Εκπαιδευτική Λέσχη

 -Εκεί που θα επιχειρήσουμε αλλαγή είναι η πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Εδώ θα γίνει  δομική αλλαγή.

-Λιγότερες μεταδιδόμενες πληροφορίες, περισσότερη γνώση και δημιουργική απασχόληση είναι οι στόχοι μας. Θέλουμε τα παιδιά να πάψουν να μισούν το σχολείο, θέλουμε να το αγαπήσουν ως χώρο δικό τους. Λιγότερη ύλη, περισσότερη παιδεία είναι το σύνθημά μας.

-Ο σχετικός διάλογος θα πρέπει να καταλήξει σε συμπεράσματα και προτάσεις έως το τέλος του έτους. Τον Ιανουάριο θα καταθέσουμε στη Βουλή το σχετικό σχέδιο νόμου.

-Κατά βάση η φιλοσοφία της πρότασης που θα κάνω είναι λιγότερα μαθήματα, περισσότερη ενασχόληση με ζητήματα που ολοκληρώνουν το παιδί. Δημιουργική απασχόληση, άθληση, καλλιτεχνικά. Η εμπειρία μου όταν ανέλαβα, ένας φίλος μου ζωγράφος μου είπε ότι το παιδί του το ανιψάκι του κάτι, φιλοξένησε ένα γερμανάκι. Εγώ δεν ήξερα ότι γίνονται ανταλλαγές και μαθητών. Και το γερμανάκι φρικάρισε όταν είδε τι κάνει το δικό μας παιδί. Δηλαδή να γυρίζει από το σχολείο και μέχρι τις εννιά το βράδυ να έχει διάβασμα και είπε ότι “εμείς δεν τα κάνουμε αυτά, εμείς έχουμε λιγότερη δουλειά”, αλλά πιο παραγωγική.

-Το να έχεις 18 μαθήματα στο δημοτικό, είναι απόδειξη ότι είσαι για το τρελοκομείο, είναι απόδειξη ότι για κάποιον άλλον δουλεύεις, όχι για τα παιδιά.

-Τα αντικείμενα, ο απολύτως ακριβής αριθμός που μου ήρθε σήμερα με τη συγκεκριμένη για καθένα ονομασία είναι 17. Αλλά φτάνει στα 18 ή μειώνει και λίγο, πάει στα 14, αν αθροίσεις μεταξύ τους μαθήματα.

-Ήρθε η κα Ευγενία Παπαδοπούλου από την εταιρεία NESTLE την περασμένη εβδομάδα, μας έφερε μια μελέτη γιατί έχουμε οργανώσει το Κοινωνικό Σχολείο όπως το λέμε και μας είπε ότι μάλιστα στην περίοδο της κρίσης και της φτώχειας αυξήθηκε η παχυσαρκία.

-Για τα περιστατικά ασιτίας παιδιών που καταγράφηκαν πρόσφατα: Πράγματι αυτό το πρόβλημα που είναι γενικότερο γιατί είναι η φτώχεια στην οικογένεια, δεν είναι εντοπισμένο στο σχολείο, έρχεται στο σχολείο από την οικογένεια που δε μπορεί, προσπαθούμε να το αντιμετωπίσουμε με προγράμματα. Υπήρξε ένα πρόγραμμα πάρα πολύ αποδοτικό με πρωτοβουλία του Ιδρύματος Νιάρχου αλλά πρέπει φέτος να το τροφοδοτήσουμε εμείς με χρήματα και αναζητούμε χρήματα από το πολύ μικρό μας βαλάντιο του ΕΣΠΑ, γιατί μια σειρά από χρήματα τα δώσαμε για να πληρώσουμε αναπληρωτές καθηγητές και δασκάλους

Εμείς, τέσσερις Υπουργοί Υγείας, εγώ που το ξεκίνησα με τον ΕΟΠΥΥ, ο Λυκουρέτζος, ο Γεωργιάδης, ο Βορίδης, παρουσιάσαμε το αποτέλεσμα μιας πολιτικής που τέσσερα χρόνια εφαρμόστηκε. Εγώ την εισήγαγα, οι συνάδελφοι την κράτησαν και τη βελτίωσαν και πήραμε λεφτά πίσω από τον ιδιωτικό τομέα που έκλεβε τα ασφαλιστικά ταμεία. Και κάναμε συνέντευξη τύπου και οι τέσσερις την προηγούμενη εβδομάδα.

(Αποσπάσματα από πρόσφατες συνεντεύξεις του υπουργού Παιδείας)

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα γερμανάκι που το φιλοξενούσε ένα ελληνάκι που ο μπαμπάς του ήταν ζωγράφος και είχε ένα φίλο που ήταν υπουργός παιδείας. Το γερμανάκι είδε το ελληνάκι που διάβαζε πολύ και του είπε μια ιστορία. Αυτό την είπε στον μπαμπά του το ζωγράφο, εκείνος στο φίλο του, τον υπουργό παιδείας κι ο υπουργός το λυπήθηκε το καημένο το ελληνάκι και χτύπησε το κουδούνι. Τέρμα στη γραμματική, ώρα για… δημιουργική απασχόληση!

Τι είπε λοιπόν ο υπουργός παιδείας;

1. Κάποιος φίλος του κάτι του είπε (συζήτηση βαλκανικού καφενείου) κι αυτός αποφάσισε να νομοθετήσει και να αλλάξει τα πάντα στο δημοτικό σχολείο.

2. «Εγώ δεν ήξερα ότι γίνονται ανταλλαγές και μαθητών» (αλλά-μου-το-είπε-ένας-φίλος μου-και-γι΄αυτό-αποφάσισα-να-νομοθετήσω).

3. Το να έχεις 18 μαθήματα στο δημοτικό είναι πράγματι για τρελοκομείο, ενώ από την άλλη το να μην ξέρει ο υπουργός παιδείας πόσα μαθήματα διδάσκονται στο δημοτικό και να δηλώνει ό,τι αριθμό του καπνίσει πρέπει να θεωρείται απόλυτα λογικό. Περαστικός είναι ο άνθρωπος, μπορεί να λέει ότι θέλει. Στην επόμενη συνέντευξη που έδωσε είπε πως όταν έλεγε μαθήματα δεν εννοούσε ακριβώς μαθήματα, εννοούσε αντικείμενα αλλά παρ’ όλα αυτά, κάποιοι από το υπουργείο τον ενημέρωσαν ότι τα «αντικείμενα» στο δημοτικό δεν είναι 18 είναι 17, δηλαδή περίπου 17, ας πούμε από 14 έως 17. Μα πόσα είναι τελικά τα μαθήματα/αντικείμενα στο δημοτικό σχολείο;

4. Η φιλοσοφία της πρότασης που θα κάνει είναι λιγότερα μαθήματα, το παιδί έχει διάβασμα μέχρι το βράδυ και βαριέται και να ο σούπερ υπουργός που θα του πάρει το βιβλίο από το χέρι και θα του δώσει ένα πινέλο και μια μπάλα, ώρα για διασκέδαση – άλλωστε, όπως δήλωσε το γερμανάκι εμείς-έχουμε-λιγότερη-δουλειά-αλλά-πιο-παραγωγική.

5. …«απόδειξη ότι για κάποιον άλλο δουλεύεις, όχι για τα παιδιά». Ποιος είναι αυτός ο άλλος; Και ποιος δουλεύει ποιόν; Ποιος τα έβαλε όλα αυτά τα μαθήματα αν όχι οι προηγούμενοι υπουργοί παιδείας με τους οποίους φαντασιώνεται να φωτογραφηθεί μαζί ο τωρινός υπουργός παιδείας ;

6. Εμφανίστηκε μια κυρία από κάποια εταιρία και του έδωσε μια μελέτη για την παχυσαρκία που λέει ότι η κρίση μας κάνει, ας πούμε, «πιο εύσωμους». Μα καλά, το υπουργείο δεν κάνει έρευνα σε πανελλαδικό επίπεδο με το περίφημο Ευ ζην; Ποια η ανάγκη να αναφέρεται σε έρευνες ιδιωτικών εταιριών τότε; Εκτός αν και το Ευ ζην γίνεται για παρόμοιους λόγους με αυτούς της Nestle και δεν το έχουμε καταλάβει. Λέμε τώρα.

7. Για τα παιδιά που πεινάνε το υπουργείο δεν μπορεί να κάνει τίποτε σπουδαίο, μπορεί όμως να χρηματοδοτήσει το …πολύ αποδοτικό πρόγραμμα του Νιάρχου. Το ακούσαμε κι αυτό. Το κράτος θα χρηματοδοτεί το πρόγραμμα που έστησε ένας χορηγός για να εισβάλλει στο δημόσιο σχολείο! Και τότε το ίδρυμα Νιάρχου τι ακριβώς θα προσφέρει με τη χορηγία του; Την όλη ιδέα ; Τη φίρμα της εταιρίας ; Ωραίες δουλειές.

8. Θα ξεκινήσει διάλογο με …τους πρώην υπουργούς παιδείας ! Αυτό το απίστευτο λόμπι που ονομάζεται Συμβούλιο των πρώην Υπουργών Παιδείας και το δημιούργησε ο νυν υπουργός Παιδείας ώστε να έχει κι αυτός μια θέση όταν θα γίνει πρώην. Ας θυμηθούμε μερικά ονόματα για να πάρουμε μια ιδέα από την ποιότητα του διαλόγου. Κοντογιαννόπουλος, Παπανδρέου, Αρσένης, Ευθυμίου, Γιαννάκου, Στυλιανίδης, Αρβανιτόπουλος. Αν μάλιστα προσθέσουμε και τους υφυπουργούς τότε θα έχουν τη χαρά να συμμετέχουν μεταξύ άλλων και οι κύριοι Ανθόπουλος και Πετσάλνικος.

9. Στην υγεία τα κατάφεραν περίφημα οι τέσσερις καβαλάρηδες της αποκάλυψης, όποιος είχε την τύχη να επισκεφθεί πρόσφατα ως ασθενής ένα δημόσιο νοσοκομείο ξέρει από πρώτο χέρι, όσο για την περίθαλψη, δεν απέμεινε τίποτα. Τώρα, να υποθέσουμε πως ήρθε η σειρά του δημοτικού σχολείου.

Και τι πραγματικά εννοούσε;

Αντιλαμβανόμαστε ότι το υπουργείο έχει τα δικά του ζόρια. Από τη μία τρέχει ένα πρόγραμμα για την αξιολόγηση με τον πολύ φιλόδοξο στόχο να εξομοιώσει εργασιακά και παιδαγωγικά το δημόσιο σχολείο με τη ζούγκλα του ιδιωτικού τομέα. Ένα πρόγραμμα με πάρα πολλά ευρώ, για τα οποία διαγκωνίζονται πανεπιστημιακοί, γραμματείς και φαρισαίοι. Για να τρέξουν τα ευρώ, πρέπει να τρέξει το πρόγραμμα, δηλαδή, να αξιολογούνται οι εκπαιδευτικοί, κάτι που προϋποθέτει τη συναίνεσή τους. Εύκολο όταν πρόκειται για σχολικούς συμβούλους, δύσκολο όταν πρόκειται για εκπαιδευτικούς της πράξης. Από την άλλη υπάρχει έλλειψη προσωπικού και οι διορισμοί αναμένεται να συνεχίσουν να είναι μηδενικοί, άρα δεν θα ήταν καλό να «ελαφρύνουμε» το ωρολόγιο πρόγραμμα από μερικά «περιττά βάρη»; Να δούμε δηλαδή πως θα φέρουμε το ωρολόγιο πρόγραμμα στα μέτρα του προσωπικού που μπορούμε να «απασχολήσουμε» μέσω ΕΣΠΑ, κοινωφελών προγραμμάτων κλπ. Και μετά να το σερβίρουμε στο ευρύ κοινό ως μια μεγαλεπήβολη μεταρρύθμιση.

Να ενημερώσουμε τον κύριο Λοβέρδο, ότι κάπως έτσι φτιάχτηκαν και τα ΕΑΕΠ. (Τι είναι ΕΑΕΠ ας ρωτήσει τους αυλικούς του να του πουν). Κάποια υπουργός βρήκε κάποιο ΕΣΠΑ να απορροφήσει, αξιοποίησε μια δημοφιλή και λογική ιδέα (αγγλικά και υπολογιστές στο σχολείο, περισσότερη γυμναστική και καλλιτεχνικά μαθήματα), έφτιαξε κάποιο πρόγραμμα με κριτήριο την απορρόφησή των κονδυλίων και όχι τους μαθητές και τη μόρφωση τους, και έβαλε το ΠΙ να το εγκρίνει. Το ΠΙ έφερε κάποιες αυτονόητες αντιρρήσεις στην αρχή αλλά μετά πειθάρχησε – η καριέρα πάνω απ’ όλα – κι έτσι στο Δημοτικό έχουμε 18 μαθήματα ή μάλλον 17 αντικείμενα, ή έστω από 14 ως 17, κάτι τέτοιο τέλος πάντων και αύξηση του σχολικού χρόνου κατά 40% για την Α’ και Β’ τάξη, γιατί το είπε η υπουργός (κ. Διαμαντοπούλου).

Όλα αυτά μπορεί να μη συνιστούν σχέδιο για το σχολείο («το σχολείο» έχει αντικατασταθεί στο μυαλό τους με ένα αχταρμά υπηρεσιών), στηρίζονται όμως σε απαρέγκλιτες αρχές εκπαιδευτικής πολιτικής:

α) η κρατική χρηματοδότηση για το δημόσιο σχολείο πρέπει να μειωθεί,

β) κάθε μορφωτικό σχέδιο για τις λαϊκές τάξεις είναι ξεπερασμένη φενάκη, δεν τους χρειάζεται,

γ) η εκμάθηση μιας σειράς δεξιοτήτων τους αρκεί (από τα στοιχειώδη αγγλικά και τον χειρισμό κάποιων προγραμμάτων στον υπολογιστή ως την καλλιέργεια διάφορων καλών τρόπων από τη διατροφή ως την ανοχή της διαφοράς),

δ) οι υπόλοιποι θα μορφώσουμε τα παιδιά μας στα ιδιωτικά σχολεία, στα πρότυπα – πειραματικά, στα φροντιστήρια, στο σπίτι, ο καθένας στο μέτρο του (μορφωτικού και οικονομικού) κεφαλαίου του, και θα τα προετοιμάσουμε να κυριαρχήσουν (εργασιακά, κοινωνικά, ιδεολογικά, πολιτικά),

ε) αφού δεν υπάρχει ενιαίο μορφωτικό σχέδιο δεν υπάρχει και ανάγκη ενιαίου σχολείου, ας δημιουργηθούν σχολεία διαφορετικών ταχυτήτων (κλασσικά, ΕΑΕΠ, πρότυπα – πειραματικά), ας αναπτυχθεί ένα αρχιπέλαγος «καινοτόμων προγραμμάτων» και ειδικών ημερών του κοινωνικού σχολείου,

στ) το εκπαιδευτικό δυναμικό που εμμένει σε «ξεπερασμένες ιδέες» περί μόρφωσης και γνώσης θα πειθαρχήσει με τον αξιολογικό μηχανισμό,

ζ) ο ιδανικός τρόπος λειτουργίας όλων των δημόσιων υπηρεσιών (και των σχολείων) είναι αυτός των επιχειρήσεων, με το διευθυντικό δικαίωμα, την ιεραρχία, το συνεχή γραφειοκρατικό  έλεγχο, την ανισότητα των μισθών, τον ανταγωνισμό, την ανασφάλεια και την υπαγωγή όλων στο ατομικό όφελος

και η) καθετί που εξυπηρετεί την (υπό υπουργικό έλεγχο) απορρόφηση των κονδυλίων των ΕΣΠΑ είναι νόμιμο, θεμιτό και έχει προτεραιότητα έναντι κάθε άλλης ανάγκης.

Η εκπαιδευτική πολιτική που βασίζεται στις αρχές αυτές έχει και το προσωπικό της.  Δίπλα και γύρω από το δημόσιο σχολείο διαμορφώνεται αργά αλλά σταθερά μια ολόκληρη μαφία από πανεπιστημιακούς συμβούλους, υπουργικούς μανδαρίνους, σχολάρχες, ιδιοκτήτες φροντιστηρίων, εκδότες σχολικών βοηθημάτων, μάνατζερ εταιριών με εκπαιδευτικό λογισμικό, μεγαλοεπιχειρηματίες – χορηγούς και μικροκομπιναδόρους της γειτονιάς. Μια μαφία που λυμαίνεται τις ανάγκες και τις αγωνίες των γονιών, εμπορεύεται και αισχροκερδεί με τα όνειρα, το παρόν και το μέλλον εκατοντάδων χιλιάδων παιδιών, των παιδιών μας. Αυτή είναι η πραγματική ατμομηχανή των μεταρρυθμίσεων της Διαμαντοπούλου και του Λοβέρδου. Τα εντατικά φροντιστήρια γύρω από την προετοιμασία των μαθητών για τις εξετάσεις επιλογής για τα πρότυπα – πειραματικά και την Τράπεζα Θεμάτων αποδεικνύουν ότι η ανώτερη γραφειοκρατία του υπουργείου και η επιχειρηματική παραπαιδεία συνεργάζονται αποτελεσματικά στην εφαρμογή της κυβερνητικής πολιτικής, διαμορφώνουν νέες μεγάλες δεξαμενές μαθητικής πελατείας και ορθώνουν   αξεπέραστους φραγμούς για το «μαθητικό πόπολο».

Προσγείωση στη σκληρή Πραγματικότητα

Ο υπουργός έχει κάθε λόγο να διαφημίζει όσες μεταρρυθμίσεις θέλει, εκλογές πλησιάζουν άλλωστε, ωστόσο, όπως δήλωσε και ο Μαυρογυαλούρος στη γνωστή ταινία, για την ώρα υπάρχουν κάποιες πολύ πιο επείγουσες προτεραιότητες στις οποίες καλείται να απαντήσει το Υπουργείο :

• Θα γίνουν οι απαραίτητοι διορισμοί ώστε να καλυφθούν τα  χιλιάδες κενά στα σχολεία και να λειτουργήσουν επιτέλους με το απαραίτητο προσωπικό; Θα γίνονται έγκαιρα ώστε 1 Σεπτεμβρίου να είναι όλοι οι εκπαιδευτικοί στο σχολείο τους;

• Θα γίνουν οι απαραίτητες αλλαγές ώστε όλα τα προνήπια να ενταχθούν στην προσχολική αγωγή και να μην ψάχνουν οι γονείς παιδικό σταθμό για το παιδί τους;

• Θα καλυφθούν οι ανάγκες για παράλληλη στήριξη με βάση τα αιτήματα των σχολείων, ώστε να υλοποιηθεί το συνταγματικό δικαίωμα στη μόρφωση των παιδιών με ειδικές ανάγκες που φοιτούν στα δημόσια σχολεία;

• Θα οργανωθούν συσσίτια στα σχολεία ώστε να καλυφθούν οι πιο άμεσες ανάγκες μαθητών και οικογενειών που βρίσκονται σε οικονομικό αδιέξοδο; Θα υπάρξει μέριμνα για τα παιδιά που δεν έχουν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη; Θα εξασφαλιστεί στέγη, ρεύμα και θέρμανση σε όλα τα παιδιά;

• Θα καταργηθεί η τράπεζα θεμάτων και ο εξεταστικός Μινώταυρος που έχει μετατρέψει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση σε ένα πελώριο φροντιστήριο και έχει κάνει ακόμα πιο πλούσιους τους έμπορους της γνώσης;

• Κάθε προσπάθεια αναπροσανατολισμού της εκπαίδευσης προϋποθέτει ένα συνολικό απολογισμό της προηγούμενης περιόδου. Από την εποχή της εξομοίωσης ως σήμερα απορροφήθηκαν αρκετά κοινοτικά κονδύλια στην εκπαίδευση. Πού πήγαν; Ποιοι επωφελήθηκαν από αυτά; Πόσο; Τι άφησαν πίσω τους; Οι εκπαιδευτικοί της πράξης δεν  εμπιστευόμαστε όλους εκείνους που αρνούνται να απαντήσουν ολοκληρωμένα και ειλικρινά στις ερωτήσεις αυτές, όταν π.χ. μαθαίνουμε πως τα νέα αναλυτικά προγράμματα που σαπίζουν σε κάποια συρτάρια, κόστισαν 100.000.000 ευρώ εν μέσω κρίσης, την ώρα που από τους εκπαιδευτικούς αφαιρούνταν το 1/3 του εισοδήματος μας.

Από κει και μετά  όποιος θέλει στα σοβαρά να αντιμετωπίσει το σημερινό μορφωτικό πρόβλημα έχει να αναμετρηθεί με πολύ πιο σοβαρά ερωτήματα. Ας θέσουμε μερικά από αυτά:

• Γιατί οι μαθητές δεν μπορούν να επωφεληθούν από το σχολείο; Γιατί έχουμε τα φαινόμενα της αμάθειας; Το σχολείο είναι καταδικασμένο να παράγει αποτυχία; Οι μαθητές που αποτυγχάνουν είναι προϊόν της επιτυχημένης λειτουργίας του σχολείου και όχι δυσλειτουργίας του;

• Γιατί οι μαθητές που ανταποκρίνονται καλά στις εξετάσεις  αδυνατούν να χρησιμοποιήσουν την γνώση αυτή οπουδήποτε αλλού ενώ οι υπόλοιποι αδυνατούν να απορροφήσουν σχεδόν τίποτα από την σχολική γνώση;

• Γιατί η εφαρμογή της αξιολόγησης και των εξεταστικών μαραθώνιων οδήγησε σε απογείωση της σχολικής αποτυχίας στις αγγλοσαξονικές χώρες; Ποιες εστίες αντιπαράθεσης ανοίγουν με την αξιολόγηση (πχ η διδασκαλία φυσικών επιστημών καταστρέφεται με την διδασκαλία προσανατολισμένη για τα τεστ, πως «εξαφανίζονται» οι μαθητές που ρίχνουν την επίδοση του σχολείου);

Καμιά νοσταλγία για το παρελθόν

Δεν νοσταλγούμε το παρελθόν του δημόσιου σχολείου ούτε  αγωνιζόμαστε για την επαναφορά του. Επρόκειτο για μια διαφορετική εκδοχή ενός σχολείου ταξικού, συντηρητικού, με πολλαπλές, ρητές ή άρρητες, διαδικασίες αποκλεισμού και διαφοροποίησης στο εσωτερικό του. Ενός σχολείου που βασίλευε η αποστήθιση και κυριαρχούσαν φαινόμενα σχολικής αποτυχίας, ταξικών φραγμών και παραπαιδείας. Ενός σχολείου ρουτίνας, που έβαζε στο περιθώριο κάθε ίχνος φαντασίας και δημιουργικότητας. Βέβαια, στα πλαίσια αυτού του σχολείου και κάτω από την πίεση του κινήματος, αποτυπωνόταν θετικά ο κοινωνικός και ταξικός συσχετισμός της προηγούμενης περιόδου:  η σημαντική επίδραση των θεσμοθετημένων συλλογικών οργάνων που διαμόρφωναν ένα επίπεδο δημοκρατικής λειτουργίας, ένας βαθμός παιδαγωγικής αυτονομίας, μια κουλτούρα ανθρωπιστικής παιδείας και ένα αυξημένο ενδιαφέρον από το σώμα των εκπαιδευτικών για τα «παιδιά των πίσω θρανίων» που μεταφραζόταν σε διδακτικούς αυτοσχεδιασμούς και εκπαιδευτικά αιτήματα για την υποστήριξή τους. Όλα αυτά δεν είναι για πέταμα, κάθε άλλο. Αποτελούν κομμάτι μιας σημαντικής παράδοσης που πεισματικά αντιστέκεται στη νέα εποχή του εκπαιδευτικής νεοφιλελεύθερης ζούγκλας. Ωστόσο, απαιτείται να συνδεθούν σήμερα με ένα νέο προγραμματικό και οραματικό λόγο για το δημόσιο δωρεάν σχολείο των όλων και των ίσων. Διαφορετικά θα χαρακτηριστούν εξαιρέσεις, ανθρωπιστικά και συναισθηματικά υπολείμματα στα πλαίσια μιας “σοβαρής” και “επαγγελματικής” εργασίας που πρέπει να επιβιώσει και να προχωρήσει σε ένα εξαιρετικά ανταγωνιστικό περιβάλλον χωρίς τα βαρίδια του ρομαντισμού.

Συγκρότηση ενός προγραμματικού λόγου για τη λειτουργία του δημόσιου δωρεάν σχολείου

Η επιλογή μας να υπηρετήσουμε διαφορετικά/ανταγωνιστικά ταξικά συμφέροντα από την κυβέρνηση και τα (αντι)εκπαιδευτικά λόμπι που τη στηρίζουν, καθορίζει σε μεγάλο βαθμό και τον προσανατολισμό μας. Το εκπαιδευτικό κίνημα, οφείλει να προβάλλει αιτήματα άμεσης προτεραιότητας για το δημόσιο σχολείο που θα καλύπτουν εδώ και τώρα τις επείγουσες μορφωτικές ανάγκες της εργαζόμενης πλειοψηφίας και των παιδιών της. Ταυτόχρονα, οφείλει να συγκροτήσει ένα προγραμματικό αντιηγεμονικό λόγο που θα επιδιώκει να αγκαλιάζει όλο το σχολείο -από τα βιβλία και τα προγράμματα ως τις εργασιακές σχέσεις των εκπαιδευτικών και τη δομή των βαθμίδων και να δημιουργήσει ένα ρεύμα που θα φέρνει στο προσκήνιο την διδασκαλία ως κοινωνικό ζήτημα και όχι μόνο ως τεχνικό. Παρακάτω καταθέτουμε μερικές σκέψεις σε αυτή την κατεύθυνση.

Α. Σήμερα περισσότερο από ποτέ χρειαζόμαστε ένα νέο μορφωτικό σχέδιο για το σχολείο. Βασικά στοιχεία στο σχέδιο αυτό πρέπει να αποτελούν:

i.   η συνεχής επιδίωξη για ισότητα στη μόρφωση, ακόμη κι αν αυτή προϋποθέτει τη θετική διάκριση υπέρ εκείνων που αντιμετωπίζουν περισσότερες δυσκολίες,

ii. η αναγνώριση της διπλής αξίας της σχολικής γνώσης και μόρφωσης, αφενός για τη συνολική υπόθεση της κοινωνικής χειραφέτησης και αφετέρου για την υπόθεση καλλιέργειας κάθε μαθητή ξεχωριστά και

iii. ο ρεαλισμός, η δέσμευση δηλαδή στην πρακτική εφαρμογή του σχεδίου.  Στο πλαίσιο αυτό η ποσότητα της ύλης στο σχολικό αναλυτικό πρόγραμμα πρέπει να μειωθεί σε όλο το εύρος της εκπαίδευσης. Μείωση της ύλης μόνο στην πρωτοβάθμια θα ήταν αντιφατική και παράλογη και μόνο με την απαξία μιας προεκλογικής επαγγελίας θα έπρεπε να αντιμετωπιστεί. Τυχόν υλοποίησή της θα οδηγούσε γυμνούς στην εντατικοποίηση της δευτεροβάθμιας εκείνους τους μαθητές που δεν κληρονομούν το κατάλληλο μορφωτικό κεφάλαιο και ταξικό έθος από τις οικογένειες τους.

Σήμερα, όλο και περισσότεροι γονείς μετατρέπουν τα σπίτια σε <<γυμναστήρια>> προκειμένου να ανταποκριθούν στην υπέρογκη και απίστευτα δύσκολη στις μεγάλες τάξεις ύλη. Ταυτόχρονα αδυνατούν να καταλάβουν που μπορεί να χρειαστεί η γνώση αυτή, που μέχρι τώρα δικαιολογούνταν ως ο Γολγοθάς που πρέπει να διαβούν για να φτάσουν στην ανάσταση του πανεπιστημίου.  Η ύλη αυτή καταστρέφει τη ζωή στο σχολείο, δηλητηριάζει τη σχέση των μαθητών με τη γνώση, αποτελεί μηχανισμό ταξικής επιλογής και υλοποιεί τους συμβιβασμούς μεταξύ των διάφορων ελίτ που κυβερνούν τον τόπο.

Β. Μόνο ένα δημοκρατικό σχολείο μπορεί να συγκροτήσει και να υπηρετήσει ένα τέτοιο σχέδιο. Για να είναι ρεαλιστικό απαιτεί τη συμμετοχή των εκπαιδευτικών στη δημιουργία του, ενώ για να γίνει πράξη χρειάζεται το μυαλό και την ψυχή τους.  Δημοκρατικό σχολείο σημαίνει ισότητα των εκπαιδευτικών, εμπιστοσύνη, παιδαγωγική ελευθερία, συλλογική λειτουργία και ευθύνη. Σημαίνει πάνω απ’ όλα την εκ μέρους τους οικειοποίηση του σχεδίου και τη νοηματοδότηση της καθημερινής εκπαιδευτικής πράξης στα πλαίσια του.

Γ.  Μεγάλο μέρος της κοινωνίας μετά το ξέσπασμα της κρίσης αδυνατεί να καλύψει την επαφή των παιδιών με ένα φάσμα μορφωτικών και αθλητικών δραστηριοτήτων, τώρα που καταρρέει όλος ο προηγούμενος τρόπος ζωής. Καταλαβαίνοντας τις νέες ανάγκες, οι ιδιωτικές εταιρείες όπως η Coca-Cola ή το ίδρυμα Νιάρχου προσφέρονται να επενδύσουν στην αναμόρφωση των σχολικών χώρων ή στη σίτιση των παιδιών για να φτιάξουν το εταιρικό προφίλ τους. Ήδη τέτοια βήματα γίνονται από συλλόγους γονέων και διευθυντές που μεριμνούν (κοντόφθαλμα) για τον εμπλουτισμό του έργου τους ενόψει της αυτοαξιολόγησης – αξιολόγησης. Το σχολείο είναι συχνά ο μόνος δημόσιος χώρος με ελεύθερους χώρους και υποδομές σε ένα πυκνοκατοικημένο αστικό ιστό. Πρέπει να διεκδικήσουμε την αξιοποίηση του σε μια λογική αντιπαράθεσης με τα ΕΑΕΠ και τις πολιτικές εμπορευματοποίησης της εκπαίδευσης. Άρα πρέπει συντονισμένα να διεκδικήσουμε τη δυνατότητα του σχολείου να στεγάσει σε μια ζώνη ελεύθερων δραστηριοτήτων με μόνιμο προσωπικό (εκπαιδευτικοί, φύλακες, κλπ.) όλες εκείνες τις αθλητικές, πολιτιστικές δραστηριότητες που οι γονείς αδυνατούν πια να προσφέρουν στα παιδιά τους.

Διεκδικήσεις

Ο προγραμματικός αντιηγεμονικός λόγος πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα μιας συνολικότερης στρατηγικής ριζικής κοινωνικής και εκπαιδευτικής χειραφέτησης. Αν συμφωνήσουμε στις παραπάνω γενικές προτάσεις, μπορούμε να επεξεργαστούμε ειδικά μέτρα για την υλοποίησή τους. Κάποια επιμέρους στοιχεία αυτής της πρότασης μπορούν να είναι :

• Ριζική αλλαγή της δομής της δημόσιας εκπαίδευσης με θεσμοθέτηση της δίχρονης προσχολικής αγωγής και του ενιαίου δωδεκάχρονου δημόσιου δωρεάν σχολείου.
• Άμεση αύξηση των δαπανών για την παιδεία στα πλαίσια μιας ριζικής αναδιανομής του πλούτου και διάθεση όλων των απαραίτητων κονδυλίων με στόχο  να καλυφθούν οι ανάγκες σε προσωπικό με μαζικούς διορισμούς μόνιμων εκπαιδευτικών. Ίδρυση νηπιαγωγείων. Δημιουργία ενός αποτελεσματικού δικτύου υποστηρικτικών θεσμών μέσα στο δημόσιο σχολείο για τους μαθητές που αντιμετωπίζουν δυσκολίες.  Εξοπλισμός όλων των σχολείων με εργαστήρια πληροφορικής, δημιουργία μεγάλης βιβλιοθήκης σε κάθε σχολικό συγκρότημα. 
• Νέα αναλυτικά προγράμματα και βιβλία που να αντιστοιχούν στο στόχο της γενικής μόρφωσης και της ανάπτυξης της κριτικής σκέψης όλου του μαθητικού πληθυσμού. Μείωση της ύλης σε όλο το εύρος της εκπαίδευσης, κατάργηση των εξεταστικών φραγμών και της τράπεζας θεμάτων, αναγνώριση της σημασίας της χειρωνακτικής εργασίας και ένταξη της στο μορφωτικό σχέδιο.
• Σύλλογος Διδασκόντων με αναβαθμισμένο διοικητικό και παιδαγωγικό ρόλο και θεσμοθετημένη πρωταγωνιστική θέση στη διαδικασία προγραμματισμού, σχεδιασμού, αποτίμησης του εκπαιδευτικού έργου. Με συχνές, τακτικές συνεδριάσεις όπου συλλογικά συζητούνται και αντιμετωπίζονται όλα τα παιδαγωγικά ζητήματα. Με προγραμματισμό / αποτίμηση του διδακτικού έργου σε τοπικά/κεντρικά αιρετά συλλογικά όργανα.
• Αυτοδιοίκηση της σχολικής μονάδας με ανώτερα και μόνα αποφασιστικά όργανα τον Σύλλογο Διδασκόντων και το Σχολικό Συμβούλιο. Με διευθυντή/συντονιστή, αιρετό και ανακλητό συνάδελφο που θα έχει τις ίδιες μισθολογικές απολαβές με όλους τους υπόλοιπους εκπαιδευτικούς και ανώτατο όριο θητείας. Ταυτόχρονα, λειτουργία γραμματειακής υποστήριξης σε όλα τα δημοτικά σχολεία και νηπιαγωγεία.
• Αναδιαμόρφωση του προγράμματος σπουδών, περιεχομένου και στόχων της μόρφωσης των εκπαιδευτικών στα παιδαγωγικά τμήματα, τμήματα νηπιαγωγών και τις καθηγητικές σχολές. Επιμόρφωση/μετεκπαίδευση όλων των εκπαιδευτικών σε αντίστοιχη κατεύθυνση με απαλλαγή από τα διδακτικά καθήκοντα. 

The post ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΟ ΣΤΟΧΑΣΤΡΟ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΟ ΣΤΟΧΑΣΤΡΟ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

της Ζέττας Μελαμπιανάκη*

1

Τον Μάρτιο του 2014 ψηφίστηκε ο Ν. 4250, για την αξιολόγηση στο Δημόσιο (ΦΕΚ 74, 26/3/2014). Η απεργιακή αντίδραση των συνδικάτων πριν την ψήφιση, ήταν σχετικά χλιαρή. Η ΑΔΕΔΥ μετά από παλινωδίες, προχώρησε σε μια 24ωρη απεργία στις 12 Μάρτη και μια 48ωρη 19-20 Μάρτη τις ημέρες της κατάθεσης και ψήφισης του νόμου. Όμως, η φύση της επίθεσης και η προκλητικότητα του σχεδίου νόμου του Μητσοτάκη, είχαν ήδη υποχρεώσει την ΑΔΕΔΥ σε αρνητική τοποθέτηση. Από τις 7/3, υπήρχε στην ανακοίνωση-κάλεσμα για τις απεργίες η καταδίκη του νομοσχεδίου, τόσο για το ότι «στο όνομα της ατομικής αξιολόγησης εισάγεται η υποχρεωτική ποσόστωση και με αυτό το τρόπο το 15% των Δημοσίων Υπαλλήλων, κάθε φορά, θα αποτελεί την ανεξάντλητη «δεξαμενή» των διαθεσιμοτήτων- απολύσεων του επόμενου διαστήματος», όσο και για το θέμα του επανελέγχου της μετατροπής των συμβάσεων χιλιάδων εργαζομένων σε αορίστου χρόνου (ΙΔΑΧ), που θα οδηγήσει σε απολύσεις (άρθρο 43).

Με αφορμή την προετοιμασία της απεργίας, άρχισαν να οργανώνονται κάποιες λίγες γενικές συνελεύσεις-συγκεντρώσεις όπου και έγινε συζήτηση για την αντίθεση στο σχέδιο νόμου (σε αυτές τις ενημερώσεις, φυσικά, η κάθε παράταξη έβαζε τη δικιά της έμφαση). Επίσης είχαν ξεκινήσει οι ανακοινώσεις Πρωτοβάθμιων Σωματείων και Ομοσπονδιών και τα πρώτα καλέσματα για την απεργία, που περιέχουν αυτήν την αρνητική τοποθέτηση απέναντι στο σχέδιο νόμου (ΠΟΕ-ΟΤΑ 25/2, ΠΟΕ-ΥΠΠΟ 24/2, ΟΣΕΑΔΕ 11/3). Από τις πρώτες αποφάσεις, είναι και αυτή του Συλλόγου Υπαλλήλων της ΕΛΣΤΑΤ (11/3), ο οποίος, επιπλέον, καλεί την ΑΔΕΔΥ να κλιμακώσει τις απεργιακές κινητοποιήσεις με «ανυποχώρητο, μακροχρόνιο και ριζοσπαστικό αγώνα».

Το Γενικό Συμβούλιο της ΑΔΕΔΥ που έγινε στη συμβολική ημερομηνία της 21 Μάρτη, μια μέρα πριν από τη λήξη των πρώτων διαθεσιμοτήτων και άρα των πρώτων απολύσεων στο δημόσιο και με ψηφισμένο το νόμο 4250, αποφάσισε σχεδόν ομόφωνα την πραγματοποίηση μόνο μιας 24ωρης απεργίας μαζί με την ΓΣΕΕ στις 9 Απρίλη.

Οι Παρεμβάσεις-Κινήσεις-Συσπειρώσεις στο Δημόσιο, είχαμε τοποθετηθεί ήδη από τις 20/2 για τη σοβαρότητα του σχεδίου νόμου, σε ανακοίνωση με τίτλο «Ο κοινωνικός δαρβινισμός και η αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων». Στο Γενικό Συμβούλιο της 21/3, προτείναμε την πραγματοποίηση Γενικών Συνελεύσεων σε όλα τα Πρωτοβάθμια Σωματεία και τις Ομοσπονδίες, με πρόταση για «λουκέτο σε όλο το δημόσιο» με κέντρο την αποτροπή των απολύσεων. Όμως, με την απόφασή για μια 24ωρη απεργία λίγο πριν το Πάσχα, για να μπούμε «αγωνιστικά», στην προεκλογική περίοδο, το Γενικό Συμβούλιο, έστειλε- προς όλους -ένα σαφέστατο μήνυμα αποκλιμάκωσης.

 Έτσι, η κυβέρνηση ξεκίνησε με πολλές προσδοκίες και μεγάλες φιλοδοξίες την επίθεση αυτή. Η πρώτη εγκύκλιος, που εκδίδεται στις 7/4, προέβλεπε γρήγορους ρυθμούς: έως  28/4 έκδοση της απόφασης επιμερισμού ποσοστών, έως 13/5 σύνταξη της έκθεσης από τον αξιολογούμενο, έως 28/5 σύνταξη της εισήγησης από τον εισηγητή και έως 30/6 σύνταξη των εκθέσεων αξιολόγησης από τον αξιολογητή. Όλη η διαδικασία προγραμματιζόταν να τελειώσει μέχρι τέλος Ιουνίου έτσι ώστε να είναι έτοιμη η δεξαμενή του 15%, για «αξιοποίηση» από το φθινόπωρο.

2

Στις 11/4, η ΕΕ της ΑΔΕΔΥ, πήρε την πρώτη απόφαση με την οποία κάλεσε (γενικά και αφηρημένα) σε αποχή από τη διαδικασία εφαρμογής του νόμου, δηλώνοντας πρόθεση να χρησιμοποιήσει κάθε μέσο απεργιακό ή νομικό και κάλεσε σε πραγματοποίηση Γενικών Συνελεύσεων. Η απόφαση αυτή της ΕΕ, (που προέκυψε μετά από μέρες διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις παρατάξεις), ήταν σημαντική, γιατί επιβεβαίωνε την συνολική απόρριψη του ψηφισμένου πλέον νόμου. Ποτέ μέχρι τώρα η ΑΔΕΔΥ δεν είχε απορρίψει τόσο συνολικά ένα νόμο για την αξιολόγηση. Η απόφαση αυτή, ήρθε σαν αποτέλεσμα τριών παραγόντων:

• Της πρόκλησης του Μητσοτάκη ότι το 15% ορίζονται υποχρεωτικά «άχρηστοι», δηλαδή θα πάνε για διαθεσιμότητα-απόλυση. Με δεδομένη την κυβερνητική απόφαση για 14.000 απολύσεις στο δημόσιο μέσα στο 2014, είχε δημιουργηθεί μεγάλη ανησυχία και αναστάτωση στους εργαζόμενους στο δημόσιο και αυτό ήταν ήδη ορατό.
• Της διαφορετικής σύνθεσης της ΕΕ μετά το συνέδριο. Μπορεί να μην ήταν εφικτό να συγκροτηθεί «προεδρείο δεσμευμένο σε αγωνιστικό πρόγραμμα» όπως εμείς προτείναμε, όμως, η αδυναμία συγκρότησης προεδρείου με κορμό ΠΑΣΚ-ΔΑΚΕ έκανε την ΕΕ της ΑΔΕΔΥ σαφώς πιο ευάλωτη στις πιέσεις «από τα κάτω».
• Της επίδρασης που είχε η μάχη ενάντια στην αυτοαξιολόγηση της σχολικής μονάδας που δινόταν την ίδια περίοδο στην εκπαίδευση.

Η απόφαση αυτή, παρόλο που ήταν αρκετά γενικόλογη, βοήθησε τις διεργασίες που είχαν ήδη ξεκινήσει στη βάση.

3

Στις 24/4, η ΕΕ της ΑΔΕΔΥ πήρε απόφαση για συγκεκριμενοποίηση της αποχής από τις διαδικασίες εφαρμογής του νόμου: αποφάσισε την κήρυξη μιας ιδιόμορφης «απεργίας-αποχής» από το συγκεκριμένο καθήκον, δηλαδή από όλες τις διαδικασίες αξιολόγησης (επιμερισμό, αυτοαξιολόγηση, εισήγηση, τελική αξιολόγηση), με πρόταση του ΜΕΤΑ, το οποίο είχε τοποθετηθεί με επίσημη ανακοίνωση ενάντια στο νόμο στις 11/4. Οι εκπρόσωποι των Παρεμβάσεων-Κινήσεων –Συσπειρώσεων στην ΕΕ της ΑΔΕΔΥ, στις 24/4, δεν ψηφίσαμε την πρόταση αυτή. Είχαμε καταθέσει άλλη απεργιακή πρόταση, που προσομοίαζε περισσότερο με τις μορφές αγώνα που είχαν επιλεγεί στη μάχη ενάντια στην αξιολόγηση στην εκπαίδευση, δηλαδή«την προκήρυξη διαρκών απεργιακών κινητοποιήσεων, που μπορούν να εξειδικευτούν από τις Ομοσπονδίες, τα Πρωτοβάθμια Σωματεία και τις Γενικές Συνελεύσεις,  προκειμένου να καλυφθεί η αποχή των υπαλλήλων, από κάθε διαδικασία που έχει σχέση με την αξιολόγηση». Η απόφαση της ΕΕ δεν ψηφίστηκε και από το ΠΑΜΕ με το σκεπτικό ότι δημιουργεί αυταπάτες γιατί «δεν υπάρχει νομική κάλυψη για την ανυπακοή στον καπιταλισμό» (πρότεινε απειθαρχία-ανυπακοή), ούτε από τη ΔΑΚΕ, ενώ υπήρξε και δημόσια διαφοροποίηση ενός μέλους της ΕΕ από την ΠΑΣΚ.

Οι Παρεμβάσεις-Κινήσεις-Συσπειρώσεις, αξιοποιήσαμε πλήρως την συγκεκριμένη απόφαση στις Γενικές Συνελεύσεις στους χώρους δουλειάς, στηρίζοντας την εφαρμογή της στην κατεύθυνση «η ασπίδα μας απέναντι σε πιθανές κυρώσεις αλλά και η εγγύηση της αποτελεσματικότητας της απειθαρχίας είναι η μαζικότητα και όχι η νομιμότητα».

Στην πραγματικότητα, η απόφαση της ΕΕ για την απεργία-αποχή από την αξιολόγηση, άνοιξε ένα «καπάκι» συσσωρευμένης αγανάκτησης. Αυτό που καθόρισε όμως την κατάσταση, ήταν η ώθηση που δόθηκε (και με τη δικιά μας στήριξη και προσπάθεια), προς την κατεύθυνση να γίνουν γενικές συνελεύσεις, να γίνει συζήτηση και να παρθούν αποφάσεις από τα κάτω για ανυπακοή στην αξιολόγηση, να υλοποιηθούν από τα πρωτοβάθμια σωματεία. Αυτή η κατεύθυνση ήταν καθοριστική για να αξιοποιηθεί μαζικά η απόφαση για απεργία-αποχή και να μη μείνει «κενό γράμμα» που θα είναι χρήσιμη  προεκλογικά ή/και μόνο για την κάλυψη κάποιων λίγων συνδικαλιστικών στελεχών.

4

Στις 25 Απριλίου, οι Παρεμβάσεις-Κινήσεις-Συσπειρώσεις στο Δημόσιο, με ανακοίνωση με τίτλο «Δεν θα τους αφήσουμε να περάσουν πάνω απ΄ τις ζωές μας», καλούμε για πραγματοποίηση Γενικών Συνελεύσεων σε όλα τα Πρωτοβάθμια Σωματεία και τις Ομοσπονδίες, να πάρουμε αποφάσεις για μπλοκάρισμα της εφαρμογής του νόμου στην πράξη σε όλες τις φάσεις υλοποίησής του. «Η μάχη για την μη εφαρμογή του νόμου για την αξιολόγηση, μπορεί και πρέπει να οδηγήσει σε μαζικό κίνημα ανυπακοής και απεργιακής κλιμάκωσης με στόχο το λουκέτο σε όλο το Δημόσιο μέχρι την ανατροπή  κυβέρνησης-ΕΕ-ΔΝΤ αλλά και κάθε επίδοξου διαχειριστή της κρίσης προς όφελος του κεφαλαίου.»

5

Στις 28/4, ήδη, τρεις μαζικές Γενικές Συνελεύσεις, της ΕΛΣΤΑΤ και των Διοικητικών της Σιβιτανιδείου και του νοσοκομείου Αττικό, με δικιά μας παρέμβαση, παίρνουν αποφάσεις στην κατεύθυνση «συμμετέχουμε στην απεργία –αποχή, δεν παραλαμβάνουμε-δεν συμπληρώνουμε φύλλα αυτοαξιολόγησης, καλούμε δ/ντες κλπ να μην κάνουν εισηγήσεις και εκθέσεις». Έχουν προηγηθεί (17/4), οι αποφάσεις των ΔΣ της ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ και του Πανελλήνιου Συλλόγου Υπαλλήλων Υπουργείου Υγείας, και ακολουθούν εκατοντάδες ΓΣ, όπως αυτή του Πανελληνίου Συλλόγου Διοικητικών του ΥΠΠΟ (29/4), Σωματείο Εργαζομένων Δήμου Ν., Ιωνίας (29/4) κλπ. Είναι η αρχή της χιονοστιβάδας.

6

Στις 28-4, δίνεται με εγκύκλιο του ΥΔΜΗΔ, η πρώτη παράταση. Η απόφαση επιμερισμού ποσοστών θα πρέπει να έχει εκδοθεί έως τις 19 Μαΐου 2014 και οι τελικές Εκθέσεις Αξιολόγησης έως τις 18 Ιουλίου 2014. Για τους Ο.Τ.Α, λόγω διεξαγωγής των Περιφερειακών και Δημοτικών Εκλογών, η απόφαση επιμερισμού των ποσοστών πρέπει να έχει εκδοθεί έως τις 30 Ιουνίου 2014 και οι Εκθέσεις αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων πρέπει να έχουν συνταχθεί έως την 1η Σεπτεμβρίου 2014.

7

Στις 30/4, αποφασίζεται να εκδοθεί από την ΑΔΕΔΥ πρόταση για κείμενο υπογραφών (κατά το πρότυπο του κειμένου υπογραφών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, όπου συγκεντρώθηκαν 58.650 υπογραφές ενάντια στην αξιολόγηση), με στόχο να συγκεντρωθεί μεγάλος αριθμός που θα δηλώνει με αυτόν τον τρόπο τη μαζική αντίθεση στο νόμο.

8

Μετά από πίεση των Παρεμβάσεων Κινήσεων Συσπειρώσεων,  η ΑΔΕΔΥ προχώρησε στην πρώτη, μετά από καιρό, μαζική σύσκεψη Πρωτοβάθμιων Σωματείων, Ομοσπονδιών και Επιτροπών Αγώνα, στο Πολυτεχνείο στις 8/5. Η σύσκεψη ήταν ιδιαίτερα μαζική. Συμμετείχαν εκπρόσωποι πάνω από 100 πρωτοβάθμιων σωματείων και Ομοσπονδιών. Η ΠΑΣΚ και η ΔΑΚΕ ουσιαστικά απείχαν. Λίγοι εκπρόσωποι της ΠΑΣΚ που συμμετείχαν, εξέφρασαν την κατεύθυνση ότι, δεν είμαστε εξασφαλισμένοι με την απεργία-αποχή και για να είμαστε εξασφαλισμένοι πρέπει να γράψουμε πάνω στα φύλα αξιολόγησης ότι διαφωνούμε αλλά εκτελούμε και να τα παραδώσουμε. Αυτή ήταν αρχικά η γραμμή της ΠΑΣΚ στις Ομοσπονδίες. Πρώτα ανατρέπεται στην ΠΟΕΔΗΝ από τις αποφάσεις των Γενικών Συνελεύσεων. Μεταφέρθηκε στη σύσκεψη, εικόνα για ιδιαίτερα μαζικές Γενικές Συνελεύσεις σε νοσοκομεία και ομόφωνες αποφάσεις ανυπακοής και συμμετοχής στην απεργία-αποχή. Το κλίμα ήταν καλό και ανατροφοδότησε την κατάσταση, εφόσον κατατέθηκαν αποφάσεις πάνω από 20 σωματείων και Ομοσπονδιών για συμμετοχή στην απεργία-αποχή και προθέσεις για οργάνωση της συνέχειας.

9

Στις 12/5, και εν όψει εκλογών, μια νέα εγκύκλιος του ΥΔΜΗΔ, δίνει τη δεύτερη παράταση, και η αυτοαξιολόγηση των υπαλλήλων θα πρέπει να έχει πραγματοποιηθεί έως τις 15 Ιουλίου 2014 ενώ η διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρωθεί έως τις 29η Αυγούστου. Η κυβέρνηση, βλέποντας τη δυσκολία, χαλαρώνει το σκοινί λόγω εκλογών και ελπίζει να επανέλθει δριμύτερη μετά.

10

Το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών καταγράφει μεγάλη πτώση της συγκυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ,  πρωτιά του ΣΥΡΙΖΑ, αύξηση του ποσοστού του κόσμου που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ψηφίζει προς τα αριστερά σε σχέση με τα επίπεδα του 2012, αλλά η εκλογική καταδίκη δεν οδηγεί στην ανατροπή της. Το σύνθημα «στις 25 ψηφίζουμε, στις 26 φεύγουν» δεν έγινε πράξη, δημιουργώντας μια σχετική απογοήτευση σε όσους είχαν εναποθέσει τις ελπίδες τους σε αυτή την προοπτική. Ίσως δεν είναι τυχαίο ότι στις 17/6, λίγο μετά τις εκλογές, η ΠΑΣΚ  με τη βοήθεια της ΔΑΚΕ, επιχειρεί να μπλοκάρει την λειτουργία της ΑΔΕΔΥ με πρόσχημα τη μη συγκρότηση Προεδρείου. Τα 3 μέλη της ΠΑΣΚ και τα τέσσερα μέλη της ΔΑΚΕ αποχώρησαν από τη συνεδρίαση, όμως όλοι οι υπόλοιποι συνεχίσαμε τη συνεδρίαση (9 από τους 19, δηλαδή είχε κανονική απαρτία). Με την παρουσία των εκπροσώπων των Παρεμβάσεων, του ΜΕΤΑ, του ΠΑΜΕ, της Δημοσιοϋπαλληλικής Ανατροπής και της δεύτερης ΠΑΣΚ αποφασίστηκε ομόφωνα  να πραγματοποιηθεί νέα σύσκεψη των Πρωτοβάθμιων σωματείων και των Ομοσπονδιών στις 23/6 να συγκληθεί Γενικό Συμβούλιο της ΑΔΕΔΥ στις 25/6, με προοπτική να παρθούν αποφάσεις για απεργιακή παρέμβαση της ΑΔΕΔΥ προς το τέλος του μήνα Ιούνη. Αποφασίστηκε επίσης, να ζητηθεί να τοποθετηθούν και οι εκπρόσωποι των σωματείων πάνω στην προοπτική αυτή.

11

Στις 23/6, έγινεηδεύτερη σύσκεψη Πρωτοβάθμιων Σωματείων, Ομοσπονδιών και Επιτροπών Αγώνα. Και πάλι υπήρχε μεγάλη συμμετοχή πρωτοβάθμιων σωματείων και Ομοσπονδιών, πάνω από 100 σωματεία συμμετείχαν με πλήρη απουσία της ΔΑΚΕ, και συμβολική παρουσία της ΠΑΣΚ. Μεταφέρθηκε η πρόταση κυρίως από το χώρο της Υγείας, για απεργιακή κλιμάκωση με έναρξη μια 48ωρη απεργία στο τέλος Ιουνίου. Η εικόνα που δόθηκε ήταν ότι χιλιάδες υπογραφές μαζεύονται από παντού, μαζικές συνελεύσεις σε όλους τους χώρους αποφασίζουν ανυπακοή και συμμετοχή στην απεργία-αποχή, έχει αρχίσει η διαδικασία στα νοσοκομεία αλλά και σε υπηρεσίες να συλλέγονται ασυμπλήρωτα και παραδίδονται στα σωματεία τα φύλλα αξιολόγησης και αυτή η δυναμική επεκτείνεται. Επίσης, ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι αρκετοί διευθυντές, δήλωναν  ότι δεν θα κάνουν επιμερισμό ποσοστών.

12

Στις 25 Ιουνίου 2014 συνεδρίασε το Γενικό Συμβούλιο της ΑΔΕΔΥ για να για να διαμορφώσει το σχέδιο δράσης της επόμενης περιόδου. Ακριβώς τις ίδιες μέρες, στην εκπαίδευση χιλιάδες εκπαιδευτικοί στην πρωτοβάθμια και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, μπλόκαραν παντού και ακύρωσαν τα σεμινάρια «επιμόρφωσης» των διευθυντών για την ατομική αξιολόγηση του εκπαιδευτικού, δίνοντας ένα τόνο αισιοδοξίας και αποδεικνύοντας ότι και στην εκπαίδευση, υπάρχουν καύσιμα για να οργανωθεί πραγματική μάχη ενάντια στην ατομική αξιολόγηση. Σε ένα τέτοιο κλίμα, και εκφρασμένη διάθεση σημαντικού αριθμού εκπροσώπων πρωτοβάθμιων σωματείων για απεργιακή κινητοποίηση, το Γενικό Συμβούλιο, αποφάσισε με συντριπτική πλειοψηφία (ΜΕΤΑ, ΠΑΜΕ, ΠΑΣΚ, Δ/Υ Ανατροπή) την «κλιμάκωση» με μια 24ωρη απεργία για τις 9 του Ιούλη, χωρίς να «ντύνεται» με απεργία ούτε καν η καταληκτική ημερομηνία για τους επιμερισμούς, που ήταν η 30 Ιουνίου. Η άποψη που φάνηκε να κυριαρχεί πλειοψηφικά στην ΕΕ της ΑΔΕΔΥ στη συνέχεια, ήταν ότι μπήκαμε πλέον στο καλοκαίρι, ας πάμε για μια 24ωρη τώρα και μετά την απεργία της 9 Ιουλίου οποιαδήποτε άλλη απεργιακή κινητοποίηση μέσα στο καλοκαίρι θα γίνει μόνο αν έρθει σαν ισχυρό αίτημα από «κάτω», από Σωματεία και τις Ομοσπονδίες. Αλλιώς, θα πάμε τέλος Αυγούστου σε νέο Γενικό Συμβούλιο για να προγραμματίσουμε τη νέα χρονιά από Σεπτέμβρη με τη ΔΕΘ!  Οι Παρεμβάσεις-Κινήσεις-Συσπειρώσεις μαζί με την Ανεξάρτητη Ενωτική Εκ-Κίνηση Δ/Υ και την ΕΡΓΑΣ-Ταξική Πορεία, καταθέσαμε στο ΓΣ την παρακάτω πρόταση, στο πνεύμα της συζήτησης που είχε γίνει στη σύσκεψη των πρωτοβάθμιων σωματείων και Ομοσπονδιών:

Ανατροπή – κατάργηση του Νόμου 4250 για την αξιολόγηση. Κατεύθυνση παρατεταμένης απεργιακής σύγκρουσης με την πολιτική της Κυβέρνησης – Κεφαλαίου – ΕΕ – ΔΝΤ. Συνεχίζουμε στην κατεύθυνση του έμπρακτου μπλοκαρίσματος της εφαρμογής του Νόμου με την ευθύνη των Πρωτοβάθμιων συνδικαλιστικών οργάνων. Δεν αρκεί από μόνη της η γραμμή της απειθαρχίας – ανυπακοής για την ανατροπή της κεντρικής επιλογής του συστήματος. Από αύριο καταλήψεις-συγκεντρώσεις-συνελεύσεις-παραστάσεις διαμαρτυρίας για να μπλοκαριστεί η κατανομή των ποσοστών του 15% των προς απόλυση μέχρι και τη Δευτέρα 30/6.

48ωρη απεργιακή κινητοποίηση την ερχόμενη βδομάδα με αιχμές:
α) την ανατροπή-κατάργηση των νόμων της αξιολόγησης. β) την ανατροπή των διαθεσιμοτήτων – απολύσεων. γ) την ενίσχυση των μαχόμενων κλάδων – χώρων (καθαρίστριες, σχ. Φύλακες, διαθέσιμοι εκπαιδευτικοί). δ) την αποτροπή των σχεδιαζόμενων νέων μέτρων (διάλυση εργασιακών σχέσεων και στο Δημόσιο, ιδιωτικοποιήσεις, χτύπημα εισοδήματος, νέο μισθολόγιο συνδεδεμένο με την αξιολόγηση, φορολογία, τρομοκρατία, διάλυση συνδικαλιστικών ελευθεριών, αντιασφαλιστική επιδρομή, τσεκούρωμα των συντάξεων κλπ). Κλιμάκωση του απεργιακού αγώνα τη μεθεπόμενη βδομάδα με τουλάχιστον μια 48ωρη απεργία, με νέες συγκεντρώσεις και γενικές συνελεύσεις. Νέο Γενικό Συμβούλιο αμέσως μετά για κλιμάκωση με περαιτέρω απεργιακές κινητοποιήσεις. Να συγκληθεί άμεσα νέα σύσκεψη Πρωτοβάθμιων σωματείων και Ομοσπονδιών».

13

Προχωρώντας προς τις 30 Ιουνίου, είναι πλέον αναμφισβήτητο γεγονός ότι σε όλους σχεδόν τους χώρους του Δημοσίου γίνονται διαρκώς μαζικές γενικές συνελεύσεις και βγαίνουν  αποφάσεις που καλούν σε υλοποίηση της απόφασης της ΑΔΕΔΥ για απεργία-αποχή από την αξιολόγηση. Στα Νοσοκομεία η κατάσταση είναι πολύ καλή με πολύ μαζικές ΓΣ, ομόφωνες αποφάσεις άρνησης συμμετοχής, καταλήψεις γραφείων διοικητών, δέσμευση διοικητών νοσοκομείων ότι δεν θα κάνουν τον επιμερισμό. Στους Δήμους, κάτω από την πίεση των εργαζομένων έχει δεσμευτεί η μεγάλη πλειοψηφία των Δημάρχων με αποφάσεις Δημοτικών Συμβουλίων ότι δεν θα προχωρήσει στον επιμερισμό, η ΠΟΕ-ΟΤΑ οργανώνει περιοδείες στην επαρχία στις οποίες ανεβαίνει το κλίμα. Καταγράφονται εξαιρέσεις σε υπουργεία, με Ομοσπονδίες που κάνουν δεξιά κριτική στην απόφαση της ΑΔΕΔΥ: Η ΠΟΕ-ΥΕΘΑ (Υπ. Άμυνας), η Ομοσπονδία Τελωνιακών (ΟΤΥΕ) η Ομοσπονδία Εφοριακών και δύο από τους τρείς Συλλόγους του Υπ. Παιδείας, (υπάρχει ανάλογη κίνηση και από στην ΠΟΣΕ-ΥΠΕΧΩΔΕ), θεωρούν επισφαλή την απόφαση της ΑΔΕΔΥ για αποχή-απεργία από την αξιολόγηση, και προτείνουν να γραφτεί πάνω στα φύλλα αξιολόγησης νομικό κείμενο που λέει εν συντομία «καταθέτω τη διαφωνία μου και αξιολογώ-καταθέτω κείμενο ότι είναι αντισυνταγματικό και παραδίδω το φύλλο αξιολόγησης».Δεν είναι τυχαίο ότι οι συγκεκριμένες Ομοσπονδίες και σωματεία έχουν πλειοψηφίες ΠΑΣΚ και ΔΑΚΕ. Και σε αυτές όμως, υπάρχουν κινήσεις απ’ τα κάτω που αμφισβητούν τις ηγεσίες. Οι εργαζόμενοι στο ΤΕΕ πχ, ήδη από τις 20/6 έχουν απόφαση Γενικής Συνέλευσης για ανυπακοή και συμμετοχή στην απεργία-αποχή, ενώ μειοψηφίες μέσα στις άλλες Ομοσπονδίες παλεύουν για την ανατροπή αυτών των αποφάσεων.

14

Στις 30 Ιουνίου, δεν έγιναν μαζικές κινητοποιήσεις-καταλήψεις κλπ συνολικά στο Δημόσιο όπως ήταν ο αρχικός σχεδιασμός και η απόφαση του Γενικού Συμβουλίου. Η απόφαση αυτή ήταν «κούφια» αφού δεν συνοδευόταν ούτε καν από μια στάση εργασίας, αλλά απλώς καλούσε σε συγκέντρωση στις 3 μμ στην Κ. Σερβίας. Η ίδια η συγκέντρωση ήταν μικρή. Την ίδια μέρα, η ΠΟΕ-ΟΤΑ με μια μικρή (50-100 άτομα) κινητοποίηση, παρέδωσε στο γραφείο του Μητσοτάκη 28.000 υπογραφές από τους εργαζόμενους στους Δήμους. Μόνο σε κάποια νοσοκομεία, (ήδη είχαν μαζευτεί 30.000 υπογραφές), έγιναν λίγες κινητοποιήσεις και καταλήψεις. Ο επιμερισμός ποσοστών ξεκίνησε δειλά-δειλά από τις διοικήσεις μετά την καταληκτική ημερομηνία της 30/7. Σε πάρα πολλές περιπτώσεις όμως, η πίεση από κάτω για τη μη εφαρμογή του νόμου σε συνδυασμό με τον παραλογισμό της ποσόστωσης, έφτασε μέχρι τις «κορυφές» της διοίκησης και καθυστέρησε τη διαδικασία κατά πολύ. Στην ΕΛΣΤΑΤ το Σωματείο πήρε απόφαση να διαγράψει τους 2 Γενικούς Δ/ντες που έκαναν τον επιμερισμό. Παρά την πραγματοποίηση του επιμερισμού σε πολλές υπηρεσίες, η εικόνα είναι ότι η απεργία-αποχή, εξελίσσεται ανοδικά. Η κατεύθυνση ότι τα φύλλα αξιολόγησης συγκεντρώνονται από τα σωματεία χωρίς να συμπληρωθούν, που έχει δοθεί και με ανακοίνωση της ΑΔΕΔΥ  στις 2/7, υλοποιείται ήδη στα νοσοκομεία και ξεκινά και σε πολλούς άλλους χώρους.

15

Την Τρίτη 8 Ιουλίου, την παραμονή της απεργίας, ο Μητσοτάκης καταθέτει αγωγή με την οποία ζητά να κριθεί η απεργία-αποχή παράνομη και καταχρηστική. Αμέσως ξεκινά η συζήτηση μέσα στα σωματεία για την αναγκαιότητα επαναπροκήρυξης μετά την απόφαση του δικαστηρίου, η οποία εκτιμάται από όλους ότι θα είναι αρνητική. Ως Παρεμβάσεις-Κινήσεις –Συσπειρώσεις, προτείνουμε στην ΕΕ τη συνέχιση της απεργίας-αποχής με όλα τα μέσα: να την επαναπροκηρύξει η ΑΔΕΔΥ, οι Ομοσπονδίες, τα πρωτοβάθμια κλπ, αλλά κυρίως να βγει άμεσα ανακοίνωση ότι συνεχίζουμε και δεν παραδίδουμε, να καλέσει τα πολιτικά κόμματα (της αριστεράς) να πάρουν θέση να καταδικάσουν την απόφαση και να στηρίξουν τη συνέχιση της απεργίας. Στην ανακοίνωσή μας με τίτλο «ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΦΟΒΟΜΑΣΤΕ! Η ΑΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΝΑ ΓΙΝΕΙ Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΜΑΥΡΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ –Ε.Ε.- ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ!», στις 9/7, ανοίγουμε καθαρά την κατεύθυνση ότι  σε κάθε περίπτωση, με κάλυψη ή χωρίς κάλυψη συνεχίζουμε την απεργία – αποχή από την αξιολόγηση ανεξάρτητα από την απόφαση του δικαστηρίου, και καλούμε σε ανάλογες αποφάσεις τα πρωτοβάθμια σωματεία.

16

Στις 9 Ιουλίου, η 24ωρη απεργία καταγράφει ικανοποιητικά ποσοστά συμμετοχής. Μάλιστα, ενδεικτικό είναι ότι γίνεται απεργιακή φρουρά στην ΕΛΣΤΑΤ, με την εξαγγελία της οποίας η διοίκηση έστειλε εξώδικο (!!!) στο σωματείο. Στα υπουργεία καταγράφονται πολύ μεγάλα ποσοστά και η απεργιακή συγκέντρωση είναι αξιοπρεπής. Είναι φανερό ότι η προσφυγή κατά της απεργίας έχει λειτουργήσει στην κατεύθυνση της συσπείρωσης. Στη σύσκεψη των σωματείων της Πέμπτη 10/7 (παρόντες όλοι πλην ΔΑΚΕ) καταγράφεται καθαρά ανοδική διάθεση. Πολλά σωματεία πιέζουν να  δεσμευτεί άμεσα η ΑΔΕΔΥ ότι θα επαναπροκηρύξει, ενώ μπαίνουν προτάσεις και για απεργιακή κινητοποίηση στις 15/7 για να στηριχθεί η ανυπακοή. Καταγράφονται πολλές ομόφωνες αποφάσεις Γενικών Συνελεύσεων ακόμα και αμέσως μετά την προσφυγή Μητσοτάκη (Υπ. Τύπου) για παράδοση των φύλλων αξιολόγησης στο σωματείο. Η εικόνα ότι προχωρά η συλλογή των φύλλων αξιολόγησης στα νοσοκομεία με συντριπτικά ποσοστά είναι ιδιαίτερα προωθητική. Η συζήτηση είναι ενδεικτική ότι το κλίμα ανεβαίνει.

17

Στις 14/7, η απόφαση του δικαστηρίου επιφυλάσσει εκπλήξεις για όλους. Πρώτα απ’ όλα λύνει ένα σημαντικό πρόβλημα, αυτό της αμφισβήτησης της συγκεκριμένης μορφής αγώνα. Το δικαστήριο αποφάσισε ότι η απεργία-αποχή από συγκεκριμένο καθήκον είναι κανονική μορφή απεργίας (και επομένως προστατεύει από τα πειθαρχικά). Αποφάσισε επίσης, ότι η απεργία έχει προκηρυχτεί παράνομα γιατί, σύμφωνα με το αρ. 30 του 1264, έπρεπε να έχει προκηρυχτεί από Γενική Συνέλευση, η οποία ερμηνεύτηκε ως …Συνέδριο και όχι ως Γενικό Συμβούλιο. Αυτό στην πράξη, βέβαια, σημαίνει κατάργηση του δικαιώματος του τριτοβάθμιου -αλλά και των δευτεροβάθμιων- να κηρύσσουν απεργία, και ερμηνεύεται ως προανάκρουσμα των προθέσεων της κυβέρνησης για αλλαγή στον 1264. Η απόφαση, όμως, είναι «μη εκτελεστή» μέχρι την τελική απόφαση του εφετείου. Η διατύπωση αυτή στην απόφαση του δικαστηρίου που κηρύσσει την απεργία παράνομη αλλά όχι καταχρηστική, και το γεγονός ότι η απόφαση δεν είναι άμεσα εκτελεστή, δίνει στους εργαζόμενους χρόνο, ο οποίος αξιοποιείται με τον καλύτερο τρόπο!

Η δικιά μας  κατεύθυνση, είναι ότι πρέπει να προετοιμάσουμε άμεσα το έδαφος για την ανυπακοή χωρίς κάλυψη νομιμότητας, εφόσον η οριστική απόφαση, όταν θα κριθεί στο εφετείο, θα σημαίνει «το τέλος του δρόμου» για τη «νομιμότητα της απεργίας-αποχής».

Ταυτόχρονα, η εικόνα από τους χώρους δουλειάς στις 14/7, εξακολουθεί να είναι εξαιρετική. Αναφέρονται παραδείγματα όπως ότι στο Υπ. Δικαιοσύνης, έχει παρθεί ομόφωνη απόφαση για συμμετοχή στην αποχή-απεργία και την παράδοση των φύλλων αξιολόγησης στο σωματείο και δεν έχει γίνει κανένας επιμερισμός, στο ΥΠΠΟ, όπου όλοι σχεδόν οι εργαζόμενοι έχουν παραδώσει τα φύλλα στο σωματείο, στη ΓΓ Τύπου, επίσης, η  ΠΟΕΣΥ έβγαλε απόφαση για απεργία –αποχή από την αξιολόγηση για να καλυφθούν οι δημοσιογράφοι που δουλεύουν στο δημόσιο, στο ΙΚΑ, στο μεγαλύτερο Πρωτοβάθμιο της Αττικής σε μαζική ΓΣ αποφασίζεται ότι το σωματείο μαζεύει τα φύλλα αξιολόγησης, το ίδιο σε Σιβιτανίδειο, Πάντειο, στο Αττικό νοσοκομείο συγκεντρώθηκαν οι εργαζόμενοι και το σωματείο «απήγαγε» τα φύλλα αξιολόγησης από γραφείο προσωπικού εν μέσω μαζικών επευφημιών, αυτά ήταν μερικά παραδείγματα από το τι συνέβαινε στο Δημόσιο στις 14/7, περιμένοντας την απόφαση του Εφετείου!

18

Στις 15/7, την ημέρα που έληγε η προθεσμία για την υποβολή των εκθέσεων αυτοαξιολόγησης, το ΥΔΜΗΔ εξέδωσε νέα εγκύκλιο για να δώσει την τρίτη παράταση, αυτή τη φορά μέχρι τέλος Ιουλίου, αναγνωρίζοντας ότι ΠΟΥΘΕΝΑ σε κανένα χώρο του δημοσίου δεν έχει προχωρήσει η αξιολόγηση. Η νέα εγκύκλιος του ΥΔΜΗΔ, όμως, επιχειρεί να τρομοκρατήσει. Επισημαίνοντας ότι «η απεργία – αποχή διαρκείας κρίθηκε παράνομη και ως εκ τούτου οι ενέργειες που σχετίζονται με τη διαδικασία αξιολόγησης συνεχίζονται κανονικά, στην περίπτωση που είχαν διακοπεί», δίνει προθεσμία 3 ημερών για τον επιμερισμό και μέχρι τέλος Ιουλίου για την αυτοαξιολόγηση, απειλώντας ταυτόχρονα με πειθαρχικά. Η εγκύκλιος αυτή, απαντιέται με εξώδικο της ΑΔΕΔΥ κατά του υπογράφοντος ΓΓ Στεφάνου. Ο Μητσοτάκης και η κυβέρνηση, προσπαθούν να προλάβουν την κατάσταση.

19

Στις 17 Ιουλίου, γίνεται νέα σύσκεψη πρωτοβάθμιων σωματείων, στην οποία συμμετέχουν συνολικά 72 Πρωτοβάθμια Σωματεία και Ομοσπονδίες. Μεταφέρεται μια πολύ καλή εικόνα από τους χώρους δουλειάς και μια ικανοποίηση για μεγάλη ανταπόκριση των συναδέλφων στη συγκέντρωση των φύλλων αξιολόγησης από τα σωματεία. Η επιβεβαίωση και η ανταλλαγή αυτής της κοινής εμπειρίας δίνει αυτοπεποίθηση στους επί μέρους χώρους. Θετικό στοιχείο ήταν η εμφάνιση μειοψηφιών από χώρους που οι Ομοσπονδίες αποφάσισαν να παραδώσουν (Παιδείας- Τελωνιακοί- Εφοριακοί). Επιβεβαιώθηκε ότι, μετά τη δικαστική απόφαση συνεχίζεται πιο έντονα η συλλογή των φύλλων από τα σωματεία. Επιβεβαιώθηκε ακόμη, ότι υπάρχει διάθεση να προχωρήσει η μη συμμετοχή στην αξιολόγηση και η βασική αναζήτηση είναι η επαναπροκύρηξη της απεργίας είτε από την ΑΔΕΔΥ είτε από τις Ομοσπονδίες. Αρχίζει να ανοίγει το θέμα της ανυπακοής ανεξάρτητα από την απόφαση.

20

Στις 18/7, γίνεται το Γενικό Συμβούλιο της ΠΟΕ-ΔΥΟ (εφοριακοί). Η ΠΟΕ-ΔΟΥ που ήταν μια από τις ελάχιστες Ομοσπονδίες που δεν είχαν ακολουθήσει τη γραμμή της ΑΔΕΔΥ, σε αυτό το Γενικό Συμβούλιο άλλαξε απόφαση στις 18/7 στο Γενικό της Συμβούλιο.  Η δυναμική συνεχίζεται. Χαρακτηριστικό των πιέσεων που ασκούνται από τον κόσμο, ακόμη και στα ανώτερα κλιμάκια της κρατικής γραφειοκρατίας (Γ. Δ/ντες, προϊστάμενοι κλπ) και της δυναμικής που έχει αναπτυχθεί, είναι, ότι η Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας ανακοινώνει ότι θα παραστεί στο ΣτΕ υπέρ της ΑΔΕΔΥ για την αντισυνταγματικότητα του 4250.

21

Στις 22/7, εκδικάζεται στο εφετείο η έφεση της ΑΔΕΔΥ. Η εκδίκαση αναβάλλεται, και δίνει χρόνο «νόμιμης» απεργίας για μια ακόμη εβδομάδα. Εκτίμηση όλων των παρόντων είναι ότι έπαιξε ρόλο ο κόσμος που είχε μαζευτεί μέσα και έξω από την αίθουσα, στα μέσα του καλοκαιριού. Η διαδικασία συλλογής των φύλλων αξιολόγησης από τα σωματεία συνεχίζεται κανονικά (πχ στο Υπ. Εσωτερικών η διαδικασία ολοκληρώθηκε την ίδια μέρα).

22

Στις 25/7, γίνεται σύσκεψη φορέων με πρόσκληση της ΑΔΕΔΥ και θέμα την επίθεση στο σ.κ. με αφορμή την απόφαση του δικαστηρίου που έβγαλε παράνομη την απεργία της ΑΔΕΔΥ. Έχουν κληθεί οι και οι κλάδοι που έχουν βρεθεί σε καθεστώς επιστράτευσης, ΜΕΤΡΟ, ΓΕΝΟΠ, ΠΝΟ, ΟΛΜΕ, ΠΟΕ-ΟΤΑ. Συμμετέχουν μόνο το ΕΚΑ, η ΟΛΜΕ, η ΠΟΕ-ΟΤΑ. Η συζήτηση έγινε με κέντρο την παραπομπή της ΑΔΕΔΥ στο δικαστήριο. Από την πλευρά μας μπαίνει το ζήτημα ότι πρέπει να θέσουν στο τραπέζι τα συνδικάτα για να το συζητήσουν το ότι πλέον η κυβέρνηση βγάζει παράνομες όλες τις απεργίες και έφτασε να βγάλει παράνομη την απεργία τριτοβάθμιου. Ότι αυτό δεν μπορεί να γίνεται αποδεκτό από τα συνδικάτα, και όταν βγαίνει παράνομη η απεργία να σταματάνε. Πρέπει να αρχίσουμε να συζητάμε τι κάνουμε πέρα από το όριο του λεγόμενου νόμιμου αγώνα. Το καλύτερο παράδειγμα είναι η απεργία στην Cosco ήταν παράνομη απεργία, έγινε αυθόρμητα και χωρίς να την κηρύξει κανένας εφόσον δεν υπήρχε ούτε συνδικάτο, μετά ήρθε να καλύψει το ΕΚ Πειραιά, ήταν καθολική και κέρδισε. Αυτό το ζήτημα πρέπει να αντιμετωπιστεί και να μπει να συζητηθεί. Αυτό πρέπει να είναι το πλαίσιο, και τις επί μέρους δράσεις θα τις βρούμε αν θα είναι ημερίδα, διαδήλωση, κάλεσμα σε ανυπακοή κλπ. Η τοποθέτηση αυτή δεν σχολιάστηκε, όμως ήταν φανερό ότι η κατάσταση αυτή προβληματίζει. Προτάθηκε από την ΑΔΕΔΥ προς τους υπόλοιπους ένα δελτίο τύπου κυρίως πάνω στο θέμα της συρρίκνωσης του δικαιώματος της απεργίας για να χρησιμοποιηθεί στο Εφετείο.

23

Στις 28/7, το Εφετείο διέκοψε και ανέβαλε την εκδίκαση για να μελετηθεί η παρέμβαση υπέρ της ΑΔΕΔΥ που έκανε ο ΔΣΑ. Η αναβολή είναι για την Πέμπτη 31/7. Το Δημόσιο (ο Μητσοτάκης δηλαδή) κατέθεσε έφεση πάνω στην έφεση της ΑΔΕΔΥ, για να κηρυχτεί η απεργία και καταχρηστική. Η νέα αναβολή, περιπλέκει τα πράγματα για το ΥΔΜΗΔ, αφού η Πέμπτη 31 είναι η τελευταία μέρα της προθεσμίας που έχει δώσε ο Μητσοτάκης και η απεργία εξακολουθεί να ισχύει και τυπικά.  Στις 30/7, οι Παρεμβάσεις-Κινήσεις-Συσπειρώσεις στο Δημόσιο, σε ανακοίνωση με τίτλο «Η απεργία θα συνεχιστεί ανεξάρτητα από την όποια απόφαση δικαστηρίου-Η ιστορία γράφεται με ανυπακοή», καλούμε:

«όλα τα σωματεία και τις Ομοσπονδίες  να συνεχίσουν στο δρόμο του αγώνα και της ανυπακοής. Ενάντια στις απολύσεις και την πειθάρχηση, ενάντια στο «νέο δημόσιο» που ετοιμάζουν, ενάντια στην πολιτική κυβέρνησης-ΕΕ-Τρόικας. Ανεξάρτητα από την όποια απόφαση δικαστηρίου, η απεργία θα συνεχιστεί. Δεν πειθαρχούμε-Δεν συναινούμε στην κατάπτυστη διαδικασία-Δεν παραδίδουμε φύλλα αξιολόγησης. Εμποδίζουμε τη διαδικασία αξιολόγησης, με συλλογικούς όρους και αξιοποίηση όλων των μορφών και μέσων που η δυναμική του κάθε χώρου θα αναδείξει.

Τις παρατάξεις της αριστεράς και του αγώνα, να ανταποκριθούν στην κρισιμότητα των περιστάσεων: να μπούμε όλοι μπροστά να στηρίξουμε τους εργαζόμενους στο Δημόσιο και την πολιτική ανυπακοή. Καλούμε τα κόμματα της Αριστεράς να στηρίξουν πολιτικά αυτόν τον αγώνα.

Να αποφασίσουμε, σε όλα τα Πρωτοβάθμια Σωματεία, στις Ομοσπονδίες και στην ΑΔΕΔΥ, απεργιακή κλιμάκωση μέχρι την κατάργηση των νόμων της αξιολόγησης, την επαναπρόσληψη όλων των διαθέσιμων-απολυμένων, την ανατροπή της  πολιτικής του μαύρου μετώπου Κυβέρνησης-ΕΕ-ΔΝΤ.»

24

Στις 6/8, δεν έχει εκδοθεί ακόμη η απόφαση του Εφετείου. Κατατίθεται όμως στη Βουλή τροπολογία του ν. 4250 σχετικά με την αξιολόγηση στο Δημόσιο, από τον Μητσοτάκη, στο σχέδιο νόμου του υπουργείου Οικονομικών «Μέτρα στήριξης και ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας». Η τροπολογία είναι ομολογία των αδιεξόδων της κυβέρνησης, η οποία αδυνατεί να αντιμετωπίσει το πρωτοφανές κύμα απειθαρχίας και ανυπακοής που έχει ακολουθήσει η συντριπτική πλειοψηφία των εργαζόμενων στο δημόσιο.

Α. Η τροπολογία παρατείνει για τέταρτη φορά τις προθεσμίες: «Έως την 1η Σεπτεμβρίου εκδίδεται η απόφαση επιμερισμού ποσοστών, εντός του επόμενου δεκαπενθημέρου συντάσσεται η αυτοαξιολόγηση, μετά το πέρας του οποίου συντάσσονται εντός 15 ημερών οι εισηγήσεις, εφόσον απαιτούνται, εντός μηνός από το πέρας της προθεσμίας συμπλήρωσης της αυτοαξιολόγησης ή της εισήγησης, εφόσον απαιτείται, συντάσσονται οι εκθέσεις αξιολόγησης από τους αξιολογητές.» Πρόκειται για ομολογία, ότι παρά τις απειλές και τις πιέσεις, δεν έχει προχωρήσει απολύτως τίποτα, δεν έχει ολοκληρωθεί ούτε καν η διαδικασία των επιμερισμών.

Β. Η τροπολογία προβλέπει την απρόσκοπτη συνέχιση της διαδικασίας αξιολόγησης, σε περίπτωση που ο υπάλληλος δεν δώσει την έκθεση  αυτοαξιολόγησης. Δηλαδή το ίδιο το ΥΔΜΗΔ, ομολογεί ότι η διαδικασία έχει μπλοκάρει, προεξοφλεί ότι οι εκθέσεις αυτοαξιολόγησης δεν πρόκειται να παραδοθούν ποτέ, φοβάται ότι οι εργαζόμενοι στο Δημόσιο δε  θα «τσιμπήσουν» στους ελιγμούς του και επομένως, … νομοθετεί την παράκαμψή των εκθέσεων αυτοαξιολόγησης και τη συμπλήρωση των απαραίτητων στοιχείων από την υπηρεσία!

Γ. Με την τροπολογία διευκρινίζεται ότι οι εκθέσεις αξιολογήσεις του έτους 2013 (για φέτος δηλαδή) δεν θα επιφέρουν καμία δυσμενή έννομη συνέπεια -μισθολογικού, υπηρεσιακού ή άλλου χαρακτήρα- για τους αξιολογούμενους υπαλλήλους, συμπληρώνοντας τον 4250 που έλεγε μόνο ότι δεν θα ληφθούν υπόψη για διαθεσιμότητα-κινητικότητα.

Δ. Οι «άχρηστοι»… επανεκπαιδεύονται!  Περιγράφονται και τα μέτρα για την βελτίωση των «άχρηστων»! Μάλλον «ξέχασαν» ότι πρέπει να τροποποιήσουν και το άρθρο 95 του 3528/2007. (Άρθρο 95 του ν. 3528/2007:  Παραπομπή μη προακτέου υπαλλήλου: Υπάλληλος, ο οποίος εγγράφεται σε δύο διαδοχικούς πίνακες μη προακτέων στον ίδιο βαθμό παραπέμπεται μέσα σε δύο (2) μήνες από την κύρωση του οικείου πίνακα υποχρεωτικώς προς κρίση στο υπηρεσιακό συμβούλιο, το οποίο, με αιτιολογημένη απόφαση του και μετά από προηγούμενη κλήση αυτού για να παράσχει εγγράφως ή προφορικώς τις αναγκαίες διευκρινίσεις, μπορεί να τον απολύσει ή να τον υποβιβάσει κατά έναν βαθμό.

Ε. Τέλος, καταγράφεται στην τροπολογία, ότι το ισχύον σύστημα αξιολόγησης εφαρμόζεται αποκλειστικά για το έτος αξιολόγησης 2013. Για το έτος 2014 η αξιολόγηση θα διενεργηθεί βάσει του νέου συστήματος που θα κατατεθεί εντός των επόμενων  μηνών.

25

Στις 7/8, αφού έχει ήδη δοθεί η νέα παράταση, εκδίδεται και η απόφαση του Εφετείου, η οποία ανατρέπει την πρωτόδικη απόφαση που προέβλεπε ότι για να κηρυχθεί απεργία απαιτείται απόφαση Συνεδρίου της Α.Δ.Ε.Δ.Υ. και αποδέχεται ότι αρμόδιο όργανο για την κήρυξη της Απεργίας είναι το Γενικό Συμβούλιο της Α.Δ.Ε.Δ.Υ. Το Εφετείο δεν ασχολήθηκε με τους ισχυρισμούς του Δημοσίου περί καταχρηστικότητας της συγκεκριμένης μορφής απεργιακής κινητοποίησης.  Αυτή η απόφαση, που είναι σαφώς θετικότερη από την προηγούμενη, δίνει την δυνατότητα για επαναπροκήρυξη της απεργίας-αποχής από το Γενικό Συμβούλιο.

26

Η ΑΔΕΔΥ με νέα απόφαση του Γενικού Συμβουλίου της στις 21 Αυγούστου, επαναπροκήρυξε την απεργία-αποχή και την επέκτεινε και στην εκπαίδευση και στις διαδικασίες επανελέγχου των συμβάσεων. Αυτό σημαίνει: «Απεργία-αποχή από όλες τις διαδικασίες υλοποίησης της ατομικής αξιολόγησης (ΠΔ 152/13) των εκπαιδευτικών, αλλά και της αυτοαξιολόγησης – αξιολόγησης της σχολικής μονάδας και κάθε διαδικασία αξιολόγησης του εκπαιδευτικού έργου που πραγματοποιείται σε υλοποίηση του σχετικού νομοθετικού πλαισίου (ν. 4024/11, ν. 4142/13, ΠΔ 152/13, ν. 3848/10, ν. 3679/10)» και «από όλες τις διαδικασίες επαναπροσδιορισμού με νέα κριτήρια της μετατροπής των συμβάσεων ορισμένου σε αορίστου χρόνου του Ν. 4250/14.» Το εξώδικο υπογράφτηκε, αυτή τη φορά, και από τα 17 μέλη της ΕΕ.

27

Στις 5 Σεπτεμβρίου, μόλις 15 μέρες μετά την έναρξη της νέας απεργίας-αποχής, η κυβέρνηση ξαναπροσφεύγει στα δικαστήρια, όπου ζητά ξανά να κηρυχτεί παράνομη και καταχρηστική. Η δίκη γίνεται στις 10/9.

28

Στις 11/9, η Ε.Ε. της Α.Δ.Ε.Δ.Υ. καλεί τους εργαζόμενους (σε υπουργεία, τον τομέα υγείας, την τοπική αυτοδιοίκηση, την εκπαίδευση κλπ) «να συνεχίσουν την απεργία – αποχή από κάθε διαδικασία που σχετίζεται με την «αξιολόγηση» (έντυπα αυτοαξιολόγησης, εκθέσεις αξιολόγησης συναδέλφων, βαθμολογία συναδέλφων, αξιολόγηση σχολικών μονάδων κλπ), αλλά και τις διαδικασίες που σχετίζονται με τον προσχηματικό έλεγχο της μετατροπής συμβάσεων των εργαζομένων από ορισμένου, σε αορίστου χρόνου, με την εκ των υστέρων αλλαγή των κριτηρίων, που επίσης προβλέπεται στο συγκεκριμένο νόμο)», δηλώνοντας ότι  «η απόφαση της Α.Δ.Ε.Δ.Υ. να συνεχίσει τις κινητοποιήσεις της, παρά τις προσπάθειες ποινικοποίησης αυτών, είναι δεδομένη».

29

Στις 18/9 βγαίνει η απόφαση του δικαστηρίου. Η απεργία-αποχή κρίθηκε παράνομη και καταχρηστική, είναι άμεσα εκτελεστή και απαγορεύει στην ΑΔΕΔΥ να κηρύξει στο μέλλον απεργία με τα ίδια αιτήματα. Όλα τα αιτήματα του Δημοσίου έγιναν αποδεκτά από το δικαστήριο!

Εξαιρετικά επικίνδυνο είναι το σκεπτικό της απόφασης, στο οποίο δηλώνεται ποιες απεργίες επιτρέπονται και ποιες απαγορεύονται:

«Η αμιγώς πολιτική απεργία, δηλαδή εκείνη που επιδιώκει αμιγώς πολιτικούς σκοπούς (πχ την ανατροπή της κυβέρνησης, τη συμβολή στην επικράτηση πολιτικού κόμματος), που είναι ξένοι προς εκείνους που   προβλέπει το αρ. 23 παρ. 2 του Συντάγματος και το αρ. 19 παρ. 1 του Ν. 1264/82, είναι παράνομη»… «Η συγκεκριμένη μορφή απεργίας…δεν μπορεί να έχει ως σκοπό την κάμψη της βούλησης των νομοθετικών οργάνων, ούτε μπορεί να διαρκέσει μέχρι η πολιτεία να υποκύψει και να αποδεχθεί τα αιτήματα των απεργών, διαφορετικά , αν έχει τέτοιο σκοπό είναι παράνομη. Νόμιμος και θεμιτός σκοπός της απεργίας διαμαρτυρίας είναι η εντονότερη γνωστοποίηση του ζητήματος και η πρόκληση του ενδιαφέροντος της κρατικής εξουσίας και της κοινής γνώμης ώστε να ασκηθεί έτσι πίεση στα αρμόδια πολιτειακά όργανα. Για την εξυπηρέτηση του σκοπού αυτού η (κατ΄ αρχήν νόμιμη, με βάση συγκεκριμένο σκοπό) απεργία διαμαρτυρίας πρέπει να έχει περιορισμένη χρονική διάρκεια, όση απαιτείται για να φθάσει το μήνυμά της στην κρατική εξουσία και την κοινή γνώμη, διαφορετικά, αν δεν έχει τέτοια διάρκεια, η απεργία διαμαρτυρίας καθίσταται καταχρηστική».

Και στη συνέχεια, «Η παραπάνω απεργία που κήρυξε η εναγομένη δεν είναι απεργία διαμαρτυρίας, αφού δεν σκοπεύει απλώς να προσελκύσει το ενδιαφέρον της κρατικής εξουσίας και της κοινής γνώμης στα ζητήματα των διαδικασιών αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων και των εκπαιδευτικών και του επαναπροσδιορισμού της μετατροπής των συμβάσεων ορισμένου σε αορίστου χρόνου, αλλά έχει ως αποκλειστικό σκοπό, με την επιλογή της πλήρους αποχής των εργαζομένων από όλες τις διαδικασίες αξιολόγησης, να καταστήσει τις σχετικές διατάξεις ανενεργές και να κάμψει τη βούληση της πολιτείας ώστε η τελευταία να προβεί στην κατάργησή τους.» Γι αυτό λοιπόν, παράνομη και καταχρηστική!!! Εξάλλου, ο Δικηγόρος του Δημοσίου το είχε πει ευθαρσώς: αφού τον 4250 τον ψήφισε το ελληνικό κοινοβούλιο, δεν δικαιούται κανένας να παρεμποδίζει την εφαρμογή του!

30

Στις 18/9 η ΕΕ της ΑΔΕΔΥ επαναπροκηρύσσει την απεργία-αποχή με τα ίδια ακριβώς αιτήματα, ουσιαστικά κατά παράβαση της απόφασης του δικαστηρίου. Καλεί σε «συνέχιση των κινητοποιήσεων μας για την ακύρωση στην πράξη του νόμου 4250/2014 με στόχο την κατάργησή του. Σε αυτήν την κατεύθυνση η Ε.Ε. της Α.Δ.Ε.Δ.Υ. κηρύσσει νέα Απεργία – Αποχή από όλες τις διαδικασίες που σχετίζονται με την αξιολόγηση στο Δημόσιο, τις διαδικασίες επαναπροσδιορισμού με νέα κριτήρια της μετατροπής των συμβάσεων ορισμένου σε αορίστου χρόνου του Ν. 4250/14, καθώς και τις διαδικασίες υλοποίησης της ατομικής αξιολόγησης (ΠΔ 152/13) των εκπαιδευτικών, της αυτοαξιολόγησης –αξιολόγησης της σχολικής μονάδας του εκπαιδευτικού έργου.»

Ταυτόχρονα «Καλεί τα Δ.Σ. των Ομοσπονδιών και των Σωματείων μέσα από συλλογικές διαδικασίες (Γενικά Συμβούλια και Γενικές Συνελεύσεις αντίστοιχα) να κηρύξουν Απεργία – Αποχή από όλες τις διαδικασίες που αναφέρονται παραπάνω και να αποφασίσουν το πρόγραμμα δράσης για το χώρο τους».   

Η απόφαση αυτή είναι αποτέλεσμα και έκφραση μιας πραγματικής κατάστασης: το 90% των εργαζόμενων στο δημόσιο δεν έχουν παραδώσει φύλλα αυτοαξιολόγησης και δεν σκοπεύουν να παραδώσουν. Επίσης, στους Δήμους παρεμποδίζονται οι ελεγκτές Δημόσιας Διοίκησης να μαζέψουν τα στοιχεία που χρειάζονται για τον επανέλεγχο των συμβάσεων ενώ για πρώτη φορά, νεοεκλεγμένοι Δήμαρχοι έχουν αρχίσει να δηλώνουν ότι δεν επιτρέπουν την παράδοση των στοιχείων των υπαλλήλων τους για ένα προσχηματικό έλεγχο με στόχο απολύσεις.

Στη συνεδρίαση της ΕΕ της ΑΔΕΔΥ οι Παρεμβάσεις-Κινήσεις –Συσπειρώσεις, προτείνουν ότι: η επαναπροκήρυξη της απεργίας-αποχής είναι το ελάχιστο, πρέπει να υπάρξει άμεση απάντηση με 48ωρη απεργία και Γενικές Συνελεύσεις σε όλο το Δημόσιο και Γενικό Συμβούλιο για απεργιακή κλιμάκωση. Η απόφαση της ΕΕ είναι 24ωρη απεργία για τις 23 Σεπτέμβρη.

31

Από τις 21/9, ξεκινά κοινοποίηση εξώδικων από τις Ομοσπονδίες προς τα αρμόδια Υπουργεία, με τα οποία προκηρύσσουν απεργία-αποχή από όλες τις διαδικασίες αξιολόγησης. Πάνω από 20 Ομοσπονδίες του Δημοσίου έχουν προχωρήσει μέχρι σήμερα σε αυτή την κατεύθυνση.

Επίλογος

Οι μαζικές Γενικές Συνελεύσεις, οι ομόφωνες αποφάσεις και η μεγάλη συμμετοχή στην απεργίας –αποχή, έχουν συμβάλλει στην άνοδο της αξιοπιστίας των συνδικάτων στο δημόσιο, και της ΑΔΕΔΥ συμπεριλαμβανόμενης.

Είναι ώρα, να ανοίξουμε σήμερα τα ζητήματα μιας συνολικής αγωνιστικής προοπτικής για την ανατροπή των πολιτικών αυτών και της κυβέρνησης που τις υλοποιεί.

Είναι ώρα, να ανοίξουμε και το ζήτημα της αξιολόγησης συνολικά, πέρα από τον κοινό τόπο της κατάργησης του 4250. Τι σημαίνει αξιολόγηση (με ή χωρίς ποσόστωση) σήμερα: είναι εργαλείο για διάλυση κοινωνικών υπηρεσιών, απολύσεις, περικοπές μισθών, χειραγώγηση και υποταγή των εργαζομένων.  

Κάθε μορφή αξιολόγησης έχει να κάνει με τις «προτεραιότητες και τις ανάγκες της εκάστοτε ασκούμενης πολιτικής». Επομένως, υποχρεωτικά τίθεται το ερώτημα ποιος αποφασίζει την «ασκούμενη πολιτική» ποιος θέτει τις «προτεραιότητες» και για ποιών τις «ανάγκες» συζητάμε.

Σε αυτή τη συζήτηση, θα πρέπει να τοποθετηθούμε, με βάση όχι μόνο το ότι αρνούμαστε την αξιολόγηση γιατί ο πραγματικός της κοινωνικός ρόλος είναι ταξικός, χειραγωγικός και αλλοτριωτικός. Αλλά και το ότι, προβάλλουμε έναν άλλο τρόπο για την οργάνωση της εργασίας, στον οποίο ζητούμενο δεν θα είναι η αναζήτηση μια άλλης, «τίμιας και αντικειμενικής» αξιολόγησης  αλλά η κυριαρχία των ίδιων των εργαζομένων πάνω στην εργασία τους, μέσα από τα συλλογικά τους όργανα, τις γενικές τους συνελεύσεις και τους εκλεγμένους αντιπροσώπους τους, δηλαδή τον εργατικό έλεγχο και στις δημόσιες υπηρεσίες.

* Η Ζέττα Μελαμπιανάκη είναι εκπρόσωπος των Παρεμβάσεων-Κινήσεων-Συσπειρώσεων στην Εκτελεστική Επιτροπή της ΑΔΕΔΥ.

The post Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

“The question is”, said Alice, “whether you can make words mean so many different things”.

“The question is”, said Humpty Dumpty, “which is to be master – that’s all”

Lewis Carroll

Πήραν φωτιά τα μηχανάκια μου. Έτσι ξεκινούσε πριν λίγους μήνες μια ανακοίνωση του Συλλόγου Υπαλλήλων Βιβλίου Χάρτου. Το σωματείο κατήγγειλε ότι στην «αλυσίδα πολιτισμού ΙΑΝΟΣ» οι εργαζόμενοι κυνηγούν τα βιβλία που πωλούν στους πελάτες για να τα «σκανάρουν», με τα scanners που κρέμασε η επιχείρηση στο λαιμό τους προκειμένου, μέσα από το μηχανάκι που φοράει ο κάθε εργαζόμενος ξεχωριστά, να καταγράφονται οι ατομικές του πωλήσεις.

Οι εργαζόμενοι αξιολογούνται στο τέλος κάθε μήνα και μάλιστα με βάση τον τζίρο που φέρνουν στα κέρδη. Ο αγώνας δρόμου καταγραφής των περισσότερων πωλήσεων – επίσης προβλέπεται η ανακήρυξη του «πωλητή του μήνα» – ενσταλάζει στους εργαζόμενους την κουλτούρα του κυνηγιού του μπόνους, της προώθησης των πιο ακριβών βιβλίων στους πελάτες, ταυτόχρονα με το φόβο της απόλυσης και τον κανιβαλικό ανταγωνισμό μεταξύ τους. Και βέβαια, μεταμορφώνει το βιβλιοπωλείο, από πνευματική και πολιτιστική εστία, χώρο όπου πρέπει να κυριαρχεί πνεύμα χαλαρότητας και αξιοπρέπειας, σε σούπερ – μάρκετ με ενοχλητικούς πλασιέ/υπαλλήλους που επιδιώκουν να χειραγωγήσουν τους πελάτες σε ακριβές αγορές.

Πέρα από τις καταγγελίες, το σωματείο οργάνωσε διαμαρτυρίες για τις βαριές αλυσίδες του ελέγχου και της καταπίεσης μέσω των περίφημων πια scanners. Η επιχείρηση από την πλευρά της προώθησε κείμενο υπογραφών υποστήριξης των scanners από τους ίδιους τους εργαζόμενους. Αρκετοί από όσους-ες αρνήθηκαν να υπογράψουν απολύθηκαν ή υποχρεώθηκαν σε παραίτηση. Τα scanners της ντροπής, ήρθαν να προστεθούν σε ένα εργασιακό καθεστώς γαλέρας με κύρια χαρακτηριστικά τις συμβάσεις πολλών ταχυτήτων, τα πρόστιμα προς τους εργαζομένους, τη χρήση δωρεάν εργατικής δύναμης μέσα από τα «προγράμματα κατάρτισης των ανέργων», τα εξαήμερα που δουλεύουν οι εργαζόμενοι, τις ανοιχτές Κυριακές και φυσικά την εχθρική στάση απέναντι στο δικαίωμα της συνδικαλιστικής δράσης.

«Η διεύθυνση είχε την απαίτηση από εμάς να προτείνουμε εμείς οι ίδιοι να δουλέψουμε απλήρωτες υπερωρίες προκειμένου να αξιολογηθούμε και να αποδείξουμε πόσο παραγωγικοί και δημιουργικοί είμαστε, με καλλιτεχνικές ανησυχίες για την διακόσμηση του χώρου και το πόσο ανθεκτικοί είμαστε με βάση τη μυϊκή ικανότητα στο κουβάλημα» αποκαλύπτουν στη μαρτυρία τους που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του σωματείου δύο εργαζόμενοι που απολύθηκαν από το bazaar του Ιανού.

Τα γκατζετάκια της αξιολόγησης δεν είναι βέβαια πρωτοτυπία του ΙΑΝΟΥ. Το σωματείο της γνωστής αλυσίδας καταστημάτων ΠΛΑΙΣΙΟ, πρόσφατα κατήγγειλε κι αυτό τα «πρωταθλήματα» ανταγωνισμού της επιχείρησης μεταξύ των υπαλλήλων με έπαθλο τη μη απόλυσή τους, «τα μηχανάκια χρονομέτρησης της παραγωγικότητας, που μετράνε ακόμα και την ώρα που θα πάνε στην τουαλέτα και ένα σωρό άλλες πρακτικές που καθιστούν τη ζωή των εργαζομένων της μαρτύριο». Το σωματείο μιλάει καθαρά για εργασιακό μεσαίωνα, κατάργηση της κυριακάτικης αργίας, ενοικιαζόμενους εργαζόμενους και ατομικές συμβάσεις, ενώ χαρακτηρίζει την εταιρεία «πλυντήριο εργαζομένων» αφού σε σύνολο 1100 απασχολούμενων τα τελευταία τρία χρόνια υποχρεώθηκαν σε παραίτηση οι 500 ! Όπως βέβαια συμβαίνει σε όλα τα πρωταθλήματα, κάποιος κερδίζει και κάποιος χάνει.  Έτσι η εταιρεία σημειώνει μεγάλη κερδοφορία μέσα στα χρόνια της κρίσης και ανεβάζει διαρκώς τα κέρδη της, ενώ οι εργαζόμενοι είναι τόσο αναλώσιμοι όσο και τα μελάνια.

Τα κλειστά κυκλώματα παρακολούθησης είναι έτσι κι αλλιώς αρκετά διαδεδομένα στους χώρους εργασίας, όπως διαδεδομένη είναι και η αλλεργία των αφεντικών με τις επισκέψεις των εργαζομένων στην τουαλέτα – από την εποχή που ο Τσάπλιν γύριζε τους Μοντέρνους Καιρούς ακόμα. Ενδεικτική είναι η καταγγελία για  καταστήματα ρούχων και υποδημάτων σε πόλη της Κρήτης, όπου παρακολουθούνται μέσω του κλειστού κυκλώματος οι κινήσεις των εργαζομένων. Εργαζόμενοι έχουν κληθεί να απολογηθούν γιατί παράκουσαν τις εντολές και επισκέφθηκαν την τουαλέτα, με τον εργοδότη να απειλεί πως αυτή η κίνηση ανυπακοής είναι αιτία αποχώρησης του εργαζομένου από την εργασία του.

Οι επιχειρήσεις στο χώρο του εμπορίου φαίνεται να ξεπατικώνουν πρακτικές πανοπτισμού και αξιολόγησης από την «πολιτισμένη» Δύση με την ίδια ευκολία που οι μέντορες της αξιολόγησης στην εκπαίδευση αντιγράφουν και εμφανίζουν ως δικές τους εισηγήσεις, απροκάλυπτα, αμερικάνικα συστήματα αξιολόγησης. Αποκαλυπτική από κάθε άποψη είναι η εικόνα για τις εργασιακές συνθήκες στις αποθήκες του AMAZOΝ όπου τόσο οι μόνιμοι όσο και οι εποχιακοί υπάλληλοι υπόκεινται σε ένα πειθαρχικό σύστημα αξιολόγησης βάσει  πόντων. Οι εργαζόμενοι παίρνουν πόντους για παραβάσεις όπως το να λείπουν από την εργασία τους, να μην δουλεύουν αρκετά εντατικά ή να μην ακολουθούν τους κανόνες ασφαλείας όπως είναι π.χ. το να κρατούν και με τα δύο χέρια το καρότσι αποθεμάτων. Εάν πάρουν αρκετούς πόντους ενδέχεται να απολυθούν.

Αντιγράφουμε από το σχετικό ρεπορτάζ : «Το να μην δουλεύεις αρκετά γρήγορα ή το να μην κρατάς έναν αρκετά γρήγορο ρυθμό είναι ένας συνηθισμένος λόγος για τον οποίο κάποιος θα πάρει πειθαρχικούς πόντους. Οι εργαζόμενοι, αναμένεται να διατηρούν ένα ποσοστό, το οποίο μετράται σε μονάδες ανά ώρα και το οποίο ποικίλλει ανάλογα με τη θέση και το μέγεθος των αποθεμάτων υπό διαχείριση. Οι εργάτες χρησιμοποιούν σαρωτές χειρός για την καταγραφή της θέσης των προϊόντων καθώς αυτά κινούνται μέσα στην αποθήκη, πράγμα που δίνει τη δυνατότητα στους διευθυντές να καταγράφουν την παραγωγικότητα των εργαζομένων λεπτό προς λεπτό. (…) Η Morning Call πήρε συνέντευξη από 20 πρώην και νυν εργαζόμενους στην αποθήκη, οι οποίοι έδωσαν μια εικόνα σχετικά με το τι σημαίνει να εργάζεται κανείς στην αποθήκη του Amazon, όπου οι θερμοκρασίες τις ζεστές μέρες του καλοκαιριού, εκτοξεύονται στα ύψη, οι ρυθμοί παραγωγής είναι δύσκολο να επιτευχθούν και οι μόνιμες θέσεις εργασίας, τις οποίες κυνηγούν πολλοί από τους εποχιακούς υπαλλήλους  που έχουν προσληφθεί μέσω εταιρίας εύρεσης εργασίας, αποτελούν σχεδόν άπιαστο όνειρο. (…) Οι εργαζόμενοι δήλωσαν ότι αναγκάστηκαν να δουλεύουν υπό απάνθρωπες θερμοκρασίες και σε ρυθμούς τους οποίους πολλοί, απλά δεν μπορούσαν να ακολουθήσουν. Όπως είπαν, συχνά επιπλήττονταν  για την παραγωγικότητα τους και απειλούνταν με απόλυση. Όταν δεν επιτύγχαναν  τους στόχους παραγωγικότητας, οι συνέπειες επιδεικνύονταν, καθώς έχαναν τις δουλειές τους και απομακρύνονταν από την αποθήκη με συνοδεία. Τέτοιες σκηνές ωθούσαν ορισμένους εργαζόμενους να κρύβουν τον πόνο και να υπομένουν τις κακουχίες για να μην απολυθούν, όπως είπαν».

Οι έρευνες για τα γκατζετάκια αξιολόγησης, ελέγχου και μέτρησης της παραγωγικότητας φαίνεται πως είναι πολύ της μόδας τελευταία, με τους εργαζόμενους στο ρόλο του πειραματόζωου. Τον περασμένο Απρίλη τα γραφεία του αγγλικού πρακτορείου ειδήσεων mindshare έγιναν πεδίο μιας τέτοιας έρευνας σχετικά με την αποτελεσματικότητα τέτοιων συσκευών στην παραγωγικότητα των υπαλλήλων. Οι 120 μισθωτοί της mindshare δοκίμασαν για 3 βδομάδες τέτοιες συσκευές ώστε να διαπιστωθεί πως μπορεί να εντατικοποιηθεί η απόδοσή τους μπροστά στους υπολογιστές. Δοκιμάστηκαν δύο διαφορετικές μέθοδοι:

Στην πρώτη ο καλωδιωμένος υπάλληλος βλέπει μπροστά του, στην οθόνη, τις μετρήσεις που τον αφορούν για την “συγκέντρωσή” του, για την “ηρεμία” του, για την ταχύτητα με την οποία δουλεύει, κλπ. Σύμφωνα μ’ αυτό το μοντέλο, βλέποντας ο καθένας ότι “πέφτει”, αυτο-εντατικοποιείται, ενώ ταυτόχρονα, αυτές τις μετρήσεις τις παρακολουθεί στον δικό του υπολογιστή ο “υπεύθυνος απόδοσης”.

Στη δεύτερη μέθοδο οι εργαζόμενοι φόρεσαν ένα ρολόι το οποίο πραγματοποιούσε – όπως τους είπαν – εκατοντάδες μετρήσεις ανά δευτερόλεπτο (πίεση του αίματος, νευρικά data, κλπ), χωρίς όμως ο εργαζόμενος να βλέπει οπουδήποτε τα αποτελέσματα των μετρήσεων. Αυτά αποθηκεύονται στη συσκευή ή/και μεταδίδονται ασύρματα στη διεύθυνση. Διαπιστώθηκε ότι και οι δυο συσκευές αύξησαν την απόδοση, αλλά η δεύτερη πολύ περισσότερο καθώς οι εργαζόμενοι που δεν μπορούσαν να δουν τα αποτελέσματα της εργασίας τους, λειτουργώντας σε καθεστώς φόβου, ήταν σε διαρκή ένταση.

Για όσες και όσους δίνουμε τη μάχη ενάντια στην αξιολόγηση στους χώρους της εκπαίδευσης, οι αναλογίες είναι προφανείς, όσο και τα κοινά χαρακτηριστικά των μεθόδων αξιολόγησης στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα:

1. Απόλυτη χειραγώγηση και διαρκής έλεγχος του εργαζόμενου ώστε το εργασιακό μοντέλο να ευθυγραμμιστεί πλήρως με τις απαιτήσεις της εργοδοσίας.
2. Μεγιστοποίηση της εκμετάλλευσης και της εντατικοποίησης της εργασίας.
3. Αυθαίρετη μετρησιμότητα της απόδοσης του εργαζόμενου με τον κατακερματισμό και τη μέτρηση κάθε δράσης του στο χώρο εργασίας.
4. Κανιβαλικός ανταγωνισμός ανάμεσα στους εργαζόμενους και ακύρωση του πιο σημαντικού και ιστορικού τους όπλου, της συλλογικής τους ταυτότητας
5. Δημιουργία δεξαμενής «προβληματικών» προς απόλυσιν εργαζόμενων – είναι αυτό που στο δημόσιο ονομάζεται «λίστες  διαθεσιμότητας».
6. Κινητικότητα, ευελιξία, κατηγοριοποίηση εργαζομένων, πολλαπλά επίπεδα συμβάσεων εργασίας και αμοιβών.

Πολλά έχουν ειπωθεί για το ρόλο της αξιολόγησης στην εκπαίδευση, αλλά εδώ θα υποκύψουμε στον πειρασμό να προσθέσουμε κάτι ακόμα. Προφανώς δεν υπάρχει πολιτικά και ιδεολογικά ουδέτερο management ούτε ουδέτερη παιδαγωγική όμως η επικράτηση της αξιολόγησης στο δημόσιο σχολείο θα σηματοδοτήσει μεταξύ άλλων, το θρίαμβο του management πάνω στην παιδαγωγική, την εκδίκηση του φιλόδοξου συμβούλου,  την αποθέωση του γλειψίματος και της δηθενιάς, τον εκθειασμό των κενο-τόμων δράσεων σε βάρος της διδασκαλίας.

Με το απόσπασμα που παραθέσαμε από την Αλίκη στη Xώρα των Θαυμάτων ξεκινά ένα από τα πιο εμβληματικά βιβλία του Κ. Τσουκαλά. “The question is, which is to be master”, το ζήτημα λοιπόν είναι ποιος θα είναι το αφεντικό απαντά ο Humpty Dumpty στην Αλίκη.  Όποιο όμως κι αν είναι το αφεντικό, ο εργαζόμενος/παραγωγός διατηρεί πάντα ένα βαθμό ελέγχου στην παραγωγή και αντίστοιχα ο εκπαιδευτικός ένα βαθμό ελέγχου στην εκπαιδευτική διαδικασία. Ακόμα και στις πιο σκληρές συνθήκες του εργοστασιακού τεϋλορισμού, ο συλλογικός εργάτης έβρισκε τους τρόπους να επιβραδύνει τους ρυθμούς εργασίας, ιδιαίτερα εκεί που ο εργοστασιακός συνδικαλισμός είχε ισχυρές παραδόσεις όπως στην Ιταλία, τη Γαλλία ή τη Βρετανία. Σήμερα, οι νέες τεχνολογίες σε συνδυασμό με την ιστορική ήττα του εργατικού κινήματος εξιτάρουν το νεοφιλελεύθερο φαντασιακό που εδώ και έξι δεκαετίες περιστρέφεται γύρω από την ίδια εμμονή, την ιδανική συνθήκη όπου αφενός ελαχιστοποιείται/εκμηδενίζεται ο έλεγχος του εργαζόμενου πάνω στην εργασία του και αφετέρου ακυρώνεται πλήρως η συλλογική του ταυτότητα, άρα και η συνδικαλιστική του δράση.

Ο Άλμπερτ Καμύ έγραφε πως δεν υπάρχει πιο φοβερή τιμωρία απ’ τη χωρίς όφελος κι ελπίδα εργασία θυμίζοντας πως οι θεοί είχαν καταδικάσει τον Σίσυφο να κυλάει αδιάκοπα ένα βράχο ως την κορυφή ενός βουνού απ’ όπου η πέτρα, με το βάρος της, ξανάπεφτε. Βαριές κουβέντες στην εποχή της κρίσης, όπου οι απάνθρωπες συνθήκες εργασίας ηχούν ως κακόγουστο αστείο στα καφενεία των ανέργων και η ανέχεια μοιάζει να είναι το ισχυρότερο και πιο τρομερό εργαλείο εκβιασμού των αφεντικών. Ωστόσο, όπως είδαμε, ακόμα και στους πιο μαύρους εργασιακούς χώρους, η αξιολόγηση δεν είναι ένας αναίμακτος περίπατος, η ζωντανή εργασία δεν είναι εύκολος αντίπαλος, αντιδρά, αντιστέκεται, οργανώνεται.

Αυτή η πραγματικότητα είναι η καλύτερη απάντηση σε όσους ισχυρίζονται ότι «η κοινή γνώμη θέλει να αξιολογούνται οι εκπαιδευτικοί όπως άλλωστε αξιολογούνται όλοι οι εργαζόμενοι». Υπάρχει όμως και κάτι ακόμα. Η αντίσταση στην αξιολόγηση δεν μπορεί να περιορίζεται στον εκπαιδευτικό χώρο ως υπεράσπιση της ιδιαιτερότητας των εκπαιδευτικών – αντίθετα πρέπει να αναζητήσει συμμαχίες στους εργαζόμενους του δημόσιου αλλά και του ιδιωτικού τομέα ως ένα επί μέρους επεισόδιο του ταξικού ανταγωνισμού.

Πηγές:

https://bookworker.wordpress.com

http://somepa.gr/

candianews.gr

http://www.alfavita.gr/arthron/%CE%BF-%CE%B5%CF%81%CE%B3%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CF%8C%CF%82-%CE%BC%CE%B5%CF%83%CE%B1%CE%AF%CF%89%CE%BD%CE%B1%CF%82-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CE%AF%CF%83%CE%B9%CE%BF-computers#ixzz3CYks40e5

http://www.alfavita.gr/arthron/%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%B8%CE%AE%CE%BA%CE%B7-%CF%84%CE%BF%CF%85-amazon-%CE%B5%CF%81%CE%B3%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%AD%CF%82-%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%B8%CE%AE%CE%BA%CE%B5%CF%82

http://www.sarajevomag.gr/entipa/teuhos_85/i85_p17_panopt.html

The post Η HIGH TECH ΕΚΔΟΧΗ ΤΟΥ ΠΑΝΟΠΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο Η HIGH TECH ΕΚΔΟΧΗ ΤΟΥ ΠΑΝΟΠΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

Με το νόμο 4186 (17 Σεπτεμβρίου 2013) θεσμοθετήθηκαν μία σειρά από αλλαγές στο ελληνικό Λύκειο. Οι πιο σημαντικές συνδέονται με την εισαγωγή της Τράπεζας Θεμάτων, την αλλαγή (αυστηροποίηση) του τρόπου προαγωγής των μαθητών στην επόμενη τάξη, καθώς και με τη δημιουργία νέων τεχνικών σχολών μετά το Γυμνάσιο, των ΣΕΚ (Σχολές Επαγγελματικής Κατάρτισης).

Η εφαρμογή του νέου πλαισίου σε σχέση με την Τράπεζα Θεμάτων (Τ. Θ.) και τον νέο τρόπο προαγωγής των παιδιών είχε ως αποτέλεσμα την παραπομπή του 20% των μαθητών της Α΄ Λυκείου για το Σεπτέμβριο. Οι αλλαγές και οι τροπολογίες του Υπουργείου Παιδείας για τη μείωση του ποσοστού των παραπεμπόμενων μαθητών δεν είχαν ουσιαστικό αποτέλεσμα. Μήπως αυτές είχαν επικοινωνιακούς σκοπούς; Ή απλώς οι επιτελείς του Υπουργείου και η νέα του ηγεσία ήθελαν να πείσουν ότι επιμένουν στην έξωση των «κακών» μαθητών από το Λύκειο;

Το μόνο βέβαιο είναι πως το νέο σύστημα, που θα ισχύσει σε όλες τις τάξεις του Λυκείου, προβλέπει ότι το 50% των θεμάτων των προαγωγικών και απαλυτηρίων εξετάσεων θα προέρχεται από την Τ. Θ. και ότι οι βαθμοί κάθε τάξης θα υπολογίζονται στα μόρια για την εισαγωγή των παιδιών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.

Έτσι όλο το Λύκειο μετατρέπεται σ’ ένα προθάλαμο για την εισαγωγή στα ΑΕΙ – ΤΕΙ, ένα διαρκές εξεταστικό κέντρο όπου όλοι οι βαθμοί των γραπτών προσμετρώνται για την πρόσβαση στην Γ/θμια εκπ/ση. Τα παιδιά λοιπόν πρέπει να προσέχουν σε όλα τα μαθήματα με κύριο στόχο την την πρόβλεψη των θεμάτων των εξετάσεων.

Επομένως τα μάθημα θα εστιάζεται σε μια εξάσκηση επί των θεμάτων της Τράπεζας. Αυτό θα οδηγήσει σε μια ισοπέδωση της διδασκαλίας. Ο δάσκαλος – καθηγητής δε θα μπορεί να επιμένει σε πλευρές – αντικείμενα που τα θεωρεί πιο σημαντικά, ούτε βέβαια θα έχει το χρόνο και τη δυνατότητα να προσαρμόσει το μάθημα στις ιδιαιτερότητες της τάξης, τις προσδοκίες ή και τις αδυναμίες των μαθητών του.

Όλα τα αντικείμενα – ενότητες του σχολικού βιβλίου αξίζουν το ίδιο για την τράπεζα θεμάτων (Τ. Θ.) και επομένως αφού μπορούν να πέσουν στο τέλος (όπως αποδείχτηκε φέτος άλλωστε) πρέπει ο μαθητής να ξέρει τα επουσιώδη και τις λεπτομέρειες για να μην αποτύχει στις εξετάσεις.

Το μόνο που θα καταφέρουν με την Τ. Θ. είναι να δοθεί έμφαση μόνο στις εξετάσεις και να μη νοιάζονται τα παιδιά ν’ ανακαλύψουν τη μάθηση ή να μη μπορούν να χαίρονται τη διδασκαλία, πράγματα που συνδέονται με το μάθημα μέσα στην τάξη (άρα με την προφορική και άμεση πλευρά του). 

Ακόμη η ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση των μαθητών για διάφορα ζητήματα θα περιοριστεί, γιατί οι τυχόν αναλογίες ή παραλληλισμοί με την πραγματικότητα θα «δυσκολεύουν» τον κύριο στόχο, δηλ. την ολοκλήρωση της διδακτέας ύλης. Όπως φάνηκε από την εμπειρία της φετινής χρονιάς, το κυρίαρχο στοιχείο της διδασκαλίας στα περισσότερα μαθήματα ήταν το άγχος για «να βγει η ύλη» και η ανασφάλεια για τα θέματα των εξετάσεων.

Μ’ αυτό τον τρόπο όμως ο εκπαιδευτικός γίνεται κομπάρσος κι ο μαθητής δρομέας μεγάλων αποστάσεων με αβέβαιο τέρμα. Το παιδαγωγικό έργο του σχολείου συρρικνώνεται δραματικά, ενώ τα φροντιστήρια ήδη «πήραν τα πάνω τους». Κι έτσι οι γονείς θα συνηθίσουν να πληρώνουν λεφτά για όλες τις τάξεις του Λυκείου για να «αντιμετωπίσουν» τις απαιτήσεις των νέων εξετάσεων. Κι όποιος μιλάει για αυτονομία του Λυκείου με το νέο θεσμικό πλαίσιο μάλλον κοροϊδεύει…

Το ότι η Τ. Θ. και ο νέος τρόπος προαγωγής συνδέονται άρρηκτα είναι σαφές. Αν αυτά συνδεθούν με την αξιολόγηση τύπου ΟΟΣΑ, θα οδηγήσουν σε σύγκριση και κατηγοριοποίηση των σχολείων, επομένως σε κλείσιμο σχολικών μονάδων (των «κακών»), πράγμα που θα προκύψει και από τη δραματική μείωση των μαθητών στα Λύκεια, που επέρχεται με την εφαρμογή του νέου πλαισίου. Είναι δεδομένο επίσης ότι αυτή η εξέλιξη θα έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση των οργανικών θέσεων των καθηγητών και την αύξηση του κινδύνου για νέες απολύσεις.

Όμως δεν είναι μόνο αυτό το πρόβλημα. Τι θα κάνουν τα παιδιά που θα απορριφθούν και θ’ αναγκαστούν να εγκαταλείψουν το Λύκειο; Γι’  αυτά τα παιδιά δημιουργούνται με το νόμο 4186, οι ΣΕΚ (Σχολές Επαγγελματικής Κατάρτισης). Πρόκειται για μεταγυμνασιακά ΙΕΚ. Τα περισσότερα απ’ αυτά θα είναι ιδιωτικά, αφού οι σχολάρχες των ΙΕΚ θα μπορούν να τα ιδρύουν σχεδόν αυτοδίκαια. Και στις Δημόσιες ΣΕΚ θα υπάρχουν δίδακτρα. Έτσι κι αλλιώς οι ΣΕΚ θ’ ανήκουν στην «μη τυπική εκπαίδευση», δηλ. στον Οργανισμό Δια Βίου Μάθησης που απλώς εποπτεύεται από το Υπουργείο Παιδείας. Οι νέες σχολές λοιπόν θ’ απαλλαγούν από το «σφιχτό εναγκαλισμό του κράτους», δίνοντας την ευκαιρία στους ιδιώτες και στην αγορά να μπουν ακόμα πιο βαθιά μέσα στη Δημόσια Εκπαίδευση. Στις ΣΕΚ λοιπόν θα υπάρχει πρόωρη κατάρτιση και μαθητεία (ουσιαστικά απλήρωτη εργασία σε επιχειρήσεις). Τα δεκαπεντάχρονα πρέπει να μάθουν συγκεκριμένα πράγματα και κυρίως να δουλεύουν χωρίς πολλές απαιτήσεις. Χρειάζεται να εξοικειωθούν με τη μελλοντική «εργασία» των 400 ευρώ, για την οποία δε χρειάζονται ούτε ολοκληρωμένες προσωπικότητες ούτε αμφισβητήσεις του καπιταλιστικού συστήματος και της παγκοσμιοποίησης.

Για όλους θα βρεθεί ένα κομμάτι ψωμί…

Αυτή την εξέλιξη σχεδιάζουν και ονειρεύονται (και στην Ελλάδα) το διεθνές κεφάλαιο, η Ε. Ε. και οι Έλληνες υποτακτικοί τους.

Αν είναι κάπως αλλιώς τα πράγματα, οφείλει το Υπουργείο Παιδείας και η κυβέρνηση να μας διαψεύσουν με συγκεκριμένες ενέργειες. Αλλιώς, ας το ξέρουν οι γονείς, δε φτάνει η ευαισθησία της πλειονότητας των εκπαιδευτικών για να μπορέσουν τα παιδιά τους να γίνουν άνθρωποι κι όχι ανθρωπάκια, έρμαια των μεγάλων συμφερόντων.

Το ότι πολλά παιδιά θα εκδιωχθούν από το Δημόσιο Σχολείο και ότι θα εσωτερικεύσουν από μικρά την αποτυχία ως προσωπική τους «αδυναμία» και ανεπάρκεια, αυτό δεν είναι κοινωνικά ουδέτερο. Στις ΣΕΚ θα οδηγηθούν σχεδόν αποκλειστικά τα παιδιά των κοινωνικά ασθενέστερων τάξεων. Στα Λύκεια θα παραμείνουν οι μαθητές που προέρχονται από οικονομικά εύπορα ή έστω πολιτισμικά προηγμένα (υψηλή μόρφωση γονέων) περιβάλλοντα. Αλλά γι’ αυτά τα ζητήματα και για το πόσο «άξια» ή «ανάξια» είναι τα παιδιά που επιβιώνουν ή αποτυγχάνουν στο σχολείο έχει μιλήσει αναλυτικά η «Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης» και τα έχει αναδείξει ο Χρ. Κάτσικας (σε άρθρο του στην Εφημερίδα των Συντακτών) και άλλοι μάχιμοι εκπαιδευτικοί και πανεπιστημιακοί δάσκαλοι.

Αν θέλουν ένα σχολείο αφυδατωμένο και προσαρμοσμένο μονομερώς στις επιδιώξεις της αστικής τάξης και των συμμάχων της, που έφεραν τη χώρα αλλά και όλο τον κόσμο ως εδώ, ας το προσπαθήσουν χωρίς εμάς.

Αν ωστόσο κάποιοι επιτελείς, σύμβουλοι και σχεδιαστές διαφωνούν με αυτό το στόχο, ας προβληματιστούν λίγο περισσότερο κι ας αναπνεύσουν, μετά από πολλά χρόνια, τον αέρα της σχολικής τάξης, επανερχόμενοι στη διδασκαλία.

Μπορούμε ν’ αλλάξουμε τον κόσμο πριν αυτός αλλάξει χωρίς εμάς!  

The post ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: Ελπίδα ή Παγίδα; first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: Ελπίδα ή Παγίδα; εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

«Οι εξετάσεις μοιάζουν με τους ιστούς της αράχνης.

Συγκρατούν τους κοινωνικά αδύνατους και

αφήνουν τους δυνατούς να περνούν».

Μόρφωση για λίγους – κατάρτιση για πολλούς

«Νέο» Λύκειο, «αναγκαίες μεταρρυθμίσεις» «αναβάθμιση της παιδείας» και άλλα χαρακτηριστικά στερεότυπα της γλώσσας της εξουσίας – μιας γλώσσας «Πινόκιο» που διαστρεβλώνει την πραγματικότητα και εξαπατά- συνθέτουν μια ακόμα «μεταρρύθμιση» στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Αν κανείς κοιτάξει, τα τελευταία τριάντα χρόνια, τις διακηρύξεις των Υπουργών Παιδείας κάθε φορά που μιλούσαν για αλλαγή ή άλλαζαν το σύστημα πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση θα εκπλαγεί: Γιατί; Επειδή τα αποτελέσματα των νέων τρόπων πρόσβασης στα ΑΕΙ – ΤΕΙ ήταν εντελώς αντίθετα από τις υποσχέσεις τους, σε τέτοιο βαθμό μάλιστα που να μπορεί κάποιος να υποστηρίξει με στοιχεία ότι όποτε η πολιτεία μιλάει για αλλαγή των πανελλαδικών εξετάσεων πρέπει να περιμένουμε τα αντίθετα ακριβώς από όσα υπόσχεται ότι θα πετύχει.  Να το πούμε καθαρά: όλο και πιο έντονα και όλο και πιο έντεχνα, προβάλλονται με διάφορες ταχυδακτυλουργίες, στην ημερήσια διάταξη της εκπαιδευτικής πολιτικής, παραδοσιακές πρακτικές ως πρωτότυπα και μαγικά ελιξίρια για την «ανανέωση» του σχολείου.

Δεν πρόκειται για νέα μέτρα. Οι κατευθύνσεις έχουν χαραχθεί από τις αρχές της δεκαετίας του ’90 στα πλαίσια της ΕΕ. Η πολιτική της κυβέρνησης, όπως υπαγορεύεται από ΕΕ και ΔΝΤ και αποτυπώνεται στις περιβόητες εκθέσεις και πορίσματα του ΟΟΣΑ έχει ως άξονα: μόρφωση για τους λίγους – κατάρτιση για τους πολλούς! Αυτό ήταν το δόγμα της «μεταρρύθμισης» Γ. Αρσένη, το 1999, αυτό υλοποιείται και σήμερα από τη δικομματική συγκυβέρνηση και μάλιστα με χειρότερους όρους υπέρ των εμπόρων της γνώσης.

Η λειτουργία της Τράπεζας Θεμάτων στα πλαίσια της εφαρμογής του νέου εξεταστικού συστήματος στο Λύκειο (ν. 4186 /13)  από τον Μάιο – Ιούνιο του 2014, δείχνει ότι αντιλαμβάνονται τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς σαν πειραματόζωα. Ατέλειωτη η αλυσίδα δυσλειτουργιών: Θέματα με υψηλό συντελεστή δυσκολίας για «λίγους και εκλεκτούς», θέματα εκτός ύλης από θεματοθέτες των … τεσσάρων ευρώ, δεκάδες θέματα που αποσύρθηκαν εξαιτίας ασαφειών και μύρια άλλα κακά.

Βίαιη έξωση των κοινωνικά αδυνάτων

Με  το νέο σύστημα το 50% των θεμάτων των προαγωγικών και απολυτηρίων εξετάσεων προέρχεται από την Τ. Θ. και οι βαθμοί κάθε τάξης θα υπολογίζονται στα μόρια για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Οι μαθητές, δηλαδή, δίνουν πανελλαδικές εξετάσεις σε πάνω από 39 μαθήματα 4 φορές, αφού ο βαθμός πρόσβασης για τα ΑΕΙ-ΤΕΙ θα διαμορφώνεται από το βαθμό προαγωγής της Α’ λυκείου, από το βαθμό προαγωγής της Β’ λυκείου, από το βαθμό απόλυσης της Γ’ λυκείου και μετά από το βαθμό στις πανελλαδικές σε 4 μαθήματα μετά τη Γ’ λυκείου!. Έτσι  δρομολογούν την πρόωρη έξοδο ενός τμήματος του μαθητικού πληθυσμού από την «κούρσα» του Λυκείου. Με αριστοτεχνικό τρόπο δημιουργούνται οι όροι που επιβάλλουν «αυτεπαγγέλτως» υψηλά ποσοστά απόρριψης και αποκλεισμού μαθητών. Τα όνειρα πρέπει να κουρεύονται από νωρίς και να μη θεριεύουν.

Αυτό το εξεταστικοκεντρικό σύστημα στο όνομα της δήθεν αντικειμενικής και αξιοκρατικής αξιολόγησης των μαθητών εκφράζει την πολιτική βούληση για βίαιη έξωση μεγάλου τμήματος μαθητών, κυρίως των λαϊκών τάξεων και στρωμάτων και των απομακρυσμένων περιοχών από το γενικό λύκειο και τη μετακίνησή τους στα ιδιωτικά κέντρα κατάρτισης, αφού πρώτα οι περισσότεροι από αυτούς θα έχουν γίνει πελάτες των φροντιστηρίων. Παραφράζοντας τον ποιητή ισχύει ότι «όταν ακούω τράπεζα θεμάτων και εθνικό οργανισμό εξετάσεων, ανθρώπινο κρέας μου μυρίζει». Για να εισαχθεί πλέον ένας μαθητής στα ΑΕΙ της χώρας θα πρέπει πρώτα να επιβιώσει εντός του σχολείου αυτού, περνώντας μέσα από διαδοχικές συμπληγάδες εξετάσεων και σκληρού ανταγωνισμού. Το μήνυμα είναι καθαρό: Παιδιά από φτωχές οικογένειες, που σήμερα μετρώνται σε εκατοντάδες χιλιάδες, δεν μπορεί να τρέφουν όνειρα για σπουδές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η Τράπεζα θ(υ)μάτων είχε ως αποτέλεσμα την παραπομπή του 20% των μαθητών της Α΄ Λυκείου για το Σεπτέμβριο. Η «σφαγή» των εφήβων, αφορά πλέον τον έναν στους τέσσερις μαθητές των Γενικών Λυκείων κατά μέσο όρο πανελλαδικά, ενώ σε πολλούς υποβαθμισμένους δήμους του Λεκανοπεδίου και του νομού Θεσσαλονίκης, καθώς και σε αρκετούς νομούς χτυπημένους από την ανεργία και τον τουρισμό, η «στρατιά» των μετεξεταστέων περιλαμβάνει τον έναν στους τρεις μαθητές. Οι αλλαγές και οι τροπολογίες του Υπουργείου Παιδείας περίπου οριακά μείωσαν το παραπάνω ποσοστό.

Σχολείο – φροντιστήριο

Η εκπαιδευτική διαδικασία κόβεται και ράβεται κακήν κακώς στην εξεταστικοκεντρική, πνευματοκτόνα και ψυχοφθόρα  λογική του «νέου λυκείου». Στην πραγματικότητα το «νέο» λύκειο οικοδομείται με τα παλιά υλικά. Μετατρέπεται σε καθολικό εξεταστικό κέντρο και ο ήδη υποβαθμισμένος μορφωτικός του ρόλος απαξιώνεται πλήρως. Τα παιδιά μετατρέπονται σε κυνηγούς αποσπασματικών γνώσεων και βαθμών, σε «άλογα κούρσας» με επιπτώσεις για το μυαλό και την ψυχή τους. Ακόμη περισσότερα φροντιστήρια, ακόμη περισσότερα έξοδα για τη λαϊκή οικογένεια, που ήδη αιμορραγεί οικονομικά.

Οι γραφειοκράτες του υπουργείου αναμασούν τα περί «ποιοτικής διδασκαλίας», «κριτικής ικανότητας και αναστοχασμού των μαθητών», αλλά οι μάχιμοι εκπαιδευτικοί που αναπνέουμε καθημερινά κιμωλία και αφουγκραζόμαστε την αγωνία των μαθητών μας, γνωρίζουμε ότι η μετατροπή του λυκείου σε απέραντο εξεταστικό ναρκοπέδιο εντείνει τη στείρα απομνημόνευση, μετατρέπει τους μαθητές μας σε «άλογα κούρσας» με αποτέλεσμα την προσφυγή στα φροντιστήρια για προμήθεια συνταγών επιτυχίας.

Παράλληλα η φροντιστηριακή εκγύμναση κερδίζει έδαφος ως «σώμα και πνεύμα» στο σχολείο εκτρέποντας το εκπαιδευτικό έργο σε τεχνικές απομνημόνευσης πληροφοριών και όχι αναλυτική επεξεργασία της ύλης και δημιουργικής αφομοίωσης από τους μαθητές. Είναι προφανείς οι συνέπειες όμως και για τον εκπαιδευτικό που μπορεί να οδηγηθεί γρήγορα στην απώλεια του παιδαγωγικού του ρόλου, του δασκάλου εμψυχωτή, καθώς θα σπρώχνεται να μετεξελιχθεί σε μικρόψυχο ελεγκτή, έναν συμβολαιογράφο επιδόσεων, εξεταστή, επιτηρητή, διορθωτή, έναν κακοπληρωμένο τεχνικό χωρίς διάθεση και χαμόγελο. Ειδικότερα ως «καλό» Λύκειο αναγορεύεται αυτό που μιμείται το φροντιστήριο. Αυτό δηλαδή που καλουπώνει και παραδίδει αποσπασματικές γνώσεις χρήσιμες για τις εξετάσεις.

Το «νέο λύκειο» μπορεί  να χειραγωγεί εκπαιδευτικούς και μαθητές, να απαξιώνει τους μάχιμους εκπαιδευτικούς και τον παιδαγωγικό τους ρόλο, να βάζει την εκπαιδευτική διαδικασία στα εκπαιδευτικά φέρετρα της αυτοαξιολόγησης – αξιολόγησης μετατρέποντας το σχολείο σε «νησί των νεκρών», να διευκολύνει την κατηγοριοποίηση τους με αγοραία κριτήρια και το κλείσιμό τους, αλλά σε καμιά περίπτωση δε βελτιώνει το δημόσιο σχολείο. Είναι φανερό ότι το σχολικό δίκτυο θα συρρικνωθεί δραστικά ανοίγοντας τις λεωφόρους της από – μόρφωσης, της μαθητικής διαρροής και των απολύσεων χιλιάδων εκπαιδευτικών.

Στα σκλαβοπάζαρα της κατάρτισης

Η κυρίαρχη πολιτική αποδομώντας  το δημόσιο σχολείο προκρίνει ένα σχολείο επιλεκτικό και υποταγμένο στους νόμους της αγοράς , ώστε να διαμορφώνει ανθρώπους, χωρίς γενική μόρφωση, πειθήνιους απασχολήσιμους – υποτακτικούς πολίτες. Για τους εξόριστους του λυκείου δημιουργούνται με το νόμο 4186, οι ΣΕΚ (Σχολές Επαγγελματικής Κατάρτισης). Πρόκειται για μεταγυμνασιακά ΙΕΚ. Τα περισσότερα απ’ αυτά θα είναι ιδιωτικά, αφού οι σχολάρχες των ΙΕΚ θα μπορούν να τα ιδρύουν σχεδόν αυτοδίκαια. Και στις Δημόσιες ΣΕΚ θα υπάρχουν δίδακτρα. Έτσι κι αλλιώς οι ΣΕΚ θ’ ανήκουν στην «μη τυπική εκπαίδευση», δηλαδή στον Οργανισμό Δια Βίου Μάθησης που απλώς εποπτεύεται από το Υπουργείο Παιδείας. Στις ΣΕΚ λοιπόν θα υπάρχει πρόωρη κατάρτιση και μαθητεία (ουσιαστικά απλήρωτη εργασία σε επιχειρήσεις). Οι δεκαπεντάχρονοι μαθητές πρέπει να πάρουν στενή ειδίκευση και κατάρτιση και κυρίως να δουλεύουν χωρίς πολλές απαιτήσεις. Χρειάζεται να εξοικειωθούν με τη μελλοντική «εργασία» των 400 ευρώ, για την οποία δε χρειάζονται ούτε ολοκληρωμένες προσωπικότητες ούτε αμφισβητήσεις του συστήματος εκμετάλλευσης.

Σχολείο για όλους

Το  τι πρέπει να γίνει δεν μπορούμε να το δούμε απομονωμένα από το τι παιδεία και τι κοινωνία θέλουμε. Στα πλαίσια αυτά πρέπει να σταθούμε κριτικά απέναντι στο περιεχόμενο, τις μορφές και τις κατευθύνσεις των αναλυτικών προγραμμάτων και βιβλίων και στις σχολικές πρακτικές (τι, πώς και γιατί μαθαίνουν οι μαθητές) που εντυπώνουν στους μαθητές μας από την πιο τρυφερή ηλικία, αντιλήψεις, πεποιθήσεις και στάσεις για τη φύση και την κοινωνία απαραίτητες για την «παραγωγή» παθητικών, συντηρητικών προσωπικοτήτων .

Να σταθούμε κριτικά απέναντι στην τεμαχισμένη, αποσπασματική και τυποποιημένη γνώση. Τα  νέα βιβλία  πέρα από την  ιδεολογική μονομέρεια, την αντιεπιστημονικότητα, και το μυθολογικό – θεολογικό τρόπο προσέγγισης της πραγματικότητας, θρυμματίζουν τις γνώσεις με  αποτέλεσμα να χάνεται η σχέση αιτίας και αποτελέσματος καθώς και κάθε νόημα σε τέτοιο βαθμό που οδηγούν σε βιασμό της πνευματικής συγκρότησης

Να μιλήσουμε για τις χιλιάδες μαθητών για τους οποίους η συζήτηση για το σύστημα πρόσβασης στην Ανώτατη εκπαίδευση είναι έξω από το οπτικό τους πεδίο καθώς δεν ολοκληρώνουν ούτε καν την υποχρεωτική -εδώ και αρκετές δεκαετίες- 9χρονη εκπαίδευση. Από τη πλευρά του κόσμου της εργασίας χρειάζεται να οργανωθεί ένα ευρύ μορφωτικό κίνημα παιδείας με μια εκπαιδευτική διακήρυξη για τα δικαιώματα και τις μορφωτικές ανάγκες της νέας γενιάς προβάλλοντας το στρατηγικό αίτημα «μόρφωση και  δουλειά για όλους» . Σήμερα περισσότερο από ποτέ άλλοτε έχουμε ανάγκη από ένα σχολείο που να αγκαλιάζει όλα τα παιδιά χωρίς αποκλεισμούς και διακρίσεις, όπου πρωταρχική σημασία έχει ο πνευματικός εξοπλισμός των μαθητών, η καλλιέργεια «ελεύθερων και δημοκρατικών πολιτών», έτσι ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν κριτικά την κοινωνία με την ενεργή συμμετοχή τους και παρέμβαση σ ΄όλα τα επίπεδα της κοινωνικής δραστηριότητας.

*O Γιώργος Κ. Καββαδίας είναι φιλόλογος, αρθρογράφος στο «ΕΘΝΟΣ», μέλος της Σ.Ε. του περιοδικού «Αντιτετράδια της Εκπαίδευσης».

The post Η ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΑ – ΘΕΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΚΕΝΤΡΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο Η ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΑ – ΘΕΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΚΕΝΤΡΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

«Ο καθένας παίρνει αυτό που του κάνει εκεί που το βρίσκει», έγραφε κάποτε ο Αραγκόν, και ο Ηλίας Ματσαγγούρας θεώρησε ότι δικαιούται να πάρει ό,τι θα του χρησίμευε από το έργο της Κριτικής Παιδαγωγικής, στην επιθυμία του να προσδώσει προοδευτική χροιά στο έργο που του ανατέθηκε από το υπουργείο, δηλαδή τη διαμόρφωση του θεσμικού πλαισίου για την αξιολόγηση-χειραγώγηση του εκπαιδευτικού. Έτσι, στο πρώτο μέρος του εκ 314 σελίδων Επιμορφωτικού Υλικού, έκδοσης του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, το οποίο περιλαμβάνει τις θεωρητικές αρχές του πλαισίου αξιολόγησης και έχει γραφεί από τον Ματσαγγούρα, γίνονται ορισμένες, καθόλου αθώες, αναφορές στην Κριτική Παιδαγωγική και ειδικότερα στον Michael Apple.

Συγκεκριμένα, στη σελίδα 5 του τόμου διατυπώνεται, με επίκληση σε αποτελέσματα ερευνών, η θέση ότι η ποιότητα της διδασκαλίας που προσφέρει ο εκπαιδευτικός παίζει το σημαντικότερο ρόλο στη μάθηση και την ανάπτυξη. Και αμέσως παρακάτω, στη σελίδα 6, σημειώνεται [με βασική αναφορά στο άρθρο του Apple «Αν η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών είναι η απάντηση, ποια είναι η ερώτηση;», η μετάφραση του οποίου δημοσιεύτηκε αρχικά στο περιοδικό Εκπαιδευτική Κοινότητα (τ. 58, Μάιος-Ιούλιος 2001, σσ. 24-28) και αναδημοσιεύτηκε στη συλλογική έκδοση Η αξιολόγηση στην εκπαίδευση. Ποιος, ποιον και γιατί (επιμ. Χ. Κάτσικας – Γ. Καββαδίας, Σαββάλας 2002, σσ. 151-159] ότι ο Αμερικανός κοινωνιολόγος της εκπαίδευσης αποδέχεται τη σημαντικότητα διδακτικών και μαθησιακών δραστηριοτήτων που επιτελούνται στην τάξη και τη δυνατότητα του εκπαιδευτικού να τις καθορίζει. Ο συντάκτης του πρώτου μέρους προσθέτει ότι ο Apple υιοθετεί τις απόψεις του John Smyth (και όχι Smith όπως τον αναφέρει), που θέτει ερωτήματα στο μικρο-επίπεδο της σχολικής τάξης τα οποία αφορούν τη διδακτική πράξη. Βέβαια, σπεύδει να προσθέσει ότι άλλα ερωτήματα των Apple και Smyth δεν εξαρτώνται άμεσα από τον εκπαιδευτικό αλλά από το εκπαιδευτικό σύστημα. Στη συνέχεια τονίζει την επισήμανση του Apple ότι επιβάλλεται κατά την αξιολόγηση η ταυτόχρονη συνεξέταση παραμέτρων της σχολικής τάξης και παραμέτρων του κοινωνικο-εκπαιδευτικού συστήματος, «όπως», λέει ο συντάκτης, «αυτές που εξετάζονται στο Π.Δ. 152/2013 και στο πλαίσιο της αυτοαξιολόγησης, αντίστοιχα» (sic). Τέλος, συμπεραίνει ο Ματσαγγούρας, «η σημαντικότητα του εκπαιδευτικού (…) οφείλεται στο γεγονός ότι από τον εκπαιδευτικό εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό η διαμόρφωση του εκπαιδευτικού πλαισίου των διαπροσωπικών σχέσεων και των διδακτικών και μαθησιακών διαδικασιών, καθώς και ο τρόπος και ο βαθμός αξιοποίησης των υφιστάμενων υλικών και υποδομών (…) Το πώς, μάλιστα, διαχειρίζεται ο εκπαιδευτικός το δικό του ρόλο και πώς αντιλαμβάνεται, ερμηνεύει και προσεγγίζει τις εκπαιδευτικές καταστάσεις και τις διαρκώς συντελούμενες αλλαγές και διαχειρίζεται τις εκπαιδευτικές δομές και υποδομές εξαρτάται από τις προσωπικές αντιλήψεις και την ευρύτητα των ικανοτήτων που κατέχει».

Όπερ έδει δείξαι. Διότι εκεί θέλει να καταλήξει ο συντάκτης του πρώτου μέρους. Ο Apple, μας λέει ο Ματσαγγούρας, μιλάει κι αυτός για την ανάγκη να δούμε μέσα στο «μαύρο κουτί» της τάξης. Αν κοιτάξουμε εκεί, συνεχίζει, θα εντοπίσουμε αυτόν που έχει την κύρια ευθύνη όσων συμβαίνουν στην τάξη: τον εκπαιδευτικό. Ναι, βέβαια, μέσα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο -κάνει πως δεν το παραβλέπει αυτό- αλλά τελικά: τον εκπαιδευτικό.

Ας δούμε όμως όχι τι λέμε εμείς, αλλά τι λέει ο ίδιος ο Apple. Πράγματι, ο Apple κάνει λόγο για την ευθύνη του εκπαιδευτικού της τάξης. Δεν μπορεί κανείς να την αγνοήσει. Είναι άλλο όμως αυτό και άλλο στην πράξη να αποσιωπάται το πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτός λειτουργεί, να μην υπάρχει καμιά πρόνοια για κριτική αποτίμηση της εκπαιδευτικής πολιτικής, των προγραμμάτων σπουδών, των διδακτικών πακέτων, της υπάρχουσας υποδομής και της χρηματοδότησης, των συνθηκών τελικά μέσα στις οποίες συντελείται το έργο των εκπαιδευτικών και να απολυτοποιείται ουσιαστικά η δική του ευθύνη.  Ο Apple έχει άραγε στο νου του αυτή την αξιολόγηση που προωθεί η κυβέρνηση; Μια αξιολόγηση που δακτυλοδείχνει τον εκπαιδευτικό ως βασικό, έως και μοναδικό, υπαίτιο για τα κακά του σχολείου, που τον ελέγχει, τον εκφοβίζει, τον τιμωρεί, τον απολύει; Όχι. Αντίθετα, σε όλο του το έργο υπερασπίζεται έναν εκπαιδευτικό που θέτει ζητήματα κοινωνικής δικαιοσύνης και αδικίας συγκρουόμενος συχνά με την επίσημη σχολική γνώση, έναν εκπαιδευτικό που μάχεται για την εξάλειψη της αδικίας στον κόσμο. Αυτό τον εκπαιδευτικό άραγε θέλει να ενθαρρύνει η πολιτική και οικονομική ελίτ που άρχει στην Ελλάδα της μνημονιακής εποχής και οι οργανικοί της διανοούμενοι; Στο βιβλίο τους Democratic Schools. Lessons from the Chalk Face, οι Apple και Beane παρουσιάζουν σχολεία και εκπαιδευτικούς που φέρνουν ζητήματα κοινωνικής δικαιοσύνης και αδικίας μέσα στην τάξη και τα καθιστούν αντικείμενα διερεύνησης από την πλευρά των μαθητών. Αυτά τα σχολεία και αυτοί οι εκπαιδευτικοί τι βαθμό θα έπαιρναν άραγε στο σημερινό ελληνικό σχολείο;

Γράφει πολλά ακόμη στο προαναφερθέν άρθρο ο Apple, τα οποία ο Ματσαγγούρας τα προσπερνά, αλλά που έχει νόημα να τα ξαναδούμε. Γράφει: «Ούτε θεωρώ δεδομένο ότι όλοι οι εκπαιδευτικοί είναι από τη φύση τους εξαιρετικοί και δε χρειάζονται πληροφόρηση για το πώς θα μπορούσε να βελτιωθεί η δουλειά τους. Όμως, χρειάζεται να ρωτήσουμε μήπως -με τις πρόσφατες φωνές τους για αυστηρότερη αξιολόγηση των εκπαιδευτικών- οι κυρίαρχες ομάδες ρίχνουν το φταίξιμο στους εκπαιδευτικούς και τα σχολεία για τα αποτελέσματα των δικών τους εγωιστικών και άστοχων οικονομικών και κοινωνικών αποφάσεων. Χρειάζεται να ρωτήσουμε τι προτίθεται να κάνει μια τέτοια αξιολόγηση. Χρειάζεται, επίσης, να ρωτήσουμε μήπως τέτοιες συγκεντρωτικές αξιολογικές διαδικασίες -μπροστά στα μαζικά ελλείμματα του προϋπολογισμού που βιώνουμε από τη μια άκρη ως την άλλη αυτής της χώρας- θα έκαναν στην πράξη τα πράγματα χειρότερα παρά καλύτερα». Δεν είναι αυτό το ίδιο φταίξιμο που η πολιτική εξουσία στην Ελλάδα σήμερα επιχειρεί να ρίξει στους εκπαιδευτικούς και τα σχολεία για ό,τι στραβό συμβαίνει εκεί μέσα; Ποιος δε βλέπει τις ομοιότητες με την κατάσταση στις ΗΠΑ που στιγματίζει ο Αpple;

Πιο κάτω, ο Apple μεταφέρει τα λόγια μιας δασκάλας: «Εκείνο που μ’ ενοχλεί είναι ότι, σύμφωνα με τις εγκυκλίους και τον επιθεωρητή, οι συστάσεις δεν μπορούν ποτέ να είναι θετικές, πρέπει να στρέφονται εναντίον σου. Βλέπεις, πρόκειται για συστάσεις: “Αυτό θα ’πρεπε να κάνεις (στη διδασκαλία σου)”. Ε, λοιπόν, δεν είναι αυτό που θα ’πρεπε να κάνω. Είναι αυτό που διαλέγω να κάνω ως επαγγελματίας. Εμπιστέψου με, χτύπα με φιλικά στην πλάτη, ενθάρρυνέ με, πες “Αυτή η δασκάλα έχει το κουράγιο να συνεχίζει να βελτιώνεται”. Μ’ αυτό τον τρόπο θα ’πρεπε να με προσεγγίζουν. Μισώ τη διαδικασία της αξιολόγησης. Νιώθω σαν να μιλώ σε μια μηχανή». Λόγια που μοιάζουν να βγαίνουν από τα χείλη μιας δασκάλας στην Ελλάδα σήμερα μπροστά στο φάσμα της αξιολόγησης που ετοιμάζεται.

Και συνεχίζει ο Apple: «Κάθε μορφή αξιολόγησης πρέπει να λαμβάνει σοβαρά υπόψη την κοινωνική δικαιοσύνη μέσα κι έξω από την τάξη. Τα ερωτήματά μας, λοιπόν, γύρω από τι γίνεται και τι θα έπρεπε να γίνεται στην τάξη δεν μπορούν να αναχθούν σε τεχνικά ζητήματα, χωρίς να προξενήσουμε ζημιά στους εκπαιδευτικούς που αφιερώνουν τη ζωή τους στα σχολεία και στα παιδιά. Αντίθετα, οι σκοποί και οι διαδικασίες της αξιολόγησης θα πρέπει να κατευθύνονται από την προσεκτική ανάλυση της επιτυχημένης διδασκαλίας και μάθησης, ταυτόχρονα όμως θα πρέπει να πηγαίνουν παραπέρα θέτοντας τα ερωτήματα: Τι πάει καλά και για ποιον; Οι εκπαιδευτικοί αντιμετωπίζονται ως στοχαστικοί και κριτικά σκεπτόμενοι επαγγελματίες; Περιέχει η αξιολόγηση ένα κοινωνικά κρίσιμης σημασίας συστατικό που βοηθά τους εκπαιδευτικούς να βρουν πραγματικά τρόπους να κάνουν πράξη τις δημοκρατικές τους διαθέσεις και προθέσεις;» Θεωρεί ο Ματσαγγούρας πως μπορεί να βρει εδώ θεωρητικό στήριγμα για το θεσμικό οικοδόμημα της αξιολόγησης στο οποίο ο ίδιος συνέβαλε;

Εκθέτοντας τα ερωτήματα που βασίζει στο έργο του Smyth ο Apple συμπληρώνει: «Ο κατάλογος (…) μας ζητά επίσης να θέσουμε στο κέντρο της αξιολόγησής μας τους διαφοροποιημένους πόρους και τις διαφοροποιημένες σχέσεις εξουσίας μέσα στο σχολείο και ανάμεσα στο σχολείο και στις συνθήκες στην ευρύτερη κοινωνία. Όταν δεν κάνει αυτά τα δύο και όταν δεν ενεργοποιεί τρόπους με τους οποίους οι εκπαιδευτικοί μπορούν στην πράξη να βοηθήσουν ο ένας τον άλλο, για να βελτιώσουν την πρακτική τους, τότε η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών παίζει γενικά ένα ρόλο: δεν μας επιτρέπει να εξετάσουμε τις ρίζες των προβλημάτων μας καθώς επίσης και αυτό που είναι πραγματικά αναγκαίο για να τα διαχειριστούμε».

Για να συνοψίσει λίγο παρακάτω: «Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να εξετάσουν κριτικά τις προσωπικές τους πρακτικές. Δεχόμενος όμως κανείς ότι τα υψηλότερα εθνικά στάνταρ, οι αυστηρότερες εξετάσεις σε εθνικό επίπεδο και οι στενότεροι έλεγχοι μέσω της λεπτομερέστερης και συχνότερης αξιολόγησης των εκπαιδευτικών θα πετύχουν κάτι περισσότερο από το να ρίξουν το φταίξιμο πάνω σε ένα διδακτικό προσωπικό που ήδη κλονίζεται από τις περικοπές του προϋπολογισμού, τις κοινωνικές εκρήξεις, τις επιπτώσεις της παιδικής φτώχειας κ.ο.κ., σημαίνει απλώς ότι ζει σε έναν κόσμο που έχει πάρει διαζύγιο από την πραγματικότητα».

Η αξιολόγηση, τελικά, για την οποία κάνει λόγο ο Αpple δεν έχει κατά κανένα τρόπο τιμωρητικό χαρακτήρα, δεν αποσκοπεί στη μη προαγωγή ή στο κόψιμο του μισθού ή την απόλυση, ούτε έχει καμία σχέση με ένα σχολείο της αγοράς, των ανισοτήτων και της άγνοιας.

Αυτά όλα τα αγνοεί ο Ματσαγγούρας. Μοιάζει σαν να μην τα διάβασε στο παραπάνω άρθρο. Κάνει ότι δεν βλέπει τη διαφορά, το χάσμα των απόψεων του Apple από το δικό του δημιούργημα, το Π.Δ. για την αξιολόγηση. Κορφολόγησε αυτά που νόμιζε ότι ταίριαζαν στην πρόθεσή του να παρουσιάσει μια «εξ αριστερών» στήριξη στο κατασκεύασμά του, να δείξει ότι οι θέσεις του έχουν καθολική αποδοχή. Δεν πρόκειται περί μυωπίας. Πρόκειται για συνειδητή παραποίηση. Πολιτικού χαρακτήρα. Αντίστοιχη με αυτή που επιχειρεί η κυβέρνηση, όταν παρουσιάζει το μαύρο άσπρο, διακηρύσσοντας ότι τα βάσανα του λαού τελειώνουν, ενώ εμείς οι άλλοι τσιμπιόμαστε, μπας και ζούμε σε όνειρο…

Το να τολμά κανείς να κάνει αναφορές και να παραθέτει αποσπάσματα από τον Αpple, για να παρουσιάσει το έργο ενός από τους κατ’ εξοχήν αντιπάλους του νεοφιλελευθερισμού και του νεοσυντηρητισμού στο χώρο της εκπαίδευσης ως θεωρητικό δεκανίκι της αξιολόγησης-χειραγώγησης ελέγχεται ως πράξη αθέμιτη. Εν κατακλείδι, αν ο Αpple αναρωτιέται «ποια είναι η ερώτηση» που έχει ως απάντηση την αξιολόγηση, η ερώτηση που θέτει το θεσμικό πλαίσιο της επιχειρούμενης αξιολόγησης είναι ψέμα να ισχυρίζεται κανείς ότι θα μπορούσε να έχει σχέση με την Κριτική Παιδαγωγική.

The post ΕΠΙΣΤΡΑΤΕΥΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΡΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ – ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗΣ first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο ΕΠΙΣΤΡΑΤΕΥΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΡΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ – ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗΣ εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.