκεί το σχολείο μοιάζει περισσότερο με στρατόπεδο . Τέτοιο σχολείο στην Κεντρική Ευρώπη, στη Γερμανία αλλά και σ` ολόκληρο το δυτικό κόσμο δεν το θέλουμε.

Kaess:  Κι εσείς λέτε  ότι  δεν θέλουμε τέτοια πορεία;

Kraus:  Δεν πρέπει να ακολουθήσουμε αυτή την πορεία. Εμείς, βέβαια, μάλλον, έχουμε στρέψει  το εκκρεμές στην αντίθετη κατεύθυνση, κατά την αντίληψη «Το σχολείο πρέπει να είναι ευχάριστο». Νομίζω ότι υπάρχει και ενδιάμεση πορεία. Το σχολείο μπορεί να είναι κοπιαστικό, πρέπει να είναι κοπιαστικό, αλλά, παρακαλώ, όχι κάτεργο.

Kaess: Τι είναι τελικά η Εκπαίδευση για σας πέρα από διαγωνισμούς;

Kraus:  Ο Pisa διαχειρίζεται μόνο ένα μικρό τμήμα από αυτό που ονομάζουμε εκπαίδευση. Για παράδειγμα δεν ασχολείται καθόλου με   τη γνώση των ξένων γλωσσών, τις γνώσεις στη λογοτεχνία. Δεν ασχολείται καθόλου με  πολιτικές, οικονομικές και ιστορικές θεμελιώδεις γνώσεις. Δεν έχει κανένα ενδιαφέρον για τα θεολογικά-ηθικά ζητήματα. Καθόλου επίσης δεν ενδιαφέρεται για την εκπαίδευση στην αισθητική αγωγή ή τη μουσική.

Kaess:  Μήπως ο Pisa τελικά «βλέπει» πολύ προς την Αγορά.

Kraus:  Ακριβώς. Κοιτάει μόνο προς την Αγορά. Και το ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι ότι οι ανώτεροι  διαχειριστές και υπεύθυνοι για το Τεστ-Pisa είναι ένας οικονομικός οργανισμός, ο ΟΟΣΑ. Τελικά, στην ουσία , ο ΟΟΣΑ ορίζει  τι θα διδάσκει  το σχολείο και τι θα εξετάζει. Οι Κινέζοι, σε τέτοιες περιπτώσεις,  μιλούν για την κανονιστική επίδραση της εμπειρίας.  Δυστυχώς έχουμε κι εμείς σ’ ένα βαθμό προσανατολιστεί προς αυτή την κατεύθυνση σύμφωνα με την Kompetenzenpädagogik (Παιδαγωγική που συμβάλλει στην ανάπτυξη των ικανοτήτων ) εξετάζεται ότι μπορεί να μετρηθεί και ότι είναι χρήσιμο. Αυτό, για μένα, περιορίζει ασφυκτικά την Εκπαίδευση. Έχουμε μια παράδοση δεκαετιών, αιώνων θα ‘λεγα,  στην γενική Εκπαίδευση και την Αγωγή και νομίζω ότι δεν τα έχουμε πάει καθόλου άσχημα.

Kaess: Κύριε Κράους ας ξαναδούμε πάλι το αποτέλεσμα. Έχετε κάποια εξήγηση για τη βελτίωση σε σχέση με το 2000 και τα προηγούμενα χρόνια.

Kraus:  Η πιο απλή εξήγηση ότι οι μαθητές μας είναι πιο εξοικειωμένοι με αυτό το είδος των ασκήσεων στην κατανόηση κειμένου, στα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες. Το 2000 δεν υπήρχε αυτή η εξοικείωση.

Kaess: Τι έχει αλλάξει;

Kraus: Τι έχει αλλάξει; Έχει κάποια σχέση με την εξοικείωση με τα Τεστ και την προετοιμασία. Μετά το 2000, εκτός από το διαγωνισμό της Pisa, εφαρμόστηκαν σε μεγάλη κλίμακα, σε όλες τις ηλικίες, ανάλογα τεστ με πρότυπο αυτά  της Pisa. Τελικά, μάλλον,  το έχουμε παρακάνει με τα Τεστ. Θα ευχόμουν να…

Kaess: Δεν μπορεί να οφείλεται μόνο στα Τεστ. Θα μπορεί να γίνει κι αλλιώς.

Kraus:  Δεν νομίζω ότι μπορεί να γίνει κι αλλιώς. Η παρουσίαση του θέματος είναι ένα άλλο θέμα. Πολλά από τα γερμανικά Τεστ είναι προσανατολισμένα στη φιλοσοφία των Τεστ της Pisa. Όταν τα γερμανικά Τεστ κατανόησης  της γλώσσας, είναι στη λογική των ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής ή σε ερωτήσεις συμπλήρωσης κενού, αυτό, κατά την άποψή μου, περιορίζει πολύ τη δυνατότητα πραγματικής αξιολόγησης των γνώσεων, των ικανοτήτων και των δυνατοτήτων των μαθητών στη γλώσσα.

Kaess: Παρατηρείται μια διαφοροποίηση στα αποτελέσματα μεταξύ αγοριών και κοριτσιών στις Φυσικές Επιστήμες. Χρειάζονται τα κορίτσια κάποια ενίσχυση;

Kraus: Πιστεύω ότι τα πρότυπα παίζουν ρόλο και νομίζω ότι τα πράγματα για την επόμενη γενιά μαθητών θα είναι καλύτερα. Ήδη το 50% και σε κάποια σχολεία το 60% των εκπαιδευτικών στα Μαθηματικά και στη Φυσική είναι γυναίκες. Αυτό πιστεύουμε ότι θα λειτουργήσει θετικά προς την κατεύθυνση να ενδιαφερθούν περισσότερο τα κορίτσια για τα Μαθηματικά και τις Φυσικές Επιστήμες. Αλλά αν θέλετε υπάρχει, φυσικά, και μια ισορροπία. Τα κορίτσια τα καταφέρνουν καλύτερα στα γλωσσικά τεστ και στις ξένες γλώσσες. Πάντα θα υπάρχουν διαφοροποιήσεις είτε από τη μία είτε από την άλλη πλευρά. Δεν θα ‘θελα τώρα να μπω σε θέματα γενετικής, τα οποία εξάλλου δεν είναι και ξεκάθαρα. Νομίζω ότι περισσότερο έχει κάποια  σχέση με την παράδοση και τα πρότυπα.

Kaess:  Φαίνεται ότι τα παιδιά που προέρχονται από χαμηλό εκπαιδευτικό περιβάλλον έχουν λιγότερες ευκαιρίες, έστω κι αν διαπιστώνεται ότι υπάρχει μια βελτίωση. Είχατε την άποψη ότι το γερμανικό εκπαιδευτικό σύστημα είναι πιο ανοιχτό απ όσο νομίζουμε. Έχετε διαψευστεί;

Kraus: Καθόλου δεν έχω διαψευστεί. Ο Pisa εξετάζει 15χρονους και για τους 15χρονους η εκπαιδευτική πορεία δεν έχει κλείσει. Όταν ο Pisa καταλήγει σε  συμπεράσματα για παράδειγμα από το ποσοστό των μαθητών που φοιτούν στο Gymnasium (το σχολείο στο οποίο φοιτούν οι καλύτεροι μαθητές, ανάλογα με τη βαθμολογία και εξασφαλίζει τη φοίτηση στα πανεπιστήμια)  σε σχέση με την κοινωνική τους προέλευση αυτό είναι μόνο μια φωτογραφία της στιγμή. Για του 20χρονους ή 22χρονους το 40% με 50% εκείνων που έχουν τη δυνατότητα να σπουδάσουν δεν προέρχεται από το  Gymnasium. Μεταξύ αυτών είναι πολλοί έφηβοι και νέοι από τα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα. Είναι ένα τεχνούργημα, λένε οι ειδικοί, όταν με βάση  τα τεστ για 15χρονους βγαίνουν τέτοια συμπεράσματα. Στη Γερμανία υπάρχει μια κάθετη διαπερατότητα προς τα πάνω, η οποία επίσης είναι μια κοινωνική διαπερατότητα. Ο Pisa δεν λέει τίποτε, δεν μπορεί τίποτε  να πει,  για το λόγο ότι αυτοί που εξετάζονται είναι οι 15χρονοι .

The post ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΟΥ ΣΥΝΔΙΚΑΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ JOSEFKRAUS. first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΟΥ ΣΥΝΔΙΚΑΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ JOSEFKRAUS. εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

Μετάφραση: Δημήτρης Τσουκάλης

Σημείωμα του μεταφραστή

Δημοσιεύουμε πιο κάτω μετάφραση άρθρου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, με θέμα το δημοψήφισμα στη Μεγάλη Βρετανία.[3]

Εκείνο που προφανώς συνάγεται ως συμπέρασμα από τα γραφόμενα του αρθρογράφου, παρά τα δικά του διαφορετικά συμπεράσματα, είναι ότι  οι Βρετανοί αποφάσισαν με καθαρά πολιτικά κριτήρια.

Και τα κριτήρια αυτά ήταν οι ασκούμενες για δεκαετίες νεοφιλελεύθερες πολιτικές είτε από τη Μάργκαρετ Θάτσερ  είτε  από το συνεχιστή της ίδιας πολιτικής, Τόνι Μπλερ.

Όταν το 52% του πληθυσμού μιας χώρας παίρνει μια τόσο σοβαρή απόφαση για το μέλλον  του και το μέλλον της χώρας του, κόντρα  σε ένα ολόκληρο εγχώριο και παγκόσμιο σύστημα  εξουσίας, τότε η εξήγηση δεν μπορεί να δίνεται με ανορθολογικούς όρους, όπως κάνει ο αρθρογράφος. Με ψυχολογικά κριτήρια. Με το μίσος ή την αγάπη.

Αν για μεγάλο τμήμα πληθυσμού φαντάζει ή προτείνεται ως λύση σήμερα, μετά από δεκαετίες  «υπαρκτού νεοφιλελευθερισμού», ένα  φασιστικού τύπου μοντέλο, αυτό δεν έχει να κάνει  με την ιδιοσυγκρασία των ανθρώπων.

Είναι αποτέλεσμα των ασκούμενων πολιτικών που αντιμετωπίζουν μεγάλο τμήμα του πληθυσμού, περίπου,  ως παράπλευρες απώλειες .

Οι πύργοι των τραπεζών  του καπιταλισμού-καζίνο μπορεί να «φλογίζουν» τα όνειρα  μερίδας νέων αλλά και μεγαλύτερων,  που μεγαλώνουν  με την ελπίδα  μιας  πλούσιας κοσμοπολίτικης ζωής. Δεν αρκούν όμως να δώσουν απαντήσεις στις  αγωνίες και τις ανάγκες μιας ολόκληρης χώρας.

Ο Άλαν Πόσενερ, σύμφωνα με πληροφορίες που μπορεί κανείς να βρει με μια μικρή αναζήτηση στο διαδίκτυο, αριστερός «επαναστάτης» στα νιάτα του και στη «χρυσή εποχή» του ευρωπαϊκού καπιταλισμού, ακολουθώντας τα βήματα πολλών ομοϊδεατών του, όπως ο Γιόσκα Φίσερ και ο κόκκινος Ντάνι, γίνεται σήμερα σταυροφόρος του συστήματος. Η αδικία, η φτώχεια και οι ανισότητες δεν τον  ενοχλούν πια, αυτόν και πολλούς άλλους στην Ευρώπη και στη χώρα μας,  από την «υπεύθυνη», την  «πρόθυμη», την «κυβερνώσα» ή όπως αλλιώς θέλετε αριστερά.  Όλα αυτά είναι «αναγκαία κακά» για την επιβίωση του συστήματος που κάποτε ήθελαν να ανατρέψουν.

Σε κάθε περίπτωση το άρθρο έχει ενδιαφέρον όχι μόνο για όσα αποκαλύπτει αλλά περισσότερο για όσα αποκρύπτει.

Ακούγεται αξιοπερίεργο. Με το δημοψήφισμα για την παραμονή της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι Βρετανοί εκδικήθηκαν επιτέλους τη Μάργκαρετ Θάτσερ.

Ήξεραν ότι η Βρετανία για να είναι μεγάλη έπρεπε να αποδεχτεί τον Καπιταλισμό, το ελεύθερο εμπόριο και την Ευρώπη. Έπρεπε να πάψει να μοιρολογεί για την αυτοκρατορία και τα χαμένα μεγαλεία. Να πάψει να ελπίζει σε έναν «σοσιαλιστικό παράδεισο στα σύννεφα»  επιδοτούμενων κρατικών επιχειρήσεων που δεν  παράγουν  τίποτα.

Τα πρώτα χρόνια του 1980, με την έναρξη της εποχής  ξεκίνημα της Θάτσερ, ταξίδεψα με μια ομάδα μαθητών το Μάντσεστερ. Επισκεφτήκαμε εργοστάσια και  φιλοξενηθήκαμε από ανθρακωρύχους. Οι μαθητές μας, από φτωχές οικογένειες της πόλης Σπαντάου, είχαν σοκαριστεί από τη φτώχεια και την αθλιότητα των κατοικιών. Κάποιοι ήταν έτοιμοι να βάλουν να κλάματα.

Πολλά βράδια ξενύχτησα πίνοντας με τους παλιούς ανθρακωρύχους, οι οποίοι με φιλοξενούσαν. Ο οικοδεσπότης ήταν Πολωνός από το Κατοβίτσε ο οποίος κατά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο δραπέτευσε στην Αγγλία, για να γλιτώσει από τους Ναζί.

 Ήθελε να πολεμήσει ως στρατιώτης. Δεν χρειάστηκε. Για τη νίκη δούλεψε ως εργάτης στα ανθρακωρυχεία και νίκησε με το δικό του τρόπο.

Μετά ήρθε η Θάτσερ και έκλεισε τα προβληματικά ανθρακωρυχεία. Ήμουν μαζί του. Διανοητικά. Συναισθηματικά ήταν αλλιώς. Στο τέλος μιας τέτοιας νύχτας, ο Μαρκ, μου χάρισε ένα χάλκινο αγαλματίδιο. Παρίστανε έναν περήφανο  ανθρακωρύχο με τη λάμπα αερίου  και τη σκαπάνη του.

Η εξέγερση των αποκλεισμένων απέναντι στους νικητές

Το δημοψήφισμα ήταν η εξέγερση των ανθρώπων των οποίων   η Θάτσερ τους τσάκισε  την περηφάνια. Μετά από χρόνια ταξικού πολέμου από τα πάνω το δημοψήφισμα ήταν η εκδίκηση των μεγαλύτερων σε ηλικία, των  χαμένων και των  αποκλεισμένων, απέναντι στους νέους και τους κερδισμένους  της παγκοσμιοποίησης.

Η Θάτσερ είχε δίκιο. «Δεν υπάρχει εναλλακτική πολιτική», έλεγε και είχε δίκιο. Το κοινωνικό κράτος δεν μπορούσε να χρηματοδοτηθεί. Η κρατική βιομηχανία δεν ήταν ανταγωνιστική και η χώρα βούλιαζε. Το Λονδίνο ήταν για μένα όπως και για τους μαθητές ένα σοκ. Σκουπίδια παντού, ποντίκια στη Regent Street, θυμός στα πρόσωπα.  Η  λύση στα μπαρ των Πανκ “no future”. Έτσι δεν πήγαινε άλλο.

Ο θλιβερός, συναισθηματικός των αντιευρωπαίων

Μετά το δημοψήφισμα οι νικητές  γρήγορα θα γίνουν εχθροί.

Οι μεν θέλουν μια μοντέρνα, απορρυθμισμένη, ευέλικτη Αγγλία. Περισσότερη Θάτσερ. Για αυτούς η Ε.Ε. είναι ένα γραφειοκρατικό, σχεδόν σοσιαλιστικό, τέρας.

Οι άλλοι θέλουν επιστροφή στα χρόνια του 1970. Το σύνθημά τους είναι προστασία της Μεγάλης Βρετανίας από την παγκοσμιοποίηση, εργαλείο της οποίας είναι οι «Βρυξέλες»

Δεν γνωρίζει κανείς τη Μεγάλη Βρετανία , εάν δεν κατανοεί τον παράγοντα  μίσος. Το μίσος, όπως πάντα,  απέναντι στη Μάργκαρετ Θάτσερ και τον Τόνυ Μπλερ. Αυτό εκπορεύεται από τον Τζέρεμι Κόρμπιν τόσο όσο από τον Νειτζελ Φάρατζ.

Ο Φάρατζ είναι ο ανθρωπάκος του καφενείου. Ο Κόρμπιν είναι ο κουλτουριάρης με τα tweet. Και οι δύο με τον αντιαμερικανισμό τους, τον αντιευρωπαϊσμό τους, με τον θλιβερό, συναισθηματικό πατριωτισμό τους έχουν πιο πολλά κοινά απ` όσα θα νόμιζε κανείς.

Ο αγώνας ανάμεσα στο χτες και το αύριο δεν είναι φιλολογικός. Η λίρα θα συνεχίσει να πέφτει. Οι επενδυτές θα αποφεύγουν τη χώρα. Οι τιμές των κατοικιών θα αυξάνουν αλλά δεν θα βρίσκουν αγοραστές. Οι συντηρητικοί θα διασπαστούν. Οι Εργατικοί είναι ήδη διασπασμένοι.

Μια μαλακή εκδοχή του φασισμού είναι το μέλλον του Ukip

Το Ukip,  που πέτυχε το στόχο του, πρέπει να ριζοσπαστικοποιηθεί για να συνεχίσει παίζει πολιτικό ρόλο. Το μέλλον του βρίσκεται σε μια μαλακή εκδοχή του φασισμού για τους ανθρώπους θύματα της οικονομικής κρίσης.

Η Αγγλία σε λίγα χρόνια μπορεί να μοιάζει με τη Γαλλία.

Διαμαρτυρόμενη, διασπασμένη και ανίκανη   να μεταρρυθμιστεί.

Είναι μια συμφορά.

Μετά  το πρώτο  ταξίδι με τους μαθητές επισκεπτόμουν συχνά τη Μεγάλη Βρετανία. Χρόνο με το χρόνο φαινόταν ότι η Αγγλία πήγαινε καλύτερα. Όλο και περισσότεροι  πύργοι τραπεζών ξεφύτρωναν. Οι άνθρωποι στους δρόμους φαινόταν πιο σίγουροι και πιο  χαρούμενοι. Κι όχι μόνο στο Λονδίνο. Ακόμα και στο Μάντσεστερ, το οποίο είχα επισκεφτεί πριν ένα χρόνο, σπίτι σπίτι, με αφορμή τις κοινοβουλευτικές εκλογές, με ομάδα βουλευτών του Εργατικού κόμματος.

Η Ευρώπη σε καμιά συζήτηση δεν είχε θέση.

Πάντα η κουβέντα γύριζε στη Θάτσερ και τον Μπλερ.

Τα σπίτια που ανήκαν κάποτε στην κοινότητα είχαν ιδιωτικοποιηθεί. Πολλοί ιδιοκτήτες δεν μπόρεσαν να τα κρατήσουν όπως έπρεπε και τα πούλησαν σε επενδυτές οι οποίοι τα νοίκιασαν σε μετανάστες και φοιτητές. Από γειτονιά έγινε  απρόσωπος χώρος κατοικίας. Κανείς δε γνώριζε κανέναν πλέον.

Η  Αγγλία ήταν πάντα μια   χώρα χωρίς φτιασιδώματα

Τη μοντέρνα, και χαρούμενη Αγγλία, το Λονδίνο που εξέλεξε για Δήμαρχο το Σαντίκ Χάν, την Αγγλία που έστελνε τα παιδιά της στο Παρίσι για σπουδές, που έκανε ταξιδάκια αναψυχής στο Βερολίνο και τη Νέα Υόρκη δεν τη γνώρισαν οι κάτοικοι του Μάντσεστερ. «Όποιος ζει στη σκιά δεν μπορεί να δει» έγραφε ο Μπέρτολ Μπρέχτ .

Όλοι αυτοί έκαναν την παρουσία τους ορατή.

Τώρα νομίζω ότι καταλαβαίνω.

Η Αγγλία ήταν πάντα η χώρα με τους δικούς της κανόνες. Η χώρα της πάλης των τάξεων, των Χούλιγκαν, των Mersey-Beats και του Punk Rock. Η χώρα που μόνη της στάθηκε απέναντι στους Ισπανούς, στους Γάλλους και τους Γερμανούς. Η  χώρα με τα πλανητικά  όνειρα.

Σήμερα το  όραμα μια άλλης Αγγλίας  είναι πιθανό. Μιας πικρής  Αγγλίας στις στάχτες. Απομονωμένης και θλιβερής.

Κάποτε ένας Πολωνός ανθρακωρύχος ήρθε στο Μάντσεστερ για να σώσει τη χώρα του και την Αγγλία από τον Χίτλερ. Πλέον κανένας Πολωνός δεν μπορεί να έρθει στην Αγγλία. Κοιτάζω το χάλκινο αγαλματίδιο και κουνάω λυπημένος το κεφάλι μου.

[1] Αναδημοσίευση άρθρου που δημοσιεύτηκε στις 25 Ιουνίου 2016 στην γερμανική εφημερίδα Die Welt, το πρωτότυπο άρθρο εδώ

[2] Ο Άλαν Πόσενερ είναι δημοσιογράφος γερμανοεβραϊκής καταγωγής από τον πατέρα και αγγλοσκωτσέζικης καταγωγής από τη μητέρα. Εργάστηκε ως σύμβουλος σπουδών σε Γυμνάσιο του Σπαντάου, στο Βερολίνο, από το οποίο αποχώρησε γιατί «ήταν βαρετό», όπως δήλωσε ο ίδιος. Στα φοιτητικά του χρόνια ήταν στέλεχος του μαοϊκού κομμουνιστικού κόμματος KPD-AO. Είναι συγγραφέας αρκετών βιβλίων με πολιτικό, ιστορικό περιεχόμενο (Τα περισσότερα βιογραφίες). Εργάζεται ως δημοσιογράφος στην εφημερίδα «Die Welt», της οποία υπήρξε και αρχισυντάκτης στην κυριακάτικη έκδοση.

[3] Ο Πρωτότυπος τίτλος του άρθρου στα γερμανικά είναι: “Der Brexit ist die Rache der Abgehängten” που στην ακριβή του μετάφραση στα ελληνικά θα τον αποδίδαμε ως: “Το Brexit είναι η εκδίκηση των ξεκρέμαστων”

The post ΤΟ BREXIT ΕΙΝΑΙ Η ΕΚΔΙΚΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΕΛΠΙΣΜΕΝΩΝ[1] first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο ΤΟ BREXIT ΕΙΝΑΙ Η ΕΚΔΙΚΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΕΛΠΙΣΜΕΝΩΝ[1] εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.