Με αφορμή την επανάκαμψη των ανιστόρητων βδελυγμάτων αμφισβήτησης αναφορικά με την ηρωική ενέργεια των Μανώλη Γλέζου και Λάκη Σάντα να υποστείλουν και να ξεσκίσουν τη γερμανική σημαία στις 31 Μαΐου 1944, είναι ανυπερθέτως επιβεβλημένο να τελειώσει τελεσίδικα αυτή η αθλιότητα.

Βασική προϋπόθεση να μπορέσουν κάποιοι να διαβάσουν (είναι σε ελληνικά) την καταχώριση στην εφημερίδα «Ακρόπολις» της Κυριακής 1η Ιουνίου 1941, που ανακοινώνει ότι «κατά τη νύκτα της 30ης προς την 31ην Μαΐου υπεξηρέθη η επί της Ακροπόλεως κυματίζουσα Γερμανική πολεμική σημαία παρ’ αγνώστων δραστών», κάτι για το οποίο διενεργούνταν «αυστηραί ανακρίσεις και οι ένοχοι και οι συνεργοί αυτών θα τιμωρηθώσι διά της ποινής του θανάτου».

Και η ανακοίνωση αυτή δόθηκε στη δημοσιότητα, αφού οι Γερμανοί είχαν αγανακτήσει για την απρέπεια του ελληνικού λαού να συμπεριφέρεται απαξιωτικά στα γερμανικά στρατεύματα και να χειροκροτεί (και να φυγαδεύει) Βρετανούς στρατιώτες και αιχμαλώτους που είχαν εγκλωβιστεί στην Ελλάδα μετά τη γερμανική εισβολή. Είναι χαρακτηριστικό το επιμύθιο της γερμανικής ανακοίνωσης για τα «θλιβερά» γεγονότα της Ακρόπολης.

Γιατί αν και «αι Γερμανικαί στρατιωτικαί αρχαί προσεπάθησαν μέχρι σήμερον να συμπεριφερθώσι προς τον Ελληνικόν λαόν από πάσης όψεως ευμενώς», ο ελληνικός λαός δεν έδειξε να ανταποκρίνεται στη χειρονομία αυτή. Μάλιστα οι αγανακτισμένοι για τις ελληνικές απρέπειες Γερμανοί υπόσχονταν, όπως το διατύπωνε ο φρούραρχος Αθηνών, ότι αν οι διαταγές τους δεν «θέλουσιν εισακουσθή, αυταί θα επιβαλώσι μετά λύπης των αυστηρότατας κυρώσεις».

Ανταποκρινόμενη σε αυτή την απαίτηση η κυβέρνηση Τσολάκογλου διά στόματος του ίδιου του «πρωθυπουργού» της, όπως το ανακοίνωνε την ίδια εκείνη μέρα η εφημερίδα, εκδηλώνοντας τη λύπη του για τις «ανόητες εκδηλώσεις ολίγων ασυνείδητων ατόμων» διέταξε την απόλυση και την αποστράτευση των αρχηγών Αστυνομίας Πόλεως και Χωροφυλακής Αθηνών, αλλά και την απόλυση, και μάλιστα άνευ συντάξεως, των διοικητών των αστυνομικών τμημάτων των περιφερειών Ακρόπολεως και Αθηναϊκής Λέσχης, όσο και των αξιωματικών υπηρεσίας και αρχιφυλάκων και απλών αστυνομικών που εκτελούσαν υπηρεσία, όταν εκδηλώθηκαν οι «απρέπειες» των Ελλήνων (τον διοικητή του Β’ Αστυνομικού Τμήματος, Κ. Μαρκουλάκη, και τον διευθυντή της Υποδιεύθυνσης Αστυνομίας Πόλεως, Ν. Τσαούση).

Οσοι, δε, είχαν συλληφθεί σε προηγούμενες εκδηλώσεις χλευασμού των Γερμανών στρατιωτών, η κυβέρνηση υποσχόταν ότι θα δικάζονταν πάραυτα και απειλούνταν με τρία χρόνια εξορία. Ανάμεσα σε αυτούς και δύο αδελφές νοσοκόμες που έστρεψαν τα νώτα τους (οπίσθια σ.σ.) σε «ιππότες Γερμανούς αξιωματικούς» που βρέθηκαν στο νοσοκομείο όπου αυτές εργάζονταν.

Μάλιστα, αν ο λαός επέμενε να μην εκφράζει την ευγνωμοσύνη του στον γερμανικό στρατό, αφού χάρη στη «μεγαλοθυμίαν του Φύρερ» δεν υφίσταται «άλλους κόλαφους» ο ελληνικός λαός, για τους διαπράξαντες «το θλιβερόν επεισόδιον της Ακροπόλεως διετάχθησαν αυστηραί ανακρίσεις και ο Εισαγγελεύς Πλημμελειοδικών Αθηνών κ. Μικρουλέας διετάχθη υπό του υπουργού της Δικαιοσύνης κ. Λιβιεράτου, όπως ενεργήση αυστηρότατας ανακρίσεις διά το λυπηρόν επεισόδιον». Μάλιστα «διετάχθησαν δύο αντεισαγγελείς να μεταβούν επί τόπου και εν συνεργασία μετά των οργάνων Ασφαλείας ώστε να προβούν εις την ανεύρεσιν και άμεσον σύλληψιν των υπεύθυνων δια τον σκληρόν κολασμόν της πράξεώς των».

Στο πλαίσιο αυτών των μέτρων έρχονταν και οι δηλώσεις του αρχηγού του Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος Ελλάδος, Γ. Μερκούρη, του ίδιου που προσπάθησε να συγκροτήσει την Ελληνική Λεγεώνα και να οργανώσει την αποστολή Ελλήνων στρατιωτών στο Ανατολικό Μέτωπο, κάτι για το οποίο «τιμήθηκε» από την κυβέρνηση Λογοθετόπουλου με τη θέση του διοικητή της Εθνικής Τράπεζας στα 1943, ο οποίος έσπευσε να εκφράσει την «οδυνηρή του κατάπληξη» για την «αυθαίρετη και ακατανόμαστη πράξη της κλοπής της σημαίας του Ράιχ από την Ακρόπολη».

Ηταν κάτι που ήταν αδύνατο «να ήταν έργο Ελληνα, ανεξάρτητου την ψυχή και το φρόνημα», αλλά, αντίθετα, ήταν έργο κατώτερου ανθρώπου με ταπεινά ένστικτα, «υπηρετούντος ξένα συμφέροντα» (το γνωστό αντικομμουνιστικό motto). Για τον Ελληνα φασίστα, «η ξενόδουλος αυτή πράξη, η μολύνουσα τον ιερόν βράχον της Ακροπόλεως, παραδίδεται εις την γενικήν περιφρόνησιν και αποδοκιμασίαν».

Το πόσο η ενέργεια αυτή παραδόθηκε στη γενική αποδοκιμασία αποδεικνύεται από το δέος και τον θαυμασμό που απόλαυσαν στη ζωή τους ο Μανώλης Γλέζος και ο Λάκης Σάντας. Αλλά και από το γεγονός ότι, παρά τις διώξεις και τους εκβιασμούς, όσοι γνώριζαν εκ του σύνεγγυς την ενέργεια, και πρώτα από όλα ο αστυφύλακας πάνω στον οποίο έπεσαν οι δύο νέοι μετά την ενέργειά τους, ο Παναγιώτης Βουτόπουλος, δεν κατέδωσαν τίποτα και κανέναν, σε μια εποχή που το φιλότιμο και ο πατριωτισμός πήγαιναν χέρι χέρι.

Ηταν τότε που μεγάλο τμήμα αστυνομικών προσχώρησε στο ΕΑΜ για να υποστεί απίστευτες διώξεις και εξευτελισμούς στη μετεμφυλιακή Ελλάδα. Αφησε όμως ως στίγμα και την επιβεβαίωση της ενέργειας του Γλέζου και του Σάντα ακόμα και στην «Αστυνομική Επιθεώρησις» του Σεπτεμβρίου του 1950, παρότι ήταν εποχή που μόλις είχε περιοριστεί η βιομηχανία καταδικαστικών αποφάσεων από τα στρατοδικεία του Εμφυλίου.

Αντίθετα, σήμερα κάποιοι ψελλίζουν εκ νέου τα περί ψεύδους και μιας ανύπαρκτης ενέργειας. Είναι οι ίδιοι που αμφισβητούν το Ολοκαύτωμα και τα εκατοντάδες μαρτυρικά χωριά και πόλεις στην Ελλάδα. Είναι εκείνοι που αξιοποιούν την αφέλεια ή την ηλιθιότητα των οπαδών τους και διασπείρουν «λογικές αμφιβολίες».

Και αποδίδουν κάποιοι σε αυτές νόημα, επειδή δεν μπορούν να αντιληφθούν το μεγαλείο των ανθρώπων που στρατεύονται για τον συνάνθρωπο και το πολιτικό τους φρόνημα τους καθιστά την απόλυτη άρνηση όσων διαβιούν μέσα στον καιροσκοπισμό, τον φιλοτομαρισμό, τον χαφιεδισμό και την προδοσία. Οπως το έλεγε ο Μανώλης, η στερνή μου εξομολόγηση: Να μη δολοφονηθούν και οι μνήμες.

* Ιστορικός

αναδημοσίευση από την Εφημερίδα των συντακτών

The post Αναγκαία υπενθύμιση, όταν μιλάμε για ήρωες first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Συζήτηση με Απεραθίτες συντρόφους του Μανώλη Γλέζου λίγο μετά το φευγιό του

-Σαν έμαθα το θάνατο του πήρα τηλέφωνο στον Φραντζέσκο να τους πει τα νέα να χτυπήσουν τις καμπάνες στο χωριό.Ο Φραντζέσκος είναι Απεραθίτης;

-Φυσικά. Ξενοτοπίτης θα χτυπούσε την καμπάνα του Γλέζου στο χωριό του; Αυτά δεν γίνονται, δεν θα τον άφηνε ο κόσμος.

Οι καμπάνες χτύπησαν σε όλη τη Νάξο, αλλά στ’  Απεράθου χτυπούν με ιδιαίτερο τρόπο. Όλη τη μέρα και μέχρι να σκοτεινιάσει. Μόλις ξημερώσει θα ξαναρχίσουν πάλι μέχρι να βραδιάσει κι έτσι θα πάει μέχρι την κηδεία. Οι καμπάνες θα αντηχούν στα καλντερίμια, στις πεζούλες, στα πλατώματα και στις ανηφόρες του χωριού, που τις ανέβαινε σαν έφηβος, παρά το προχωρημένο της ηλικίας του.

Η μάνα του ήταν Παριανή. Η Ανδρομάχη Ναυπλιώτου. Δασκάλα.  Διορίστηκε στη Νάξο κι εκεί γνώρισε τον πατέρα του τον δημοσιογράφο Νίκο Γλέζο. Απόκτησαν δυο παιδιά τον Μανώλη πρώτο και τον Νίκο  δεύτερο, τον κοιλάρφανο, γιατί ο γάμος δεν βάσταξε πολύ. Δυόμιση χρονώ σαν ήταν ο Μανώλης ο πατέρας του πέθανε από φυματίωση. Κι ο Νίκος, αγέννητος τότε, πήρε το όνομα του πατέρα.

Τον πατέρα τον θυμάμαι σαν σκιά θα πει ο Μανώλης αργότερα. Μια σκιά.

Η Ανδρομάχη θα παντρευτεί ξανά , τον Δημητροκάλη, και μαζί του θα αποκτήσει άλλα δύο παιδιά, ένα αγόρι και ένα κορίτσι. 

Όταν παντρεύτηκε η μάνα τους πήρε τα δύο αγόρια να τους δείξει το χωριό του νέου συζύγου, το Συκαλαριό, στην Κεντρική Νάξο. Πήγαν και στην λειτουργία και σε κάποια στιγμή ο παπάς άρχισε να ψέλνει ένα τροπάρι και όλοι στο Συκαλαριό γονάτισαν. Έμειναν όρθια μόνο τα δύο μικρά παιδιά, τα δύο αγόρια,  κρατημένα χέρι-χέρι. Γονατίστε και σεις Απεραθίτες άθεοι τους φώναξε ο παπάς εξοργισμένος.

Η ζωή τους απέδειξε ότι κάτι τέτοιο δεν στάθηκε δυνατό. Τα χρόνια δύσκολα αλλά τα αγόρια γεννημένα ελεύθερα. Ήταν η κληρονομιά  της σκιάς του πατέρα τους, τ’ Απεράθου.

Στην κατοχή ο Μανώλης, φοιτητής πια, αποφασίζει να κατεβάσει από την Ακρόπολη τη γερμανική σημαία μαζί με τον Λάκη Σάντα. Γνωρίζονταν από το 8^ο Γυμνάσιο Αθηνών και όταν ο Μανώλης αναφερόταν στον Σάντα ήταν σα να κρατούσε το άγιο δισκοπότηρο, σε τέτοια εκτίμηση και αγάπη τον είχε, μέχρι το τέλος της ζωής του. Γνώριζαν ότι υπήρχαν λαγούμια κάτω από το βράχο, υπόγειες διαδρομές που ακολούθησαν και  μπαίνοντας από το θέατρο του Διονύσου έφτασαν στην Ακρόπολη. Η σημαία ήταν βαριά και συρματοδεμένη. Είδαν και έπαθαν να την κατεβάσουν. Την έκοψαν και ο καθένας πήρε  ένα κομμάτι από τη σβάστικα μαζί του, τρόπαιο μιας συμβολικής νίκης, ενός λαού που είχε μπροστά του  πολύ αίμα , πολύ πόνο και  πολλούς αγώνες να δώσει για να λευτερωθεί. Ωστόσο τα βάσανα  δεν έσβησαν τη μνήμη αυτής της στιγμής. Ίσως γιατί οι λαοί μπορούν να επιβιώσουν ακόμα και χωρίς ψωμί αλλά όχι χωρίς την περηφάνια και την μνήμη του ποιοι μπορούν να είναι. Κι είναι χαρακτηριστικό πως στο κατέβασμα από την μεριά της Πλάκας, συνάντησαν τον Έλληνα χωροφύλακα που είχε βάρδια στην περιοχή εκείνη τη νύχτα και τους ρώτησε από πού έρχονται. Από γλέντι του απάντησαν αυτοί και ήξεραν πως τους γνώρισε. Κι όμως δεν μας έδωσε ακόμα κι όταν μας επικήρυξαν.

Στο σπίτι η μάνα του περίμενε άγρυπνη κι όταν κατά τα χαράματα γύρισε γιατί άργησες παιδί μου, του είπε κι αυτός άνοιξε το πανωφόρι του και της έδειξε το κομμάτι της σβάστικας. Πού ήταν χτες το βράδυ ; ρώτησε την άλλη μέρα ο Δημητροκάλης. Ανέβα στην ταράτσα να κοιτάξεις την Ακρόπολη και θα καταλάβεις απάντησε η Ανδομάχη.

-Τι έκανε η μάνα του αυτήν την περίοδο. Πώς αντιδρούσε;

–Ότι κάνει μια μάνα που έχει δύο τρελά παιδιά, απαντούσε ο Γλέζος.

Τρέξε μανούλα να με δεις, τρέξε για να με σώσεις κι απ’ το Χαΐδάρι μάνα μου να μ’ απελευθερώσεις.  Στις 10 Μάη του 1944, πήραν το Νίκο Νικολάου Γλέζο, δάσκαλο, από το ελληνικό κολαστήριο, το Μπλόκ 15 του στρατοπέδου Χαϊδαρίου, και τον έστησαν στον τοίχο της Καισαριανής.  Όταν τον πήραν για εκτέλεση, μέσα στο καμιόνι, έγραψε στο σκουφάκι του. Πάω για εκτέλεση χαιρε…σμούς σε όλους.

-Δεν έγραψε χαιρετισμούς  αλλά χαιρεσμούς.  Τέτοια ταραχή είχε. Κι όμως έγραψε πάω, όχι με πάνε, καταλαβαίνεις;  

Ύστατη πράξη περηφάνιας ενός ελεύθερου ανθρώπου μπροστά στην μηχανή του θανάτου. Στο σκουφάκι έγραψε και τη διεύθυνσή του κι όταν αργότερα οι Καισαριανιώτες μάζευαν  το χώμα που είχε αίμα, μην το πατήσουν,  αφού η γη δεν προλάβαινε να το πιει όλο, βρήκαν το σκουφάκι του και το έστειλαν στην Ανδρομάχη. Χρόνια μετά ο Μανώλης το καδράρισε και το είχε στο σπίτι του πάνω,  από το γραφείο του. 

Ο Γλέζος θυμόταν πάντα τους νεκρούς αγωνιστές. Θυμόταν  τους συντρόφους του. Πάντα μιλούσε για τον Πόταγα ένα παληκάρι 17 χρονών που όταν μπήκαν οι Γερμανοί στην Αρκαδία δοκίμασε να σταματήσει ένα τανκς με το σώμα του και οι καταχτητές τον εκτέλεσαν.

-Τώρα θα ζητήσουμε να μας φέρουν το σκουφάκι στ’ Απεράθου στη βιβλιοθήκη που είχε ιδρύσει ο Μανώλης, στη μνήμη του αδερφού του.

-Υπάρχει τέτοια βιβλιοθήκη;

-Βέβαια από το 1965. Εγώ εκεί γνώρισα τους Έλληνες λογοτέχνες και  την ιστορία του τόπου μας κι όταν αργότερα συνέχισα σπουδές στη Θεσσαλονίκη  απορούσαν που ένα χωριατόπαιδο ήξερε τόσα πολλά για την σύγχρονη κουλτούρα. Ήταν η βιβλιοθήκη.

Ευρωβουλευτής, τα τελευταία χρόνια, κρατούσε ένα πουγκί και ζητούσε ένα ευρώ από όποιον ήθελε να φωτογραφηθεί μαζί του – κι ήταν πολλοί από όλο τον κόσμο που ήθελαν φωτογραφία με τον παρτιζάνο– για την ενίσχυση της βιβλιοθήκης.

Ο Μανώλης μετά την κατοχή συνέχισε την μάχη του, τη μάχη της Αριστεράς, με ότι αυτό συνεπάγονταν. Και δεν ήταν εύκολο. Συντάκτης και αρχισυντάκτης του Ριζοσπάστη, βουλευτής της ΕΔΑ, καταδικασμένος τρεις φορές σε θάνατο, από ξένους και δικούς. Το 1949, με το περίφημο τρίτο ψήφισμα που οδήγησε στο θάνατο τόσους αγωνιστές…

-Εγώ τότε περίπου άρχισα να καταλαβαίνω τι γινόταν σε αυτή τη χώρα.

Στις βουλευτικές του 1958, ο Γλέζος έβαλε υποψήφιος, με την ΕΔΑ, κι απέναντί του ο Αριστείδης Πρωτοπαπαδάκης, ο γιος του πρωθυπουργού. Ήταν από το χωριό μας.

Το εκλογικό κέντρο του Γλέζου ήταν στο κέντρο τ’ Απεραθιού κι οι Απεραθίτες  επηγαίνανε στην πλάτσα και ακούγανε. Και φτιάχναν και δίστιχα.  Τον Νώλη να ψηφίζετε κύριοι και κυρίες αυτός είναι που ντρόπιασε δύο αυτοκρατορίες.

-Τον Νώλη;

-Ναι από το Μανώλης. Στη μάνα του την Ανδρομάχη άρεσε να κόβει τα ονόματα και τον φώναζε Νώλη. Έτσι τον φωνάζαμε εμείς εδώ στο χωριό.

Αλλά οι εξουσίες έβλεπαν τα πράγματα αλλιώς. Το βράδυ θα είστε όλοι στην πλάτσα με τους γονιούς σας  έλεγαν στους μαθητές όταν επρόκειτο για τις συγκεντρώσεις του Πρωτοπαπαδάκη και όταν ήταν για το Γλέζο…Μην τολμήσει κανείς…

-Μεταμεσονύχτιες ώρες έβλεπα, παιδί τώρα, να φέρνουν κάτι στη μάνα μου.

-Και τι ήταν αυτό;

-Το ψηφοδέλτιο του Γλέζου παιδί μου. Το διακινούσαμε τη νύχτα.

Νύχτα ερχόταν και ο αδερφός του πατέρα του, αργότερα, να μαζέψει υπογραφές για να τον  γλυτώσει από την εκτέλεση, καθώς το μετεμφυλιακό καθεστώς τον είχε καταδικάσει σε θάνατο.

-Τον θυμάμαι με μια λάμπα θυέλλης. Θυμάμαι ένα αχνό φως μέσα στη νύχτα. Δεν είχαμε τότε ακόμα ρεύμα στο χωριό.

Ο Γλέζος ήταν άνθρωπος λιτός κι είχε μια ζωή ρυθμισμένη σε όλα, δεν το έβαζε κάτω εύκολα. Πέρασε πολλά,  έγινε βουλευτής, ευρωβουλευτής, γνώρισε αξιώματα αλλά δεν ήταν από αυτούς που θα γονάτιζε σε αυτά. Ο Μανώλης όταν κάτι δεν του άρεζε τα βροντούσε και έφευγε.

Έτσι το 1986 αποφάσισε να γίνει κοινοτάρχης στ΄ Απεράθου και κατέβηκε στις εκλογές απέναντι σε υποψήφιο από τη δεξιά παράταξη. Στο χωριό υπήρχε ένας γέροντας, άρρωστος, κατάκοιτος ο Μιχέλης. Οι οπαδοί του αντιπάλου του σκέφτηκαν να τον κατεβάσουν να ψηφίσει. Σήκωσαν λοιπόν το γέρο, του έβαλαν στην τσέπη το ψηφοδέλτιο που του έφτιαξαν και του είπαν να ζητήσει από τον δικαστικό αντιπρόσωπο, να τον βοηθήσει, να το βγάλει από την τσέπη του και να ψηφίσει. Αλλά ο γέροντας ήταν κατάκοιτος όχι χαζός. Τα είχε τετρακόσια.

-Τι έχεις στην τσέπη σου; Του λέει ο δικαστικός.

-Κάτι μου δώσανε μα δεν το βρίσκω.. λέει αυτός

-Τι θέλεις να ψηφίσεις;

-Τον Νώλη.

Ερωτήξαν  τον Μιχέλη κι είπε πως τον Νώλη θέλει.

Μετά από αυτό τον άφησαν τον γέροντα στο εκλογικό κέντρο σύξυλο και τον σήκωσαν οι οπαδοί του Γλέζου και τον γύρισαν στο σπίτι του.

Ως κοινοτάρχης τ’ Απεραθιού  ο Γλέζος δοκίμασε να εφαρμόσει την άμεση δημοκρατία.  Συγκαλούσε σε Γενική Συνέλευση όλο το χωριό για να αποφασίσει για κάθε ζήτημα. Λαός χωρίς μεγάλη μόρφωση οι περισσότεροι, απαίδευτος θα έλεγες, αλλά τα κατάφερε σε μεγάλο βαθμό. Αλλιώς είδαμε την πολιτική μετά από αυτό, ιδίως οι νέοι.

Στ’ Απεράθου ο Γλέζος έφτιαξε φράγματα για να συγκρατήσει τους υδάτινους πόρους στο χωριό να μην πηγαίνουν τα νερά στη θάλασσα.  Έφτιαξε μουσεία. Το Γεωλογικό, το δεύτερο μεγαλύτερο στην Ελλάδα, μουσείο Φυσικής Ιστορίας  μουσείο Τέχνης και το Λαογραφικό, αφιερωμένο στη μνήμη του  Γιάννη Κατινά που σκοτώθηκε στα Δεκεμβριανά.

–Ο Μανώλης εμένα μου έμαθε ότι οι ήρωες είναι σεμνοί και προσηνείς. Ήταν εύκολο να τον προσεγγίσεις και μιλούσε σε όλους.  

–Ήθελε τους ανθρώπους ελεύθερους και αξιοπρεπείς. Κάποτε του ζήτησα να μου υπογράψει ένα βιβλίο του και του ζήτησα να γράψει στον Κ. της Ρουβίτσας όπως ήταν το όνομα της μάνας μου στο χωριό. Όχι μωρέ μου είπε. Μόνο στον Κ. θα γράψω. Δεν είσαι της μάνας σου δεν είσαι κανενού μόνο του εαυτού σου.

–Είχε θάρρος και δεν υπολόγιζε και  πολύ. Μια φορά είχα αγοράσει κουλουράκια, που του άρεζαν και πήγαμε στην αυλή του για τον απογευματινό καφέ. Ξαφνικά, αφού έφαγε δυο τρία, το μάτι του άρχισε να τρέχει αίμα. Τρομάξαμε και είπαμε να πάμε σε γιατρό. Όχι είπε μην πάτε πουθενά. Τώρα που ξεμάτωσε βλέπω καλύτερα. Φαίνεται είχε πίεση και ξέσπασε με την αιμορραγία.

Ο Γλέζος ήταν τολμηρός, διεκδικητικός, απαιτητικός, θρασύς και πάλευε σε όλη του τη ζωή. Ζωή σκληρή γεμάτη κακουχίες, διωγμούς, αρρώστιες αλλά μια ζωή που τα είδε όλα.  Παιδί και να κάνει αντίσταση, γέρος και να κάνει αντίσταση. Δεκαέξι μισο, όχι δεκαέξι όπως λένε, δεκαέξι μισό χρόνια σε φυλακές και εξορίες. Δεν γονάτισε, δεν πήγε κόντρα σε αυτό που πίστευε. 

–Οι Ρώσοι τον έχουν κάνει γραμματόσημο το ξέρεις;

Ήταν πέρα από όλα βαθιά πνευματικός άνθρωπος. Τώρα τελευταία ασχολιόταν με ένα Λεξικό τ’ Απεραθίτικου  γλωσσικού ιδιώματος και άφησε παραγγελιά να το τελειώσουμε. Το βιβλίο του Πετραία Γη  έχει για μένα τον αέρα τους μύθους και τους θρύλους των Κυκλάδων.

Ο Γλέζος ήταν αντιστασιακός, ήταν Απεραθίτης που ίσως να είναι το ίδιο. Ξέρεις ότι μου έλεγε πως τ΄ Απεράθου το αγόρι για να ανδρωθεί έπρεπε να πετύχει με μια πέτρα το κότσι του χωροφύλακα κι αυτός να μην το πάρει χαμπάρι.

-Αυτός αυτό έκανε;

-Ίσως. Μάλλον ναι.

-Άκου νομίζω ότι ο Ελύτης όταν έγραφε τους στίχους  «Μ’ έχτισες μέσα στα βουνά μ’ έκλεισες μες τη θάλασσα» μιλάει για μας. Μιλάει για τ’ Απεράθου. Τέτοιος κλειστός και άγριος τόπος είμαστε. Ίσως γι’ αυτό αγαπάμε την ελευθερία και είμαστε ανυπόταχτοι. Ο Γλέζος λέω, δεν θα μπορούσε να έχει γεννηθεί πουθενά αλλού. Μόνο εδώ.

Είχες καρδιά από σίδερο

Και στήθια από γρανίτη

Κι ανέβεις στην Ακρόπολη

Λεβέντη Απεραθίτη.

ΚΑΛΟ ΚΑΤΕΥΟΔΙΟ ΣΥΝΤΡΟΦΕ

The post «…Πού γι’ Απεραθίτη γράφουν Απεραθίτες» first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Ο Μανόλης Γλέζος ταύτισε τη διαδρομή του με την ιστορία της Αριστεράς στον τόπο μας για σχεδόν έναν αιώνα. Υπηρέτησε με αυταπάρνηση σε όλη του τη ζωή τους αγώνες του λαού μας για ψωμί, ελευθερία, δημοκρατία, ειρήνη.

Υπήρξε βουλευτής της Αριστεράς. Ο Μανόλης Γλέζος αποτέλεσε διεθνή φυσιογνωμία, που ξεπερνούσε τα σύνορα της Ελλάδας.  

 Γεννήθηκε στην Απείρανθο Νάξου το 1922. Το 1935 εγκαταστάθηκε οικογενειακώς στην Αθήνα όπου φοίτησε στο γυμνάσιο και παράλληλα εργαζόταν σε διάφορες δουλειές.  Το 1941 άρχισε τις σπουδές του στην ΑΣΟΕΕ.

 Κατά τη διάρκεια της Κατοχής εργάζεται στον δήμο της Αθήνας και στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό, ενώ παράλληλα συμμετέχει ενεργά στην Αντίσταση  με αποτέλεσμα να υποστεί πολλές διώξεις και φυλακίσεις. Τη νύκτα της  30ηςΜαίου  του 1941 μαζί με τον Απόστολο Σάντα κατέβασαν ,  κυριολεκτικά κάτω από τα μάτια της πανίσχυρης φρουράς,  τη σημαία με τη σβάστικα της Ναζιστικής Γερμανίας  από τον βράχο της Ακρόπολης. Συνελήφθη  και  φυλακίστηκε γι αυτή του την πράξη. 

Μετά την απελευθέρωση  εργάστηκε ως συντάκτης  αρχικά, και αργότερα ως αρχισυντάκτης  στον «Ριζοσπάστη».

 Κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου συνελήφθη και καταδικάστηκε σε θάνατο τόσο από το εμφυλιακό όσο και από το μετεμφυλιακό κράτος.  Εντούτοις, οι ποινές θανάτου του, δεν εκτελέσθηκαν, λόγω της δημόσιας κατακραυγής του Ελληνικού λαού και της Διεθνούς κοινής γνώμης.

Πρωτοστάτησε, ακόμη και μέσα από τη φυλακή, στη δημιουργία της ΕΔΑ και στην προσπάθεια ανασυγκρότησης της Αριστεράς τα πέτρινα χρόνια της δεκαετίας του 1950.

Δεν απουσίασε από καμιά κρίσιμη στιγμή της Ιστορίας και των αγώνων του λαού.  Υπήρξε ένας αιώνιος έφηβος ο οποίος με το σθένος του και την  επαναστατική του ορμή  ενέπνευσε γενιές και γενιές αγωνιστών   που πάλευαν για μια καλύτερη και δικαιότερη  κοινωνία.

Ο Μανόλης Γλέζος ήταν στη σωστή πλευρά της Ιστορίας …

Ε.Λ.

Στις 2 Ιουλίου του 1959, κι ενώ ο Μ. Γλέζος βρίσκεται στη φυλακή, ο Πικάσο σχεδιάζει έναν «Παρθενώνα»: στην κορυφή του αετώματος στέκεται η μορφή του Μ. Γλέζου να εγείρει μια σημαία με το περιστέρι της ειρήνης. Η υπογραφή του Πικάσο σχηματίζει τα ριζά του βράχου. Το σχέδιο γίνεται πρωτοσέλιδο στην Humanity με τίτλο «Το μολύβι του Πικάσο σε βοήθεια του Ηρωα της Ακρόπολης». Μεταξύ των άλλων, το σκεπτικό ήταν να τυπωθεί το σχέδιο σε καρτ ποστάλ και τα χρήματα από τις πωλήσεις της να διατεθούν στον αγώνα υποστήριξης του Μ. Γλέζου. Αυτό ακριβώς το σχέδιο εκτίθεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της 1ης Μπιενάλε της Αθήνας.

Α, εκείνοι οι ατέλειωτοι δρόμοι,
γεια σου σύντροφε, το μεσημέρι, ναι, στη γωνιά.
Τρέχαμε, τρέχανε οι προκηρύξεις,
τρέχαμε, τρέχανε, τρέχαν τα τραμ.

Α, εκείνοι οι ατέλειωτοι δρόμοι,
γεια σου σύντροφε, το μεσημέρι, ναι, στη γωνιά.
Μερμύγκιαζε η Καισαριανή
από τις λαϊκές σημαίες.
Ένα μεγάφωνο στην πλατεία,
το ανακοινωθέν του ΕΛΑΣ.

Γιάννης Ρίτσος

The post Ο Μανόλης Γλέζος ήταν στη σωστή πλευρά της Ιστορίας … first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.