Αφιέρωμα: Δύο δεκαετίες από τη μεγάλη Απεργία των 6 εβδομάδων που συντάραξε την εκπαίδευση

Η απεργία της ΔΟΕ των 6 εβδομάδων που συντάραξε την παιδεία

Κι όμως, πέρασαν δύο δεκαετίες. Η μεγάλη απεργία του 2006 αποτέλεσε ένα γεγονός τεράστιας σημασίας για το εκπαιδευτικό κίνημα της πρωτοβάθμιας. Η απεργία που ξεκίνησε στις 18 Σεπτέμβρη του 2006 και έληξε στις 26 Οκτώβρη.

Η απεργία της ΔΟΕ εντάσσεται στο μεγάλο πανεκπαιδευτικό κίνημα εκείνης της χρονιάς, παρά το ότι δε μπόρεσε να συμπέσει χρονικά με τους φοιτητικούς αγώνες. Με τους δύο γύρους των μαζικών φοιτητικών καταλήψεων έγραψαν τη δική τους ιστορία, που νίκησαν, μπλόκαραν την αντιεκπαιδευτική αναδιάρθρωση στα ΑΕΙ και την κατάργηση του άρθρου 16 του Συντάγματος.

6η εβδομάδα απεργίας, συναυλία με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου στο Σύνταγμα

Στα αυτιά μας αντηχούν ακόμα…

…οι βουές από τη μεγάλη πλατεία

…τα τύμπανα

…τα τραγούδια

…τα συνθήματα

…ο ήχος των δακρυγόνων

…οι ζεστές κουβέντες στις Συνελεύσεις

…οι ήχοι και τα μηνύματα από ένα μεγαλειώδες κίνημα που δημιουργήσαμε όλες και όλοι εμείς!

Σήμερα, σχεδόν 20 χρόνια μετά, πολλά ερωτήματα μπαίνουν. Η Εκπαιδευτική Λέσχη με αυτό το αφιέρωμα  δίνει το λόγο στους/στις απεργούς του 2006, να πουν ανοιχτά τη γνώμη τους, πως ξεκίνησε η απεργία, τι πέτυχε, γιατί δεν πέτυχε αυτά που ονειρευτήκαμε, πως αντέξαμε 6 εβδομάδες, ποια ήταν τα συναισθήματα που μας κατέκλυζαν μέσα στην απεργιακή μάχη, τι θα μπορούσαμε να κάνουμε, μαρτυρίες, εμπειρίες και βιώματα.

Η Απεργία του 2006 φώτισε καινούριους δρόμους. Δύσκολους και ανηφορικούς. Μα ανοιχτούς στο σήμερα, γόνιμους, δημιουργικούς και ελπιδοφόρους. Ας τους βαδίσουμε μαζί!

Ε.Λ.

το σποτάκι των Παρεμβάσεων ΠΕ για την απεργία (ανοίξτε τα ηχεία):

Το αφιέρωμα του περιοδικού Ρωγμές εν Τάξει για την απεργία (το εξώφυλλο περιέχει έργο του συναδέλφου και εκλεκτού συντρόφου, μέλους της Εκπαιδευτικής Παρέμβασης Α΄ Αθηνών τότε – σήμερα υπηρετεί στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων – Δημήτρη Κατσούδα):

Συλλογή φωτογραφιών στην ιστοσελίδα του Α΄ Συλλόγου Αθηνών: ΕΔΩ

Οι απεργοί στο Σύνταγμα!
Επεισόδια έξω από το Υπουργείο Παιδείας, Απεργιακές διαδηλώσεις, απεργιακή συναυλία στα Προπύλαια

Η ΑΠΕΡΓΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ ΜΑΣ

19 χρόνια από την ιστορική απεργία των δασκάλων του Σεπτεμβρίου του 2006

του Δημήτρη Πολυχρονιάδη*

Ο Σεπτέμβρης του 2006, αν και δεν ήταν καλοκαιρινός μήνας, ήταν ο πιο καυτός μήνας της ζωής πολλών εκπαιδευτικών μεταξύ αυτών και εμού, γιατί στη διάρκειά του ξεκίνησε η ιστορική απεργία των εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, η οποία είχε αποφασιστεί και προκηρυχθεί από την Γενική Συνέλευση των αντιπροσώπων των Συλλόγων Εκπ/κών Π. Ε. μελών της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδας τον Ιούνιο του 2006 στην Αθήνα (75η Γ. Σ. της Δ. Ο. Ε.).

Η απεργία αποφασίστηκε και ψηφίστηκε με την πλειοψηφία των ψήφων των αντιπροσώπων της Γ. Σ. της Δ. Ο. Ε. που ανήκαν στις παρατάξεις:  ΠΑΣΚΕ (σημερινή ΔΗ. ΣΥ.) – ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ Π. Ε. – ΑΥΤΟΝΟΜΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Εκπ/κών ενώ κατά είχε ψηφίσει το ΠΑΜΕ Εκπ/κών Π. Ε. (σημερινή Α. Σ. Ε.) και η Δ.Α.Κ.Ε. είχε αποχωρήσει από τη διαδικασία της ψηφοφορίας.

Η απεργία, αν και δεν προήλθε από τις αποφάσεις των Γενικών Συνελεύσεων των πρωτοβάθμιων σωματείων (Σ. Ε. Π. Ε.) μελών της Δ. Ο. Ε. και προκηρύχθηκε από την Γενική Συνέλευση των αντιπροσώπων και επαναπροκηρυσσόταν ανά εβδομάδα (πενθήμερες επαναλαμβανόμενες) από το Δ. Σ. της Δ. Ο. Ε., μιας και δεν υπήρχαν απαρτίες στις Γ. Σ. των πρωτοβάθμιων σωματείων, κράτησε έξι εβδομάδες, αφού ξεκίνησε στις 18 Σεπτεμβρίου 2006  και τελείωσε στις 27 Οκτωβρίου 2006 και αποτέλεσε και αποτελεί ως σήμερα την μεγαλύτερη σε χρονική διάρκεια και μαζικότερη σε συμμετοχή απεργιακή κινητοποίηση της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδας από την επανίδρυσή της ομοσπονδίας στα 1946 έως τις ημέρες μας.

Η διάρκεια της απεργίας προδικαζόταν από πολλούς ότι θα ήταν μικρή αλλά η επιμονή των απεργών εκπαιδευτικών και η υψηλή συμμετοχή σε αυτήν που ξεκίνησε από το 90% και δεν έπεσε κάτω από το 35% κατά την διάρκεια των έξι εβδομάδων τους διέψευσε.

Επίσης διαψεύστηκαν οικτρά οι παρατάξεις που δεν είχαν ψηφίσει την προκήρυξη της απεργίας αυτής και βλέποντας τη μαζική συμμετοχή του κλάδου σ’ αυτήν αναγκάστηκαν να προσχωρήσουν και συμπορευθούν δυναμικά με το απεργιακό ποτάμι των εκπαιδευτικών που τους συμπαρέσυρε, αν και στην αρχή της απεργίας έγιναν προσπάθειες από το ΠΑΜΕ να υπάρξουν χωριστές απεργιακές συγκεντρώσεις των απεργών τελικά αυτό  ξεπεράστηκε από την ίδια τη θέληση και το πάθος των απεργών που κάθε Τετάρτη κατέβαιναν σε μαζικά ενωτικά απεργιακά συλλαλητήρια συνταράσσοντας το κέντρο της Αθήνας.

Η απεργία είχε ως κεντρικό αίτημα διεκδίκησης τα 1400 ευρώ καθαρό μισθό στον νεοδιόριστο για να ζούμε οι εκπαιδευτικοί με αξιοπρέπεια.

Οι απεργοί είχαμε ν’ αντιμετωπίσουμε μια σκληρή και αδιάλλακτη κυβέρνηση της Ν. Δ. με πρωθυπουργό τον Κ. Καραμανλή και Υπουργό Παιδείας την Μαριέττα Γιαννάκου, οι οποίοι αρνούνταν να ικανοποιήσουν οποιοδήποτε από τα αιτήματά μας.

Παρά την αδιαλλαξία όμως της κυβέρνησης η επιμονή των απεργών και η προσήλωσή μας στον αγώνα ήταν τόσο μεγάλη που οδήγησε χιλιάδες εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης σε ολόκληρη τη χώρα να συμμετέχουν ως το τέλος στον απεργιακό αγώνα χάνοντας πάνω από 3.000 ευρώ ο καθένας κερδίζοντας όμως τεράστια ποσά ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑΣ και αγωνιστικών εμπειριών, αντέχοντας τόσο στην αστυνομική καταστολή όσο και στην τεράστια πίεση των Μ. Μ. Ε. που υπονόμευαν τον αγώνα μας καθημερινά διαχέοντας ότι η απεργία γινόταν για να οδηγήσει την κυβέρνηση της Ν. Δ. σε πτώση κ. ά. Βλέπετε υπήρχαν και τότε τα Μ. Μ. Ε. και οι πληρωμένοι καλοθελητές της εξουσίας ακριβώς όπως και σήμερα που μας πιέζουν και μας τρομοκρατούν προκειμένου να σταματήσουμε την ΑΠΕΡΓΙΑ – ΑΠΟΧΗ από την «αξιολόγηση» των νόμων 4692/2020 και 4823/2021 που ο κλάδος μας έχει προκηρύξει και με μαζικότητα συνεχίζει να υποστηρίζει.

Η απεργία του 2006 αν και συκοφαντήθηκε και λοιδωρήθηκε από μερίδα των Μ. Μ. Ε. ήταν πρώτη είδηση σε όλα τα  Μ. Μ. Ε. έχοντας εξασφαλίσει την απαραίτητη κοινωνική στήριξη εξαιτίας κυρίως της πρωτοφανούς μαζικότητας της.

Το 2006 ο κόσμος της εκπαίδευσης μέσα από το συνδικάτο του εξέφρασε για πρώτη φορά με μαζικότητα και αποφασιστικότητα την αντίθεσή του στις νεοφιλελεύθερου χαρακτήρα καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις – αντιμεταρρυθμίσεις που επιχειρούσαν οι κυβερνήσεις απανωτά από το 1990 και μετά μετατρέποντας το Δημόσιο Σχολείο σε πεδίο αγοραίας λογικής, περιστέλλοντας τον Δημόσιο & Δωρεάν χαρακτήρα της εκπαίδευσης μέσω της ιδιωτικοποίησής της και αποψιλώνοντας τα εργασιακά δικαιώματα των εργαζόμενων σε αυτήν εκπαιδευτικών.

Τα κέρδη της απεργίας αυτής δεν μπορούν να αποτιμηθούν σε χρήματα και θα ήταν άδικο να πούμε ότι πήραμε 105 ευρώ παραπάνω στο μισθό μας ή κερδίσαμε τον ένα χρόνο της υποχρεωτικής προσχολικής αγωγής αφού όλοι/όλες ξέρουμε ότι κανένας αγώνας δεν πάει χαμένος και τα κέρδη του μπορούν να αποτιμηθούν μόνο σε βάθος χρόνου.

Η απεργία έληξε συντεταγμένα, με ομόφωνη απόφαση του Δ. Σ. της Δ. Ο. Ε. μετά τη συνάντηση που είχε το Δ. Σ. της Δ. Ο. Ε.  με τον πρωθυπουργό Κ.  Καραμανλή, στις 27  Οκτωβρίου 2006.

Η απεργία διαρκείας του 2006 έγραψε την ιστορία της στις καρδιές και στη συνείδηση των απεργών εκπαιδευτικών που έκαναν τον αγώνα τους πράξη και στάση ζωής για την υπεράσπιση του Δημόσιου Σχολείου και του Δημόσιου & Δωρεάν χαρακτήρα της εκπαίδευσης αλλά και για τα μορφωτικά δικαιώματα των μαθητών και τα εργασιακά δικαιώματα των εκπαιδευτικών. 

Η απεργία αυτή ήταν η ΑΠΕΡΓΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ ΜΑΣ και γι’ αυτό την υπερασπιστήκαμε ως το τέλος και αποτελεί οδηγό και φάρο ελπίδας για τους αγώνες του κλάδου μας από τότε και στο διηνεκές, γιατί μας έμαθε, σε όσες/όσους συμμετείχαμε σ’ αυτήν, ότι οι αγώνες κερδίζονται με θυσίες, επιμονή και υπομονή καθώς και με αταλάντευτη προσήλωση στους αγωνιστικούς μας στόχους και στις διεκδικήσεις μας.

Το άρθρο αυτό αφιερώνεται στη μνήμη του πατέρα μου Αντώνη Πολυχρονιάδη που ξεψύχησε την Τετάρτη 25 Οκτωβρίου 2006 χωρίς να προλάβω να του κλείσω τα μάτια, γιατί συμμετείχα στο τελευταίο μεγαλειώδες απεργιακό συλλαλητήριο της Δ. Ο. Ε. την ίδια ημέρα ως απεργός εκπαιδευτικός.  

* Δάσκαλος, Δρ Νεότερης & Σύγχρονης Ιστορίας Παντείου Παν/μίου (απεργός ως το  τέλος τότε, τώρα και πάντα – Πρόεδρος του Δ. Σ. του Συλλόγου Εκπ/κών Π. Ε. Αμαρουσίου, πρώην μέλος του Δ. Σ. της Δ. Ο. Ε., Δημοτικός Σύμβουλος Αμαρουσίου)

Ένα συνοπτικό χρονικό για την απεργία και τη στάση των παρατάξεων

Δημήτρης Μαριόλης

Η έκτακτη Γενική Συνέλευση στου Α΄ Συλλόγου Αθηνών, ένα ανοιξιάτικο βραδινό του 2006, δε θα μπορούσε να πει κανείς ότι είχε και ιδιαίτερη επιτυχία. Ο πρόεδρος, ένα μέλος του ΔΣ και ένας ακόμα συνάδελφος. Τρεις όλοι κι όλοι. Μέσα σε μια χαλαρή συζήτηση, ερωτάται ο πρόεδρος.

-Και τι να πούμε αύριο στην ολομέλεια;

-Να μην ανοίξουν τα σχολεία το Σεπτέμβρη.

-Καλά, αυτό το λέει και η ΠΑΣΚ και εννοεί μια τριήμερη απεργία.

-Όχι, να μην ανοίξουν. Απεργία διαρκείας!

Με αυτά και με τα άλλα, το ζήτημα συζητιέται πλατιά και αναλυτικά στις Παρεμβάσεις ΠΕ οι οποίες αποφασίζουν το Πάσχα του 2006 να προτείνουν στις ΓΣ του Ιουνίου απεργία διαρκείας με τη μορφή των πενθήμερων επαναλαμβανόμενων. Τυπώνουν και μοιράζουν χιλιάδες ανακοινώσεις σε αυτή την κατεύθυνση. Αρκετές Γενικές Συνελεύσεις με μαζικότητα και απαρτία ψηφίζουν αυτή την πρόταση, θυμάμαι την πιο μαζική Γενική Συνέλευση στον Α΄ Σύλλογο Αθηνών με τη μεγάλη αίθουσα του Κοργιαλενίου ασφυκτικά γεμάτη, να υπερψηφίζει ομόφωνα την ομόφωνη εισήγηση του ΔΣ για πενθήμερες επαναλαμβανόμενες.

Στη ΓΣ της ΔΟΕ υπήρχαν μόνο δύο συγκεκριμένες προτάσεις: της ΠΑΣΚ για μια τριήμερη απεργία και των Παρεμβάσεων για πενθήμερες επαναλαμβανόμενες. Τελικά κατέβηκε μία πρόταση για πενθήμερη απεργία 18-22 Σεπτεμβρίου και ΓΣ με ολομέλεια για τη συνέχεια του αγώνα. Την πρόταση ψήφισαν οι ΠΑΣΚ, Παρεμβάσεις και Αυτόνομη Παρέμβαση (η παράταξη του Συνασπισμού τότε). Την καταψήφισε η ΔΑΚΕ και η ΕΣΑΚ-ΔΕΕ.

Η απεργία ξεκίνησε με ποσοστά πάνω από 90%, απρόβλεπτα ακόμα κι από τους πιο αισιόδοξους. Κι όμως, ήταν η κατάλληλη στιγμή. Μια ολόκληρη γενιά εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας ένιωθε το ιστορικό χρέος να αγωνιστεί, έχοντας πάρει το πικρό μάθημα του ξεπουλήματος της απεργίας του 1997, τότε που τη 13η ημέρα της απεργίας η πλειοψηφία της ΔΟΕ άδειασε τον κλάδο κι άφησε την ΟΛΜΕ για μία ακόμα φορά να απεργεί για δύο μήνες, για τα δικαιώματα όλων μας. Να αγωνιστεί για την αξιοπρέπεια των εκπαιδευτικών.

Η ΔΑΚΕ, σε κεντρικό επίπεδο, στάθηκε αρνητική απέναντι στην απεργία. Η ΕΣΑΚ-ΔΕΕ επί του ουσίας κατήγγειλε την πρόταση, τόσο μέσα στη ΓΣ (βλ. ανακοίνωση παρακάτω), όσο και με δημοσίευμα κεντρικού στελέχους της στον Ριζοσπάστη που σχολίαζε κηρυγμένη πενθήμερη απεργία του κλάδου, χαρακτηρίζοντάς την ως  «πρόγραμμα συμβιβασμού» που κυοφορούσε τη νέα «κεντροαριστερή συμμαχία»! Μετά την πρώτη εβδομάδα της απεργίας, η ΕΣΑΚ-ΔΕΕ άλλαξε στάση και υπερψήφισε στο ΔΣ της ΔΟΕ την απεργία, αφού η ίδια η ζωή διέψευσε τις παραπάνω εκτιμήσεις.

Η πρόταση της ΕΣΑΚ-ΔΕΕ

Η απεργία είναι γεγονός ότι πέτυχε μόνο τη θεσμοθέτηση του ενός έτους της δίχρονης υποχρεωτικής αγωγής και εκπαίδευσης, κάποιες πενιχρές αυξήσεις και επίσης ορισμένα θεσμικά αιτήματα ήσσονος σημασίας. Πέτυχε επίσης να ακυρώσει κάθε προώθηση της αξιολόγησης  για αρκετά χρόνια. Δεν πέτυχε όμως τους περισσότερους από τους κεντρικούς στόχους της. Ανέδειξε όμως το κύρος του εκπαιδευτικού και την ισχύ ενός συνδικάτου. Έχτισε συλλογικές συνειδήσεις και μια αίσθηση κοινότητας, μια αίσθηση ανήκειν, ένα πολύτιμο φυλαχτό για τα σκοτεινά χρόνια που πλησίαζαν. Κι ακόμα, ήταν προπομπός των μεγάλων κοινωνικών ταξικών εκρήξεων που ακολούθησαν, με πρώτο, τον Δεκέμβρη του 2008. Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία…

Το χρονικό της απεργίας από φυλλάδιο της Εκπαιδευτικής Παρέμβασης:

Η ανακοίνωση των Παρεμβάσεων την άνοιξη του 2006:

Η απεργιακή ανακοίνωση των Παρεμβάσεων:

Η απεργιακή αφίσα των Παρεμβάσεων:

Η απεργιακή ανακοίνωση της ΔΟΕ: