Η εκπαιδευτική επικαιρότητα των τελευταίων ημερών σημαδεύεται από μια καταιγίδα εξελίξεων στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.

Η αρχή έγινε με την παραίτηση του Προέδρου, Σπύρου Δουκάκη, η οποία φαίνεται πως ήταν μόνο η κορυφή του παγόβουνου.

Ακολούθησε μια πρωτοφανής «βροχή» παραιτήσεων μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, οδηγώντας σε μια βίαιη αναδιάρθρωση του οργάνου από την πολιτική ηγεσία.

Η Υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, αντέδρασε ακαριαία, διορίζοντας νέα πρόσωπα και δίνοντας το σύνθημα για μια «γενική αναδιάρθρωση». Η ταχύτητα των κινήσεων υποδηλώνει ότι η ηγεσία του Υπουργείου επιδιώκει μια ριζική επανεκκίνηση.

Αυτή η διοικητική κατάρρευση δεν συνέβη σε «πολιτικό κενό». Προηγήθηκε η κατάθεση ενός ογκώδους φακέλου καταγγελιών από εκδότη στον 3ο όροφο του Υπουργείου, ο οποίος έθεσε σοβαρά ερωτήματα για τη διαφάνεια και τους αποκλεισμούς στο εγχείρημα του «Πολλαπλού Βιβλίου» .

Πληροφορίες αναφέρουν ότι εξετάζεται πλέον σοβαρά το ενδεχόμενο αλλαγών στη διαδικασία και δεν αποκλείεται το επόμενο διάστημα να υπάρξουν τροποποιητικές αποφάσεις σχετικά με την εφαρμογή του πολλαπλού βιβλίου.

Το κρίσιμο διακύβευμα

Αν και το Υπουργείο επίσημα παρουσιάζει τις παραιτήσεις του Προέδρου και των μελών του ΙΕΠ ως μέρος ενός ευρύτερου σχεδιασμού για την «επόμενη μέρα» του ΙΕΠ, η σύμπτωση με την κατάθεση των καταγγελιών δημιουργεί ένα σύνθετο σκηνικό.

Είναι η “ολική αναδιάρθρωση” στη σύνθεση του ΙΕΠ μια πραγματική προσπάθεια επιτάχυνσης των αντιεκπαιδευτικών μέτρων; Μήπως πρόκειται για έναν επικοινωνιακό ελιγμό ή ακόμα χειρότερα για ένα κύμα αποχώρησης που συνδέεται με τις καταγγελίες για αποκλεισμούς στο «πολλαπλό βιβλίο»; Μια εσπευσμένη προσπάθεια της πολιτικής ηγεσίας να διαχειριστεί την κρίση, μεταθέτοντας τις ευθύνες σε πρόσωπα για να προστατεύσει μια «μεταρρύθμιση» που φαίνεται να εξυπηρετεί περισσότερο τους νόμους της αγοράς παρά τις ανάγκες της δημόσιας παιδείας;

The post Ολική αναδιάρθρωση ή επικοινωνιακή «επιχείρηση σκούπα» στο ΙΕΠ; first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο Ολική αναδιάρθρωση ή επικοινωνιακή «επιχείρηση σκούπα» στο ΙΕΠ; εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

Η έμφαση στην «ψυχική ανθεκτικότητα» μετατοπίζει το βάρος από τις συνθήκες του σχολείου προς τους μαθητές και τις οικογένειές τους.

Η πρόσφατη τοποθέτηση της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη σε εκδήλωση του alfavita για τη σχέση σχολείου και οικογένειας, φέρνει ξανά στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα: πού εντοπίζονται πραγματικά τα προβλήματα της εκπαίδευσης και πού επιλέγει να τα εντοπίζει η εκπαιδευτική πολιτική της κυβέρνησης. H υπουργός υπογράμμισε ότι «το σχολείο και η οικογένεια δεν είναι δύο παράλληλοι κόσμοι, αλλά συγκοινωνούντες χώροι μάθησης», τονίζοντας τη σημασία της συνεργασίας των δύο για την αντιμετώπιση σύγχρονων προκλήσεων που αντιμετωπίζουν τα παιδιά, όπως ο σχολικός εκφοβισμός, οι ψυχολογικές πιέσεις και οι επιδράσεις της ψηφιακής ζωής.Η διατύπωση αυτή, σε επίπεδο αρχής, είναι αυτονόητη. Το ζήτημα όμως δεν βρίσκεται στη γενική αρχή της συνεργασίας σχολείου και οικογένειας, αλλά στον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται σήμερα στον δημόσιο λόγο για την εκπαίδευση.Η παιδαγωγική επιστήμη έχει αναδείξει εδώ και δεκαετίες τη σημασία της επικοινωνίας μεταξύ σχολείου και οικογένειας για την ολόπλευρη ανάπτυξη των μαθητών. Ο John Dewey ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα τόνιζε ότι το σχολείο δεν είναι ένας κλειστός θεσμός αποκομμένος από την κοινωνία, αλλά μια κοινότητα μάθησης που συνδέεται με την καθημερινή ζωή των παιδιών. Η συμμετοχή των γονέων στη σχολική ζωή, η ενημέρωση για την πρόοδο των μαθητών και η δημιουργία σχέσεων εμπιστοσύνης ανάμεσα σε εκπαιδευτικούς και οικογένειες μπορούν πράγματι να λειτουργήσουν υποστηρικτικά για τη μαθησιακή διαδικασία.Το νόημα όμως αυτής της συνεργασίας αλλάζει όταν παρουσιάζεται ως βασικό κλειδί για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της εκπαίδευσης. Στις δηλώσεις της υπουργού αυτή η προσέγγιση είναι εμφανής. Έμφαση δόθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της «ψυχικής ανθεκτικότητας» των μαθητών και στην ενεργότερη συμμετοχή των γονέων στην εκπαιδευτική διαδικασία.Η οπτική αυτή αντανακλά μια ευρύτερη τάση που διαμορφώνεται τα τελευταία χρόνια σε εκπαιδευτικές πολιτικές διεθνώς. Από μελέτες και προγράμματα διεθνών οργανισμών, όπως ο ΟΟΣΑ, που δίνουν έμφαση στις λεγόμενες «κοινωνικοσυναισθηματικές δεξιότητες» και στην ευημερία των μαθητών, μέχρι ευρωπαϊκές στρατηγικές που προωθούν τις «δεξιότητες ζωής» και την ανάπτυξη προσωπικών ικανοτήτων, παρατηρείται μια μετατόπιση του ενδιαφέροντος από τις δομές του εκπαιδευτικού συστήματος προς τα χαρακτηριστικά και τις στάσεις των ίδιων των μαθητών και μαθητριών.Την ίδια στιγμή, παραμένουν στο περιθώριο οι συζητήσεις για τις βασικές συνθήκες λειτουργίας του σχολείου: το μέγεθος των τμημάτων, την ανάγκη για σημαντικό αριθμό προσλήψεων μόνιμων εκπαιδευτικών, τους πόρους των σχολικών μονάδων, τη στήριξη του εκπαιδευτικού έργου, καθώς και τη λειτουργία της ενισχυτικής διδασκαλίας, της παράλληλης στήριξης και των δομών υποστήριξης μαθητών και μαθητριών που αντιμετωπίζουν μαθησιακές ή κοινωνικές δυσκολίες.Με αυτόν τον τρόπο η κυβέρνηση επιχειρεί να μετατοπίσει τη συζήτηση από τις δομές του εκπαιδευτικού συστήματος προς την ατομική ή οικογενειακή ευθύνη.Η έννοια της «ανθεκτικότητας» που χρησιμοποιεί η υπουργός, λειτουργεί ως πρόσκληση προς τους μαθητές και τις μαθήτριες να προσαρμοστούν στις ολοένα πιο δύσκολες συνθήκες, αντί να ανοίξει η συζήτηση για το πώς αυτές οι συνθήκες μπορούν να αλλάξουν προς το καλύτερο. Με άλλα λόγια, η έμφαση μετατοπίζεται από την αναγκαία μεταρρύθμιση και μεγάλη στήριξη του δημόσιου σχολείου στην προσαρμογή των παιδιών. Ένα πολιτικό και κοινωνικό ζήτημα μετατρέπεται σε ζήτημα ατομικής προσαρμογής.Η παιδαγωγική συζήτηση, όμως, δεν μπορεί να αγνοεί ότι πολλές από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μαθητές παράγονται μέσα στις ίδιες τις κοινωνικές και εκπαιδευτικές ανισότητες.Η κοινωνιολογία της εκπαίδευσης έχει δείξει εδώ και δεκαετίες ότι οι σχολικές επιδόσεις δεν εξαρτώνται μόνο από την ατομική προσπάθεια ή από τη συνεργασία με την οικογένεια. Ο Bourdieu ανέδειξε τον ρόλο του «πολιτισμικού κεφαλαίου», δηλαδή των γνώσεων, των γλωσσικών δεξιοτήτων και των μορφωτικών εμπειριών που μεταφέρουν τα παιδιά από το οικογενειακό τους περιβάλλον στο σχολείο. Ο Bernstein έδειξε πώς οι διαφορετικοί γλωσσικοί κώδικες που χρησιμοποιούνται στις οικογένειες επηρεάζουν την πρόσβαση των μαθητών στη σχολική γνώση.Οι μαθητές δεν ξεκινούν από το ίδιο σημείο. Και το σχολείο καλείται ακριβώς να αντισταθμίσει αυτές τις ανισότητες. Διαφορετικά, κινδυνεύει να αναπαράγει τις κοινωνικές ανισότητες αντί να τις μειώνει.Από αυτή τη σκοπιά, η υπερβολική έμφαση στη συνεργασία σχολείου και οικογένειας μπορεί να οδηγήσει σε ένα παράδοξο αποτέλεσμα. Οι οικογένειες με υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο έχουν περισσότερες δυνατότητες να στηρίξουν τη σχολική πορεία των παιδιών τους και να συμπληρώνουν τα κενά της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Αντίθετα, οι οικογένειες που αντιμετωπίζουν οικονομικές ή μορφωτικές δυσκολίες δεν διαθέτουν τα ίδια εργαλεία.Έτσι, μια πολιτική που μεταφέρει όλο και μεγαλύτερο βάρος στη συμμετοχή των γονέων τείνει τελικά να ενισχύει τις ήδη υπάρχουσες εκπαιδευτικές ανισότητες.Παρότι στις δηλώσεις της γίνεται αναφορά στους εκπαιδευτικούς, δεν αναδεικνύεται ως κεντρικό ζήτημα η ουσιαστική ενδυνάμωση της διδασκαλίας: οι συνθήκες εργασίας των εκπαιδευτικών, η ουσιαστική επιμόρφωσή τους, ο χρόνος προετοιμασίας της διδασκαλίας και η στήριξη του έργου τους μέσα στην τάξη.Η διεθνής έρευνα για την εκπαίδευση, από τις μετα-αναλύσεις του Hattie για τους παράγοντες που επηρεάζουν τη μάθηση μέχρι τις μελέτες της Darling-Hammond για την εκπαίδευση και επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών, δείχνει ότι ο σημαντικότερος παράγοντας για την ποιότητα της μάθησης είναι η ποιότητα της διδασκαλίας και η επαγγελματική στήριξη των εκπαιδευτικών. Με άλλα λόγια, η βελτίωση της εκπαίδευσης περνά πρωτίστως μέσα από τη στήριξη του ίδιου του σχολείου και του έργου των εκπαιδευτικών.Οι συνθήκες εργασίας, η επιμόρφωση, η παιδαγωγική αυτονομία και η δυνατότητα δημιουργικής διδασκαλίας μέσα στην τάξη επηρεάζουν πολύ περισσότερο τη μαθησιακή διαδικασία από τη γενική επίκληση της συνεργασίας με την οικογένεια.Η συνεργασία σχολείου και οικογένειας είναι ασφαλώς σημαντική. Δεν μπορεί όμως να λειτουργήσει ως υποκατάστατο μιας ολοκληρωμένης πολιτικής για την ενίσχυση του δημόσιου σχολείου.Η πραγματική πρόκληση δεν είναι απλώς η βελτίωση της σχέσης σχολείου και οικογένειας. Είναι η ενίσχυση ενός δημόσιου σχολείου που θα μπορεί να στηρίζει όλα τα παιδιά, ανεξάρτητα από το κοινωνικό τους υπόβαθρο.Εν τέλει, το ουσιαστικό ζήτημα για την εκπαίδευση δεν είναι πόσο «ανθεκτικοί» θα γίνουν οι μαθητές. Είναι αν το ίδιο το σχολείο μπορεί να μειώνει τις κοινωνικές ανισότητες και να προσφέρει σε όλα τα παιδιά πραγματικές δωρεάν μορφωτικές δυνατότητες.

The post Ζαχαράκη: όταν τα προβλήματα του σχολείου φορτώνονται σε μαθητές και οικογένειες first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο Ζαχαράκη: όταν τα προβλήματα του σχολείου φορτώνονται σε μαθητές και οικογένειες εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

Στις 1/11/2024 δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ ένα νέο πρόγραμμα σπουδών για όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης(νηπιαγωγείο ως δευτεροβάθμια).  Στις 6/12/2024 (1 και πλέον μήνα μετά) το Υπουργείο Παιδείας στέλνει εγκύκλιο στα σχολεία και ζητά την άμεση (από τη φετινή σχολική χρονιά εφαρμογή της δράσης!). Πριν καν να επιμορφώσει τους σχολικούς συμβούλους, τους οποίους επιμόρφωσε μια βδομάδα μετά από την εγκύκλιο αυτή, στις 13/12! Δηλαδή πρώτα έβγαλε εγκύκλιο που ζητούσε από τα σχολεία να την εφαρμόσουν άμεσα και μετά επιμόρφωσε (σε μια 3ωρη επιμόρφωση) τους σχολικούς συμβούλους!

            Γενικά, ζητά να αφιερώσουμε από 10-30 ώρες μέχρι το τέλος του έτους στο πρόγραμμα αυτό. Οι ώρες αυτές (στο δημοτικό) θα παρθούν από εργαστήρια δεξιοτήτων, μελέτη ενώ στις Ε-ΣΤ τάξεις  10 ώρες ακόμα και από φυσική!

            Περιγράφει ένα νέο πρόγραμμα με στόχο την καλλιέργεια της ιδιότητας του ενεργού πολίτη σε μαθητές και μαθήτριες από πολύ νεαρή ηλικία. Από μια πρώτη ανάγνωση, το πρόγραμμα περιλαμβάνει δράσεις σχετικές με τη δημοκρατία, την κοινωνική ευθύνη, την αειφορία, τον εθελοντισμό και γενικότερα την ανάπτυξη συμπεριφορών που προάγουν τη συμμετοχή στα κοινά.

Σημεία για προβληματισμό:

1. Καθυστερημένη Ενημέρωση: Η εγκύκλιος δημοσιεύτηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2024, δηλαδή σχεδόν στα μέσα του σχολικού έτους, λίγο πριν δώσουμε ελέγχους 1ου τριμήνου και ταυτόχρονα όταν ο προγραμματισμός των εκπαιδευτικών και τα εργαστήρια δεξιοτήτων έχει ήδη ολοκληρωθεί και κατατεθεί από τον Σεπτέμβριο. Αυτή η καθυστέρηση δυσχεραίνει την υλοποίηση οποιουδήποτε νέου προγράμματος, ειδικά ενός τόσο φιλόδοξου και πολυεπίπεδου σχεδιασμού.

2. Ανατροπή Προγραμματισμού: Τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων και οι σχολικές δράσεις έχουν ήδη οργανωθεί από τις εκπαιδευτικές μονάδες, σύμφωνα με τις οδηγίες που δόθηκαν στην αρχή της χρονιάς. Δεν είναι δυνατόν οι εκπαιδευτικοί να καλούνται στη μέση του σχολικού έτους να ανατρέψουν τα σχέδιά τους, προσαρμόζοντας τον χρόνο και τις δραστηριότητές τους σε ένα νέο πλαίσιο. Επίσης δεν ειναι δυνατόν στα μέσα της χρονιάς να ανατρέπεται ο προγραμματισμός των μαθημάτων (ενδεικτικά στις Ε-ΣΤ τάξεις απαιτούνται 30 ώρες 10 από τις οποίες είναι από εργαστήρια δεξιοτήτων, 10 από ΚΠΑ και 10 από φυσική!). Τέλος, αναρωτιόμαστε γιατί τέτοια πίεση για εφαρμογή φέτος και όχι του χρόνου, που θα ήταν και το λογικό. Δε μπορεί το πρόγραμμα σπουδών να δημοσιεύεται Νοέμβριο και να ζητείται άμεση εφαρμογή στα σχολεία. Επίσης γιατί να μην ενσωματωθεί από του χρόνου στα υπάρχοντα μαθήματα; Μετακυλίεται υπέρμετρο βάρος ευθύνης στους εκπαιδευτικούς.

3. Έλλειψη Συστηματικής Υποστήριξης: Το Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» περιλαμβάνει πολυδιάστατους στόχους, όπως η ενίσχυση της βιώσιμης ανάπτυξης, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της περιβαλλοντικής ευαισθησίας. Ωστόσο, δεν συνοδεύεται από επαρκή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, ούτε από πρόσθετους πόρους (χρονικούς ή υλικούς/χρηματοδοτήσεις), απαραίτητους για την επιτυχή υλοποίησή του.

4. Σύνηθες Μοτίβο Συμπεριφοράς: Αυτή η πρακτική, όπου το Υπουργείο «θυμάται» τις σχολικές μονάδες αργοπορημένα και απαιτεί άμεση εφαρμογή αλλαγών, δυστυχώς δεν είναι καινούργια. Αντί να προγραμματίζει εγκαίρως, συχνά μετακυλίει την ευθύνη στους εκπαιδευτικούς, δημιουργώντας άγχος και υπερφόρτωση, εις βάρος της ποιότητας της εκπαίδευσης. Την ίδια στιγμή απαιτεί από εμάς να κάνουμε προγραμματισμό δράσεων από την έναρξη της χρονιάς!

Μερικές σκέψεις  από τη σκοπιά της κριτικής παιδαγωγικής

Η έννοια του «ενεργού πολίτη» ως ουδέτερη ή αποπολιτικοποιημένη

            Στην εγκύκλιο γίνεται λόγος για ενεργό πολίτη, χωρίς όμως να αποσαφηνίζεται κριτικά τι σημαίνει «ενεργός πολίτης» στη σημερινή συγκυρία. Η κριτική παιδαγωγική τονίζει ότι κάθε όρος που χρησιμοποιείται στην εκπαίδευση εμπεριέχει ιδεολογικές προεκτάσεις. Έτσι, υπάρχει ο κίνδυνος:

• Η «ενεργός πολιτειότητα» να ανάγεται απλώς σε δράσεις τύπου «εθελοντισμού» ή «φιλανθρωπίας», αφήνοντας εκτός κάδρου τη συλλογική διεκδίκηση, τη δυνατότητα κριτικής στη δομή της εξουσίας και τον ρόλο της ανισότητας.
• Να αντιμετωπίζεται η πολιτειότητα ως ατομική ευθύνη, αντί για μια διαδικασία πολιτικής ζύμωσης και δημοκρατικής αμφισβήτησης.

Τι είδους διδασκαλία υπονοείται;

            Παρότι το πρόγραμμα καλεί τους μαθητές σε διάφορες δράσεις, η εγκύκλιος (όπως συνήθως συμβαίνει με τις επίσημες κατευθύνσεις/εγκυκλίους) μπορεί να υπονοήσει μια γραφειοκρατική εφαρμογή: λίστες με δραστηριότητες, «μάζεμα πόντων» και πιστοποίηση ότι το σχολείο υλοποίησε δράσεις «ενεργού πολίτη». Αυτό αναπαράγει, σε σημαντικό βαθμό, αυτό που ο Freire ονομάζει τραπεζική αντίληψη:

• Ο εκπαιδευτικός απλώς «εγκαθιστά» το πρόγραμμα, βασισμένο σε συγκεκριμένους στόχους.
• Οι μαθητές ακολουθούν συγκεκριμένες οδηγίες/δραστηριότητες, χωρίς ουσιαστικό χώρο για πρωτοβουλία ή κριτικό αναστοχασμό πάνω στο γιατί τις κάνουμε και πώς αυτές συνδέονται με τη ζωή τους.
• Αν το πρόγραμμα δεν εμπλέξει τους μαθητές/τριες στην κοινή χάραξη των στόχων, στην ανοιχτή συζήτηση γύρω από κοινωνικά ζητήματα, ή δεν ενισχύσει μορφές αυτοοργάνωσης (π.χ. μαθητικά συμβούλια), τότε ο κίνδυνος είναι η «ενεργός πολιτειότητα» να μετατραπεί σε μια ακόμα τυπική υποχρέωση στη διάρκεια της σχολικής χρονιας.

Τυπική και εργαλειακή αξιολόγηση

Στη σημερινή εποχή, πολλοί φορείς(π.χ. ΟΟΣΑ) πιέζουν για μετρήσιμους δείκτες και διαρκή «αξιολόγηση» της προόδου των μαθητών. Το πρόγραμμα «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» φαίνεται να εντάσσεται σε μια εργαλειακή λογική (π.χ. πόσες δράσεις έγιναν, πόσα project παρουσιάστηκαν, ποια πιστοποιητικά αποκτήθηκαν), οπότε διατρέχει τον κίνδυνο:

• Να εκφυλιστεί σε ένα σύνολο τυπικών δραστηριοτήτων, χωρίς να μεταβάλλει τις σχέσεις εξουσίας και τις αντιλήψεις των μαθητών/τριών.
• Να αποσυνδεθεί από τα «ζωντανά» προβλήματα της κάθε κοινωνίας/γειτονιάς και να γίνει απλώς «βιτρίνα καινοτομίας».

Συμπέρασμα

            Η όποια εκπαιδευτική μεταρρύθμιση ή νέο πρόγραμμα σπουδών για τον «ενεργό πολίτη» θα χρειαστεί να κινηθεί πέρα από το «φαίνεσθαι» και τα απλά «κουτάκια συμμόρφωσης», στοχεύοντας στην κοινωνική χειραφέτηση και στην κριτική σκέψη των μαθητών/τριών – ώστε, σε συνδυασμό με μια σειρά άλλων πραγμάτων,  να διαμορφωθεί μελλοντικά μια κοινωνία δημοκρατίας, ισότητας και ανοιχτή στις αλλαγές. Αυτό είναι, σε κάθε περίπτωση, ευθύνη των συνδικάτων των εκπαιδευτικών, αλλά και των μεμονωμένων εκπαιδευτικών, που ασφυκτιούν στο σημερινό σχολείο.

The post Για το νέο πρόγραμμα σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο Για το νέο πρόγραμμα σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

Υπό την καθολική αντίδραση της ΠΟΣΔΕΠ και την ομόφωνη απόφαση για την προκήρυξη προειδοποιητικής απεργίας την πρώτη ημέρα κατάθεσης του Νομοσχεδίου στη Βουλή για τα ΑΕΙ, τα κυβερνητικά Μ.Μ.Ε. επιμένουν πως πρόκειται για συντεχνιακή αντίδραση και «παροτρύνουν» τον πρωθυπουργό να μην υποχωρήσει (ακόμη και) στις αντιδράσεις των πανεπιστημιακών του κυβερνώντος κόμματος. Τι ακριβώς συμβαίνει;

Αυτό που συμβαίνει, όπως συνοπτικά θα παρουσιαστεί στη συνέχεια, είναι ότι η κυβέρνηση (και όχι μόνη η υπουργός) επιχειρεί, μετά την αποτυχημένη προσπάθεια του 2007, να καταργήσει,  δια της πλαγίας οδού, το Άρθρο 16 του Συντάγματος.

Βέβαια, για να περάσει ένα τέτοιο εγχείρημα καταρχάς, όπως και στην περίπτωση του νόμου Διαμαντοπούλου-Γεωργιάδη-Αρβανιτόπουλου, τα γνωστά παπαγαλάκια εξαπολύουν τόνους λάσπης ενάντια στα ελληνικά πανεπιστήμια, «ξεχνώντας» τα «σκληρά δεδομένα» που, ανεξάρτητα εάν κάποιος/α τα αποδέχεται με κριτική ή μη ματιά, αποτελούν τα «αποδεικτικά» (κατά τους ίδιους τους θιασώτες της «αριστείας») της αξίας των δημόσιων ελληνικών ΑΕΙ. Παρά τα γνωστά (και μακροχρόνια) προβλήματα υποχρηματοδότησης (τόσο των ΑΕΙ όσο και της έρευνας συνολικά) και της δυσμενούς αναλογίας φοιτητών/καθηγητών, τόσο η κατάταξη των ελληνικών ΑΕΙ στις διεθνείς λίστες όσο και ο αριθμός και η αξία των δημοσιεύσεων βρίσκονται σε εξαιρετικό επίπεδο. Το ποσοστό των Ελλήνων φοιτητών και αποφοίτων 25-34 ετών με βάση τον πληθυσμό της χώρας είναι τυπικό για τα Ευρωπαϊκά δεδομένα ενώ οι δεκάδες χιλιάδες Έλληνες επιστήμονες που στη διάρκεια της κρίσης βρήκαν δουλειά και διαπρέπουν σε επιχειρήσεις και ιδρύματα στο εξωτερικό δείχνουν ότι το επίπεδο εκπαίδευσης των Ελληνικών ΑΕΙ δεν είναι πρόβλημα.

Ξεκινώντας την κριτική αποτίμηση του νομοσχεδίου αξίζει αρχικά να σημειωθεί η «αρχιτεκτονική» του: πρόκειται για ένα κείμενο 400 σελίδων και 345 άρθρων! Πρόκειται δηλαδή για ένα σχέδιο-μαμούθ που θυμίζει την αρχιτεκτονική των μνημονίων και αφενός δύσκολα διαβάζεται (άραγε θα το διαβάσουν, κάποιοι λίγοι έστω, βουλευτές της συμπολίτευσης ή θα το ψηφίσουν όπως τα Μνημόνια που «δεν χρειαζόταν» ή «δεν είχαν χρόνο» να τα διαβάσουν) ενώ, αφετέρου, παραπέμπει περισσότερο σε έναν αυστηρό κανονισμό λειτουργίας παρά σε ένα Νόμο Πλαίσιο. Υπό αυτή την έννοια, το νομοσχέδιο είναι υπερρυθμιστικό και, τελικά, αντί να οδηγεί σε μεταρρύθμιση, δημιουργεί ένα οριζόντιο ασφυκτικό καθεστώς λειτουργίας στα Πανεπιστήμια χωρίς παράλληλα να παρέχονται πόροι υλοποίησης και υπονομεύοντας την ιδιαίτερη φυσιογνωμία του κάθε Ιδρύματος.

Το τμήμα του νομοσχεδίου που εξαρχής  έχει προσελκύσει το «ενδιαφέρον» και στο οποίο έχει ασκηθεί η ισχυρότερη κριτική αφορά στη μετάβαση σε ένα ολιγαρχικό σύστημα διοίκησης των ΑΕΙ που καταργεί την ακαδημαϊκή αυτοδιοίκηση με τη θεσμοθέτηση Συμβουλίων Διοίκησης/ΣΔ (και όχι Συμβουλίων Στρατηγικού Σχεδιασμού και Εποπτείας, όπως συμβαίνει σε άλλα κράτη). Στα Συμβούλια αυτά σχεδόν κατά το ήμισυ συμμετέχουν εξωπανεπιστημιακοί, χωρίς καμία ακαδημαϊκή εμπειρία και χωρίς ακαδημαϊκά προσόντα, οι οποίοι παρόλα αυτά θα κληθούν να λάβουν κρίσιμες αποφάσεις για τα προγράμματα σπουδών, για τα γνωστικά αντικείμενα και για την πορεία των κρίσιμων ακαδημαϊκών ζητημάτων.

Σύμφωνα με το νομοσχέδιο το ΣΔ συγκροτείται από 6 μέλη ΔΕΠ (βαθμίδας Καθηγητή) που εκλέγονται με ηλεκτρονική ψηφοφορία από τα μέλη ΔΕΠ του εκάστοτε ΑΕΙ και 5 εξωπανεπιστημιακά μέλη («αναγνωρισμένες προσωπικότητες!») τα οποία εκλέγονται από τα προαναφερόμενα 6 μέλη ΔΕΠ του ΣΔ. Στη συνέχεια, ο Πρύτανης δεν εκλέγεται από την Πανεπιστημιακή Κοινότητα, αλλά από το ΣΔ (ένας/μια μεταξύ των 6 μελών ΔΕΠ του ΣΔ). Δηλαδή, οι καθηγητές, όταν ψηφίζουν τα εσωτερικά μέλη του ΣΔ δεν γνωρίζουν ποιο μέλος από αυτούς θα είναι ο Πρύτανης(!). Επιπλέον, οι Αντιπρυτάνεις ορίζονται από το ΣΔ με πρόταση του Πρύτανη. Το ΣΔ επιλέγει επίσης τους Κοσμήτορες με μυστική ψηφοφορία, μεταξύ τριών υποψηφίων που υποδεικνύονται από Επιτροπή Αξιολόγησης που συγκροτείται από τηνΚοσμητεία. Το ίδιο όργανο (ΣΔ) μπορεί και να παύσει τους Κοσμήτορες, αλλά και τους Αντιπρυτάνεις, «για σπουδαίο λόγο»!

Σημαντικό στοιχείο του νομοσχεδίου είναι επίσης το γεγονός ότι το ΣΔ έχει την ευθύνη όλου του στρατηγικού και οικονομικού σχεδιασμού, αφήνοντας στη Σύγκλητο μόνο τα ακαδημαϊκά θέματα σπουδών. Συνεπώς, ο ρόλος της Συγκλήτου, που σήμερα αποτελεί το βασικό όργανο για τη λειτουργία και τη στρατηγική ανάπτυξη του Πανεπιστημίου, περιορίζεται σημαντικά και υποβαθμίζεται σε όργανο με ρόλο διακοσμητικό και ελεγχόμενο. Όμως, ακόμη και στα ακαδημαϊκά θέματα το ΣΔ έχει δυνατότητες παρέμβασης όσον αφορά στον καθορισμό των γνωστικών αντικειμένων και την αποτίμηση των προσόντων των υποψηφίων. Έτσι, κρίσιμες αποφάσεις ακόμη και ακαδημαϊκού περιεχομένου, όπως τα μητρώα γνωστικών αντικειμένων και η συγκρότηση των εκλεκτορικών σωμάτων, θα λαμβάνονται από πρόσωπα που δεν θα έχουν καμία σχέση ούτε γνώση του ακαδημαϊκού χώρου.

Από όσα προηγήθηκαν γίνεται φανερή η υπερσυγκέντρωση των εξουσιών στο Συμβουλίου Διοίκησης και τον Πρύτανη που, με την παράλληλη υποβάθμιση του ρόλου της Συγκλήτου και την κατάργηση της εκλογής των Αντιπρυτάνεων και των Κοσμητόρων, πλήττουν ευθέως την δημοκρατική λειτουργία του Πανεπιστημίου. Ουσιαστικά, πρόκειται για την επαναφορά (και μάλιστα σε μια πιο «σκληρή» εκδοχή) αποτυχημένων ιδεών, είτε εδώ (Συμβούλια Ιδρύματος του ν. Διαμαντοπούλου) είτε στο εξωτερικό, με μοναδικό στόχο τη μετατροπή του δημόσιου δημοκρατικού πανεπιστημίου σε «οίκο εμπορίου» (βλ. παρακάτω). Για να πραγματοποιηθεί αυτός ο μετασχηματισμός απαραίτητη προϋπόθεση είναι η συντριβή κάθε δημοκρατικής διαδικασίας. Το Συμβούλιο Διοίκησης πρέπει να λειτουργεί εν κρυπτώ, να μη λογοδοτεί σε κανέναν, ο Πρύτανης να έχει υπερεξουσίες που πηγάζουν από έναν μικρό και ελεγχόμενο πυρήνα ατόμων του ΣΔ, οι Κοσμήτορες να είναι διορισμένοι και οι μοναδικοί εκλεγμένοι, οι Πρόεδροι των Τμημάτων, να έχουν μειωμένη εξουσία. Έτσι, δεν είναι δύσκολο να γίνει ο παραλληλισμός της προβλεπόμενης λειτουργίας των ΑΕΙ με αυτή των Ανωνύμων Εταιρειών: με Διοικητικά Συμβούλια (βλ. Συμβούλια Διοίκησης), που προσλαμβάνουν ή παύουν τον Πρόεδρο (βλ. Πρύτανη και Αντιπρυτάνεις), τον εκτελεστικό διευθυντή τους (βλ. μάνατζερ) καθώς και τα υπόλοιπα «στελέχη» όπως τους Κοσμήτορες. Οι αρμοδιότητες της Συγκλήτου, των Κοσμητειών και των Τμημάτων περιορίζονται αποκλειστικά και μόνο σε αποφάσεις για ελάσσονα θέματα, και στην εκτέλεση των αποφάσεων του Συμβουλίου. Οι επιμέρους ρυθμίσεις του σχεδίου νόμου με συστηματικό τρόπο «εξαφανίζουν» κάθε τι που θα μπορούσε να εγγυηθεί τη δημοκρατική λειτουργία του Πανεπιστημίου και άρα να διασφαλίσει την επιστημονική και κοινωνική του αποστολή.

Ένα δεύτερο εξίσου σημαντικό ζήτημα που εισάγει το νομοσχέδιο, που δεν έχει τύχει μέχρι στιγμής της απαιτούμενης προσοχής μας, και με το οποίο καταργείται ουσιαστικά το αυτοδιοίκητο των Πανεπιστημίων αφορά στην ίδρυση, συγχώνευση και κατάργηση ακαδημαϊκής μονάδας που πραγματοποιείται με Προεδρικό Διάταγμα χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της Συγκλήτου του Α.Ε.Ι. Έτσι, ένα Τμήμα μπορεί να κλείσει χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του Πανεπιστημίου στο οποίο ανήκει. Πρόκειται για μια ρύθμιση που ολοκληρώνει τη διαδικασία συρρίκνωσης της δημόσιας δωρεάν τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που ξεκίνησε με τη μείωση των εισακτέων λόγω και της θεσμοθέτησης της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής. Ο αριθμός των εισακτέων μειώθηκε δραματικά και τώρα η κατάργηση ενός Τμήματος μπορεί να γίνει με γρήγορες διαδικασίες, δηλαδή με την έκδοση ΠΔ, πάνω στο οποίο η Σύγκλητος ενός Πανεπιστημίου μπορεί να υποβάλει μόνο γνωμοδότηση.

Επιπλέον, Τμήματα που δεν θα συγκεντρώσουν επαρκή αριθμό φοιτητών – ανεξάρτητα αν αυτό οφείλεται στο αντικείμενο τους ή στην γεωγραφική τοποθέτησή τους – θα υποβιβαστούν σε Τμήματα Εφαρμοσμένων Επιστημών και Τεχνολογίας, ώστε να απορροφήσουν αποτυχόντες των Πανεπιστημίων. Έτσι θα δημιουργηθούν φοιτητές και καθηγητές δεύτερης κατηγορίας εντός των ίδιων Πανεπιστημίων. Σημειώνεται επίσης ότι στα Τμήματα αυτά δεν δίνεται η δυνατότητα να οργανώνουν προγράμματα τρίτου κύκλου σπουδών (διδακτορικές σπουδές) με αποτέλεσμα οι υπηρετούντες σε αυτά τα Τμήματα Αναπληρωτές Καθηγητές να μην έχουν την δυνατότητα να εξελιχθούν σε Καθηγητές πρώτης βαθμίδας εφόσον δεν θα πληρούν το κριτήριο της επίβλεψης διδακτορικής διατριβής.

Από την άλλη, στο νομοσχέδιο προβλέπεται ένας πολύ μεγάλος αριθμός διαφόρων μορφών εκπαιδευτικών προγραμμάτων για κάθε λογής πελάτες στα οποία θα μπορούν να εντάσσονται ευέλικτα μαθήματα-πασπαρτού: εκτός των 4ετών προπτυχιακών και των 5ετών προγραμμάτων που οδηγούν σε απονομή ενιαίου και αδιάσπαστου τίτλου σπουδών μεταπτυχιακού επιπέδου (integrated master), προβλέπονται διπλά προγράμματα σπουδών α’ κύκλου (dual major, συν 2 έτη, 360 ECTS), προγράμματα σπουδών εφαρμοσμένων επιστημών και τεχνολογίας (7 εξάμηνα, 270 ECTS), ειδικό πρόγραμμα σπουδών δευτερεύουσας κατεύθυνσης (minor degree, συν 1 έτος, συν 60 ECTS), προγράμματα σπουδών σύντομης διάρκειας (short course, 30-60 ECTS), πιστοποιητικό ψηφιακών δεξιοτήτων, ξενόγλωσσα προγράμματα σπουδών και ξενόγλωσσα προγράμματα σπουδών διπλής ειδίκευσης σε συνεργασία ή όχι με ιδρύματα της αλλοδαπής, θερινά προγράμματα σπουδών, Κοινά Διεθνή Διιδρυματικά Προγράμματα Σπουδών (Κ.Δ.Δ.Π.Σ.) σύντομης διάρκειας και πρώτου, δεύτερου και τρίτου κύκλου. Παράλληλα προβλέπονται τα ήδη υφιστάμενα Κέντρα Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης (Κ.Ε.ΔΙ.ΒΙ.Μ.) που διοργανώνουν επιμορφωτικά και εκπαιδευτικά προγράμματα και συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα κατάρτισης. Όλα αυτά με δίδακτρα και με αναζήτηση χρηματοδότησης από ιδιωτικούς και δημόσιους φορείς και εταιρίες. Αυτή η γκάμα προγραμμάτων θολώνει και διασπά την έννοια του ενιαίου πτυχίου, διαλύοντας και τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων, όπου αυτά υπάρχουν. Η ισοπέδωση των πτυχίων των δημόσιων πανεπιστημίων ολοκληρώνεται με την αναγνώριση, μέσα από «αυτοματοποιημένες – fast track» διαδικασίες, των τριετών πτυχίων της αλλοδαπής από το ΔΟΑΤΑΠ και βεβαίως με την ισοτίμηση των πτυχίων των Κολλεγίων.

Παράλληλα, από τη μια, αφαιρείται η υποχρέωση διδασκαλίας των μελών ΔΕΠ σε μεταπτυχιακά προγράμματα (ΠΜΣ), γεγονός που υποβαθμίζει την εκπαιδευτική αποστολή των Α.Ε.Ι., ενώ παράλληλα ενθαρρύνει την ουσιαστική κατάργηση των εναπομεινάντων δωρεάν προγραμμάτων μεταπτυχιακών σπουδών. Αξίζει να σημειωθεί εδώ ότι οι υποτροφίες για οικονομικά ασθενείς ισχύουν μόνο για φοιτητές με εξαιρετικές επιδόσεις, ασχέτως κοινωνικών αναγκών, στερώντας έτσι την ακαδημαϊκή κοινότητα από πλήθος ταλέντων. Από την άλλη, θεσμοθετούνται τα «βιομηχανικά διδακτορικά» που δίνουν στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα παρέμβασης στις αποφάσεις και στην αξιολόγηση των υποψήφιων διδακτόρων. Εκπρόσωπος της επιχείρησης ή βιομηχανίας μπορεί να συμμετέχει ως μέλος στην τριμελή συμβουλευτική επιτροπή ή στις συνεδριάσεις της Τριμελούς και της Επταμελούς Επιτροπής εκφράζοντας τις απόψεις του.

Περαιτέρω, εισάγονται ελαστικές σχέσεις εργασίας σε όλες τις κατηγορίες προσωπικού (ΔΕΠ, ΕΔΙΠ, ΕΤΕΠ, ΕΕΠ και διοικητικό προσωπικό) των ΑΕΙ. Προς τούτο, προβλέπεται μια τεράστια γκάμα σχέσεων εργασίας ενώ ενεργοποιούνται και οι ομότιμοι καθηγητές και καθηγήτριες και τα αφυπηρετήσαντα μέλη ΔΕΠ που μπορούν να διδάσκουν σε διάφορα προγράμματα σπουδών. Επισκέπτες καθηγητές, επισκέπτες ερευνητές, ερευνητές επί θητεία, ερευνητές και ειδικοί λειτουργικοί επιστήμονες των ερευνητικών κέντρων, μεταδιδακτορικοί ερευνητές, επικουρικό διδακτικό προσωπικό (διδακτορικοί και μεταπτυχιακοί φοιτητές), εντεταλμένοι διδάσκοντες, συνεργαζόμενοι καθηγητές, επιστημονικοί συνεργάτες.

Είναι φανερό ότι υπό συνθήκες υποστελέχωσης και ουσιαστικού «παγώματος» των προσλήψεων, το μόνο μόνιμο που διασφαλίζεται με το νομοσχέδιο είναι οι ελαστικές σχέσεις εργασίας! Η ουσιαστική απογύμνωση των ΑΕΙ από το προσωπικό τους και η περαιτέρω επέκταση της επισφαλούς εργασίας και του κατακερματισμού των εργασιακών σχέσεων, εκτός όλων των άλλων, δεν προσφέρει σοβαρά αντίβαρα ούτε στο φαινόμενο του “Brain Drain”. Στο τελευταίο αναμφισβήτητα θα συμβάλλει και η υπονόμευση της βαθμίδας του επίκουρου καθηγητή, με την κατάργηση της μονιμότητας (μετά μια πρώτη περίοδο «επί θητεία»). Από την άλλη, η σύνδεση της μονιμότητας αποκλειστικά με τις δύο πρώτες βαθμίδες διαμορφώνει συνθήκες «οιονεί έδρας».

Κατά τα άλλα, για τα μέλη ΔΕΠ επιχειρείται η σύνδεση της εξέλιξης σε ανώτερες βαθμίδες με την αγορά εργασίας και την επιχειρηματικότητα αφού θέτει μεταξύ άλλων κριτήρια όπως η κατοχύρωση διανοητικής ιδιοκτησίας μέσω διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, η συμμετοχή στην ίδρυση ή τη διοίκηση spin off εταιρειών και η προσέλκυση ερευνητικών χρηματοδοτήσεων.

Και η χρηματοδότηση; Το νομοσχέδιο σαφώς προκρίνει ως κύρια πηγή χρηματοδότησης την …αυτοχρηματοδότηση μέσω προγραμμάτων! Σε συνδυασμό με τους νέους «κόφτες» της κρατικής χρηματοδότησης, ανοίγει ο δρόμος ώστε κάθε ΑΕΙ να καλύπτει τις λειτουργικές του ανάγκες και τη μισθοδοσία του προσωπικού του από τα έσοδά του. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο η Συνέλευση του Τμήματος έχει την αρμοδιότητα να «αναζητά πάσης φύσεως χρηματοδοτήσεις, δωρεές, οικονομικές ενισχύσεις και χορηγίες για την υποστήριξη των εκπαιδευτικών, ερευνητικών και εν γένει δραστηριοτήτων του Τμήματος και για την αναβάθμιση των υποδομών του». Το ίδιο ισχύει και για τα πανεπιστημιακά Εργαστήρια που οφείλουν «να εξασφαλίζουν πόρους και πηγές χρηματοδότησης για την ενίσχυση της έρευνας στα αντικείμενα του Εργαστηρίου».

Γίνεται λοιπόν εύκολα κατανοητό ότι η προβλεπόμενη από το νομοσχέδιο πολλαπλή εντατικοποίηση των διαδικασιών διαχείρισης ερευνητικών προγραμμάτων, ανθρώπινου δυναμικού, διδακτικών και εκπαιδευτικών προϊόντων κτλ. θα οδηγήσουν στον πολλαπλασιασμό του ήδη εξαιρετικά εκτεταμένου διοικητικού φόρτου του διδακτικού προσωπικού. Ο δυσανάλογα εκτενής εργασιακός χρόνος που αφιερώνεται σε διοικητικό έργο έναντι τόσο του διδακτικού όσο και του ερευνητικού έργου είναι από τις πιο εμφανείς και συντριπτικές επιπτώσεις του επιχειρηματικού πανεπιστημίου στην καθημερινότητα του διδακτικού προσωπικού που ισχύει εδώ και δεκαετίες σε χώρες όπως η Μ. Βρετανία. Άπειρες εργατοώρες καταναλώνονται στην αναζήτηση χρηματοδότησης, συνεργασιών και συνεταίρων, καθώς και στη σύνταξη προτάσεων, αναφορών, αξιολογήσεων, αναπτυξιακών σχεδίων και εκθέσεων, υπό συνεχή πίεση και κυνήγι προθεσμιών.

Συνολικά λοιπόν, το νομοσχέδιο ωθεί τους πανεπιστημιακούς δασκάλους σε επιχειρηματικές δραστηριότητες (εκπαιδευτικές ή/και ερευνητικές), που αντίκεινται στην απρόσκοπτη άσκηση του λειτουργήματός τους, ως μόνο μέσο για να έχουν αξιοπρεπέστερες απολαβές. Η ίδια η υπουργός άλλωστε, σε επιστολή της προς τα μέλη ΔΕΠ με στόχο να εξάρει τα θετικά του κυβερνητικού νομοσχεδίου, θεωρεί τα μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας ως επιχειρηματίες στους οποίους προσφέρονται σημαντικές ευκαιρίες για πρόσθετες μισθολογικές παροχές. Ενδεικτικό είναι άλλωστε το γεγονός ότι η ορολογία που διατρέχει το νομοσχέδιο περιλαμβάνει όρους που επαναλαμβάνονται εξοντωτικά σε όλο το κείμενο, όπως νεοφυείς επιχειρήσεις (start-ups) εταιρίες-τεχνοβλαστοί (spin-offs), επιχειρηματικοί άγγελοι (business angels), θερμοκοιτίδες επιχειρήσεων (business incubators), διαχείριση κινδύνου (risk management), επιχειρηματικά σχέδια (business plans) κτλ.

Στο σύνολό του λοιπόν το νομοσχέδιο αναγορεύει τους μηχανισμούς της αγοράς ως φάρμακο «δια πάσαν νόσον…». Πρόκειται για ιδεολογική εμμονή που θα έχει ολέθρια αποτελέσματα. Καθώς εκτός όλων των άλλων δεν λύνει καίρια προβλήματα όπως η υποχρηματοδότηση των πανεπιστημίων, η ισοτιμία των πτυχίων, η φοιτητική στέγη, κ.α., αλλά αντίθετα, με τις ξεκάθαρες βλέψεις για μετατροπή του πανεπιστήμιου σε επιχείρηση, τα επιτείνει.

Και για να επιτευχθούν όλα τα παραπάνω, προκειμένου δηλαδή η επιχειρηματική δραστηριότητα να διεξάγεται απρόσκοπτα εντός του Πανεπιστημίου και να εξασφαλίζεται η εντατικοποίησή της, στο νομοσχέδιο προβλέπεται η ποινικοποίηση οποιαδήποτε εκδήλωσης η οποία μπορεί να θεωρηθεί ότι παρακωλύει τις εκπαιδευτικές, ερευνητικές, διοικητικές, εν τέλει, επιχειρηματικές δραστηριότητες εντός του χώρου του Πανεπιστημίου. Ολοφάνερα, στόχος είναι ο περιορισμός της ελευθερίας των μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας καθώς στα παραπτώματα που μπορεί να υποπέσουν οι εργαζόμενοι περιλαμβάνεται «η χρησιμοποίηση χώρων, εγκαταστάσεων και υποδομών του ιδρύματος με τρόπο αντίθετο προς τον προορισμό τους» και στα παραπτώματα που μπορεί να υποπέσουν οι φοιτητές «η χρήση των στεγασμένων ή ανοικτών χώρων, των εγκαταστάσεων, των υποδομών και του εξοπλισμού του ιδρύματος για την εξυπηρέτηση σκοπών που δεν συνάδουν με την αποστολή του», διατυπώσεις που επιδέχονται ποικίλες ερμηνείες και δύναται να οδηγήσουν σε περιορισμό της ακαδημαϊκής έκφρασης. Ταυτόχρονα, καταργείται στην ουσία η όποια ανεξαρτησία χαρακτήριζε την ιδιότητα του δημόσιου λειτουργού και μετατρέπεται σε πειθαρχικό αδίκημα «η άρνηση συμμετοχής στις διαδικασίες και τα όργανα του ιδρύματος, η παρακώλυση του έργου τους και η διατάραξη της ομαλής λειτουργίας τους».

Επιφανή βέβαια θέση κατέχει το σώμα της Πανεπιστημιακής Αστυνομίας, που, ωστόσο, αποτελεί έναν μόνο από τους μηχανισμούς που (θα) λειτουργούν προς αυτή την κατεύθυνση. Με την ίδρυση της Μονάδας Ασφάλειας και Προστασίας, του Κέντρου Ελέγχου και Λήψης Σημάτων και Εικόνων και της Πανεπιστημιακής Αστυνομίας, στο πλαίσιο της εκπόνησης του Σχεδίου Ασφάλειας και Προστασίας, η ακαδημαϊκή κοινότητα θα είναι υπό συνεχή επιτήρηση και καταγραφή στους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους του Πανεπιστημίου ενώ τα δεδομένα θα διαχειρίζεται όχι η όποια διοίκηση του πανεπιστημίου αλλά η Ελληνική Αστυνομία έξω από αυτό.

Το νέο νομοσχέδιο για τα ΑΕΙ, με το μοντέλο «ολιγαρχικής-αυταρχικής» διακυβέρνησης του Πανεπιστημίου, που στηρίζεται σε ένα πλέγμα μηχανισμών ελέγχου, εκβιαστικής συναίνεσης, πειθαρχίας, ποινών και καταστολής, παρά την προσπάθεια της κυβέρνησης να το συγκαλύψει με το ευφυολόγημα της «αποτελεσματικότητας», το μόνο που θα επιφέρει είναι μια (νέα) μεγάλη αναστάτωση. Πλην όμως, τα Πανεπιστήμια, ως ιδρύματα παραγωγής και μετάδοσης της επιστημονικής γνώσης, χρειάζονται την ύπαρξη 3 απαράβατων προϋποθέσεων για να μπορέσουν να επιτελέσουν την αποστολή τους: Ακαδημαϊκή αυτοδιοίκηση, Εσωτερική Δημοκρατία, και Χρηματοδότηση. Και γι’ αυτό και αυτή η προσπάθεια μετάλλαξης των δημόσιων ΑΕΙ θα αποτύχει για μια ακόμη φορά.

*Αναδημοσίευση από την έντυπη έκδοση της Εκπαιδευτικής Λέσχης, τεύχος 5, Ιούνιος 2022

The post Νέος Νόμος ΑΕΙ: Ολιγαρχία και αγορά* first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο Νέος Νόμος ΑΕΙ: Ολιγαρχία και αγορά* εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το τελευταίο διάστημα έρχονται μια σειρά από νομοσχέδια για την τριτοβάθμια εκπαίδευση που φέρνουν ριζικές αλλαγές τόσο στους όρους φοίτησης όσο και στον τρόπο που υπάρχουν τα πτυχία. Είτε μιλάμε για τον νόμο Κεραμέως – Χρυσοχοΐδη, που έχει ήδη ψηφιστεί, είτε για τον νέο νόμο πλαίσιο είναι ξεκάθαρο ότι οι αλλαγές αυτές επηρεάζουν ριζικά τον μέσο φοιτητή. Με ποιο τρόπο όμως; Το αφήγημα της κυβέρνησης είναι ότι πρόκειται για μια αναβάθμιση του πανεπιστημίου. Συμβαίνει όμως αυτό;

Σε καμία περίπτωση ο νέος νόμος πλαίσιο δεν έρχεται να απαντήσει στα ήδη υπάρχοντα προβλήματα του Πανεπιστημίου. Τα παραπάνω νομοθετήματα, σε συνέχεια αναδιαρθρώσεων όλων των προηγούμενων κυβερνήσεων, έχουν ξεκάθαρη κατεύθυνση την εντατικοποίηση των όρων σπουδών, την διάλυση της ενιαίας κατοχύρωσης που προσφέρουν μέχρι σήμερα τα πτυχία, σε άλλους κλάδους πιο πολύ και σε άλλους λιγότερο, και την πλήρη διάλυση των φοιτητικών συλλόγων.

Αρχικά, έχουμε τον ήδη ψηφισμένο νόμο Κεραμέως  – Χρυσοχοΐδη όπου με την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ) ήδη απ’ το σχολείο βάζει τους εν δυνάμει φοιτητές σε μια ατομική λογική προκειμένου να περάσουν στο πανεπιστήμιο. Αυτή η λογική κορυφώνεται στη συνέχεια καθώς ο φοιτητής σπουδάζει με όρια φοίτησης, δηλαδή υπό τον βούρδουλα της διαγραφής. Παράλληλα οποιαδήποτε διεκδίκηση μέσα στο πανεπιστήμιο, ακόμα και για τα πιο βασικά πράγματα, καθίσταται εν δυνάμει παράπτωμα, το οποίο σαν κύρωση θα έχει την παύση σπουδών για κάποιο χρονικό διάστημα ακόμα και την διαγραφή του φοιτητή. Όλα αυτά ενώ δρομολογείται η συνεχής παρουσία της αστυνομίας μέσα στα πανεπιστήμια, άρα εκτός απ’ τις κυρώσεις που αναφέρθηκαν παραπάνω υπάρχει και η πιθανότητα της εν δυνάμει καταστολής. Αν αναλογιστούμε τα γεγονότα των τελευταίων μηνών στο ΑΠΘ ή ακόμα και παλαιότερα στην ΑΣΟΕΕ η καταστολή φαντάζει πλέον περισσότερο ως κανονικότητα, θα μπορούσαμε να πούμε παρά ως πιθανότητα. Τέλος, τα ίδια τα ΑΕΙ πιέζονται να εφαρμόσουν τις παραπάνω αλλαγές, αφού η χρηματοδότηση τους είναι συνδεδεμένη με την «αξιολόγηση».

Στην παραπάνω κατάσταση έρχεται να κουμπώσει και ο νέος νόμος πλαίσιο. Το ν/σ αυτό πολύ κομβικά μπορούμε να το συνοψίσουμε στους τρεις παρακάτω άξονες. Αρχικά, έχουμε τις αλλαγές στα προγράμματα σπουδών. Μιλάμε για την πλήρη διάλυση της συλλογικής κατοχύρωσης σε επίπεδο επαγγελματικών δικαιωμάτων και της ενιαιότητας των πτυχίων. Ουσιαστικά ο φοιτητής πλέον θα δημιουργεί ατομικά το πτυχίο του, με τα μαθήματα – κατευθύνσεων που επιλέγει, και τα επαγγελματικά δικαιώματα που κατοχυρώνει, π.χ. η επαγγελματική επάρκεια ενός πτυχιούχου, θα καθορίζεται από τις παραπάνω επιλογές. Άρα δημιουργούνται απόφοιτοι διαφορετικών ταχυτήτων και πτυχία πολλών κατηγοριών από εκεί που ήταν ενιαία (τα πτυχία) και κατοχύρωναν κάποια απτά δικαιώματα στον εργασιακό χώρο, έτσι αποτελούσαν (τα ενιαία πτυχία) και την βάση για ενιαία ένταξη στην αγορά εργασίας, ενώ τώρα με το νέο νόμο πλαίσιο μετατρέπονται σε στείρα πιστοποιητικά γνώσης που πρακτικά δεν κατοχυρώνουν τίποτα στον απόφοιτο.

Γιατί όμως αυτό είναι μη συμφέρον για κάποιον/κάποια φοιτητή/φοιτήτρια; Το ΥΠΑΙΘ ισχυρίζεται ότι αυτή η τομή θα αναβαθμίσει τα πτυχία τόσο σε επίπεδο διεπιστημονικότητας όσο και στην επιλογή τον πτυχίων απ’ τους αποφοίτους. Όσα σαθρά επιχειρήματα και να βρει το ΥΠΑΙΘ η αλήθεια είναι μία. Από εκεί που με βάση ένα πτυχίο η διαπραγμάτευση των όρων εργασίας μπορούσε εν δυνάμει να γίνει συλλογικά, καθώς οι εργαζόμενοι είχαν ίδιους και ισότιμους τίτλους σπουδών, άρα η ένταξη στην αγορά εργασίας είχε την ίδια βάση, τώρα η διαπραγμάτευση αυτή μετατρέπεται σε μια πλήρως ατομική υπόθεση, ενισχύοντας μια τάση που υπάρχει σχεδόν καθολικά στην αγορά εργασίας, καθώς ο καθένας έχει διαφορετικά «προσόντα». Παράλληλα ενισχύεται και η λογική της δια βίου μάθησης και επανακατάρτισης, όχι λόγω πρακτικών διαφορών στην αγορά εργασίας ή λόγω εξέλιξης του κλάδου, αλλά κυρίως στη βάση της λογικής ότι για την μη εύρεση θέσεων εργασίας φταίει ο ίδιος ο εργαζόμενος που δεν είναι αρκετά καταρτισμένος, ωθώντας τους αποφοίτους σε ένα ατελείωτο «κυνήγι» πιστοποιήσεων – τίτλων  σπουδών. Μια λογική αντίστοιχη του «προσοντολογίου», πολύ περισσότερο και καλύτερα γνωστή στους  φοιτητές των Παιδαγωγικών και Καθηγητικών Σχολών μελλοντικούς εκπαιδευτικούς.

Έπειτα, για να διασφαλιστεί ότι οι παραπάνω αλλαγές θα εφαρμοστούν στην ολότητά τους, έρχεται ο νέος τρόπος συγκρότησης των Φοιτητικών Συλλόγων μέσα από ενιαία ψηφοδέλτια και ηλεκτρονικές ψηφοφορίες. Οι φοιτητικοί σύλλογοι διαχρονικά αποτελούσαν την δομή αυτή μέσα από την οποία οι φοιτητές συλλογικά διασφάλιζαν τα συμφέροντα τους, διαμορφώνοντας έτσι τόσο την καθημερινότητα τους μέσα στην σχολή αλλά και την προοπτική τους στην αγορά εργασίας. Με την μετατροπή τους σε δομές αντίστοιχες των δεκαπενταμελών συμβουλίων των μαθητικών κοινοτήτων που υπάρχουν στα σχολεία, τα παραπάνω χαρακτηριστικά που προαναφέρθηκαν παύουν να υπάρχουν και η δομή αυτή μετατρέπεται σε ατομική υπόθεση διαμεσολάβησης που εν τέλει δεν θα διεκδικεί και τίποτα ουσιαστικό.

Τέλος έχουμε τα συμβούλια διοίκησης και τις αλλαγές στον τρόπο που λαμβάνουν αποφάσεις τα ιδρύματα στο εσωτερικό τους. Ουσιαστικά πλέον όλες τις καίριες αποφάσεις για την λειτουργία ενός ιδρύματος θα τις παίρνει ένα συμβούλιο το οποίο θα απαρτίζεται, εκτός από μέλη τις πανεπιστημιακής κοινότητας, και από εξωπανεπιστημιακούς παράγοντες (π.χ. σύμβουλοι του Υπουργείου Παιδείας). Αυτό καταργεί στην πράξη κάθε δημοκρατική λειτουργία των οργάνων του πανεπιστημίου και πετάει εντελώς έξω τους φοιτητές, δηλ. το μεγαλύτερο κομμάτι της ακαδημαϊκής κοινότητας, από τις διαδικασίες αυτές. Αυτό το μέτρο έχει διττό ρόλο. Από την μια υπονομεύονται ακόμα περισσότερο οι φοιτητικοί σύλλογοι, από εκεί που ήταν το όργανο μέσα απ’ το οποίο οι  ίδιοι φοιτητές είχαν λόγο μέσα στα όργανα διοίκησης του πανεπιστημίου, τώρα δεν θα έχει κανένα λόγο μέσα σε αυτά, ενώ από την άλλη το άσυλο καταργείται στην ολότητα του. Αυτό γιατί εξωπανεπιστιμιακοί παράγοντες καταλήγουν να έχουν λόγο και παρέμβαση στις αποφάσεις του πανεπιστημίου, πολύ περισσότερο από ότι οι ίδιοι οι φοιτητές.

Γίνεται λοιπόν αντιληπτό ότι το μέλλον, για όποιο φοιτητή δεν επιλέξει τον ατομικό δρόμο, σε περίπτωση που εφαρμοστούν όλα τα παραπάνω, προβλέπεται δυσοίωνο. Από την μια δηλαδή θα έχουμε μία καθημερινότητα με υπερεντατικοποιημένους ρυθμούς σπουδών (αλυσίδες μαθημάτων, χαμηλά όρια δήλωσης, κ.λπ.) χωρίς να κατοχυρώνεται τίποτα στο πτυχίο, αφού παύει να υπάρχει ο όρος του κλάδου και του ενιαίου πτυχίου κι από την άλλη θα έχουμε την ποινικοποίηση των φοιτητικών αγώνων και διεκδικήσεων οι οποίοι θα χαρακτηρίζονται ως έκνομοι με βάση τον νόμο Κ-Χ. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τη μετατροπή των φοιτητικών συλλόγων σε απλές δομές ατομικής εκπροσώπησης, οι οποίες δεν θα έχουν λόγο στις αποφάσεις του πανεπιστημίου λόγω της θέσπισης νέων συμβουλίων ιδρυμάτων (διάλυση αυτοδιοίκητου), οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην περαιτέρω εξατομίκευση και προσαρμογή μας σε μια εξαιρετικά καταστροφική προοπτική για τους νέους ως μελλοντικούς – αυριανούς εργαζόμενους.

Συνεπώς οι αλλαγές αυτές έρχονται να δημιουργήσουν αποφοίτους έτοιμους να αποδεχθούν μια κατάσταση που υπάρχει στην αγορά εργασίας, ως κάτι που δεν αλλάζει. Μια κατάσταση, όπου η εργασιακή ανασφάλεια και η κατάργηση εργασιακών δικαιωμάτων εντάθηκε ακόμα περισσότερο με την ψήφιση και εφαρμογή του νόμου Χατζηδάκη, ο οποίος ελαστικοποιεί πλήρως τις εργασιακές σχέσεις, με απλήρωτες υπερωρίες, χαμηλούς μισθούς, αλλά και με τα υψηλά ποσοστά ανεργίας στη νεολαία της τάξης του 40%.

Φυσικά ως αυτονόητη προϋπόθεση για να περάσουν και εδραιωθούν οι παραπάνω επιλογές – πολιτικές της κυβέρνησης της Ν. Δ. είναι το τσάκισμα της οργανωμένης αμφισβήτησης στο εσωτερικό των σχολών και των χώρων εργασίας. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η προσπάθεια ποινικοποίησης του συνδικαλισμού και μετατροπής των συνδικάτων και συλλόγων σε ακίνδυνες ατομικές δομές. Αυτό φαίνεται τόσο στον νόμο Χατζηδάκη, όπου πατώντας πάνω σε νόμους προηγούμενης κυβέρνησης δημιουργεί  ένα ασφυκτικό πλαίσιο για την κήρυξη απεργίας και φακελώνει τα μέλη των σωματείων αλλά και από την κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου το 2019, τον νόμο Κ-Χ και τον νέο νόμο πλαίσιο (ΟΠΠΙ, ενιαία ψηφοδέλτια, ηλεκτρονικές ψηφοφορίες).

Σε αυτή την βάση λοιπόν γίνεται ξεκάθαρο πως τόσο η κατάργηση του ασύλου όσο και η πανεπιστημιακή αστυνομία έρχονται ουσιαστικά να διασφαλίσουν την απρόσκοπτη εφαρμογή όλων των παραπάνω αναδιαρθρώσεων σε επίπεδο καθημερινότητας και προοπτικής και σε καμία περίπτωση δεν διασφαλίζουν την ασφάλεια την πανεπιστημιακής κοινότητας. Το άσυλο αποτέλεσε και αποτελεί ένα βασικό κεκτημένο των φοιτητών και των εργαζόμενων μέσα στο οποίο μπορούσαν και μπορούν να παλεύουν διασφαλίζοντας τα καθημερινά υλικά τους συμφέροντα και προοπτικές προστατευμένοι από την κρατική καταστολή και παρέμβαση.

Το επόμενο κρίσιμο διάστημα καλούμαστε, ως φοιτητές, να  απαντήσουμε στην παραπάνω κατάσταση και στην μαύρη προοπτική που μας περιγράφεται. Σε όλη αυτή την κατάσταση η απάντηση πρέπει να δοθεί μέσα από τους συλλογικούς μας φορείς, στη βάση της διεκδίκησης των υλικών μας συμφερόντων και τη διαμόρφωση της προοπτικής μας, κόντρα στην ατομική ύπαρξη και την απάθεια.

 Διεκδικούμε ανθρώπινους ρυθμούς σπουδών ενάντια στην περαιτέρω εντατικοποίηση μας και πειθάρχηση στα πρότυπα του μελλοντικού ελαστικά εργαζόμενου που μας ετοιμάζουν.

Διεκδικούμε πτυχία με ενιαία επαγγελματική κατοχύρωση στο αντικείμενό μας για να μπορούμε μετέπειτα να διεκδικούμε καλύτερες εργασιακές συνθήκες κι όχι πιστοποιητικά γνώσης που δεν θα διασφαλίζουν κανένα επαγγελματικό δικαίωμα και θα πρέπει να κάνουμε διαρκείς μετεκπαιδεύσεις, με ατομική μας ευθύνη.

Όλα αυτά για να επιτευχθούν χρειάζονται την άμεση απάντησή μας μέσω των συλλογικών δομών που προσπαθούν (κυβέρνηση και ΥΠΑΙΘ) μανιωδώς να διαλύσουν, τους φοιτητικούς μας συλλόγους. Τη δυνατότητα που έχουν οι φοιτητές να συνευρίσκονται μαζικά και να παλεύουν μέσα από αυτές τις συλλογικές δομές είναι που τρέμει η κυβέρνηση και γι’ αυτό φέρνει αυτές τις αναδιαρθρώσεις.

Είναι αναγκαία, περισσότερο από οποιαδήποτε στιγμή του παρελθόντος, η περαιτέρω μαζικοποίηση των διαδικασιών των φοιτητικών συλλόγων προκειμένου να απαντήσουμε σε όλα αυτά και να ανατρέψουμε την εφαρμογή αυτών των πολιτικών, διασφαλίζοντας μια καλύτερη καθημερινότητα και προοπτική. Πρέπει λοιπόν να γίνει αντιληπτό προς πάσα κατεύθυνση, ότι αυτός ο νόμος δεν θα περάσει. Θα μπλοκάρουμε κάθε αιχμή οποιουδήποτε νόμου μας τσακίζει την καθημερινότητα και το μέλλον μας. Όσο και να προσπαθούν δεν πρόκειται να τους περάσει.

*Φοιτητής του τμήματος Οικονομικής Επιστήμης του Ο. Π. Α. (πρώην Α.Σ.Ο. Ε.Ε.) και μέλος του Φοιτητικού Συλλόγου του Ο. Π. Α. «Σωτήρης Πέτρουλας»

The post Για τον νέο νόμο πλαίσιο για τα Α.Ε.Ι. και την αναδιάρθρωση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο Για τον νέο νόμο πλαίσιο για τα Α.Ε.Ι. και την αναδιάρθρωση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

Οι IMAGE MAKERS της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΑΙΘ προσπαθούν να μας πείσουν: «Άρη, το υπουργείο είναι φίλος μας…». Μάταιος κόπος. Στη συνείδηση του εκπαιδευτικού κόσμου, οι καταστροφείς προκαλούν μόνο πολιτική απέχθεια. 

«Όσοι σπέρνουν ανέμους, θερίζουν θύελλες».  Σπέρνουν τη νεοφιλελεύθερη αγορά, θερίζουν την αντίσταση της εκπαίδευσης και της κοινωνίας.

Το ΥΠΑΙΘ και η κυβέρνηση καταστρέφουν τη δημόσια εκπαίδευση, εμπορευματοποιώντας την παιδεία, κατηγοριοποιώντας σχολεία/μαθητές/εκπαιδευτικούς, «πετώντας» μαθητές εκτός τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, χρησιμοποιώντας παράνομες εντολές για να εκφοβίσουν τους εκπαιδευτικούς, διαλύοντας τις συλλογικές διαδικασίες και το δικαίωμα στην απεργία, καταργώντας τους αιρετούς εκπροσώπους των εργαζομένων στα υπηρεσιακά συμβούλια και διορίζοντας δοτούς, διαρκώς ψευδόμενοι αποκρύπτοντας δεδομένα και στοιχεία (πανδημία, Sisco κ.α.), καταργώντας τις δημοκρατικές αποφάσεις των Συλλόγων Διδασκόντων, μετατρέποντας τη διοίκηση των σχολείων σε managerιλίκι, αποδομώντας την παιδαγωγική ελευθερία, προωθώντας τον διαρκή εξεταστικό ανταγωνισμό και την κουλτούρα των «αρίστων», στήνοντας όλο και περισσότερα «πρότυπα»…

Η πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΙΘ, βλέποντας να διογκώνεται η δυσφορία του εκπαιδευτικού σώματος και οι αντιστάσεις του εκπαιδευτικού κινήματος, προσπαθεί να ανατάξει την εικόνα της, κάνοντάς την «φιλική και οικεία». Περιδιαβαίνει, η πολιτική ηγεσία, τα σχολεία χαμογελαστή, παίζοντας αθλήματα, «συμμετέχοντας» στο μάθημα, ασκούμενη σε ασκήσεις μπασκετικής ετοιμότητας, πάντα με τις κάμερες ειδοποιημένες και σε ετοιμότητα. Τα μόνα που δεν ενημερώνονται (παρά την τελευταία στιγμή) είναι τα σχολεία… Η πολιτική ηγεσία εμφανίζεται ξαφνικά, «σαν τον κλέφτη». Το κόλπο είναι γνωστό πια. Ειδοποιούνται στις 8 το πρωί 3 σχολεία της περιοχής ότι πιθανόν θα τα επισκεφθεί η πολιτική ηγεσία. Ποιο απ’ όλα; Κανένας δεν γνωρίζει. Επ’ ουδενί δεν πρέπει να το μάθουν τα εκπαιδευτικά σωματεία και οι γονείς… Και ξαφνικά βγαίνεις στο προαύλιο και βλέπεις την πολιτική ηγεσία να παίζει ποδόσφαιρο με τη μπάλα του βόλεϊ… Όμορφος κόσμος ηθικός, αγγελικά πλασμένος… Εύγε… την επόμενη φορά και σε κολυμβητήριο…

Όσες εικόνες με ποδόσφαιρο, μπάσκετ, βόλεϊ, κι αν χρησιμοποιήσουν το υπουργείο και η κυβέρνηση, όσες χαμογελαστές δηλώσεις κι αν κάνουν, ΔΕΝ πρόκειται να διασώσουν την εικόνα τους, γιατί γνωρίζουμε πολύ καλά και από πρώτο χέρι τις καταστροφικές συνέπειες της πολιτικής τους.

Οι πραγματικές εικόνες χτίζονται στον κοινωνικό στίβο, στον κοινωνικό προβληματισμό και στους κοινωνικούς αγώνες. 

Αφού η νεοφιλελεύθερη πολιτική ηγεσία αντιλαμβάνεται το Δημόσιο Σχολείο ως πεδίο αγοράς, εμπορευματοποίησης και κερδοσκοπίας, τόσο θα δυναμώνει η παιδαγωγική φλόγα και το συλλογικό όραμα για την υπεράσπισή του.

The post Οι «φίλοι του λαού» και πώς πολεμούν το Δημόσιο Σχολείο. first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο <strong>Οι «φίλοι του λαού» και πώς πολεμούν το Δημόσιο Σχολείο.</strong> εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

Σε ρεπορτάζ γνωστού εκπαιδευτικού site γίνεται αναφορά στον αριθμό κρουσμάτων σε παιδιά ηλικίας 0-17 ετών, την εβδομάδα 24 έως 30 Ιανουαρίου 2022. Ο αριθμός κρουσμάτων που δίνει το site (όπως φαίνεται και από τη σχετική φωτογραφία) ανέρχεται στα 35.870 κρούσματα. 

Προς επιβεβαίωση του αριθμού αυτού παραθέτει τους σχετικούς πίνακες επιδημιολογικής επιτήρησης του ΕΟΔΥ, με ημερομηνία 24 και 30 Ιανουαρίου και υπολογίζει τη διαφορά.

Οι πίνακες είναι πραγματικοί. Η διαφορά είναι σωστή… Πού βρίσκεται το πρόβλημα; Για να υπολογίσεις τον εβδομαδιαίο αριθμό των κρουσμάτων σε παιδιά ηλικίας 0-17 ετών, πρέπει να υπολογίσεις 7 ημέρες. Με τους δύο πίνακες που παρουσιάζονται από το γνωστό site, δεν υπολογίζονται τα κρούσματα της Δευτέρας 24 ιανουαρίου, διότι είναι ενσωματωμένα στο συνολικό νούμερο. Αν υπολογίσουμε τα κρούσματα όλης της εβδομάδας, τότε ανέρχονται σε 42.566. Η διαφορά των δύο αριθμών είναι 6.696 κρούσματα, δηλαδή όσα τα κρούσματα τη Δευτέρας 24/1/2022.

Τα κρούσματα ανά ημέρα έχουν ως εξής:

24-Ιαν-22             6.696

25-Ιαν-22             6.442

26-Ιαν-22             6.302

27-Ιαν-22             6.278

28-Ιαν-22             7.183

29-Ιαν-22             6.081

30-Ιαν-22             3.584

ΣΥΝΟΛΟ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ: 42.566

Δεν είναι η πρώτη φορά που τα στοιχεία που δίνονται στη δημοσιότητα (μέσω του ΥΠΑΙΘ) διαφοροποιούνται από τις πραγματικές αθροίσεις των στοιχείων του ΕΟΔΥ.

Το ΥΠΑΙΘ προχωράει σε αλχημείες των δεδομένων για να εξάγει συμπεράσματα κατά το δοκούν. Άλλες φορές δίνει στοιχεία για τις ηλικίες 0-17 ετών και άλλες φορές για τις ηλικίες 4-18 ετών. Άλλες φορές δίνει αθροίσματα 6 ημερών και άλλες 7 ημερών, όπως για παράδειγμα έκανε στις 3 εβδομάδες (τις δύο των Χριστουγέννων και την επόμενη πρώτη εβδομάδα που άνοιξαν τα σχολεία. Τα κρούσματα παρουσιάζονται υπερτιμημένα τις 2 εβδομάδες των Χριστουγέννων και υποτιμημένα την πρώτη εβδομάδα λειτουργίας των σχολείων. Δόθηκε, μάλιστα στη δημοσιότητα και σχετική ανακοίνωση από το ΥΠΑΙΘ, όπου παρουσιάζεται η «μεγάλη μείωση» των κρουσμάτων. Ο στόχος ήταν προφανής: να φανεί ότι τα υποτιθέμενα πρωτόκολλα δούλεψαν, ότι η πολιτική του υπουργείου είναι η ενδεδειγμένη και γι αυτό υπάρχει η μείωση των κρουσμάτων, παρά το γεγονός (όπως γράφεται στη σχετική ανακοίνωση) των πολλών διαγνωστικών tests). Αλχημείες και παραπληροφόρηση. Αυτή είναι η πολιτική του ΥΠΑΙΘ. Παραθέτουμε τον σχετικό διάγραμμα όπου εμφανίζεται η διαφορά των πραγματικών στοιχείων, σε σχέση με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε το ΥΠΑΙΘ.

Ταυτόχρονα το ΥΠΑΙΘ δεν δημοσιοποιεί στοιχεία (τα οποία καθημερινά μαζεύει από τις Διευθύνσεις εκπαίδευσης) από τις αρχές του Οκτωβρίου (Αριθμός κρουσμάτων ανά σχολική βαθμίδα, ανά περιοχή και Διεύθυνση Εκπαίδευσης, αριθμός ανά μαθητές και εκπαιδευτικό προσωπικό, αριθμός σχολείων και τμημάτων όπου παρουσιάζονται κρούσματα). Αντί αυτών το ΥΠΑΙΘ έστησε τα πρωτόκολλα λειτουργίας, ώστε για να κλείσει τμήμα χρειάζεται το 50%+1 των μαθητών. Με αυτό τον τρόπο υποστηρίζει δημοσίως ότι ελάχιστα τμήματα κλείνουν και ότι όλα είναι άψογα στο βασίλειο της Δανιμαρκίας, ενώ στην πραγματικότητα τα τμήματα και ολόκληρα σχολεία υπολειτουργούν, η υγειονομική επικινδυνότητα έχει αυξηθεί και η διασπορά του ιού μεγεθύνεται. Και τίθεται το εξής ερώτημα: Τα στοιχεία που το ΥΠΑΙΘ ΔΕΝ δίνει στη δημοσιότητα, ασελγώντας επί της διαφάνειας και της δημοκρατίας, δίδονται στον ΕΟΔΥ και τους λοιμωξιολόγους ή ολόκληρη η εκπαιδευτική κοινότητα και η κοινωνία εκτίθεται έρμαιο μιας στυγνής επικοινωνιακής πολιτικής, μιας διαρκούς παραπληροφόρησης και μιας συνεχούς κατασκευής στοιχείων, με κατά το δοκούν χρήση της στατιστικής;

Αν συμβαίνει κάτι τέτοιο, με την ευθύνη όσων το πράττουν, δεν τους χαρακτηρίζει απλώς ως παραπληροφορητές αλλά και ως ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΥΣ.

Κάτι ακόμα…

Ρόλος της δημοσιογραφίας είναι να ελέγχει την εξουσία και να παρουσιάζει τα πραγματικά δεδομένα. Η αναπαραγωγή χαλκευμένων στοιχείων, χωρίς έλεγχο, χωρίς κριτική, χωρίς σύγκριση, δεν συνάδει με τη δημοκρατική λειτουργία της δημοσιογραφίας.

Όταν συμβαίνει κάτι τέτοιο η «δημοσιογραφική πένα» γίνεται χαλκός ηχών ή όπως θα έλεγε η λαϊκή ρήση «ντενεκές ξεγάνωτος» και ακόμη χειρότερα, φερέφωνο.

The post Επικίνδυνες αλχημείες του ΥΠΑΙΘ: Απόκρυψη και αλλοίωση των δεδομένων first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο Επικίνδυνες αλχημείες του ΥΠΑΙΘ: Απόκρυψη και αλλοίωση των δεδομένων εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

Μετά από 17 γυναικοκτονίες μέσα στο 2021, ξυλοδαρμούς και βιασμούς γυναικών, το Υπουργείο Παιδείας αποφάσισε να εγκρίνει μέσω του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής τη θεωρία της «προστασίας του αγέννητου παιδιού» που προωθείται μέσα από μία αμφιλεγόμενη και σαφέστατα συντηρητική οργάνωση στα πλαίσια του μαθήματος της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης που διδάσκεται στα Εργαστήρια Δεξιοτήτων! Έτσι έκρινε το Υπουργείο Παιδείας ότι θα συμβάλλει στη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση των εφήβων του Γυμνασίου με το να στοχοποιεί για ακόμη μία φορά τα κορίτσια και τις γυναίκες για την επιλογή τους – μεταξύ άλλων – να προβούν σε άμβλωση. Οφείλουμε να ενημερώσουμε το Υπουργείο Παιδείας ότι η άμβλωση έγινε νόμιμη στην Ελλάδα το 1986 και αυτό αποτελεί μία κατάκτηση των γυναικείων οργανώσεων και του φεμινιστικού κινήματος και ένα δίχτυ προστασίας για όλα τα κορίτσια και τις γυναίκες που θέλουν να τερματίσουν μία ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη. Η νομιμοποίηση των αμβλώσεων εδώ και 35 χρόνια δεν οδήγησε στην αύξησή τους αλλά προστάτεψε όλα τα κορίτσια και τις γυναίκες από το να προβούν σε παράνομες αμβλώσεις εκτός νοσηλευτικών ιδρυμάτων που θα μπορούσαν να στοιχίσουν και τις ίδιες τις ζωές τους. Τόσα χρόνια έχουν περάσει και δεν σκοπεύουμε να επιτρέψουμε να αμφισβητείται το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης του σώματος των κοριτσιών και των γυναικών! Είναι τουλάχιστον εξοργιστικό όταν μερικούς μήνες πριν το φεμινιστικό κίνημα κατάφερε και ακύρωσε την σκοταδιστικού και σεξιστικού περιεχομένου εκδήλωση που δαιμονοποιούσε την άμβλωση για το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας, η οποία μάλιστα θα γινόταν υπό την αιγίδα της Προέδρου της Δημοκρατίας, να εγκρίνεται ένα τέτοιο υλικό για διδασκαλία σε νεαρές και νεαρούς εφήβους.

Τη σχολική χρονιά 2021-2022 εντάχθηκε στα Προγράμματα Σπουδών των σχολείων το μάθημα της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης στα πλαίσια της διδασκαλίας των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων. Από τα εκπαιδευτικά σωματεία έχει γίνει έντονη κριτική για τις πραγματικές στοχεύσεις του Υπουργείου αναφορικά με τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων. Καμία σχέση δεν έχει η πραγματική στοχοθεσία αυτού του «μαθήματος» με τη βιωματική μάθηση, την ανάπτυξη κριτικής σκέψης και άλλων εννοιών της νέας αγωγής που επικαλείται και χρησιμοποιεί το Υπουργείο ως περιτύλιγμα για να αποκρύψει τις πραγματικές σκοπιμότητες. Δεν είναι τυχαίο ότι ονομάζονται εργαστήρια δεξιοτήτων και όχι εργαστήρια γνώσεων που λειτουργούν αποσπασματικά και δεν διαπλέκονται με τα υπόλοιπα μαθήματα του προγράμματος σπουδών.

Στεκόμουν πάνω σ’ ένα λόφο κι είδα το Παλιό να πλησιάζει, μα ερχόταν σα Νέο.
(…)Έτσι το Παλιό έκανε την εμφάνισή του σε Νέο μασκαρεμένο,
Και έφερε αλυσοδεμένο μαζί του το Νέο να το παρουσιάσει σαν Παλιό.

Μπέρτολτ Μπρεχτ, 1938

Η βιωματική μάθηση υπάρχει στα σχολεία πάνω από 20 χρόνια με εκπαιδευτικούς να έχουν δημιουργήσει πρωτότυπα υλικά μαζί με τις μαθήτριες και τους μαθητές τους. Εδώ και χρόνια πολλές και πολλοί εκπαιδευτικοί κάνουν μαθήματα σεξουαλικής αγωγής σε μαθήτριες και μαθητές όλων των ηλικιών, από το νηπιαγωγείο μέχρι και το Λύκειο μιλώντας για σεβασμό και αποδοχή. Η «καινοτομία» που ανακάλυψε το Υπουργείο Παιδείας έρχεται φέρνοντας μαζί της μία διάχυτη συντηρητικότητα και αντιεπιστημονικότητα. Τα βίντεο που εγκρίθηκαν για να προβληθούν σε μαθήτριες και μαθητές Γυμνασίου έχουν τίτλο: Προγεννητική Αγωγή, για την προετοιμασία για την γονεϊκότητα στην εφηβεία, νεότητα και ζευγάρι … Εύλογα δημιουργείται η απορία, πριν φτάσουμε στην γονεϊκότητα μήπως θα έπρεπε πρώτα να μιλήσουμε και να συζητήσουμε με τα παιδιά για την ασφάλεια στις σεξουαλικές σχέσεις; Μήπως οι υγιείς ερωτικές και σεξουαλικές σχέσεις και πώς αυτές μπορούν να χτιστούν είναι πιο σημαντικές και πιο καίριες για τις μαθήτριες και τους μαθητές του Γυμνασίου; Μάλλον τα ερωτήματα είναι ρητορικά για όσες και όσους δεν θεωρούν ότι οι σεξουαλικές επαφές από τα εφηβικά χρόνια γίνονται με αποκλειστικό στόχο την τεκνοποίηση.

Παρακολουθώντας τα αναχρονιστικά βιντεάκια που εγκρίθηκαν από το ΙΕΠ το μόνο που μπορεί να εξαχθεί ως συμπέρασμα είναι η έκδηλη ενοχοποίηση της γυναίκας. Η διάρκεια της εγκυμοσύνης πρέπει να είναι αποκλειστικά μια χαρούμενη, χωρίς άγχος και προβλήματα περίοδος, γιατί αλλιώς η γυναίκα βλάπτει το έμβρυο και μετέπειτα ενήλικα σχεδόν για όλη του τη ζωή. «Η γυναικεία αναπαραγωγική ικανότητα απόλλυται από τον δυτικό τρόπο ζωής που συμπεριλαμβάνει τις πρώιμες σεξουαλικές σχέσεις, την εναλλαγή συντρόφων, την πρόωρη σεξουαλική ζωή και τις αμβλώσεις» μεταξύ άλλων!! Φυσικά μέσα σε ένα τέτοιο αντιεπιστημονικό υλικό δεν θα μπορούσε να λείπει και η ταυτότητα φύλου, η οποία και αυτή επηρεάζεται από το αν το παιδί που επιθυμούσε η γυναίκα ταυτίζεται ή όχι με το βιολογικό φύλο του εμβρύου…

Δεν έχει μεγάλη σημασία να παραθέσουμε περισσότερες λεπτομέρειες από τα αντιεπιστημονικά και αναχρονιστικά μηνύματα που υπάρχουν σε αυτό το υλικό. Ούτως ή άλλως μπορεί εύκολα κάποια ή κάποιος να τα βρει στο διαδίκτυο. Είναι όμως καίριας σημασίας να συζητήσουμε για τη στοχοθεσία ενός μαθήματος σεξουαλικής αγωγής για παιδιά και εφήβους. Είναι σημαντικό να εκπαιδεύσουμε νέες γενιές όπου θα διδάσκονται ότι τα παιδιά δεν τα φέρνει ο πελαργός, τα γεννητικά όργανα έχουν επιστημονικές ονομασίες, οι σεξουαλικές επαφές δεν έχουν αποκλειστικό στόχο την τεκνοποίηση αλλά και την απόλαυση, η άμβλωση δεν είναι δολοφονία αλλά ασφαλής επιλογή του κοριτσιού ή της γυναίκας και πολλά άλλα. Μια σεξουαλική διαπαιδαγώγηση σε παιδιά και εφήβους θα πρέπει να μιλά για την εμπιστοσύνη, την αμοιβαία συναίνεση και τον σεβασμό. Κάπως έτσι χτίζονται υγιείς σεξουαλικές και ερωτικές σχέσεις και όχι με την ενοχοποίηση της σεξουαλικής επαφής που δεν γίνεται με αποκλειστικό σκοπό την τεκνοποίηση.

Βρισκόμαστε στο 2022 και τα αιτήματα από ένα μάθημα σεξουαλικής αγωγής δεν είναι και ούτε θα έπρεπε να είναι πώς θα προετοιμαστούν οι έφηβες και οι έφηβοι για να γίνουν γονείς. Στην προεφηβική και εφηβική ηλικία τα παιδιά έχουν πολλές απορίες που σχετίζονται με τις αλλαγές στο σώμα τους, τη σεξουαλική τους ταυτότητα αλλά και με την προσέγγιση των πιθανών ερωτικών τους συντρόφων. Ο ρόλος των εκπαιδευτικών μέσα από τη σεξουαλική αγωγή δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να είναι η δαιμονοποίηση της σεξουαλικής πράξης ή των σεξουαλικών προτιμήσεων των παιδιών. Αντίθετα θα πρέπει να μιλάμε ανοιχτά και καθαρά για όσα θέματα απασχολούν και προβληματίζουν τα παιδιά χτίζοντας από τη μία ένα ασφαλές δίκτυο μοιράσματος και ανοίγματος και από την άλλη εκπαιδεύοντάς τα να φτιάξουν υγιείς ερωτικές και σεξουαλικές σχέσεις. Υπάρχει ακόμη έντονα βιωμένο στην κοινωνία μας ότι το θύμα φταίει που κακοποιήθηκε και όχι ο θύτης, ότι το θύμα βιασμού φταίει γιατί προκαλούσε και όχι ο θύτης, ότι η σεξουαλική ταυτότητα ή η εμφάνιση φταίει που χλευάστηκε ή κακοποιήθηκε και όχι ο θύτης. Αυτές είναι οι απόψεις που τις έχουμε ακούσει πολλές φορές όταν αναδεικνύονται φαινόμενα κακοποίησης, βιασμού, γυναικοκτονίες. Αυτές είναι αντιλήψεις που πρέπει να εξαλειφθούν από την κοινωνία και που ένα μάθημα σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης μπορεί να συμβάλλει σε αυτό.

Ζούμε σε μία εποχή όπου το παλιό συγκρούεται με το καινούριο, σε μία εποχή όπου έχουν αρχίσει πολλά πράγματα να αλλάζουν. Είναι χαρακτηριστικό και ταυτόχρονα πολύ συγκινητικό και ελπιδοφόρο ότι στην τελευταία πορεία που έγινε στην Αθήνα για να μην ξεχαστεί και να μην κουκουλωθεί ο βιασμός της νεαρής Γεωργίας στη Θεσσαλονίκη,  πέρα από τις χιλιάδες κόσμου που κατέκλυσαν τους δρόμους, τον τόνο έδιναν κατά κύριο λόγο νέες κοπέλες και θηλυκότητες. Νέα παιδιά που πέταξαν από πάνω τους τα βαρίδια του παρελθόντος ότι δεν πρέπει να μιλούν, να διεκδικούν, πρέπει να κρύβονται και η έκφραση της σεξουαλικότητας είναι δαιμονοποιημένη. Νέες κοπέλες, γυναίκες και θηλυκότητες που δεν θεωρούν τους εαυτούς τους μηχανές αναπαραγωγής, που βροντοφωνάζουν ότι το όχι σημαίνει όχι και ότι το σώμα μας μας ανήκει.

Όσο γραφόταν το συγκεκριμένο κείμενο και ενώ υπήρχε έντονη κατακραυγή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το ΙΕΠ αναγκάστηκε να ανακαλέσει την έγκριση του συγκεκριμένου υλικού. Ως εκπαιδευτικοί απαιτούμε να μάθουμε ολόκληρο το σκεπτικό της απόφασης της έγκρισης. Δεν μας αρκεί η απόσυρση που επήλθε μετά από την κατακραυγή, αλλά απαιτούμε από το ΙΕΠ να μην προβαίνει εξ αρχής στην έγκριση βαθύτατα σεξιστικού και σκοταδιστικού περιεχομένου υλικών. Να παραιτηθεί το διορισμένο από την Κεραμέως ΔΣ που το ενέκρινε και να αναλάβει η ηγεσία του ΥΠΑΙΘ τις πολιτικές ευθύνες που της αναλογούν.

Ευτυχώς η νέα γενιά έχει προσπεράσει κατά πολύ αυτού του είδους τις σκοταδιστικές και σεξιστικές αντιλήψεις και ταυτόχρονα υπάρχουν πολλές και πολλοί εκπαιδευτικοί που εκπονούν προγράμματα σεξουαλικής αγωγής στις μαθήτριες και τους μαθητές τους με ανοιχτή ματιά διδάσκοντας το σεβασμό, την αποδοχή και την ορατότητα.

* Η φωτογραφία είναι του Μάριου Λώλου

The post Βρισκόμαστε στο 2022 και ακόμη Ι.Ε.Π. και Υπουργείο Παιδείας προωθούν σκοταδιστικές και σεξιστικές αντιλήψεις στα σχολεία first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο Βρισκόμαστε στο 2022 και ακόμη Ι.Ε.Π. και Υπουργείο Παιδείας προωθούν σκοταδιστικές και σεξιστικές αντιλήψεις στα σχολεία εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

Παρέμβαση του Δημήτρη Μαριόλη στον ραδιοφωνικό σταθμό “ΣΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ” 105,5fm

The post Η αξιολόγηση είναι εργαλείο πειθάρχησης των εκπαιδευτικών για να εφαρμόσουν τις αντιεκπαιδευτικές πολιτικές της κυβέρνησης first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο Η αξιολόγηση είναι εργαλείο πειθάρχησης των εκπαιδευτικών για να εφαρμόσουν τις αντιεκπαιδευτικές πολιτικές της κυβέρνησης εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

Παρέμβαση του Γιώργου Γαλάνη στον ραδιοφωνικό σταθμό “ΣΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ” 105,5fm

The post Τα σχολεία ανοίγουν με χειρότερους όρους από αυτούς που έκλεισαν! first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο Τα σχολεία ανοίγουν με χειρότερους όρους από αυτούς που έκλεισαν! εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.