Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:

Προκόπης Παπαστράτης, ομότιμος καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Νίκος Σύφαντος, δάσκαλος

και ο συγγραφέας

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Στην εποχή του επιθεωρητισμού, όταν ένας δάσκαλος δεχόταν αιφνιδιαστική επίσκεψη επιθεωρητή, ειδοποιούσε τους/τις συναδέλφους των γειτονικών σχολείων χρησιμοποιώντας το συνθηματικό «ο ιέραξ είναι εδώ».

Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη εκπαιδευτική και πολιτική συγκυρία και ενώ η μάχη του εκπαιδευτικού κινήματος ενάντια στην αξιολόγηση μαίνεται, η αναδρομή στην ιστορία του κλάδου και ιδιαίτερα στην τελευταία περίοδο του επιθεωρητισμού αποτελεί μια προειδοποίηση για τη σκοτεινή εποχή της νέας αξιολόγησης και αναδεικνύει την αξία του αγώνα για την ακύρωσή της και την υπεράσπιση του δημόσιου σχολείου.

Με αυτή την έννοια, το σύνθημα «ο ιέραξ είναι εδώ» δεν υπενθυμίζει απλώς μια γλαφυρή πλευρά της ιστορίας της εκπαίδευσης. Νοηματοδοτείται εκ νέου, εκπέμποντας σήμερα ένα σήμα κινδύνου στη ζωντανή εκπαίδευση, ανασύροντας στην επιφάνεια τις συλλογικές μνήμες, συνδέοντάς τις με τις παρούσες συνθήκες. Στο παρόν βιβλίο επιχειρείται να ανασυσταθεί η τελευταία περίοδος του επιθεωρητισμού, μέσα από την έρευνα 214 ατομικών υπηρεσιακών φακέλων δασκάλων και την επεξεργασία 2000 εκθέσεων αξιολόγησης. Επιχειρείται επίσης μια πρώτη σύγκριση του επιθεωρητισμού με την προωθούμενη αξιολόγηση σχολείων και εκπαιδευτικών.

Ξεφυλλίστε τις πρώτες σελίδες του βιβλίου ΕΔΩ: https://kapsimi.gr/o-ierax-einai-edo

The post Τρίτη 20 Ιουνίου, 7:30 μ.μ., βιβλιοπαρουσίαση του βιβλίου του Δ. Μαριόλη, Ο Ιέραξ είναι εδώ. Επιθεωρητές και αξιολόγηση στο σχολείο της εθνικοφροσύνης (1949-1974) first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο Τρίτη 20 Ιουνίου, 7:30 μ.μ., βιβλιοπαρουσίαση του βιβλίου του Δ. Μαριόλη, Ο Ιέραξ είναι εδώ. Επιθεωρητές και αξιολόγηση στο σχολείο της εθνικοφροσύνης (1949-1974) εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το μεσημέρι της Παρασκευής 2 Μάρτη το μεγάλο αμφιθέατρο του Υπουργείου Παιδείας ήταν για μια ακόμα φορά γεμάτο. Μόνο που αυτή τη φορά δεν επρόκειτο για προϊσταμένους, σχολικούς συμβούλους και στελέχη της εκπαίδευσης. Εκατοντάδες εκπαιδευτικοί, αναπληρωτές και μόνιμοι, από όλες τις γωνιές της χώρας, με τα ρούχα να μυρίζουν δακρυγόνο, πραγματοποιούσαν Συνέλευση Αγώνα στα πλαίσια της μοναδικής στα χρονικά, μαζικής και ομολογουμένως εντυπωσιακής κατάληψης του Υπουργείου Παιδείας. Από το βήμα δεν ακουγόταν η φωνή της κυβέρνησης και των υπερεθνικών οργανισμών αλλά η φωνή των εκπαιδευτικών, αναπληρωτών και μόνιμων, η φωνή αυτών που δεν έχουν φωνή. Και δεν πρέπει να μας διαφεύγει: πρόκειται για κατάληψη υπουργείου όχι από κάποια αιφνιδιαστική ενέργεια μιας οργανωμένης μικρής ομάδας συνδικαλιστών αλλά από το αυθόρμητο ξέσπασμα ενός μαζικού κινήματος, μετά από μια μαζικότατη και εξαιρετικά δυναμική συγκέντρωση 2000 και πλέον εκπαιδευτικών που απέναντι στα ΜΑΤ και τα δακρυγόνα αντέταξαν την αποφασιστικότητα του κινήματος.

Είκοσι χρόνια μετά τη μεγάλη μάχη των εξεταστικών του ’98 ένα νέο κίνημα γεννιέται με κάποιες ωστόσο σημαντικές διαφορές:

Είναι η πρώτη φορά που αναπτύσσεται ένα μαζικό κίνημα στο χώρο της αδιοριστίας όχι γιατί εκδηλώθηκε κάποια επίθεση από την κυβέρνηση στο σύστημα διορισμών, αλλά με το επιθετικό αίτημα των μαζικών μόνιμων διορισμών. Και μάλιστα, από μια νέα γενιά εκπαιδευτικών που, κατά γενική ομολογία, δεν διαθέτει τις κινηματικές εμπειρίες και το βάθος πολιτικοποίησης της αντίστοιχης γενιάς της δεκαετίας του ’90. Μέσα στο καμίνι του αγώνα γεννήθηκε η αποφασιστικότητα που έσπασε τον τσαμπουκά της καταστολής, η συλλογικότητα της Συνέλευσης Αγώνα. Η Παρασκευή 2 Μάρτη συνιστά αλλαγή παραδείγματος: οι αναπληρωτές δεν είναι πια η σιωπηλή και αδρανής ελαστική εργασία, είναι στην πρώτη γραμμή του αγώνα.

Ποιες διεργασίες οδήγησαν στο κινηματικό ξέσπασμα της 2 Μάρτη;

Πρώτα απ΄ όλα βρήκε έκφραση η συσσωρευμένη για χρόνια δυσαρέσκεια του κόσμου της αναπλήρωσης και της αδιοριστίας, της κάθε συναδέλφισσας και κάθε συναδέλφου που εργάζεται ως αναπληρωτής, 5, 10, 15 χρόνια, πρόπερσι εκεί, πέρσι αλλού, φέτος παραπέρα, του χρόνου ίσως πουθενά.

8 χρόνια μνημονίων, 8 χρόνια σχεδόν μηδενικών διορισμών. Τα σχολεία στενάζουν, τα χιλιάδες κενά καλύπτονται πολλές φορές πολύ καιρό μετά την έναρξη των μαθημάτων. Εκπαιδευτικοί που αναπληρώνουν τους εαυτούς τους, εκπαιδευτικοί που κάθε Ιούνη απολύονται για να προσληφθούν – στην καλύτερη περίπτωση – αρχές Σεπτέμβρη σε διαφορετικό μέρος της χώρας. Δρόμο παίρνουν, δρόμο αφήνουν εδώ και 15 χρόνια. Οι ελαστικές σχέσεις εργασίας και η εργασιακή περιπλάνηση δεν είναι μόνο μνημονιακή υποχρέωση. Είναι πολιτική επιλογή που στόχο έχει την «απασχόληση» και όχι την εργασία, που στόχο έχει τα μειωμένα εργασιακά, ασφαλιστικά, συνδικαλιστικά δικαιώματα, που στόχο έχει τη δημιουργία εργαζομένων πολλών ταχυτήτων στον ίδιο χώρο δουλειάς. Κάθε χρόνο περίπου 20.000 αναπληρωτές και αναπληρώτριες προσλαμβάνονται για να καλύψουν πραγματικές και μόνιμες ανάγκες του δημόσιου σχολείου.

Έτσι, λοιπόν, πριν από περίπου ένα μήνα, εκπαιδευτικά σωματεία, συλλογικότητες αναπληρωτών, επιτροπές αγώνα αποφάσισαν να κηρύξουν την Παρασκευή 2 Μάρτη ως ημέρα πανελλαδικής κινητοποίησης με βασικό αίτημα τους μόνιμους μαζικούς διορισμούς. Παρόλο που η συγκέντρωση είχε καθοριστεί για τη 1, από τις 12 ο χώρος έξω από  το Υπουργείο ήταν ασφυκτικά γεμάτος. Λεωφορεία και μεμονωμένοι εκπαιδευτικοί από την Πάτρα, τη Λακωνία, την Κέρκυρα, την Κρήτη, την Εύβοια, την Άρτα, από όλες τις γωνιές της χώρας συνέχιζαν να καταφθάνουν στο Υπουργείο. Οι ντουντούκες, οι σφυρίχτρες, τα συνθήματα, τα ταμπούρλα έδιναν άλλη πνοή και άλλον αέρα στην περιοχή. Παλμός, μαχητικότητα, αγωνιστικότητα, το αίσθημα ότι είμαστε πολλοί και πολλές και ότι αυτά που μας ενώνουν είναι περισσότερα από αυτά που μας χωρίζουν κυριαρχούσαν στο χώρο.

Η σιδερόφρακτη πόρτα όμως του Υπουργείο παρέμενε ερμητικά κλειστή. Μια δυσαρμονία, ένας κόμπος στο στομάχι. Πολλοί και πολλές εκπαιδευτικοί πέρασαν στον εσωτερικό χώρο του Υπουργείου απαιτώντας να συναντηθούν με την πολιτική ηγεσία του. Η «υποδοχή» ήταν μάλλον αναμενόμενη. Χημικά και ξύλο… Την ίδια ώρα που οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται μέσα στον προαύλιο χώρο του Υπουργείου, διμοιρίες των ΜΑΤ εμφανίζονται στον εξωτερικό χώρο σπρώχνουν, χτυπούν, ρίχνουν χημικά. Και όλα αυτά σε ένα πλήθος όπου είχε γεμίσει ασφυκτικά το χώρο, υπήρχε δυσκολία στην κίνηση και οι διέξοδοι διαφυγής ήταν ελάχιστες. Αυτή είναι η πολιτική «διαλόγου» και ανοιχτών θυρών που ακολουθεί η Πρώτη-φορά-Αριστερά. Τα ανοιγμένα κεφάλια, τα πισώπλατα χτυπήματα, οι δυσκολίες στην ανάσα – που σε πολλές περιπτώσεις  κράτησαν μέχρι το βράδυ – χρεώνονται αποκλειστικά στην Κυβέρνηση. Όμως το σχέδιό τους να αδειάσει το Υπουργείο απέτυχε. Η Παρασκευή ήταν μια ιστορική μέρα και ως τέτοια πρέπει να την αντιμετωπίσουμε. Το 1998 ήταν το αμφιθέατρο του ΜΑΧ του Πολυτεχνείο που έσφυζε από τη μαχητικότητα των αδιορίστων, το 2018 ήταν το ίδιο το Υπουργείο. Το Υπουργείο έγινε κέντρο αγώνα!

Το δημόσιο σχολείο δεν αντέχει ακόμη μία χρονιά χωρίς μαζικούς διορισμούς. Το Υπουργείο ψάχνει τρόπους – διαδίδει – για το νέο σύστημα διορισμών. Αυτό όμως που πραγματικά κάνει είναι να απεργάζεται σχέδια διάσπασης του κόσμου της αδιοριστίας και της αναπλήρωσης. Γι αυτό το αίτημα των μόνιμων μαζικών διορισμών με βάση το πτυχίο και την προϋπηρεσία είναι ο συνδετικός και ο συνεκτικός κρίκος όλων των συμβασιούχων εκπαιδευτικών.  Είναι το μοναδικό που δημιουργεί πραγματικούς όρους συσπείρωσης του κόσμου, δεν αποκλείει κανέναν, δεν παζαρεύει τον αριθμό των μορίων ούτε συνδιαλέγεται με την προσπάθεια μοιράσματος των αναγκαίων διορισμών σε μια πίτα που δεν μας χωρά όλους και όλες.

Η διεκδίκηση διορισμών έχει διπλά οφέλη: και εργασιακά και παιδαγωγικά. Κανένα από τα δύο δεν πρέπει να υποτιμηθεί. Είναι κομβικό να εργάζονται στον ίδιο χώρο και να παράγουν το ίδιο έργο εκπαιδευτικοί που έχουν τα ίδια δικαιώματα εργασιακά, ασφαλιστικά και συνδικαλιστικά. Η σταθερή και μόνιμη εργασία είναι δικαίωμα και ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπίζεται. Από την άλλη η παιδαγωγική σημασία της σταθερής και μόνιμης εργασίας έχει σημαντικά οφέλη στα παιδιά. Χαρακτηριστική περίπτωση  είναι οι δομές της ειδικής αγωγής, όπου ένα πολύ μεγάλο μέρος – αν όχι το μεγαλύτερο – στελεχώνεται με αναπληρωτές εκπαιδευτικούς και μάλιστα πολύ μετά την έναρξη των μαθημάτων. Η στήριξη και η διασφάλιση των μορφωτικών δικαιωμάτων των μαθητών και μαθητριών υπηρετείται και μέσα από τους διορισμούς μόνιμου εκπαιδευτικού προσωπικού σε όλες τις δομές της εκπαίδευσης.

Να βαθύνουμε το ρήγμα! Να σπάσουμε την πολιτική της αδιοριστίας.

Ομολογουμένως διανύουμε μια περίοδο αγωνιστικής απραξίας, απογοήτευσης και αποστράτευσης, μια περίοδο όπου οι κινητοποιήσεις μετριούνται στα δάχτυλα και δεν συσπειρώνουν παρά ένα υποσύνολο του πολιτικοποιημένου δυναμικού. Διανύουμε την εποχή της ΤΙΝΑ, των «κλειδωμένων πολιτικών», της ηγεμονίας του μνημονιακού μπλοκ και των Μένουμε-Ευρώπη. Γι’ αυτό ακριβώς το γεγονός της Παρασκευής 2 Μάρτη είναι σημαντικό: δημιουργεί μια ρωγμή στο μνημονιακό συνεχές και μπορεί, κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις, να ανοίξει ένα κύκλο νέων κοινωνικών αγώνων. Το κεντρικό αίτημα που ενοποιεί και δονεί όλο το σώμα της αναπλήρωσης είναι οι μαζικοί διορισμοί. Τώρα είναι ανάγκη να παρθούν αποφάσεις αγώνα. Για απεργία και πανελλαδικό συλλαλητήριο την Παρασκευή 9 Μάρτη στο Υπουργείο Παιδείας. Να κλείσουμε όλα τα σχολεία και να κατέβουμε μαζικά. Να αναβαθμίσουμε το αίτημα των μαζικών διορισμών από συνδικαλιστική/εκπαιδευτική διεκδίκηση που αφορά μόνο την εργασία των συναδέλφων μας σε κοινωνική απαίτηση για να λειτουργήσει το δημόσιο σχολείο με το απαραίτητο σταθερό και μόνιμο εκπαιδευτικό προσωπικό. Την Παρασκευή 9 Μάρτη, ημέρα που είναι το επόμενο πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο στο Υπουργείο Παιδείας, πρέπει να κατέβουν οργανωμένα και μαζικά, φοιτητικοί σύλλογοι, φορείς του γονεϊκού κινήματος, εργατικά σωματεία δίνοντας κοινωνικό χαρακτήρα στον αγώνα.

Ας μην απορούμε λοιπόν πού χάθηκε ο γερο-τυφλοπόντικας τόσο καιρό, η απάντηση είναι προφανής: έσκαβε.

The post ΚΙ ΟΜΩΣ ΚΙΝΕΙΤΑΙ! first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο ΚΙ ΟΜΩΣ ΚΙΝΕΙΤΑΙ! εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

Ο νέος υπουργός παιδείας εξήγγειλε την έναρξη «εθνικού και κοινωνικού διαλόγου για την παιδεία». Σε πρόσφατη μάλιστα συνέντευξή του (Βήμα της Κυριακής, 11 Οκτώβρη 2015), δήλωσε μεταξύ άλλων ότι:

«Εκκρεμεί ωστόσο μια συνολική πρόταση για αλλαγές σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης με χρονικό ορίζοντα την άνοιξη. Όμως θα προηγηθεί ο εθνικός και κοινωνικός διάλογος για την εκπαίδευση. 

Υπάρχουν πολλά ζητήματα που έχουν να κάνουν με την αξιοποίηση του εκπαιδευτικού δυναμικού. Το θέμα της αύξησης των ωρών διδασκαλίας καθώς και της μείωσης των ειδικοτήτων των εκπαιδευτικών, που είναι περίπου 120, θα τεθεί στον δημόσιο διάλογο, καθώς είναι θέμα διαλόγου και όχι επιβολής.

Η αξιολόγηση είναι ένα θέμα που χρήζει… αξιολόγησης. Δυστυχώς στο παρελθόν συνδυάστηκε με αντίληψη τιμωρητική για τους εκπαιδευτικούς και δημιούργησε προκαταλήψεις. Αντιθέτως, η αποτίμηση του εκπαιδευτικού έργου είναι αναγκαία για να βοηθηθούν ο εκπαιδευτικός και η σχολική μονάδα. Δεν εξιδανικεύω. Όπως συμβαίνει και σε άλλους κοινωνικούς χώρους, μπορεί κανείς να διακρίνει συμπεριφορές ρουτίνας και μειωμένου ενδιαφέροντος. Η μεγάλη πλειονότητα όμως των εκπαιδευτικών στηρίζει το δημόσιο σχολείο μέσα σε συνθήκες κρίσης»

Επιπλέον, όπως δημοσιεύτηκε στα ΜΜΕ, ο πρωθυπουργός στην πρώτη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου έκανε λόγο για «εμβληματική παρέμβαση στην Παιδεία και την Έρευνα» ,αναφέροντας ότι «πρέπει να αφήσουμε το στίγμα μας με μια μεγάλη μεταρρύθμιση στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση».

Ωστόσο, όπως μπορούμε να διαβάσουμε στο Μνημόνιο Γ που ψηφίστηκε στις 13 Αυγούστου 2015 στη Βουλή, όλα αυτά τα ζητήματα, καθώς και όλα όσα υποτίθεται ότι θα «συζητηθούν» στον «εθνικό/κοινωνικό διάλογο», έχουν ήδη συμφωνηθεί με την τρόικα και αποτελούν Νόμο του ελληνικού κράτους!

Παραθέτουμε το σχετικό απόσπασμα:

Εκπαίδευση. Οι αρχές θα διασφαλίσουν τον περαιτέρω εκσυγχρονισμό του τομέα της εκπαίδευσης σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές της ΕΕ και αυτό θα τροφοδοτήσει την προγραμματισμένη ευρύτερη στρατηγική ανάπτυξης. Οι αρχές, σε συνεργασία με τον ΟΟΣΑ και ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, θα επικαιροποιήσουν, έως τον Απρίλιο του 2016, την αξιολόγηση του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος που εκπόνησε ο ΟΟΣΑ το 2011. Η εν λόγω επανεξέταση θα καλύπτει όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένων των δεσμών μεταξύ έρευνας και εκπαίδευσης, και της συνεργασίας μεταξύ πανεπιστημίων, ερευνητικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων με σκοπό την ενίσχυση της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας (βλ. επίσης ενότητα 4.2). Μεταξύ άλλων, η επανεξέταση θα αξιολογήσει την υλοποίηση της μεταρρύθμισης του “Νέου Σχολείου”, το περιθώριο περαιτέρω εξορθολογισμού (των τάξεων, σχολείων και πανεπιστημίων), τη λειτουργία και διακυβέρνηση των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, την αποδοτικότητα και αυτονομία των δημόσιων εκπαιδευτικών μονάδων και την αξιολόγηση και διαφάνεια σε όλα τα επίπεδα.

Η επανεξέταση θα προτείνει συστάσεις σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές των χωρών του ΟΟΣΑ.
Με βάση τις συστάσεις της επανεξέτασης, οι αρχές θα εκπονήσουν επικαιροποιημένο εκπαιδευτικό σχέδιο δράσης και θα υποβάλουν προτάσεις για δράσεις το αργότερο έως τον Μάιο του 2016, οι οποίες θα εγκριθούν έως τον Ιούλιο του 2016, και εφόσον είναι δυνατόν, τα μέτρα θα πρέπει να τεθούν σε ισχύ πριν από το ακαδημαϊκό έτος 2016 – 2017.

Ειδικότερα, οι αρχές δεσμεύονται να ευθυγραμμίσουν τον αριθμό διδακτικών ωρών ανά μέλος του προσωπικού , καθώς και την αναλογία μαθητών ανά τάξη και ανά εκπαιδευτικό, με τις βέλτιστες πρακτικές των χωρών του ΟΟΣΑ, το αργότερο έως τον Ιούνιο του 2018. Η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών και των σχολικών μονάδων θα συνάδει με το γενικό σύστημα αξιολόγησης της δημόσιας διοίκησης.

Οι αρχές θα διασφαλίσουν τη δίκαιη μεταχείριση όλων των φορέων παροχής εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανόμενων των ιδιωτικών ιδρυμάτων, καθορίζοντας ελάχιστα πρότυπα.

Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, Αρ. Φύλλου 94, Νόμος 4336/14-8-2015, σελ.1026-1027

Σε απλά ελληνικά, ο βαθμός προώθησης του «νέου σχολείου» της Διαμαντοπούλου θα αξιολογηθεί τον Απρίλιο του 2016 ενώ η επαναφορά της αξιολόγησης, η αύξηση του διδακτικού ωραρίου και άλλα πολλά θα προωθηθούν με προτάσεις που θα υποβάλλει προς έγκριση τον Μάιο του 2016 το Υπουργείο στα κλιμάκια της τρόικας. Τα υπόλοιπα περί «εθνικού διαλόγου» μάλλον απευθύνονται σε όσους δεν έχουν μπει στον κόπο να ρίξουν μια ματιά στο Μνημόνιο Γ.

Υπάρχουν περιθώρια διαφοροποιήσεων; Βεβαίως και υπάρχουν. Ο ίδιος ο υπουργός παιδείας, φροντίζει να κλείσει τη συνέντευξή του στο Βήμα με μια αναφορά που αποδεικνύει ότι οι ευρωπαϊκές επιταγές και υποχρεώσεις μπορούν να υλοποιηθούν με βαλκανικό πνεύμα:

«Το πρώτο νομοσχέδιο που θα καταθέσει το υπουργείο Παιδείας όμως είναι ένα νομοσχέδιο για την ενισχυτική διδασκαλία που επανέρχεται από εφέτος στα σχολεία. Έχουμε εξασφαλίσει πιστώσεις. Θα λειτουργήσει δε αυτό και ως στοιχείο αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, καθώς προσβλέπουμε στην εθελοντική βοήθειά τους. Γιατί λοιπόν όταν ένας εκπαιδευτικός προσφέρει δύο ώρες εθελοντικής εργασίας για τη διδακτική στήριξη των μαθητών να μην προσμετρείται αυτό ως κριτήριο στην αξιολόγησή του;»

Ν. Φίλης, συνέντευξη στο Βήμα της Κυριακής, 11 Οκτώβρη 2015

The post «Εθνικός» και «κοινωνικός» «διάλογος» για την παιδεία: ποιος κοροϊδεύει ποιον; first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο «Εθνικός» και «κοινωνικός» «διάλογος» για την παιδεία: ποιος κοροϊδεύει ποιον; εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

Τις τελευταίες ημέρες, διακινείται σε σχολεία του κέντρου διαφημιστικό φυλλάδιο φροντιστηρίου, που προσφέροντας «ειδικές τιμές», καλεί τους εκπαδευτικούς να παρακολουθήσουν μαθήματα σχετικά με την πιστοποίηση ΤΠΕ Α΄ επιπέδου. Το κίνητρο κατα-γράφεται στο φυλλάδιο ξεκάθαρα: «Κερδίστε 5 επιπλέον μόρια στην αξιολόγηση»! Ουπς! κι εμείς που νομίζαμε ότι η επιμόρφωση στις ΤΠΕ γίνεται για να βελτιωθεί το έργο των εκπαιδευτικών και να αναβαθμιστούν οι διδακτικές τους ικανότητες!

Κάθε εμπόριο για καλό; Προφανώς ΟΧΙ. Οι αμαρτίες και οι αντιφάσεις της δημόσιας εκπαίδευσης, ήταν και παραμένουν μια καλή ευκαιρία για όποιον θέλει να στήσει μια επιχειρηματική εκπαιδευτική δραστηριότητα. Το ζήτημα λοιπόν είναι αλλού. Η πλήρης διαστρέβλωση των εκπαιδευτικών λειτουργιών που επιχειρήθηκε με την επιβολή της αξιολόγησης, πρέπει να λάβει τέλος με την οριστική κατάργηση του νομοθετικού πλαισίου αξιολόγησης και τον προσανατολισμό της οργάνωσης, διοίκησης και παιδαγωγικής λειτουργίας της εκπαίδευσης με διαδικασίες που δε θα έχουν καμιά απολύτως σχέση με την αξιολόγηση. Να γίνουν οριστικά παρελθόν οι πρακτικές της κούρσας ανταγωνισμού, του κανιβαλισμού και του ατομισμού που προώθησαν οι αντιεκπαιδευτικές πολιτικές μέσα από την αξιολόγηση και την ανάδειξη των στελεχών σε μικρούς δικτάτορες σε βάρος των εκπαιδευτικών του μαυροπίνακα.

Μέσα σε αυτή την ανταγωνιστική κούρσα, και τη ζούγκλα της ατομικής επικράτησης, το θεσμικό πλαίσιο της αξιολόγησης πηγαίνει χέρι – χέρι με κάθε ποσοτικοποιημένο, εξατομικευμένο και μετρήσιμο μέγεθος, το οποίο καλείται να παίξει ρόλο στη ιεραρχική διαφοροποίηση, ώστε να γίνει ο τρόπος και η δυνατότητα να ανέβει κάποιος στην ιεραρχική κλίμακα.

Η πολύχρονη εμπειρία λέει ότι από τη στιγμή που κάθε μορφωτική και επιμορφωτική λειτουργία, παρέχει ένα τέτοιου είδους επιπλέον «προσόν» στους επιμορφούμενους, διαστρέφεται ο χαρακτήρας και ο προσανατολισμός της. Από διαδικασία ενίσχυσης του εκπαιδευτικού της πράξης μετατρέπεται σε μια διαδικασία που ενισχύει την τάση διαχωρισμού του από το εκπαιδευτικό σώμα … Ταυτόχρονα μεταλλάσσεται και το περιεχόμενο της (επι)μορφωτικής διαδικασίας, αφού απονεκρώνεται από όποια μορφωτικά χαρακτηριστικά διαθέτει σε τυπική διεκπεραιωτική διαδικασία.

Ένα επιμέρους συμπέρασμα της ιστορικής μάχης της αξιολόγησης που έδωσε νικηφόρα το εκπαιδευτικό κίνημα, είναι, ότι ο ρόλος των στελεχών εκπαίδευσης, η εκπαιδευτική ιεραρχία στο σύνολό της, λειτουργεί σε διαφοροποίηση με τη ζωντανή εκπαίδευση. Επομένως, δεν είναι (μόνο) τα πρόσωπα που πρέπει να αλλάξουν, αλλά οι ρόλοι. Οι εκπαιδευτικοί της πράξης, που αντιμε-τωπίστηκαν ως κομπάρσοι και κολλήγοι από τις ηγεσίες του υπουργείου και τους μηχανισμούς τους, να γίνουν οι πραγματικοί πρωταγωνιστές του δημόσιου σχολείου και να δοθεί ένα οριστικό τέλος στη δικτατορία του management σε βάρος της παιδα-γωγικής.

Αυτό που περιγράφουμε είναι μια εργα-λειακή αντίληψη για την επιμόρφωση, διαδικασία διαχωρισμού και ιεράρχησης του εκπαιδευτικού σώματος. Όμως σε αυτή την εργαλειακή αντίληψη υπάρχει μια δεύτερη ουσιαστική πλευρά: Το ίδιο το περιεχόμενο της επιμορφωτικής διαδικασίας. Τι καθορίζεται από τον κρατικό λόγο ως επιμορφωτική ανάγκη; Καθορίζεται το εργαλειακά αναγκαίο. Αυτό που θα προωθήσει τις κεντρικές επιλογές για το σχολείο και τη γνώση. Δηλαδή, σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που υποτάσσεται στην αγορά, που κάνει ταξική επιλογή, που αναπαράγει τις κυρίαρχες γνωστικές και κοινωνικές παραδοχές και μετατρέπει τον (άνθρωπο) – μαθητή σε «χρήσιμο» και αξιοποιήσιμο προϊόν για την παγκοσμιοποιημένη αγορά εργασίας – έρευνας – γνώσης, οι κρατούντες χρειάζονται μια αντίστοιχη προσαρμογή των μεθόδων, των τεχνικών και των γνωστικών περιεχομένων των εκπαιδευτικών για να τους μετατρέψουν σε εργαλεία παραγωγής των «επιθυμητών» προϊόντων. ! Έτσι σε αυτή την εργαλειακή αντίληψη για την επιμορφωτική διαδικασία, διαμορφώνονται και επιβάλλονται συγκεκριμένοι τομείς ως αναγκαίοι, ενώ άλλοι πετιούνται στον Καιάδα της άχρηστης «ζώνης του Λυκόφωτος». Να, λοιπόν, μια δεύτερη πλευρά της κρατικής επιμορφωτικής αντίληψης:

Ο καθορισμός των αναγκών, η νομιμοποίηση του περιεχομένου, δηλαδή ο ιδεολογικός και πολιτισμικός έλεγχος του εκπαιδευτικού σώματος.

Μέχρι και  σήμερα η συμμετοχή σε επιμορφωτικά προγράμματα αποτελεί μοχλό  ανάδειξης στελεχών της εκπαίδευσης, δηλαδή η επιμόρφωση γίνεται μοχλός για να «δραπετεύσει» ο εκπαιδευτικός από την τάξη προς τα σκαλοπάτια της ιεραρχίας. Αποζητείται εν τέλει η «ιδεολογική εναρμόνιση» των εκπαιδευτικών με τις κρατούσες ιδέες και πρακτικές. Το διαφημιστικό φυλλάδιο στο οποίο αναφερθήκαμε, αποτελεί μόνο ένα μικρό ευτράπελο. Αλλά πίσω από τα αστεία, υπάρχει μια πολύ σοβαρή και κρίσιμη πραγματικότητα: Ο ανταγωνισμός και ο έλεγχος. Αυτή η πραγματικότητα αποκρύπτεται από έναν κρατικό λόγο γεμάτο πολύχρωμες και ανόητες μπουρδολογίες περί «ποιότητας» και «επιστημοσύνης».

Η ίδια η εμπειρία δείχνει ότι όσο οι επιμορφωτικές διαδικασίες σχετίζονται με την υπαλληλική εξέλιξη, από μορφωτικό κίνητρο μετατρέπονται σε μετρήσιμο λειτουργικό κριτήριο και αποσυνδέονται από τη μορφωτική και συνειδησιακή τους διάσταση, εκπίπτοντας σε κυνήγι χαρτιών, τίτλων και βαθμών που τις απονεκρώνει ως μορφωτικές διαδικασίες.

Με αυτό τον τρόπο, οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται απέναντι σε έναν αντιφατικό λόγο, σε ένα δίπολο αξιών, που δημιουργεί μία διαρκή αντίθεση και διαπάλη για το ρόλο τους. Ανάμεσα σε μια λειτουργιστική, ωφελιμιστική, «επαγγελματική» αντίληψη όπως την προωθεί το κράτος και η αγορά, από τη μια,  και σε μια κοινωνική, μορφωτική διάσταση του περιεχομένου εργασίας τους, η οποία αποκτάει κοινωνικά χαρακτηριστικά και εξαιτίας της ζωντανής σχέσης με τους μαθητές τους, από την άλλη.

Δρώντας μέσα σε αυτή την αντιθετική πραγματικότητα, επιλέγουμε να στηρίξουμε και να προτείνουμε μια άλλη αντίληψη για την επιμόρφωση. Βασικά στοιχεία μιας τέτοιας λογικής είναι τα εξής:

Η επιμόρφωση πρέπει να απεξαρτηθεί εντελώς από κάθε μοριοδοτική, ανταλλακτική αξία, η οποία τη μετατρέπει σε ιεραρχικό σκαλοπάτι και εργαλειακό ελεγκτικό μηχανισμό. Στη βάση αυτής της λογικής που διατυπώνουμε, βρίσκεται μια αυταξιακή αντίληψη για τη γνώση. Στοιχεία μιας τέτοιας λογικής είναι ο αυτοπροσδιορισμός των αναγκών από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς. Το περιεχόμενο και η οργάνωση της επιμόρφωσης γίνονται συμμετοχικά, συνδιαμορφωτικά. Η γνώση δεν αποτελεί μια σωρευτική διαδικασία, αλλά αποκτά κοινωνικά, ποιοτικά χαρακτηριστικά. Η επιμόρφωση πρέπει να οργανώνεται από δημόσιους φορείς, να είναι δωρεάν, με απαλλαγή από τα διδακτικά καθήκοντα, απαλλαγμένη από οποιαδήποτε διαδικασία αξιολόγησης των εκπαιδευτικών που θα οδηγεί σε κατάταξή τους με βάση τις επιμορφωτικές δραστηριότητες. Οι επιμορφωτικές διαδικασίες πρέπει να προτείνονται, να επιλέγονται και να ελέγχονται από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς. Η επιμόρφωση μπορεί να γίνει με ελεύθερη επιλογή από τα ενδιαφέροντα του εκπαιδευτικού, μέσα από ένα πλήθος προσφερόμενων επιλογών στις ποιες έχει διατυπώσει πρόταση και τις έχει συνδιαμορφώσει.

Μια τέτοια αντίληψη αναγνωρίζει μια πολυμορφία στη γνώση και δεν εξετάζει κατ’ ανάγκην τη συνάφειά της με την άμεση εφαρμογή στην εκπαιδευτική πραγματικότητα. Αντίθετα, θεωρεί την επιμόρφωση ως διαδικασία εξυπηρέτησης των μορφωτικών αναγκών των εκπαιδευτικών, όπως διατυπώνονται σε προσωπικό επίπεδο μέσα στους συλλόγους διδασκόντων και τις συλλογικές διαδικασίες, αλλά και όπως διαμορφώνονται σε συλλογικό επίπεδο μέσα από τις διαδικασίες αυτές.

Η παραπάνω λογική μπορεί να μετατραπεί, μέσα από ουσιαστική συζήτηση στους Συλλόγους και το εκπαιδευτικό κίνημα, σε μορφοποιημένη απαίτηση και πρόταγμα, που θα εντάσσεται στη λογική ενός σχολείου που υπηρετεί την κριτική γνώση, ενάντια στο σχολείο της αγοράς.

Αν κατανοούμε τα δομικά χαρακτηριστικά των προωθούμενων αναδιαρθρώσεων, τότε κατανοούμε την ανάγκη συνεκτικών δράσεων στο μέτωπο παιδείας – γνώσης – κοινωνίας – εργασίας. Αυτή η λογική πρέπει να είναι βασικό συστατικό της αντίληψής μας για όλο το μακρύ διάστημα αντιπαραθέσεων και μαχών που έχουμε μπροστά μας.

Αυτό σημαίνει ταυτόχρονα μια ριζική στροφή των Συλλόγων και των συλλογικοτήτων της εκπαίδευσης στη δημιουργία ενός μορφωτικού ρεύματος με μια διαρκή συλλογικοποίηση, εξεύρεση δρόμων, δικτύωση αιτημάτων, διαμόρφωση επιτροπών που θα έχουν στην πυρήνα τους μια τέτοια αντίληψη.

Σημαίνει επίσης μια ριζική στροφή των προγραμμάτων δράσης και των  πλαισίων μας, στο περιεχόμενο της εκπαιδευτικής διαδικασίας, στα ζητήματα των αναλυτικών προγραμμάτων και των βιβλίων, στα ζητήματα της οργάνωσης της παιδαγωγικής ελευθερίας που από γενικό σύνθημα μπορεί να αποκτάει συγκεκριμένες μορφές συλλογικών στάσεων και δράσεων, στα ζητήματα των όρων ύπαρξης και συλλογικοποίησης του δημόσιου σχολείου, στα ζητήματα της ύλης και του περιεχομένου της γνώσης, στα ζητήματα των διδακτικών αντιλήψεων που χτυπούν την μορφωτική αξία και τη γνώση προς όφελος της εκμάθησης τεχνικών, στα ζητήματα που δίνουν την πάλη για μια δημιουργική, σταθερή, απελευθερωτική διαδικασία εργασίας με μια δημιουργική, ενιαία, δημόσια και απελευθερωτική γνώση. Ο εκπαιδευτικός ως εργαζόμενος από τη μια, ο εκπαιδευτικός ως μέτοχος ενός μορφωτικού μετώπου στην κοινωνία, που βάζει ζητήματα για την εκπαίδευση και τη γνώση.

The post ΓΙΑ ΜΙΑ ΧΟΥΦΤΑ ΜΟΡΙΑ … first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο ΓΙΑ ΜΙΑ ΧΟΥΦΤΑ ΜΟΡΙΑ … εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.