Συμπληρώθηκαν 60 χρόνια από την υπογραφή της ιδρυτικής συνθήκης της ΕΟΚ, στη Ρώμη, τον Μάρτιο του 1957. Το Σάββατο 25 Μαρτίου, σε μια επετειακή τελετή που έγινε στο Καπιτώλιο της ιταλικής πρωτεύουσας, κάτω από δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, οι 27 αρχηγοί των κρατών-μελών της ΕΕ, 60 χρόνια μετά την ιδρυτική συνθήκη, υπέγραψαν τη Διακήρυξη της Ρώμης. Κατά τη διάρκεια της τελετής, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ δήλωσε ότι μια τέτοια εορταστική συνάντηση, είναι «μια πολύ θλιβερή στιγμή» επειδή η Βρετανία απουσιάζει – ένα μόνο μικρό δείγμα της ανησυχίας των ευρωενωσιακών κύκλων για τις έντονες φυγόκεντρες τάσεις που κλυδωνίζουν, 60 χρόνια μετά, την ΕΕ.

Παρών και ο Αλέξης Τσίπρας, επιχείρησε, εν μέσω των διαπραγματεύσεων για τη δεύτερη αξιολόγηση, να προσθέσει ένα τόνο αντιπολίτευσης στην παρουσία του, προτείνοντας να υπάρξει στη Διακήρυξη αναφορά στο ευρωπαϊκό κεκτημένο για τα εργασιακά. Προφανώς, καμία τέτοια αναφορά δεν υπήρξε, γεγονός που δεν εμπόδισε τον έλληνα πρωθυπουργό, να δηλώσει, από το δικό του παράλληλο σύμπαν, ότι η απάντηση που πήρε «είναι καταφατική, μένει όμως να δούμε αν η πράξη από τα λόγια θα συνεχίσει να απέχει». Δήλωσε επίσης, ότι τον προβληματίζει η νεοφιλελεύθερη κατεύθυνση που έχει πάρει τα τελευταία χρόνια η Ένωση και πως σκεφτόταν αν θα υπογράψει ή όχι τη Διακήρυξη. Φυσικά, την υπέγραψε, κρατώντας τους προβληματισμούς του για τη δημόσια προσπάθεια διατήρησης ενός αριστερού προφίλ, πρόκειται για την ίδια διπλή τακτική που συνόδευσε όλη την πορεία αριστερής διολίσθησης ή αν προτιμάτε κατολίσθησης προς τις μνημονιακές πολιτικές. Μια πορεία προκαθορισμένη, μιας που η θέση του ΣΥΡΙΖΑ για την ΕΕ προσδιορίζεται από τη δήλωση του πρωθυπουργού ότι «δεν υπάρχει άλλος δρόμος απ’ το να παλέψουμε εντός για να την αλλάξουμε».

Επειδή οι ασκήσεις επιλεκτικής μνήμης είναι ίδιον όσων δηλώνουν ότι «παλεύουν εντός για να αλλάξουν την ΕΕ», είναι σκόπιμο να υπενθυμίσουμε ορισμένα πράγματα. Για όσους θέλουν να θυμούνται την ενωτική εμπειρία της ΕΔΑ, αλλά και για όσους επιμένουν να μην ξεχνούν κάποιες από τις θέσεις της, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον η θέση που πήρε η ΕΔΑ για το ζήτημα της ένταξης της Ελλάδας στην ΕΟΚ και οι αντίστοιχες θέσεις των πολιτικών της αντιπάλων την περίοδο 1959 – 1961. Όταν δηλαδή εξελίσσονταν οι διαδικασίες σύνδεσης της Ελλάδας με την ΕΟΚ. Για την ΕΔΑ ως αριστερό κόμμα που αξιοποιούσε εργαλεία ανάλυσης βασισμένα στη λογική των διεθνών σχέσεων ανισομερούς ανάπτυξης, η ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ συνεπαγόταν το βάθεμα των σχέσεων εξάρτησης της χώρας στα πλαίσια των μεταπολεμικών ιμπεριαλιστικών δομών.[1] Γι’ αυτό, αναδείκνυε τη συγκαλυμμένη πρόθεση των ισχυρών χωρών να διεισδύσουν ισοπεδωτικά στις αγορές άλλων μελών, χαμηλότερου επιπέδου παραγωγικής ανάπτυξης, παρακάμπτοντας τους δασμολογικούς φραγμούς. Να σημειώσουμε ότι, οι θιασώτες της σύνδεσης με την ΕΟΚ υποστήριζαν ότι οι έξι χώρες που αποτελούσαν την ΕΟΚ, θα διοχέτευαν αθρόα κεφάλαια στην Ελλάδα μέσω των οποίων θα δημιουργούνταν νέες ελληνικές επιχειρήσεις πολλές από τις οποίες ως βαριές βιομηχανίες θα αξιοποιούσαν τον πλούτο της χώρας σε επίπεδο πρώτων υλών. Αντίθετα για την ΕΔΑ, η ΕΟΚ θα οδηγούσε σε μια σημαντική κοινωνική ανακατανομή με τεράστια προβλήματα αφού η υπάρχουσα πενιχρή κατανάλωση θα στρεφόταν στα φθηνότερα αδασμολόγητα δυτικά  προϊόντα διαλύοντας τελεσίδικα την εγχώρια παραγωγή.

Οι αντιδράσεις απέναντι σε αυτή την πολιτική επιλογή της ΕΔΑ ήταν σφοδρότατες. Οι εφημερίδες της εποχής δεν παρέλειπαν να χαρακτηρίσουν τα πολιτικά στελέχη της ΕΔΑ ως «αχρείους και απαίσιους λάτρεις της δασμοβίωτης οικονομίας» που πρέσβευαν οπισθοδρομικές και κομμουνιστικές επιλογές. Ο κυβερνητικός εισηγητής της ΕΡΕ για το θέμα, Π. Παπαληγούρας, ισχυριζόταν για παράδειγμα, ότι η ΕΟΚ δεν συνιστούσε μόνο μια οικονομική ένωση αλλά και μια πολιτική που θα επέτρεπε να επιλυθούν οι ανισότητες προς όφελος της εσωτερικής πολιτικής ισορροπίας της Κοινότητας, για να πάρει την απάντηση της ΕΔΑ ότι κάτι τέτοιο θα απαιτούσε να αντιστρατευτούν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις τους βασικούς νόμους της καπιταλιστικής συσσώρευσης, υποχρεώνοντας το κεφάλαιο των χωρών τους να λειτουργήσει εκτός της ίδιας της λογικής του κέρδους.

Έξι δεκαετίες μετά, οι πολιτικές αντιπαραθέσεις του 1960 μοιάζουν εξαιρετικά επίκαιρες. Ποιες πολιτικές θέσεις δικαιώθηκαν, ποιες διαψεύστηκαν, ποια ταξικά συμφέροντα εξυπηρετήθηκαν από την πορεία σύνδεσης και ένταξης της Ελλάδας στην ΕΟΚ και ποιες πολιτικές παραδόσεις ακολουθεί η σημερινή κυβέρνηση; Της ΕΔΑ ή των πολιτικών της αντιπάλων;

[1] Τα στοιχεία που ακολουθούν αντλήθηκαν από: Μιχάλης Λυμπεράτος, «Αριστερά και διαδικασίες περιφερειακής ολοκλήρωσης: η ΕΔΑ και η ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (1959-1961)», στο Αριστερά και Αστικός Πολιτικός Κόσμος 1940 – 1960, Πρακτικά Συνεδρίου στο Πάντειο, 17-20 Απριλίου 2013, Βιβλιόραμα, 2014

The post Τα 60χρονα της ΕΟΚ, ο Τσίπρας και η ΕΔΑ first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο Τα 60χρονα της ΕΟΚ, ο Τσίπρας και η ΕΔΑ εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

Μάλιστα. Αν ζούσε λοιπόν ο «μακαρίτης» Νίκος Τεμπονέρας, θα μπορούσε «σήμερα να ήταν βουλευτής, ίσως ακόμα και υπουργός του ΣΥΡΙΖΑ». Πρόκειται ασφαλώς για τον ορισμό της βεβήλωσης. Της βεβήλωσης του νεκρού αντιπάλου, δολοφονημένου, όλοι γνωρίζουν σε αυτή τη χώρα από ποιους και κάτω από ποιες συνθήκες. Θα μπορούσε να θυμώσει κάποιος με αυτό το εξοργιστικό σχόλιο. Να χάσει την ψυχραιμία του. Να απαντήσει στο ίδιο μήκος κύματος. Να σκεφτεί για παράδειγμα ότι η κυριακάτικη Καθημερινή έχει το κατάλληλο σχήμα και μέγεθος για να τυλίξει κανείς ένα ολόκληρο καφάσι ψάρια ή να δηλώσει χωρίς δεύτερη σκέψη ότι ο αρθρογράφος είναι ακροδεξιός.

Όμως όχι, κατά τη γνώμη μου, η πραγματικότητα είναι άλλη. Η Καθημερινή είναι η πολιτική ναυαρχίδα της δεξιάς εδώ και δεκαετίες. Και ο αρθρογράφος δεν είναι ακροδεξιός. Ας αναλογιστούμε: για όσα πεπραγμένα της η δεξιά ντρέπεται, φροντίζει να τα κρύψει κάτω από το χαλί του πολιτικού φιλελευθερισμού. Και τη βολεύει μια χαρά να χρεώνονται στο χώρο της ακροδεξιάς. Όμως δεν είναι έτσι. Στο δικό της πολιτικό χώρο χρεώνονται, δικά της πεπραγμένα είναι. Όπως δικό της πεπραγμένο είναι και η βεβήλωση της μνήμης του Τεμπονέρα. Και δεν πρωτοτυπεί καθόλου ο αρθρογράφος της Καθημερινής στον τομέα αυτό. Έχουμε ακούσει πολύ χειρότερα. Οι παλαιότεροι που είχαν μια επαφή με το φοιτητικό κίνημα, θυμούνται καλά, τα σχετικά υβριστικά συνθήματα της ΔΑΠ ΝΔΦΚ στο Πανσπουδαστικό Συνέδριο του 1993.

Ο αρθρογράφος και η εφημερίδα του δεν επιλέγουν τυχαία τον Τεμπονέρα. Ξέρουν καλά, ότι εδώ και 26 χρόνια αποτελεί το σύμβολο των αγώνων του εκπαιδευτικού και του νεολαιίστικου κινήματος. Ξέρουν ότι τη γενναία στάση του απέναντι στο σχέδιο βίαιης καταστολής του μαθητικού κινήματος την πλήρωσε με την ίδια του τη ζωή. Δεν διστάζουν να βεβηλώσουν τη μνήμη του για να επιτύχουν ένα πολύ σημαντικό στόχο. Η συνεπαγωγή είναι απλή αλλά εύληπτη: η κυβέρνηση εγκαινιάζει τη σήραγγα δίνοντας το όνομα του Τεμπονέρα γιατί ο Τεμπονέρας πέθανε υποστηρίζοντας τις καταλήψεις – ο πρωθυπουργός υπήρξε καταληψίας γι’ αυτό τιμά τους καταληψίες του παρελθόντος –οι όμοιοι του Τεμπονέρα μας κυβερνούν σήμερα. Άρα, οι αγωνιστές, οι διαδηλωτές, οι καταληψίες του σήμερα, θα είναι, ίσως, αυτοί που θα μας κυβερνούν αύριο. Βουλευτές και υπουργοί.  

Όμως, οι καταληψίες του ‘90 που ακολούθησαν άλλο δρόμο, που έχουν διαβεί το μνημονιακό Ρουβίκωνα και βρίσκονται στην ίδια όχθη με τον εν λόγω αρθρογράφο, άτομα ή πολιτικές οργανώσεις, δεν είναι παρά οι εξαιρέσεις που επιβεβαιώνουν τον κανόνα. Το γεγονός ότι ένα μέρος της γενιάς των μαθητικών/φοιτητικών καταλήψεων ’90-’91 παρέμεινε μετά ανέστιο και σιωπηλό και ένα άλλο μέρος της συμμετείχε και συμμετέχει σε ριζοσπαστικές συλλογικότητες και κινήματα, δεν είναι απλά γνωστό. Είναι άκρως ενοχλητικό για τις πολιτικές και δημοσιογραφικές ελίτ. Δεν ξεχνιέται έτσι εύκολα ένα κίνημα που νίκησε την πανίσχυρη και αήττητη ως τότε δεξιά του Μητσοτάκη. Όπως δεν ξεχνιέται και η τεράστια αμηχανία που άγγιζε τα όρια του πανικού στα επιτελεία της εξουσίας, απέναντι σε ένα κίνημα ριζοσπαστικό, συγκρουσιακό, πραγματικά ακηδεμόνευτο πολιτικά, στο εσωτερικό του οποίου οι μηχανισμοί και τα μέλη των επίσημων κομμάτων, ελάχιστη επιρροή είχαν.

Όπως δεν ξεχνιούνται και μερικές ακόμα πραγματικότητες. Ο Νίκος Τεμπονέρας δολοφονήθηκε από μέλος της ΟΝΝΕΔ που συμμετείχε στο σχέδιο βίαιης εκκένωσης των μαθητικών καταλήψεων. Και αυτό δεν είναι εικασία. Είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο. Και αυτή η ρετσινιά δεν σβήνεται από το σώμα της δεξιάς παράταξης όση λάσπη και αν πέσει, όσες απόπειρες επαναφοράς του εμφυλιοπολεμικού κλίματος και αν επιχειρηθούν από τις δεξιές γραφίδες.

Και όχι. Δεν κυβερνούν οι καταληψίες. Κυβερνούν τα μεγάλα συμφέροντα, η εγχώρια αστική τάξη, η ΕΕ και το ΔΝΤ. Αυτούς υπηρετεί η σημερινή κυβέρνηση και τα στελέχη της, όποιο κι αν είναι το παρελθόν τους. Αυτούς υπηρετεί και ο συγκεκριμένος αρθρογράφος. Αν επιθυμεί να τα βάλει με κάποιο ισχυρό αντίπαλο, ιδού η Ρόδος. Αλλά κάτι τέτοιο απαιτεί, μεταξύ άλλων, γενναιότητα.

Και ναι, ο καθηγητής Νίκος Τεμπονέρας προσέφερε. Προσέφερε στη νέα γενιά αυτό που οφείλει κάθε δάσκαλος να προσφέρει. Την ψυχή του, μέσα στη σχολική τάξη. Επιπλέον, θυσίασε και την ίδια τη ζωή του για να υπερασπιστεί τους αγώνες της. Και αν είναι απόλυτα ερμηνεύσιμη η πολιτική απέχθεια που προκαλεί η θυσία του στη δεξιά, είναι ωστόσο εντυπωσιακό και αξιοσημείωτο, πόσο ασήμαντη και μηδαμινή θεωρείται η κοινωνική προσφορά του δασκάλου για τον αρθρογράφο και την εφημερίδα του.

Ο Τεμπονέρας δεν ζει στα κρατικά έργα, δεν χωράει στους επίσημους πανηγυρικούς των εγκαινίων, δεν έχει καμία θέση στο πάνθεον του μνημονιακού καθεστώτος. Έζησε και αγωνίστηκε ενάντια στους πολιτικούς συμβιβασμούς της αριστεράς, ενάντια στις οικουμενικές συγκυβερνήσεις. Ζει και αναπνέει σαν σύμβολο και σημαία των μεγάλων αγώνων, όταν οι διαδηλώσεις ανεβαίνουν τη Σταδίου περνώντας από το σημείο δολοφονίας του Σωτήρη Πέτρουλα, ένα ρίγος ηλεκτρίζει την ατμόσφαιρα και το κέντρο της πόλης αντηχεί από το σύνθημα «Ζει ο Τεμπονέρας ζει – με Πέτρουλα, Λαμπράκη μας οδηγεί». Τι εφιάλτης αλήθεια για τη δεξιά και τη δημοσιογραφική της ναυαρχίδα!

The post Η ΒΕΒΗΛΩΣΗ ΩΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο Η ΒΕΒΗΛΩΣΗ ΩΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το 1954 ελάχιστα χρόνια μετά το τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, η ποδοσφαιρική ομάδα της Δυτικής Γερμανίας παίζει στον τελικό του Μουντιάλ της Βέρνης κόντρα στη μεγάλη Ουγγαρία του Φέρντς Πούσκας.

Πριν τον τελικό κανένας δεν έδινε ελπίδες στη Γερμανία που είχε χάσει ήδη στα προημιτελικά 8-3 από τη θρυλική αρμάδα του Φέρεντς Πούσκας.

Στον τελικό ανατράπηκαν όλα τα δεδομένα και η Γερμανία του Ζεπ Χερμπέργκερ (προπονητής) και του Φριτς Βάλτερ (αρχηγός) νίκησε με 3-2, αν και έχανε στο πρώτο δεκάλεπτο 2-0, και στέφτηκε παγκόσμια πρωταθλήτρια.

Το γεγονός πήρε τεράστιες σχεδόν μυθικές διαστάσεις στη βαρύτατα τραυματισμένη Γερμανία. Στη πλατεία Μαρίεν Πλατς του Μονάχου περίμεναν τους «ήρωες» πάνω από 100.000 γερμανοί.

Η νίκη αυτή θεωρείται  για τους γερμανούς το ξεκίνημα της μεταπολεμικής Γερμανίας και  του μεταπολεμικού οικονομικού θαύματος.

Η νίκη αυτή έβαλε πάλι τη Γερμανία στον παγκόσμιο χάρτη, όχι πλέον για τα εγκλήματα των ναζί, αλλά για μια μεγάλη αθλητική επιτυχία. Η καταρρακωμένη ψυχολογία των γερμανών και η εθνική τους αυτοσυνειδησία άρχισε πάλι να λειτουργεί.

Όμως το θαύμα της Βέρνης έχει πολλές γκρίζες σκιές. Ελάχιστοι σήμερα αμφιβάλλουν ότι οι γερμανοί ποδοσφαιριστές ήταν ντοπαρισμένοι (Την καταγγελία  έκανε πρώτος ο Φέρεντς Πούσκας λίγες μέρες αργότερα.).

Το 2004 αποκαλύφθηκε ότι μετά τον αγώνα βρέθηκε στα αποδυτήρια των νικητών μια σακούλα με τις  άδειες αμπούλες .

Το ντοπάρισμα των ποδοσφαιριστών,  σύμφωνα με τον ιστορικό του αθλητισμού, στο πανεπιστήμιο Χούμπολντ,  Έρικ Έγγερ,  έγινε με την ίδια σύριγγα και είχε σαν αποτέλεσμα  οι ποδοσφαιριστές να μολυνθούν από ηπατίτιδα C. (Η ουσία που πιθανολογείται ότι χορηγήθηκε στους ποδοσφαιριστές ήταν η ουσία Pervitin, η οποία χρησιμοποιήθηκε μαζικά  κατά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο για το  ντοπάρισμα των στρατιωτών.)

Οι περισσότεροι ποδοσφαιριστές της ομάδας της Γερμανίας πέθαναν στη συνέχεια από τις επιπτώσεις της ασθένειας. Ελάχιστοι επιβίωσαν και είχαν στη συνέχεια μια φυσιολογική ζωή. Οι ποδοσφαιριστές  αυτοί επιβεβαίωσαν  το γεγονός,  αλλά οι ίδιοι  πίστευαν ότι τους χορηγήθηκε βιταμίνη C.

Για του ηττημένους τα πράγματα ήταν πολύ χειρότερα. Κατηγορήθηκαν άδικα απ` τους ίδιους τους συμπατριώτες τους ότι πούλησαν το παιχνίδι στους γερμανούς. 

Τα γεγονότα εκείνου του τελικού έχουν μελετηθεί διεξοδικά από γερμανικά πανεπιστήμια και είναι σχεδόν βέβαιοι όλοι για το τι έχει συμβεί. (Οι γερμανοί, απ` την πλευρά τους,  ισχυρίζονται ότι και οι Ούγγροι ήταν ντοπαρισμένοι, μόνο που αντί για ενέσεις εκείνοι χρησιμοποίησαν χάπια της ίδιας, πιθανόν, ουσίας.)

Ότι κι αν έγινε όμως δεν αλλάζει την ουσία. Και η ουσία είναι ότι μια αθλητική  επιτυχία «κατασκευάστηκε» για να εξυπηρετήσει πολιτικούς σκοπούς.

Δεν ήταν ούτε είναι η πρώτη φορά ούτε βέβαια η τελευταία. Η ιστορία του παγκόσμιου αθλητισμού είναι γεμάτη από τέτοια γεγονότα.

Για μας τους Έλληνες η ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων με τους «εθνικούς ήρωες» αθλητές, με το DNA του νικητή,   είναι πολύ πρόσφατη για να την ξεχάσουμε.

Καλό είναι να διασκεδάζουμε, αλλά καλό είναι επίσης να μην ξεχνάμε ότι πίσω από τις «εθνικές επιτυχίες» και τους αθλητές πρότυπα κρύβονται τεράστια συμφέροντα που δεν έχουν σχέση με χαρά, διασκέδαση , παιχνίδι και ευγενή άμιλλα.

Είναι ένα παιχνίδι δισεκατομμυρίων Ευρώ με πολλές σκοτεινές πλευρές (τζόγος, αναβολικά, επιχειρηματικά και «εθνικά» συμφέροντα).

The post ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ «ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΗΣ ΒΕΡΝΗΣ» first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ «ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΗΣ ΒΕΡΝΗΣ» εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.