Σε απόλυτη αρμονία με την παρατεταμένη προεκλογική περίοδο διεξήχθη η 91^η Γ.Σ. της ΔΟΕ. Μια Γ.Σ. στην οποία κύριο μέλημα των παρατάξεων του κατεστημένου κομματικού συνδικαλισμού ήταν το αποτέλεσμα της κάλπης για το νέο ΔΣ της ΔΟΕ και όχι οι απαραίτητες αγωνιστικές αποφάσεις που θα εξόπλιζαν τον κλάδο απέναντι στην επίθεση που δέχεται. Μετατρέποντας για μια ακόμα φορά το μέσο (τους συσχετισμούς στο ΔΣ της ΔΟΕ) σε αυτοσκοπό, ιδιαίτερα ορισμένες οργανωμένες δυνάμεις που μιλούν στο όνομα του κινήματος, αντί να συγκροτήσουν ένα μέτωπο αγωνιστικής συνεννόησης και να επιδιώξουν να διαμορφώσουν ηγεμονικό λόγο και μια αγωνιστική πλειοψηφία μέσα στη Γ.Σ., αντί να επιδιώξουν να εκφράσουν την αγωνιζόμενη βάση του κλάδου που με τον πολύμηνο αγώνα της έκανε κουρελόχαρτο την αξιολόγηση της Κεραμέως, αναλώθηκαν σε εκατέρωθεν αψιμαχίες και προεκλογικούς τακτικισμούς.

Πιο συγκεκριμένα:

1. Στην 91^η Γ.Σ. εκλέχτηκαν 483 αντιπρόσωποι έναντι 660 που είχαν εκλεγεί στην προηγούμενη Γ.Σ. του κλάδου. Δηλαδή, η συμμετοχή στην Ομοσπονδία μειώθηκε 27% ή για να το πούμε διαφορετικά, περίπου 1 στα 4 μέλη της Ομοσπονδίας (όπως είχαν καταγραφεί στις τελευταίες αντίστοιχες αρχαιρεσίες) απείχε από τις εκλογές του 2022. Η μείωση αυτή δεν μπορεί να αφήνει αδιάφορους όσους νοιάζονται για το συνδικάτο, πολύ περισσότερο όταν σημειώνεται στις νέες ηλικίες και ιδιαίτερα στους αναπληρωτές συναδέλφους όπου η αποχή ξεπερνούσε κατά πολύ το 50%. Προφανώς η κατάργηση της άδειας αποτελεί τον βασικό παράγοντα που λειτούργησε αρνητικά, ωστόσο θα πρέπει και οι Σύλλογοι ΠΕ να πάρουν όλα τα οργανωτικά μέτρα για να μαζικοποιήσουν περισσότερο τις διαδικασίες αλλά και οι ίδιοι οι συνάδελφοι να αντιληφθούν το διακύβευμα: την ίδια την ύπαρξη του συνδικάτου το οποίο απειλείται από την κυβέρνηση και το κράτος με διάλυση και εξαφάνιση.
2. Από τους 133 Συλλόγους Π.Ε., οι 20 πραγματοποίησαν τις εκλογές με βάση τον νόμο Χατζηδάκη, δηλαδή και με ηλεκτρονικές «εκλογές». Μεγάλες οι ευθύνες της πλειοψηφίας ΔΑΚΕ/ΔΗΣΥ/ΔΙΚΤΥΟ καθώς το ΔΣ της ΔΟΕ δεν εφάρμοσε τη σχετική απόφαση της ΑΔΕΔΥ και δεν εδωσε κατεύθυνση στους Συλλόγους ΠΕ να πραγματοποιήσουν αποκλειστικά δια ζώσης εκλογές. Αλλά ούτε και στη ΓΣ του κλάδου δέχτηκαν αυτές οι δυνάμεις την πρόταση των ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ και της ΑΣΕ να μπει το θέμα σε συζήτηση και να μην αναγνωριστούν αντιπρόσωποι εκλεγμένοι με ηλεκτρονικές «εκλογές». Επίσης, οι ίδιες παρατάξεις δεν δέχτηκαν να προστεθούν στην ημερήσια διάταξη καυτά ζητήματα της περιόδου όπως η αξιολόγηση, ο γραπτός διαγωνισμός ΑΣΕΠ και ο αντισυνδικαλιστικός νόμος Χατζηδάκη, παρ’ ότι το απαίτησαν επίμονα οι ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ, η ΑΣΕ και το ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΩΝ.
3. Από την πλευρά μας, καταψηφίσαμε τα πεπραγμένα του Δ.Σ. της ΔΟΕ λαμβάνοντας υπόψη τη συνολική στάση του την προηγούμενη τριετία, την απόλυτη αδράνεια την κρίσιμη περίοδο των lock down, των απαγορεύσεων των διαδηλώσεων και της τηλεκπαίδευσης που αξιοποιήθηκε από την κυβέρνηση για να προωθήσει την αντιλαϊκή της πολιτική, την πολιτική παθητικής εφαρμογής της στρατηγικής συμβολικών κινητοποιήσεων χαμηλής έντασης από την ΑΔΕΔΥ. Από την άλλη πλευρά, όλα αυτά δεν αναιρούν τη λαμπρή σελίδα στην ιστορία του εκπαιδευτικού κινήματος της μάχης ενάντια στην αξιολόγηση, με όπλο την απεργία-αποχή και σε δεύτερη φάση τα ενιαία κείμενα. Μια μάχη στην οποία είχαμε τη δική μας, καθοριστική συμβολή.
4. Ιδιαίτερη στιγμή αποτέλεσε η επίσκεψη στο συνέδριο ομάδας από προσφυγάκια μαζί με τους γονείς τους και αλληλέγγυους. Κοινή απαίτηση εκπαιδευτικών-γονιών-μαθητών είναι να μπουν τα προσφυγόπουλα στα πρωινά σχολεία και να μην κλείνουν αιφνιδιαστικά οι δομές με αποτέλεσμα να μένουν τα παιδιά εκτός σχολείου.
5. Η εισήγηση για τα μισθολογικά και ασφαλιστικά ψηφίστηκε από τις ΔΑΚΕ/ΔΗΣΥ/ΔΙΚΤΥΟ ενώ η εισήγηση για το «Ωράριο νηπιαγωγών και εκπαιδευτικών ολιγοθέσιων σχολείων» ψηφίστηκε με ευρεία πλειοψηφία, καθώς ενσωματώθηκαν όλες οι παρατηρήσεις που πρότειναν οι ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ και η ΑΣΕ. Στην ψηφοφορία για το θέμα της Η.Δ. «Το μέλλον των παιδαγωγικών σπουδών στην Ελλάδα», η σταθερή και αποφασιστική στάση της αριστερής πτέρυγας του συνεδρίου και πρώτα απ’ όλα των ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ, οδήγησε στην ανατροπή της εισήγησης και στην τοποθέτηση του ζητήματος μέσα στην ευρύτερη αντιεκπαιδευτική πολιτική που προωθείται με τον νέο Νόμο-πλαίσιο για τα ΑΕΙ. Η ψηφοφορία για αυτό το θέμα  έδειξε ότι εάν υπήρχε η πολιτική βούληση στην εκπαιδευτική αριστερά μπορούσε να υπάρξει απόφαση της Γ.Σ. για την αξιολόγηση. Τέτοια βούληση όμως δεν υπήρξε, ιδιαίτερα στις οργανωμένες δυνάμεις, με πρώτη και κύρια την ευθύνη της ΑΣΕ που επέλεξε μια αλαζονική και αδιάλλακτη στάση, αποκαλύπτοντας ότι το μοναδικό επίδικο που με θεμιτά και αθέμιτα μέσα επεδίωξε ήταν το εκλογικό αποτέλεσμα – τα υπόλοιπα ήταν απλώς θέμα εντυπώσεων.
6. Καμία απόφαση δεν πάρθηκε για ένα στοιχειώδες αγωνιστικό σχέδιο με κεντρικό επίδικο την ακρίβεια και τη συρρίκνωση των μισθών μας. Άλλωστε, μόνο οι Παρεμβάσεις πρότειναν να αποφασιστεί από την 91^η Γ.Σ. απεργία για τα τέλη Σεπτέμβρη.
7. Καμία απόφαση δεν υπήρξε για την εξαγγελία του διαγωνισμού ΑΣΕΠ, παρά το ότι η μεγάλη πλειοψηφία των αντιπροσώπων – και μάλιστα σχεδόν από όλες τις παρατάξεις – παρέμεινε στον συνεδριακό χώρο τουλάχιστον μισή ώρα μετά τη λήξη του προγράμματος από το προεδρείο της Γ.Σ. (με 3 ψήφους υπέρ και δύο κατά, τις Παρεμβάσεις και την ΑΣΕ).
8. Καμία απόφαση δεν υπήρξε για την αξιολόγηση και για την κήρυξη απεργίας-αποχής από την 91η ΓΣ. Αποκαλυπτικό είναι ότι κατατέθηκαν 3 διαφορετικές προτάσεις για την κήρυξη απεργίας-αποχής από την 91η ΓΣ, ενώ οι ΔΑΚΕ/ΔΗΣΥ/ΔΙΚΤΥΟ σε καμία περίπτωση δεν συζητούσαν αυτή την μορφή. Αντιπρόσωποι από Συλλόγους ΠΕ που πρότειναν και στήριξαν με όλες τους τις δυνάμεις τα ενιαία κείμενα, πρότειναν και στήριξαν το παρακάτω κείμενο ως βάση για συζήτηση και επιδίωξαν να έρθουν σε διαπραγμάτευση με τις δύο άλλες προτάσεις (από την ΑΣΕ/ΠΑΜΕ και από εκπροσώπους των Συλλόγων που είχαν κηρύξει απεργία-αποχή), συναντώντας όμως τόση αδιαλλαξία και απαξίωση που έγινε φανερό ότι οι όποιες αναφορές στα ενιαία κείμενα ως μορφή πάλης από αυτές τις δυνάμεις, μόνο προσχηματικές είναι, αφού η λογική τους, λογική ήττας και περιχαράκωσης,  αρχίζει και τελειώνει στην απεργία-αποχή ως αποκλειστική μορφή αγώνα (οι ομιλητές της ΑΣΕ το ξεκαθάρισαν απόλυτα), ως ένα πασπαρτού που ως εκ θαύματος θα λύσει και το ζήτημα της αντίστασης στην ατομική αξιολόγηση. Συγκεκριμένα, από την πλευρά μας, καταθέσαμε και ψηφίσαμε την παρακάτω πρόταση και ενημερώσαμε – και δημόσια – ότι είμαστε έτοιμοι να την συζητήσουμε/αναδιαμορφώσουμε στην κατεύθυνση σύνθεσης:

«Η 91η Γ.Σ. της ΔΟΕ:

Χαιρετίζει τους/τις δεκάδες χιλιάδες εκπαιδευτικούς σε όλη τη χώρα που, αψηφώντας την εκστρατεία τρομοκράτησης εναντίον τους από την πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΙΘ, συμμετέχουν δυναμικά και πολύμορφα στον αγώνα ενάντια στην αντιπαιδαγωγική και καταστροφική για το δημόσιο σχολείο «εσωτερική και εξωτερική αξιολόγηση των σχολικών μονάδων» που προσπαθεί να επιβάλει το Υπουργείο Παιδείας.

Αποφασίζει την κλιμάκωση του αγώνα, μπροστά και στην επικείμενη επιχείρηση επιβολής της ατομικής αξιολόγησης-χειραγώγησης των εκπαιδευτικών:

(α) κηρύσσοντας απεργία-αποχή από κάθε διαδικασία αξιολόγησης της σχολικής μονάδας όπως αυτή προβλέπεται από τον Ν. 4692/20 και τις σχετικές Υ.Α. για τον «Σχολικό Προγραμματισμό, εσωτερική και εξωτερική αξιολόγηση των σχολικών μονάδων ως προς το εκπαιδευτικό τους έργο» και από τις αντίστοιχες διατάξεις του Ν. 4823.

(β) Εξουσιοδοτεί το νέο ΔΣ της ΔΟΕ να χρησιμοποιήσει για την ακύρωση της αξιολόγησης/κατηγοριοποίησης σχολείων και εκπαιδευτικών των Ν. 4823 και Ν. 4692, όλα τα πρόσφορα μέσα και μορφές, όπως ενιαία κείμενα, στάσεις εργασίας και απεργιακές μορφές για την ακύρωση της παρακολούθησης διδασκαλιών των εκπαιδευτικών από αξιολογητές, εκδηλώσεις, επιστολές προς γονείς, έκδοση αφίσας, ευρύτερη καμπάνια ενημέρωσης, συλλαλητήρια.

Ακυρώνουμε την αξιολόγηση-κατηγοριοποίηση ενωτικά, συντεταγμένα, αποφασιστικά με αγώνα διαρκείας».

Θεωρούμε ότι μια μορφή αγώνα κρίνεται από την μαζικότητα που εξασφαλίζει και την αποτελεσματικότητά της. Τα ενιαία κείμενα της ΔΟΕ, όπως η ίδια η ζωή απέδειξε, αποτέλεσαν την συντεταγμένη, μαζική και επιθετική κίνηση του κλάδου ενάντια στον οδοστρωτήρα της αξιολόγησης. Τα ενιαία κείμενα, το κύριο όπλο με το οποίο η συντριπτική πλειοψηφία του κλάδου έδωσε νικηφόρα τη μάχη ενάντια στην αξιολόγηση, όλες τις ημέρες του συνεδρίου αποτελούσαν απαγορευμένη λέξη για πολλούς αντιπροσώπους της εκπαιδευτικής αριστεράς και ιδιαίτερα της ΑΣΕ. Έφτασαν μάλιστα στο σημείο να βγάλουν ανακοίνωση μετά τη συγκρότηση του προεδρείου (στο οποίο για πρώτη φορά τα τελευταία 21 χρόνια συμμετέχουν, αλλάζοντας πλήρως τη στάση τους) και να καταγγείλουν το μέλος των Παρεμβάσεων που δήθεν … «τράβηξε το χαλί κάτω από τα πόδια του κλάδου», επειδή ψήφισε τα ενιαία κείμενα! Εκείνα που οι ίδιοι, αφού για δέκα ημέρες τα συκοφαντούσαν και τα κατήγγειλαν, έπειτα, βλέποντας τη δυναμική που αναπτυσσόταν και κάνοντας την ανάγκη φιλότιμο, με κρύα καρδιά δήλωσαν ότι τα υποστηρίζουν, καταγγέλλοντας ταυτόχρονα αυτούς που τα ψήφισαν. Όσο για το ΔΙΚΤΥΟ, έχει ένα ενδιαφέρον ότι επέλεξε να χαρακτηρίσει τις ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ως παράταξη του τίποτα, ανύπαρκτους κλπ. «Αφέντες του τίποτα, υπηρέτες κανενός», έλεγε ένα σύνθημα στην Ιταλία πριν χρόνια. Σε αυτόν τον δρόμο βαδίζουμε εμείς με συνέπεια. Και ναι, ομολογουμένως, σε σχέση με ένα κόμμα εξουσίας και τον συνδικαλιστικό του βραχίονα θα έπρεπε να είμαστε ανύπαρκτοι, αντιλαμβανομαστε πόσο ενοχλητικο είναι που κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει, γι’ αυτό άλλωστε προσπαθεί να μας ταυτίσει με την ΑΝΤΑΡΣΥΑ, όταν όλοι και όλες γνωρίζουν τον ανεξάρτητο χαρακτήρα των ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ. Εμείς δεν έχουμε να δώσουμε λογαριασμό πουθενά παρά μόνο στη βάση του κλάδου και στις συνειδήσεις μας. Στο κάτω κάτω ο κλάδος αποφασίζει αν κάποια συνδικαλιστικη δύναμη είναι υπαρκτή ή ανύπαρκτη. Κι έχουμε εμπιστοσύνη στην κρίση του. Γι’ αυτό είμαστε απρόβλεπτοι και επικίνδυνοι για την εξουσία και τους κομματικούς/συνδικαλιστικούς της μηχανισμούς. Γι’ αυτό είμαστε εκείνο το «τίποτα» που θα συνεχίσει για πολλά ακόμα χρόνια να στοιχειώνει σαν εφιάλτης τον ύπνο των υπουργών και τους μηχανισμούς εξουσίας, θα συνεχίσει να «γελάει μπρος στις τόσες πανοπλίες σας …αναστατώνοντας τις στέρεες παρατάξεις».

Οι ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ Π.Ε. έχουν την τιμή να αποτελούν την 4η σε δύναμη παράταξη της Δ.Ο.Ε., με βάση την βούληση των συναδέλφων της βάσης του κλάδου και θα εκπροσωπήσουν τους συναδέλφους μας με 2 έδρες στο Δ. Σ. της ΔΟΕ. Με αγωνιστικότητα, μαχητικότητα και όραμα την ανατροπή των αντιλαϊκών – αντεργατικών και αντιεκπαιδευτικών πολιτικών και των διαχειριστών τους, θα παλέψουμε για ένα αύριο που να αξίζει στον κόσμο της εργασίας και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες και στα όνειρά μας, με γνώμονα την υπεράσπιση του Δημόσιου Σχολείου και την κατοχύρωση και διεύρυνση του Δημόσιου και δωρεάν χαρακτήρα της εκπαίδευσης για όλα τα παιδιά που ζουν στη χώρα μας.

Τελικά αποτελέσματα εκλογών ανάδειξης νέου Δ. Σ. της Δ. Ο. Ε. 91ης Γ. Σ. ΔΟΕ:

ΔΑΚΕ 109 με 3 ΕΔΡΕΣ

ΑΣΕ 106 με 2 ΕΔΡΕΣ

ΔΗΣΥ 100 με 2 ΕΔΡΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ Π. Ε. 81 με 2 ΕΔΡΕΣ

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΔΙΚΤΥΟ 73 με 2 ΕΔΡΕΣ

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ 7 –

ΜΑΖΙ 2 –

ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ 3 –

ΑΝΤΕΠΙΘΕΣΗ 1 –

Λευκό 1

The post Για την 91η Γ.Σ. της ΔΟΕ: Μαζική πολιτική γραμμή αγώνα ή προεκλογικές αψιμαχίες εντυπώσεων; first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Κάνοντας τον απολογισμό των τριών τελευταίων χρόνων στα σχολεία, χρόνων γεμάτα ταλαιπωρία για εκπαιδευτικούς και μαθητές/τριες, διαπιστώνει κανείς πως η πανδημία αυτή καθαυτή υπήρξε το σχετικά μικρότερο πρόβλημα. Η κυβερνητική διαχείριση της υγειονομικής κρίσης υπήρξε στοχοπροσηλωμένη στη στήριξη της λειτουργίας της αγοράς και των μεγαλοεπιχειρηματιών και τα αλλοπρόσαλλα μέτρα για την δημόσια Υγεία ήταν το αποτέλεσμα μιας ορισμένης εκτίμησης του «πολιτικού κινδύνου», δηλαδή της ανοχής και των πολιτικών τάσεων της κοινής γνώμης ώστε αυτή να μην στραφεί σύσσωμη κατά της κυβέρνησης Μητσοτάκη.

Στα σχολεία αυτή η κατάσταση κυριολεκτικά «απογειώθηκε» από την εμμονικά νεοφιλελεύθερη, ακροδεξιά και απόλυτα εχθρική προς την δημόσια εκπαίδευση, υπουργό Ν. Κεραμέως. Συνδύασε τη μεταφορά όλης της ευθύνης στους ίδιους τους εκπαιδευτικούς, συχνά με την μέθοδο των παράτυπων αν όχι και παράνομων πιέσεων των προϊσταμένων, από τον Γενικό Γραμματέα του υπουργείου και τους κατά τόπους διευθυντές εκπαίδευσης μέχρι τους πρόθυμους διευθυντές/τριες σε κάθε σχολείο, με την σκληρότερη επίθεση στα εργασιακά και συνδικαλιστικά δικαιώματα και των ίδιων των εκπαιδευτικών εδώ και πολλά χρόνια πλήττοντας ταυτόχρονα την ίδια την δημόσια εκπαίδευση και φυσικά τους μαθητές/τριες. Σταχυολογώντας:

• Αξιολόγηση
• Εξετάσεις Pisa
• ΑΣΕΠ
• ΕΒΕ (Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής) & Τράπεζα Θεμάτων
• Πανεπιστημιακή Αστυνομία και, βέβαια,
• Νόμος Χατζηδάκη 

Η πάλη ενάντια στην αξιολόγηση

Οι επιλογές του υπουργείου για ολομέτωπη επίθεση στη δημόσια Παιδεία, ενταγμένες στο κυβερνητικό πρόγραμμα ιδιωτικοποίησης των πάντων, διεκδικούν, ωστόσο, τα εύσημα του πρωταθλητή.

Αποκορύφωμα και συμπύκνωσή τους η προσπάθεια επιβολής της εμβληματικής «αξιολόγησης». Εμβληματική, διότι πέρα από το ουσιαστικό περιεχόμενο το οποίο στοχεύει στην κατηγοριοποίηση των σχολείων, την υποχρηματοδότησή τους και εν τέλει την πλήρη παράδοσή τους στην αγορά, υπηρετεί παράλληλα και άλλους, ίσως ακόμη πιο σημαντκούς και άμεσους στόχους. Την κατάργηση της ισχύος του Συλλόγου Διδασκόντων με την επαναφορά του διευθυντικού δικαιώματος, την υποχώρηση, στο πνεύμα και στην πράξη, της δημοκρατίας και της συλλογικότητας και την απόλυτη εξατομίκευση των εργαζόμενων, καλλιεργώντας ανάμεσά τους συνθήκες ακραίου ανταγωνισμού και ψυχικού κανιβαλισμού.   

Σε αντίξοες κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες, καθώς η κοινωνική πλειοψηφία δέχεται σφοδρότατη επίθεση από την κυβέρνηση Μητσοτάκη στους όρους διαβίωσης και στα δικαιώματά της και ταυτόχρονα παραμένει σοκαρισμένη και πολιτικά αμήχανη από την ματαίωση του 2015, την ώρα που οι συνδικαλιστικές δυνάμεις αντιμετωπίζουν την σαρωτική επίθεση του νόμου Χατζηδάκη που επιχειρεί να βάλει ταφόπλακα στα συνδικάτα και στο κίνημα, στην Α΄ βάθμια εκπαίδευση τα πράγματα δεν πήγαν όπως τα επιθυμούσε η υπουργός και η κυβέρνηση!

Ο κλάδος αντιστάθηκε και παρέμεινε όρθιος απονομιμοποιώντας πλήρως την επιχειρούμενη αξιολόγηση και μαζί μ’ αυτήν τη συνολική ιδεολογική επίθεση στο φρόνημα των εκπαιδευτικών. Αντίσταση η οποία συντηρεί όχι μόνο τον κλάδο σε θέση μάχης και διεκδίκησης των δικαιωμάτων και της αξιοπρέπειας των εργαζόμενων, μα συντηρεί επίσης την πάλη για την υπεράσπιση της δημόσιας Παιδείας συνολικά.  Συνέβη δε και κάτι ακόμη: Η αντίσταση αυτή, στα χρόνια της κυβέρνησης Μητσοτάκη, υπήρξε ο μοναδικός, μακρόχρονος αγώνας στον δημόσιο τομέα που δεν ηττήθηκε και αποτελεί φάρο ελπίδας και αντίστασης μαζί με τις νίκες των εργατών της Cosco και της efood, στον ιδιωτικό τομέα, καθώς και τις κινητοποιήσεις ενάντια στον φασισμό (Εφετείο) και στον κρατικό αυταρχισμό (Ν. Σμύρνη).

Υπεράσπιση του συνδικάτου

Πώς φτάσαμε ως εδώ και τί ρόλο έπαιξε η Ομοσπονδία και οι κατά τόπους σύλλογοι; Ποια μπορεί και πρέπει να είναι η συνέχεια; Ποια είναι τα συνδικαλιστικά και τα πολιτικά συμπεράσματα; Μ’ αυτά τα ερωτήματα βαδίζουμε στο συνέδριο της ΔΟΕ και οφείλουμε να εκτιμήσουμε την σημασία του και την σημασία των αποφάσεων που θα πάρει.

Η ΔΟΕ δεν είναι ένα συνδικάτο διαφορετικό από τα άλλα. Υποφέρει, όπως όλο το συνδικαλιστικό κίνημα, από αυτό που συχνά ονομάζουμε συνδικαλιστική γραφειοκρατία και που γενικά σημαίνει δυσκαμψία, έλλειμμα αγωνιστικότητας, πολιτικές εξαρτήσεις και, σε ορισμένες περιπτώσεις, πλήρης υποταγή στο εργοδοτικό, κυβερνητικό σύστημα, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα εξευτελισμού, τα τελευταία χρόνια, την ΓΣΕΕ.

Εντούτοις το συνδικάτο είναι εξ ορισμού εργαλείο των εργαζόμενων και όχι των αφεντικών. Στην καλύτερη περίπτωση οργανώνει τους αγώνες για τα συμφέροντα των εργαζόμενων και στην χειρότερη δεν τους οργανώνει (κάθε φορά χαρακτηρίζεται από την πολιτική σύνθεσή του). Αυτό το γνωρίζουν πολύ καλά ο Μητσοτάκης και ο Χατζηδάκης. Η στρατηγική της κυβέρνησης της ΝΔ είναι να πετύχει, δια της σφοδρής και αδιάκοπης επίθεσης (σε συνθήκες τουλάχιστον αμήχανες ως προς την εναλλακτική), να «παγιώσει» την αποδοχή της πιο βάρβαρης καπιταλιστικής, νεοφιλελεύθερης και συχνά ακροδεξιάς εκδοχής από ένα πλειοψηφικό κοινωνικό τμήμα. Να κυριαρχήσει η άποψη πώς «έτσι είναι τα πράγματα και δεν μπορούν να αλλάξουν». Γι’ αυτό και η επίθεση στα συνδικάτα και ευρύτερα στις οργανωμένες συλλογικότητες των «από κάτω» αποσκοπεί στην ολοκληρωτική ακύρωση του κοινωνικού τους ρόλου. Στην καταστροφή της συνδικαλιστικής πάλης και του εργατικού και μαζικού κινήματος. Σε μια συνθήκη όπου η έννοια του συνδικαλισμένου εργαζόμενου και, ακόμα, του μέλους ΔΣ ή και προέδρου, να μην σημαίνει τίποτα. Αναζητά στην πραγματικότητα συνδικαλιστές που είτε από αμηχανία και αναποτελεσματικότητα είτε, πολύ χειρότερα, από δεξιό κυνισμό, να υπογράψουν την θανατική καταδίκη του ρόλου τους και του ρόλου του συνδικάτου.

Αυτή η κυβερνητική επιλογή βασίζεται στο μείγμα νεοφιλελευθερισμού και ακροδεξιάς που χαρακτηρίζει την κυβέρνηση Μητσοτάκη και η Κεραμέως είναι από τα στελέχη που υπηρετούν αυτή την στρατηγική με ιδιαίτερο πάθος και εμμονή. Ωστόσο, αυτή η επιλογή της ολομέτωπης επίθεσης, έχει ένα σοβαρό ρίσκο. Να προκαλέσει αντισυσπείρωση στο συνδικαλιστικό χώρο, πέρα και πάνω από τις πολιτικές ταυτότητες, στην υπεράσπιση του ρόλου του συνδικάτου αυτού καθαυτού.

Θετικά τα πεπραγμένα

Σ’ αυτή, την απολύτως ευκταία προοπτική για το εργατικό κίνημα, η ΔΟΕ έκανε ένα πρώτο αλλά πολύ σημαντικό βήμα. Φυσικά, ένα συνδικάτο με πρώτη δύναμη την ΔΑΚΕ δεν μεταβλήθηκε σε στρατηγείο της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς (χαρακτηριστική η αμηχανία της ΔΟΕ να καταδικάσει το νόμο για την απαγόρευση των διαδηλώσεων, όπως εξάλλου και να απαγορέψει ρητά τις ηλεκτρονικές ψηφοφορίες στις εκλογές αντιπροσώπων για το συνέδριο, ως πρακτική απάντηση στο νόμο Χατζηδάκη). Αλλά δεν είναι αυτό το ζητούμενο! Οι συνθήκες, οι αντιφάσεις και οι συγκεκριμένοι συσχετισμοί, με δυνατή την παρουσία της Αριστεράς και, βέβαια, και οι συγκεκριμένοι άνθρωποι, έδωσαν στα πεπραγμένα της Ομοσπονδίας ένα δυσεύρετο, στις μέρες μας, εύσημο! Του μοναδικού συνδικάτου στο Δημόσιο που αντιστάθηκε με επιμονή και σχέδιο.

Είτε με πλήρη συνείδηση, όπως στην περίπτωση του εκπροσώπου των Παρεμβάσεων είτε εκ των πραγμάτων και διαμέσου των αντιφάσεων, η Ομοσπονδία κατάφερε να ξεπεράσει τον σκόπελο της απονομιμοποίησης της απεργίας – αποχής, διευρύνοντας τα όρια της συνδικαλιστικής πάλης στο πεδίο της άσκησης πολιτικής!

Η «απεργία – αποχή», ένας πρωτότυπος τρόπος πάλης χωρίς κανένα ρίσκο και κόστος για τους εργαζόμενους, που έπαιξε τον ρόλο της ανδεικνύοντας το πραγματικό φρόνημα της μεγάλης πλειοψηφίας των εκαπιδευτικών, έφτασε στα όριά της. Η ουσία εδώ δεν βρίσκεται τόσο στις αποφάσεις των δικαστηρίων, όσο κι αν καθόρισαν πρακτικά το τέλος του «μέσου», όσο στο γεγονός ότι ολοκληρώθηκε μια διαδικασία ανόδου της συνείδησης και της συμμετοχής, προετοιμάζοντας τα επόμενα, πιο δύσκολα βήματα. Γιατί, βέβαια, δεν είναι σωστό και τίμιο να προπαγανδίσουμε ότι θα πλήξουμε τόσο καίρια το κυβερνητικό σύστημα με έναν αγώνα χωρίς κανένα κόστος. Πολύ απλά αυτό δεν είναι αλήθεια. Εξάλλου εδώ προκύπτει κι ένα ακόμη πρόβλημα, πολιτικό. Απέναντι σε μια τόσο επιθετική, δεξιά κυβέρνηση, πόσο πιθανό είναι να νικήσει το κίνημα στην πλέον εμβληματική μάχη για την ίδια την υπουργό και την κυβέρνηση συνολικά χωρίς να μπαίνει στην συζήτηση και ούτε καν να προπαγανδίζεται έντονα από τους πολιτικούς φορείς που αντιστοιχούν στις συνδικαλιστικές παρατάξεις, το πολιτικό σύνθημα: «να πέσει η κυβέρνηση»;

Πολιτική απ’ τα κάτω

Από αυτή την άποψη τα «ενιαία κείμενα» χρησίμευσαν ως εργαλεία μοναδικά και πολύτιμα ώστε να διαφύγουμε από το ανελαστικό δίλλημμα «μετωπική σύγκρουση απ’ τα κάτω ή τίποτα». Η μετωπική σύγκρουση «απ’ τα κάτω» προϋποθέτει αφενός συνθήκες κοινωνικής κινητικότητας σε υψηλούς βαθμούς, κάτι που δυστυχώς προς ώρας δεν συμβαίνει και αφετέρου ισχυρή πολιτική στήριξη σ’ αυτή την κατεύθυνση, κάτι το οποίο επίσης, ακόμη, δεν προσφέρεται.

Όμως, μεταξύ της «ανατροπής» και της «υποταγής» δεν υπάρχει κενό! Υπάρχει η πολιτική. Με την διάσταση των πολιτικών επιλογών από το συνδικάτο αλλά ταυτόχρονα και με την διάσταση του «από κάτω». Μάλιστα η πιο ριζοσπαστική, επαναστατική πολιτική είναι αυτή που διατίθεται στον καθένα και στην καθεμία, ως δυνατότητα δρώντος υποκειμένου και όχι απλά ψηφοφόρου. Η πάλη που χρειάστηκε να δοθεί στα σχολεία για τα ενιαία κείμενα ενέπλεξε ουσιαστικά χιλιάδες εκπαιδευτικούς που συζήτησαν, μέσα κι έξω από τις συνεδριάσεις των συλλόγων, συχνά σε πολιτικό και ιδεολογικό βάθος μεγαλύτερο από το συνδικαλιστικό επίδικο, απέκτησαν αυτοπεποίθηση ξεπερνώντας φόβους και απειλές, ανέδειξαν την δύναμη του συλλόγου διδασκόντων, καταργώντας στην πράξη το διευθυντικό δικαίωμα, και ακόμη κι όταν μειοψήφησαν έζησαν την εμπειρία της άμεσης διεκδίκησης και της πάλης, χωρίς απογοήτευση, γιατί τα 4000 σχολεία που στήριξαν την επιλογή των ενιαίων κειμένων αποτελούν νίκη για όλους/ες! Συντήρησαν την απονομιμοποίηση και την ακύρωση της «αξιολόγησης» στον κλάδο με ανοιχτό τον ορίζοντα της νίκης!

Τώρα το συνδικάτο και ο κλάδος πρέπει να σχεδιάσουν τη συνέχεια της πάλης, πιθανότατα πιο απαιτητική, ως την τελική νίκη.

Πολιτική σύνθεση και αριστερή ηγεμονία

Οι πολιτικές συνθήκες είναι ιδιάζουσες και αντανακλώνται και στην στάση των παρατάξεων στο ΔΣ της ΔΟΕ. Η ομάδα του προέδρου, της  ΔΑΚΕ βρέθηκε σε αντιπαράθεση με το ίδιο της το κόμμα και την κυβέρνηση και ήδη έχει φτάσει σε υπερβάσεις της κομματικής της ταυτότητας, διαμορφώνοντας έναν ιδιότυπο δυϊσμό: στήριξε την αντιπαράθεση με την Κεραμέως και καταψηφίστηκε στις εκλογές ως εκπρόσωπος της κυβέρνησης! Η ΔΗΣΥ απέδειξε με την στάση της μέχρι που φτάνει η μετάλλαξη της σοσιαλδημοκρατίας που έχει προσκυνήσει τη νεοφιλελεύθερη στρατηγική. Φυσικά, δεν είναι ο απόγονος της παλιάς ΠΑΣΚΕ που ηγείτο μεγάλων εργατικών αγώνων σε προηγούμενες δεκαετίες, αλλά ο εκπρόσωπος κάθε νεοφιλελεύθερης κυβέρνησης, εν προκειμένω του Μητσοτάκη. Η συχνή αμηχανία των συντρόφων/σων του Δικτύου είναι «εικονογράφηση» των διλημμάτων της «μετάβασης» του ίδιου του ΣΥΡΙΖΑ. Πρέπει να γνωρίζουν όμως πως το μέλλον μιας πορείας αποχαιρετισμού της ριζοσπαστικής, μαχητικής αριστερής στάσης προς κατευθύνσεις «υπεύθυνες» και «ρεαλιστικές», είναι δίχως άλλο η εικόνα που σήμερα εμφανίζει η … ΔΗΣΥ!

Για τις παρατάξεις της Αριστεράς (πέραν του ΣΥΡΙΖΑ) διαφόρων εκδοχών και απόψεων, είναι καθαρό: Η επιτυχία των ενιαίων κειμένων έχει την σφραγίδα της! Πόσο συχνά πετυχαίνει πολιτική και ιδεολογική  ηγεμονία τέτοιας έκτασης; Και πότε τέτοια συγκέντρωση δύναμης; Είναι κατανοητό ότι στο πολιτικό πεδίο οι δυσκολίες αλλά και οι προκλήσεις είναι τέτοιες που δεν οδηγούν αβίαστα σε συγκλίνοντα συμπεράσματα. Ο φόβος και η αμηχανία απέναντι στις διαμορφούμενες συνθήκες ενός κτηνώδους και χωρίς ιδεολογικά προσχήματα καπιταλιστικού ανταγωνισμού, που ξαναγεννά τον κίνδυνο παγκόσμιου πολέμου και ταυτόχρονα επιτίθεται με σφοδρότητα στο κίνημα, στην Αριστερά, στην κοινωνική πλειοψηφία, σε κάθε φτωχό/η, αδύναμο/η και αποκλεισμένο/η, ενδέχεται να οδηγεί σε κινήσεις αυτοπροστασίας και επιλογές επιβίωσης. Όμως, είναι αυτές οι ίδιες συνθήκες που κρύβουν και τις ευκαιρίες για το κίνημα και την Αριστερά και μάλιστα για τις πιο ριζοσπαστικές εκδοχές.

Στην περίπτωση του αγώνα των εργαζόμενων στην Α’ βάθμια εκπαίδευση αναδείχτηκε μια δυνατότητα. Χρήσιμη για τον κλάδο και το κίνημα και ακόμη πιο χρήσιμη για την Αριστερά. Εξάλλου πλέον μιλάμε εκ του αποτελέσματος καθώς και άλλες επιλογές που δοκιμάστηκαν, μεταξύ άλλων στην ΟΛΜΕ, έχουν κριθεί.

Τώρα είναι η ώρα των συμπερασμάτων και κυρίως των επιλογών για τη συνέχεια της πάλης. Η εικόνα του συσχετισμού των εδρών είναι η εικόνα του μετέωρου βήματος της ΔΟΕ. Η εικόνα της αριστερής ηγεμονίας στο αγώνα είναι η εικόνα ενός μέλλοντος του μαχητικού αλλά και αποτελεσματικού συνδικαλισμού και περισσότερο, της Αριστεράς που θέλουμε και επιθυμούμε!

The post Το μετέωρο βήμα της ΔΟΕ first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Συντονίζει η κ. Άννα Τραϊανού, καθηγήτρια στο Τμήμα Παιδαγωγικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Goldsmiths του Λονδίνου.

Ο σύνδεσμος για παρακολούθηση στην ελληνική γλώσσα: https://youtu.be/9WL1tosdCs8

Ο σύνδεσμος για παρακολούθηση στην αγγλική γλώσσα: https://youtu.be/cmbO-pCheAk

H  Diane  Ravitch είναι καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, ιστορικός της εκπαίδευσης και ερευνήτρια εκπαιδευτικής πολιτικής. Έχει ιδρύσει το δίκτυο για τη δημόσια εκπαίδευση (NPE) μαζί με τον εκπαιδευτικό Anthony Cody. Το δίκτυο αυτό αριθμεί πάνω από 350.000 μέλη.

Από το 1991-1993 διετέλεσε Υφυπουργός παιδείας της κυβέρνησης Τζώρτζ Μπους (πατρός) και εν συνεχεία σε υψηλόβαθμη κυβερνητική θέση για ζητήματα εκπαιδευτικής αξιολόγησης από την κυβέρνηση του Μπιλ Κλίντον και του Τζώρτζ Μπους (νεότερου). Συγκεκριμένα από το 1997-2004 ήταν μέλος του εθνικού δικτύου αξιολόγησης στις Η.Π.Α. Το δίκτυο αυτό επόπτευε τα ομοσπονδιακά προγράμματα αξιολόγησης. Από τη θέση της αυτή προώθησε την αξιολόγηση στην εκπαίδευση μέσω σκληρών εθνικών αξιολογικών διαδικασιών. 

Προοδευτικά, αναλύοντας τα δεδομένα, διαπίστωνε ότι οι πολιτικές αυτές ήταν ακατάλληλες για τα σχολεία. Άρχισε να τις επικρίνει, ιδιαίτερα τον νόμο «Κανένα παιδί να μη μείνει πίσω» (No Child Left Behind). Η αλλαγή στην αντίληψή της οριστικοποιήθηκε με δύο τρόπους:

• με την έκδοση του βιβλίου της «Η ζωή και ο θάνατος του μεγάλου Αμερικάνικου δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος. Πώς τα τεστ και η επιλογή σχολείου υποβαθμίζουν την εκπαίδευση» (The death and life of the great American school system: how testing and choice are undermining education).   
• με τη δημοσίευση, τον Μάρτιο του 2010, δύο πολύ σημαντικών άρθρων στο περιοδικό The Νation και στην εφημερίδα The Wall Street Journal στα οποία εξηγούσε γιατί άλλαξε γνώμη (Why I Changed My Mind About School Reform / Why I Changed My Mind).

Εκτός των παραπάνω έχει δημοσιεύσει και άλλα βιβλία αναφορικά με το αμερικάνικο εκπαιδευτικό σύστημα. Ενδεικτικά σημειώνουμε τα πιο πρόσφατα:

• Slaying Goliath: The passionate resistance to privatization and the fight to save America’s public schools (2020).
• Reign of Error: The Hoax of the Privatization Movement and the Danger to America’s Public Schools (2014).
• The Death and Life of the Great American School System: How Testing and Choice Are Undermining Education (2010)

Η Diane Ravitch είναι μια από τους σημαντικότερους ιστορικούς της εκπαίδευσης καθώς και κριτικούς της αξιολόγησης, της ιδιωτικοποίησης και της «επιλογής σχολείου», υπερασπίζοντας με πάθος τη δημόσια εκπαίδευση. Υποστηρίζει, σήμερα, σθεναρά ότι η αξιολόγηση που εφαρμόστηκε στις Η.Π.Α. κατέστρεψε το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα και δεν το βελτίωσε. Έστρεψε την προσοχή της στη φτώχεια και τις εκπαιδευτικές ανισότητες, ως βασικές παραμέτρους της χαμηλής σχολικής επίδοσης. Ασκεί δριμύτατη κριτική στα σταθμισμένα τεστ για τους μαθητές και την (μέσω αυτών των τεστ) αξιολόγηση των σχολείων, θεωρώντας ότι αγνοούν τις πραγματικές ανάγκες της εκπαίδευσης και των ίδιων των παιδιών. Υποστηρίζει ότι χρειαζόμαστε σχολεία στα οποία όλα τα παιδιά θα έχουν ίσες ευκαιρίες μάθησης. Αυτό δεν απαιτεί την ύπαρξη αξιολογικών τεστ σε εθνικό επίπεδο, τα οποία ούτε την εκπαίδευση βελτιώνουν ούτε τη διδασκαλία, ούτε βοηθούν τους μαθητές που αντιμετωπίζουν δυσκολίες μάθησης στο σχολείο και τους μαθητές από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Η φωνή της μας καλεί (όπως τιτλοφορεί το τελευταίο της βιβλίο) σε «παθιασμένη αντίσταση» ενάντια στην αξιολόγηση/ιδιωτικοποίηση και στον κοινό αγώνα για την υπεράσπιση της δημόσιας εκπαίδευσης.

The post Διαδικτυακή εκδήλωση της ΔΟΕ με την Diane Ravitch first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Μετάφραση: Παπακριβόπουλος Βασίλης

Με αφορμή την εκδήλωση που πραγματοποιεί η Δ.Ο.Ε. την ερχόμενη Κυριακή 23 Ιανουαρίου στο πλαίσιο του αγώνα για την υπεράσπιση του Δημόσιου Σχολείου, ενάντια στην αξιολόγηση, η Εκπαιδευτική Λέσχη αναδημοσιεύει το εμβληματικό άρθρο της Diane Ravitch που αρχικά δημοσιεύτηκε το Μάρτιο του 2010 στο περιοδικό The Νation και τον Νοέμβριο του 2010 στην εφημερίδα Le Monde diplomatique, από την οποία μεταφράστηκε.
Σχετικά με την εκδήλωση τς Δ.Ο.Ε με ομιλήτρια την Diane Ravitch και τίτλο: “Η αντίσταση στην αξιολόγηση – εμπορευματοποίηση των σχολείων και ο αγώνας για την υπεράσπιση της δημόσιας εκπαίδευσης. Η εμπειρία από τις Η.Π.Α.”, περισσότερες πληροφορίες [εδώ]

Όταν το 1991 ανέλαβα καθήκοντα υφυπουργού Παιδείας στην κυβέρνηση του Τζορτζ Μπους πατρός, δεν είχα κάποια κατασταλαγμένη άποψη για το ζήτημα της «ελεύθερης επιλογής» στην εκπαίδευση ή για το πώς θα καταστούν οι εκπαιδευτικοί «περισσότερο υπεύθυνοι». Όμως, όταν δύο χρόνια αργότερα εγκατέλειψα την κυβέρνηση, υποστήριζα την αρχή της αμοιβής του εκπαιδευτικού ανάλογα με την αξία του : θεωρούσα ότι οι εκπαιδευτικοί των οποίων οι μαθητές επιτύγχαναν καλύτερα αποτελέσματα έπρεπε να αμείβονται καλύτερα από τους υπόλοιπους. Υποστήριζα, επίσης, τη γενίκευση των τεστ αξιολόγησης τα οποία μου φαίνονταν χρήσιμα, ούτως ώστε να εντοπίζουμε με ακρίβεια ποια σχολεία χρειάζονταν συμπληρωματική βοήθεια. Έτσι, εξέφρασα τον ενθουσιασμό μου όταν, το 2001, το Κογκρέσο ψήφισε έναν νόμο προς αυτήν την κατεύθυνση, τον νόμο NCLB («Νο Child Left Behind», «Κανένα παιδί δεν θα εγκαταλειφθεί στην τύχη του»), και όταν στη συνέχεια, το 2002, ο πρόεδρος Μπους τον έθεσε σε ισχύ με την υπογραφή του. 

Σήμερα, παρατηρώντας τις χειροπιαστές επιπτώσεις της συγκεκριμένης πολιτικής, έχω αλλάξει γνώμη, θεωρώ, πλέον, ότι η ποιότητα της εκπαίδευσης που λαμβάνουν τα παιδιά έχει μεγαλύτερη σημασία από τα προβλήματα διαχείρισης, οργάνωσης ή αξιολόγησης των σχολικών μονάδων.

Ο νόμος NCLB απαιτεί από κάθε πολιτεία των ΗΠΑ να αξιολογήσει τις ικανότητες όλων των μαθητών στην ανάγνωση και στις μαθηματικές πράξεις, από το επίπεδο της τρίτης δημοτικού έως εκείνο της δευτέρας γυμνασίου. Στη συνέχεια, τα αποτελέσματα κάθε σχολικής μονάδας αναλύονται σε συνάρτηση με την εθνοτική προέλευση, το επίπεδο γνώσης της αγγλικής γλώσσας, την ενδεχόμενη ύπαρξη αναπηριών ή μαθησιακών δυσκολιών και το εισόδημα των γονέων. Σε κάθε μία από τις ομάδες που συγκροτούνται με αυτόν τον τρόπο, επιβάλλεται να επιτευχθεί, μέχρι το 2014, ποσοστό επιτυχίας 100% στα τεστ. Εάν σε ένα σχολείο, ακόμα και μία μονάχα από αυτές τις ομάδες δεν επιτυγχάνει συνεχείς προόδους προς την εκπλήρωση του στόχου που έχει τεθεί, η σχολική μονάδα υπόκειται σε κυρώσεις, των οποίων η σοβαρότητα αυξάνεται σταδιακά.

Την πρώτη χρονιά, το σχολείο δέχεται μια επίπληξη. Την επόμενη, σε όλους τους μαθητές (ακόμα και σε εκείνους που πέτυχαν υψηλή βαθμολογία) προσφέρεται η δυνατότητα να αλλάξουν σχολική μονάδα. Την τρίτη χρονιά, οι φτωχότεροι μαθητές δικαιούνται δωρεάν ενισχυτική διδασκαλία. Εάν το σχολείο δεν κατορθώσει να επιτύχει τους στόχους που έχουν τεθεί μέσα σε διάστημα πενταετίας, βρίσκεται αντιμέτωπο με τα ενδεχόμενα της ιδιωτικοποίησής του, της μετατροπής του σε charter school (βλέπε παρακάτω), της πλήρους αναδιάρθρωσής του ή, απλούστατα, του κλεισίματός του. Το δε προσωπικό του μπορεί να απολυθεί. Αυτή τη στιγμή, περίπου το ένα τρίτο των δημόσιων σχολείων της χώρας (δηλαδή, περισσότερα από 30.000) έχουν ενταχθεί στην κατηγορία των σχολικών μονάδων που δεν επιτυγχάνουν «ικανοποιητικά ετήσια αποτελέσματα».

Το κρίσιμο σημείο του νόμου NCLB είναι ότι άφησε τις πολιτείες να ορίσουν τα δικά τους κριτήρια αξιολόγησης. Έτσι, κάποιες εκμεταλλεύθηκαν τη δυνατότητα να μειώσουν τις απαιτήσεις τους… έτσι ώστε να διευκολύνονται οι μαθητές να επιτύχουν τους στόχους που έχουν τεθεί. Όμως, η βελτίωση του σχολικού επιπέδου που προβάλλεται σε τοπικό επίπεδο δεν επιβεβαιώνεται πάντα από τα ομοσπονδιακά τεστ. Πράγματι, το Κογκρέσο υποχρεώνει τα σχολεία να υποβάλουν ορισμένους από τους μαθητές τους, επιλεγμένους με τυχαίο τρόπο, σε μια αξιολόγηση σε εθνικό επίπεδο, στη National Assessment of Educational Progress (ΝΑΕΡ), ούτως ώστε να γίνεται δυνατή η σύγκριση των αποτελεσμάτων τους με εκείνα που παρουσιάζουν οι πολιτείες. Στο Τέξας, για παράδειγμα, όπου οι αρχές εμφανίζουν ότι έχουν επιτύχει ένα πραγματικό παιδαγωγικό θαύμα, οι επιδόσεις των μαθητών στο τεστ ανάγνωσης παρουσιάζουν στασιμότητα εδώ και δέκα χρόνια. Κατά τον ίδιο τρόπο, ενώ η πολιτεία του Τενεσί υποστήριζε ότι το 90% των μαθητών της είχε επιτύχει τους στόχους που είχαν τεθεί για το έτος 2007, η αξιολόγηση της ΝΑΕΡ αποδείχθηκε πολύ λιγότερο κολακευτική (μόλις το 26% αρίστευσε).

Ξοδεύτηκαν δισεκατομμύρια δολάρια για τη σύνταξη όλων αυτών των τεστ στα οποία στηρίζονται τα συστήματα αξιολόγησης, καθώς και για τη διεξαγωγή των αντίστοιχων εξετάσεων. Σε πολλά σχολεία, αρκετούς μήνες πριν την ημερομηνία διεξαγωγής τους, οι εκπαιδευτικοί παύουν να ασχολούνται με τη διδακτέα ύλη και αφοσιώνονται στην εντατική προετοιμασία των μαθητών τους για τα τεστ. Ωστόσο, πλήθος ειδικών απέδειξε ότι τα παιδιά δεν επωφελούνται από όλη αυτή τη διαδικασία, δεδομένου ότι μαθαίνουν τις τεχνικές με τις οποίες μπορούν να επιτύχουν καλά αποτελέσματα στα τεστ και λιγότερο το πραγματικό περιεχόμενο του εξεταζόμενου μαθήματος.

Παρά τα χρήματα και τον χρόνο που διατέθηκαν, οι επιδόσεις στη ΝΑΕΡ ελάχιστα βελτιώθηκαν. Σε ορισμένες περιπτώσεις, έμειναν στάσιμες. Μάλιστα, στα μαθηματικά παρατηρούνταν μεγαλύτερη πρόοδος πριν από την εφαρμογή του νόμου NCLB. Σύμφωνα δε με τις υπάρχουσες εκτιμήσεις, όσον αφορά την ανάγνωση, το επίπεδο βελτιώθηκε στην τετάρτη δημοτικού, ενώ στη δευτέρα γυμνασίου οι επιδόσεις του 2009 ήταν ίδιες με εκείνες που είχαν καταγραφεί το 1998.
Αλλά το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι τα αποτελέσματα που επιτυγχάνουν οι μαθητές στα τεστ, ούτε και ο τρόπος με τον οποίο οι πολιτείες και οι πόλεις κατορθώνουν να επιτύχουν τα αποτελέσματα. Το πραγματικό θύμα αυτής της επιμονής των αρχών σε παρόμοιες μεθόδους είναι η ποιότητα της εκπαίδευσης. Καθώς η ανάγνωση και τα πρακτικά μαθηματικά έχουν πλέον απόλυτη προτεραιότητα, οι εκπαιδευτικοί συνειδητοποιούν ότι αυτά τα δύο μαθήματα καθορίζουν το μέλλον του σχολείου τους -αλλά και τη διατήρηση της θέσης τους- με αποτέλεσμα να παραμελούν τα υπόλοιπα. Η ιστορία, η λογοτεχνία, η γεωγραφία, οι φυσικές επιστήμες, οι ξένες γλώσσες, η αγωγή του πολίτη και τα καλλιτεχνικά μαθήματα υποβαθμίζονται σε εντελώς δευτερεύοντα.

Από την άλλη πλευρά, εδώ και δεκαπέντε χρόνια περίπου, μια άλλη πρόταση έχει προσελκύσει την προσοχή ισχυρών ιδρυμάτων και πλούσιων εκπροσώπων της εργοδοσίας. Πρόκειται για την «ελεύθερη επιλογή», η οποία ενσαρκώνεται κυρίως στα charter schools που έκαναν την εμφάνισή τους στα τέλη της δεκαετίας του 1980. Από εκείνη την εποχή, έχουν δημιουργήσει ένα ευρύτατο κίνημα που περιλαμβάνει περισσότερα από 5.000 σχολεία με 1.500.000 μαθητές. Οι συγκεκριμένες σχολικές μονάδες χρηματοδοτούνται με δημόσιους πόρους, αλλά διοικούνται όπως οι ιδιωτικές επιχειρήσεις και δεν υπάγονται στις περισσότερες από τις νομοθετικές ρυθμίσεις που ισχύουν για το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα. Για παράδειγμα, η πλειονότητα (ποσοστό μεγαλύτερο του 95%) αρνείται να προσλάβει συνδικαλισμένους εκπαιδευτικούς. Κι όταν οι αρχές της πολιτείας της Νέας Υόρκης θέλησαν να πραγματοποιήσουν αξιολόγηση και έλεγχο της λειτουργίας των charter schools στα οποία είχαν χορηγήσει άδεια λειτουργίας, τα σχολεία προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη για να αποτρέψουν παρόμοιο ενδεχόμενο: η πολιτεία όφειλε να τους έχει εμπιστοσύνη και να τα αφήσει να πραγματοποιήσουν αυτοέλεγχο και αυτοαξιολόγηση.

Το επίπεδό τους είναι υπερβολικά άνισο. Σε μερικά είναι εξαιρετικό, ενώ σε άλλα είναι καταστροφικό. Συνήθως το επίπεδο κυμαίνεται ανάμεσα στα δύο άκρα. Μέχρι σήμερα, έχει επιχειρηθεί μονάχα μία προσπάθεια αξιολόγησής τους σε εθνικό επίπεδο: πρόκειται για την έρευνα της Μάργκαρετ Ρέιμοντ, οικονομολόγου στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ^[1]. Παρ’ όλο που χρηματοδοτήθηκε από το ίδρυμα Walton Family Foundation, το οποίο υπεραμύνεται φανατικά των charter schools, η έρευνα απέδειξε ότι μόλις το 17% των συγκεκριμένων σχολείων έχουν επιτύχει ανώτερο επίπεδο από εκείνο που απαντάται σε ένα συγκρίσιμο δημόσιο σχολείο. Το υπόλοιπο 83% επιτυγχάνει παρεμφερείς ή κατώτερες επιδόσεις. Όσον αφορά δε τις εξετάσεις της ΝΑΕΡ στην ανάγνωση και στα μαθηματικά, οι μαθητές που φοιτούν στα charter schools επιτυγχάνουν τα ίδια αποτελέσματα με εκείνους των δημόσιων σχολείων, ανεξαρτήτως κατηγορίας (μαύροι, ισπανόφωνοι, φτωχοί, κάτοικοι μεγάλων πόλεων). Παρ’ όλα αυτά, το μοντέλο των charter schools θεωρείται ότι αποτελεί τη θαυματουργή λύση για όλα τα προβλήματα του αμερικανικού εκπαιδευτικού συστήματος, τόσο για τη δεξιά -φυσικά- όσο και για πολλούς δημοκρατικούς. Μάλιστα, οι τελευταίοι έχουν δημιουργήσει και μια ομάδα πίεσης, τους «Δημοκρατικούς για την Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση».

Ορισμένα charter schools αποτελούν ιδιωτικές επιχειρήσεις, ενώ άλλα είναι μη κερδοσκοπικά σωματεία. Η λειτουργία τους στηρίζεται στο υψηλό ποσοστό ανανέωσης του προσωπικού τους, καθώς οι εκπαιδευτικοί τους εργάζονται απίστευτα πολλές ώρες (έως και 60 ή 70 ώρες την εβδομάδα), ενώ παράλληλα είναι υποχρεωμένοι να έχουν πάντοτε το κινητό τηλέφωνό τους ανοιχτό, έτσι ώστε να μπορούν οι μαθητές τους να έρθουν σε επαφή μαζί τους οποιαδήποτε στιγμή. Η απουσία συνδικάτων διευκολύνει την επιβολή παρόμοιων συνθηκών εργασίας.

Όταν τα μέσα ενημέρωσης ενδιαφέρονται για τα charter schools, εστιάζουν πολύ συχνά την προσοχή τους σ’ εκείνα που έχουν εξαιρετικά αποτελέσματα. Έτσι, είτε ηθελημένα είτε όχι, δημιουργούν την εντύπωση ότι πρόκειται για πραγματικούς «παραδείσους» γεμάτους νεαρούς και δυναμικούς εκπαιδευτικούς και μαθητές με στολή, άψογους τρόπους και ικανούς να συνεχίσουν όλοι τους τις σπουδές στο πανεπιστήμιο. Όμως, τα ρεπορτάζ αποσιωπούν ορισμένους παράγοντες που έχουν αποφασιστική σημασία. Κατ’ αρχήν, οι μαθητές τους προέρχονται από οικογένειες που ενδιαφέρονται περισσότερο για τη σχολική επίδοση των παιδιών τους. Επιπλέον, δέχονται την εγγραφή λιγότερων παιδιών με ξένη μητρική γλώσσα, με μαθησιακές δυσκολίες ή άστεγων^[2], γεγονός που τους εξασφαλίζει ένα πλεονέκτημα σε σύγκριση με τα δημόσια σχολεία. Τέλος, έχουν το δικαίωμα να διώξουν και να στείλουν σε δημόσιο σχολείο τους μαθητές που «κηλιδώνουν» την εικόνα του σχολείου.

Όταν αναπτύχθηκε το κίνημα υπέρ των charter schools, στηριζόταν στη βεβαιότητα ότι θα ιδρύονταν και θα στελεχώνονταν από εκπαιδευτικούς γεμάτους ζήλο, οι οποίοι θα ενδιαφέρονταν να βοηθήσουν τους μαθητές που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες. Καθώς θα είχαν ελευθερία κινήσεων, θα μπορούσαν να καινοτομήσουν και να βρουν τρόπους για να βοηθηθεί όσο το δυνατόν περισσότερο η συγκεκριμένη κατηγορία μαθητών. Έτσι, θα ωφελούνταν το σύνολο της κοινότητας όταν οι μαθητές θα επέστρεφαν στο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα. Όμως, σήμερα, τα σχολεία αυτού του τύπου ανταγωνίζονται ανοιχτά τα δημόσια σχολεία. Στο Χάρλεμ, τα δημόσια σχολεία είναι αναγκασμένα να οργανώνουν διαφημιστικές καμπάνιες που απευθύνονται στους γονείς. Οι προϋπολογισμοί των (τουλάχιστον) 500 δολαρίων για διαφημιστικά φυλλάδια φαίνονται αστείοι μπροστά στο ποσό των 325.000 δολαρίων που διαθέτει για διαφήμιση ο ισχυρός όμιλος που προσπαθεί να διώξει τα δημόσια σχολεία από την «εκπαιδευτική αγορά».

Τον Ιανουάριο του 2009, όταν ανέλαβε η κυβέρνηση του Μπαράκ Ομπάμα, ήμουν σίγουρη ότι θα καταργούσε τον νόμο NCLB και θα ξεκινούσε την προσπάθειά της πάνω σε υγιείς βάσεις. Όμως, συνέβη το ακριβώς αντίθετο: υιοθέτησε τις πιο επικίνδυνες ιδέες και επιλογές της περιόδου Μπους. Το πρόγραμμά της -με την ονομασία « Race to the Top » (Αγώνας Δρόμου προς την Κορυφή)- υπόσχεται επιδοτήσεις 4,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε πολιτείες οι οποίες αντιμετωπίζουν τεράστια οικονομικά προβλήματα εξαιτίας της κρίσης. Για να επωφεληθούν από αυτόν τον πακτωλό, οφείλουν να καταργήσουν κάθε νομοθετικό φραγμό που αφορά τη δημιουργία των charter schools. Έτσι, η εξάπλωσή τους υλοποιεί το παλιό όνειρο των επιχειρήσεων της εκπαίδευσης και των οπαδών της θεωρίας ότι τα πάντα πρέπει να ρυθμίζονται από την αγορά, οι οποίοι φιλοδοξούν να διαλύσουν εντελώς το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα.

Όμως, είναι παράλογο να αξιολογούνται οι εκπαιδευτικοί με βάση τα αποτελέσματα των μαθητών τους, καθώς αυτά δεν εξαρτώνται μονάχα από όλα όσα συμβαίνουν μέσα στην τάξη. Εξίσου σημαντικό ρόλο παίζουν εξωτερικοί παράγοντες, όπως οι οικονομικοί πόροι της οικογένειας, ο ζήλος τους για μάθηση, καθώς και η υποστήριξη την οποία πρέπει -ή μπορούν- να τους εξασφαλίσουν οι γονείς τους. Κι όμως, οι μόνοι που θεωρούνται υπεύθυνοι για τις επιδόσεις των μαθητών είναι οι εκπαιδευτικοί. Όσον αφορά δε τις «αλλαγές» στις σχολικές μονάδες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες, πρόκειται για έναν ευφημισμό που αποκρύπτει ότι πρόκειται ακριβώς για τα μέτρα που προέβλεπε και ο NCLB.

Εάν οι επιδόσεις των μαθητών δεν βελτιώνονται με ταχύ ρυθμό, τα σχολεία περνούν στην αρμοδιότητα της πολιτείας, κλείνουν, ιδιωτικοποιούνται ή μετατρέπονται σε charter schools. Όταν οι αρχές της πολιτείας του Ροντ Αϊλαντ ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να απολύσουν όλο το διδακτικό προσωπικό του μοναδικού λυκείου της πόλης Σέντραλ Φολς, η απόφασή τους επικροτήθηκε από τον υπουργό Παιδείας, Αρνε Ντάνκαν, κι από τον ίδιο τον δημοκρατικό πρόεδρο. Πρόσφατα, το προσωπικό επαναπροσελήφθη, αφού προηγουμένως δέχθηκε να εργάζεται περισσότερες ώρες και να προσφέρει περισσότερη εξατομικευμένη βοήθεια στους μαθητές.

Η έμφαση που δίνει η κυβέρνηση Ομπάμα στην αξιολόγηση ώθησε τις πολιτείες να τροποποιήσουν τη σχετική νομοθεσία τους, ελπίζοντας ότι θα τους χορηγηθούν τα ομοσπονδιακά κονδύλια που τόσο πολύ χρειάζονται. Η Φλόριντα ψήφισε πρόσφατα έναν νόμο με τον οποίο απαγορεύεται η πρόσληψη εκπαιδευτικών που δεν διαθέτουν προϋπηρεσία, το ήμισυ του μισθού τους συνδέεται με τις επιδόσεις των μαθητών τους, ενώ καταργούνται και τα κονδύλια για τη δια βίου επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Παράλληλα, η διαδικασία αξιολόγησης των σχολικών μονάδων χρηματοδοτείται με την παρακράτηση από την πολιτεία του 5% του προϋπολογισμού κάθε περιφέρειας για την εκπαίδευση. Οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί ένωσαν τις δυνάμεις τους και κατόρθωσαν να πείσουν τον κυβερνήτη Τσάρλι Κριστ να μην υπογράψει αυτόν τον νόμο, γεγονός που, πιθανότατα, σήμανε και το τέλος της πολιτικής του καριέρας στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα^[3]. Όμως, παρόμοια μέτρα λαμβάνονται σχεδόν παντού σε ολόκληρη τη χώρα.

Σημειώσεις

1. «Multiple choice : Charter school performance in 16 states », Center for Research on Education Outcomes (Credo), StanfordUniversity, Ιούνιος 2009. ↑

2. (ΣτM): Στις Ηνωμένες Πολιτείες, λόγω του κύματος των κατασχέσεων των κατοικιών την τελευταία πενταετία, εκατοντάδες χιλιάδες οικογένειες είναι πλέον άστεγες και ζουν -αν όχι στον δρόμο- σε τροχόσπιτα και σε σκηνές. Παρ’ όλες τις δυσκολίες, μεγάλο μέρος των παιδιών τους προσπαθεί να συνεχίσει τη φοίτησή του στο σχολείο. ↑

3. (ΣτΜ): Ο κυπριακής καταγωγής Τσάρλι Κριστ, κυβερνήτης της Φλόριντα από το 2006, αποφάσισε να διεκδικήσει την έδρα της πολιτείας για τη Γερουσία. Στις προκριματικές εκλογές, όμως, για το χρίσμα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, έχασε από τον Μάρκο Ρούμπιο, εκφραστή του ακραίου κινήματος Tea Party. Ο Κριστ κατέβηκε στις εκλογές της 2ας Νοεμβρίου ως ανεξάρτητος, αλλά τελικά ηττήθηκε από τον Ρούμπιο. ↑

The post Γιατί άλλαξα γνώμη first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Ο Μάρτης αποτέλεσε τον μήνα της άνοιξης για την εκπαίδευση. Χιλιάδες εκπαιδευτικοί, μόνιμοι και αναπληρωτές σε όλη την Ελλάδα πραγματοποίησαν μαζικές διαδηλώσεις και συγκεντρώσεις διεκδικώντας μόνιμους μαζικούς διορισμούς στην εκπαίδευση. Απαίτησαν το αυτονόητο, να στελεχωθούν τα δημόσια σχολεία με εκπαιδευτικούς, να έχει η κάθε τάξη τον δάσκαλό της. Να σταματήσει η ομηρία χιλιάδων αναπληρωτών.

Κορύφωση των κινητοποιήσεων αποτέλεσε το συλλαλητήριο της Παρασκευής 30 Μάρτη. Χιλιάδες εκπαιδευτικοί και φοιτητές πορεύτηκαν προς το Μέγαρο Μαξίμου, ζητώντας συνάντηση με τον ίδιο τον  πρωθυπουργό ώστε να υπάρξουν δεσμεύσεις για μόνιμους μαζικούς διορισμούς στην εκπαίδευση. Το αίτημα για συνάντηση είχε ζητηθεί από τις εκπαιδευτικές ομοσπονδίες εδώ και μέρες καθώς ο υπουργός Παιδείας στις 16/3/2018, δεν έδωσε για άλλη μια φορά μόνο υποσχέσεις,  τον Οκτώβριο θα ανακοινώσει αριθμό προσλήψεων μόνο αν το επιτρέψουν οι θεσμοί καθώς και τον τρόπο πρόσληψης των εκπαιδευτικών.

Ο πρωθυπουργός παρότι βρισκόταν εκεί δεν δέχτηκε τους εκπαιδευτικούς και τους παρέπεμψε στους υπουργούς Επικρατείας και Παιδείας,  το οποίο δεν έγινε δεκτό από τις ομοσπονδίες.

Αντί για τον πρωθυπουργό οι εκπαιδευτικοί «συνάντησαν» τις κλούβες που είχαν κλείσει τον δρόμο και τα δακρυγόνα της αστυνομίας.

Την 1^η Απριλίου, στα μέσα ενημέρωσης αναρτήθηκε δήλωση του ταμία της ΟΛΜΕ για τη συνάντηση της Παρασκευής, σύμφωνα με την οποία «οδηγηθήκαμε για άλλη μια φορά σε αδιέξοδο εξαιτίας της στρατηγικής επιλογής της κυβέρνησης να μεταφέρει εκ νέου τη συζήτηση σε υπουργικό επίπεδο στη Βουλή και όχι στο Μαξίμου αλλά και της συνεχιζόμενης αρνητικής στάσης της Δ.Ο.Ε.».

Δεν προκαλεί εντύπωση η θέση που διατυπώνει. Η πλειοψηφία της ΟΛΜΕ έχει επιλέξει διαφορετικό δρόμο και ρόλο εδώ και καιρό. Όλο το προηγούμενο διάστημα αποτέλεσε τον καλύτερο συνομιλητή του υπουργείου. Το αγωνιστικό ημερολόγιο της πλειοψηφίας της ΟΛΜΕ εξαντλείται σε συναντήσεις και διάλογο με την κυβέρνηση και τον υπουργό.  Η ΟΛΜΕ λοιπόν επειδή «δεν θέλει να έχει αρνητική στάση» επέλεξε να συναντηθεί μόνη της με τον κ. Γαβρόγλου στις 7/3, πέντε μόλις μέρες μετά τη μεγαλειώδη συγκέντρωση στο υπουργείο, από το οποίο έλειπε ο υπουργός. Αντί για αυτόν τα ΜΑΤ δέχτηκαν τους εκπαιδευτικούς, τους ψέκασαν με δακρυγόνα, τραυμάτισαν αναπληρωτές εκπαιδευτικούς.

 Η πλειοψηφία της ΟΛΜΕ επέλεξε να συναντηθεί, χωρίς να υπάρχει καμία κινηματική δράση, στις 7/3 με τον κ. Γαβρόγλου. Έγινε συνομιλητής του υπουργείου, δέχτηκε δε να καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις για το σύστημα διορισμών. Την ίδια τακτική ακολούθησε και στις 16/3 όταν ο υπουργός αρνήθηκε να ανακοινώσει αριθμό μόνιμων διορισμών, όταν επανέλαβε για άλλη μια φορά ότι οι διορισμοί θα εξαρτηθούν από τα αποτελέσματα της 4^ης αξιολόγησης. Παρέμεινε στη συνάντηση παρότι δεν δόθηκε καμία ουσιαστική απάντηση και ενώ είχε αποχωρήσει η ΔΟΕ και μέλη του Δ.Σ. της ΟΛΜΕ.

Η πλειοψηφία της ΟΛΜΕ για άλλη μια φορά απέδειξε ότι λειτουργεί στα πλαίσια του κυβερνητικού, εργοδοτικού συνδικαλισμού.  Έχει επιλέξει τον δρόμο της υποταγής, του  «σοβαρού» συνομιλητή, του συμβιβασμού, κόντρα στα συμφέροντα του κλάδου. Σε μια περίοδο που το υπουργείο είναι στριμωγμένο, που το δίκαιο είναι με το μέρος των εκπαιδευτικών η πλειοψηφία της επιλέγει να παίξει το ρόλο του «λαγού» μέσα στα συνδικάτα.  Συνεισφέρει χέρι βοηθείας στο υπουργείο, συμβάλλει στην εμπέδωση της νεοφιλελεύθερης πολιτικής στο χώρο των εκπαιδευτικών. Αποδέχεται στην ουσία ότι διορισμοί θα γίνουν μόνο και αν το θέλουν οι θεσμοί. Θα πρέπει να πιάσουμε τους στόχους, που δεν είναι άλλοι από την καταπάτηση των εργατικών δικαιωμάτων, το πετσόκομμα   μισθών, συντάξεων, περικοπών των δαπανών για υγεία, παιδεία, κοινωνικές δαπάνες.

Ο βασικός υπεύθυνος για την έλλειψη διορισμών είναι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, η οποία υπηρετεί  και υλοποιεί με θρησκευτική ευλάβεια τα μνημόνια, τις δεσμεύσεις στους δανειστές, ενισχύει το κεφάλαιο, ψηφίζει αντεργατικούς νόμους. Λεηλατεί τις ζωές μας και το δημόσιο σχολείο. Η εκπαιδευτική της πολιτική, με την εφαρμογή των οδηγιών της Ε.Ε. και του ΟΟΣΑ, διαλύει τη δημόσια εκπαίδευση, το σχέδιο νόμου για τις δομές αποτελεί την άμεση υλοποίηση αυτών των πολιτικών.

Τα μέλη της πλειοψηφίας της ΟΛΜΕ θα πρέπει να απολογηθούν στους εκπαιδευτικούς για την υποχωρητική τους στάση, για την επιλογή της να συνομιλεί και να διαμορφώνει κοινές προτάσεις με την ηγεσία του υπουργείου Παιδείας.

Σήμερα μοναδικός δρόμος αποτελεί η σύγκρουση με τις κατευθύνσεις Ε.Ε. και ΟΟΣΑ, να μην περάσει η αξιολόγηση  των εκπαιδευτικών, η  αυτοαξιολόγηση, η αυτονομία της σχολικής μονάδας η οποία θα οδηγήσει στην είσοδο των ιδιωτών στα σχολεία, οι συγχωνεύσεις.  

Ο αγώνας μόνιμους μαζικούς διορισμούς στην εκπαίδευση να κλιμακωθεί μετά το Πάσχα. Η μάχη για τους μόνιμους διορισμούς αποτελεί υπεράσπιση του δημόσιου σχολείου και των μορφωτικών δικαιωμάτων των μαθητών μας. Η νίκη έρχεται μέσα από τον αγώνα και όχι μέσα από τη συναλλαγή και τον διάλογο.

The post ΧΕΙΡΑ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑ ΤΗΣ ΟΛΜΕ first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

«Όλοι οι κομμουνιστές έχουν αποφοιτήσει από τετρατάξιο σχολείο»

«Διδασκαλικόν Βήμα», 10/10/1949

Η στάση της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδας (ΔΟΕ) κατά τη μετακατοχική περίοδο παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Εδώ θα παρακολουθήσουμε τη διαδρομή της αμέσως μετά την απελευθέρωση και ως το τέλος του εμφυλίου πολέμου. Θα προσπαθήσουμε να διερευνήσουμε τους μηχανισμούς που επέτρεψαν την άλωσή της από το συντηρητικό ρεύμα.

Να εξετάσουμε πώς από το αίτημα για «λαϊκή παιδεία», όπως διατυπώνεται τον Δεκέμβριο του 1945 στις στήλες του «Διδασκαλικού Βήματος», επίσημου οργάνου της Ομοσπονδίας, φτάσαμε στη στρατευμένη προσπάθεια «να συντριβή ο συμμοριτισμός» (πάλι στο Δ.Β., τον Ιούλιο του 1949 αυτή τη φορά).

Από πρωτοπορία της Αντίστασης…

Οι επιλογές της ΔΟΕ στη συγκεκριμένη περίοδο γίνονται πιο εύκολα κατανοητές αν συνδεθούν με τη δράση των δασκάλων στον Μεσοπόλεμο και κυρίως στην κατοχική περίοδο.

Το 1920 ο αριθμός των δασκάλων και των διδασκαλισσών ανερχόταν στις 9.000. Στα μέσα της δεκαετίας του 1930 φτάνει στις 14.000. Το ίδιο χρονικό διάστημα ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων ανήλθε από τις 30.000 στις 41.000. Οι δάσκαλοι, ο πολυπληθέστερος κλάδος, αποτελούσαν περίπου το 30% των εργαζόμενων στο Δημόσιο.

Οι διαδικασίες συγκρότησης της ΔΟΕ ξεκίνησαν το 1919 και ολοκληρώθηκαν με το ιδρυτικό της συνέδριο τον Μάρτιο του 1922. Η πιο μαζική συνδικαλιστική οργάνωση της εποχής σε κρίσιμες στιγμές συντάχτηκε με τις ριζοσπαστικές δυνάμεις εκείνης της περιόδου. Ακόμη και στα διαστήματα κατά τα οποία στην ηγεσία της κυριαρχούσαν οι συντηρητικές δυνάμεις, στα σπλάχνα της Ομοσπονδίας υπήρχαν δυνάμεις που τάσσονταν ανεπιφύλακτα και υποστήριζαν, με μεγάλο κόστος γι’ αυτές και τα μέλη τους (διώξεις, απολύσεις, εξορίες), τα προοδευτικά και ριζοσπαστικά προτάγματα της εποχής. Μια τέτοια ανάγνωση της δράσης των δασκάλων στον Μεσοπόλεμο, της μορφωτικής τους σκευή που εμπλουτίστηκε με τις ιδέες και τις πρωτοβουλίες του Γληνού, του Δελμούζου, του Τριανταφυλλίδη, του Κουντουρά, του Παπαμαύρου, του Κ. Σωτηρίου, της Ιμβριώτη, ερμηνεύει καλύτερα την πληθωρική παρουσία τους και την ενεργή συμμετοχή τους στους αγώνες του ελληνικού λαού τη δεκαετία του 1940. Η συμμετοχή των δασκάλων στους απελευθερωτικούς και κοινωνικούς αγώνες της δεκαετίας αυτής ήταν πρωτοφανής, μεγαλύτερη από κάθε άλλο κλάδο του δημόσιου τομέα.

Στα χρόνια της Κατοχής η κατάρρευση των κρατικών μηχανισμών δεν αφορούσε μόνο την οικονομία. Το εκπαιδευτικό σύστημα υπολειτουργούσε. Οι κατακτητές επέταξαν χιλιάδες σχολικά κτίρια, ενώ λόγω πολέμου το σχολικό έτος 1940-1941 κράτησε μόνο 3 μήνες και το 1941-1942 λιγότερο από έναν μήνα. Την εκπαιδευτική πραγματικότητα της εποχής αποτυπώνει η απαξιωτική έκφραση «κατοχικό απολυτήριο». Οι οικτρές οικονομικές συνθήκες, η πείνα και η αβιταμίνωση συμπληρώνουν τη δραματική εικόνα της εκπαίδευσης.

Η ΕΑΜική αντίσταση ανέλαβε το βαρύ φορτίο της αντιστροφής αυτής της πραγματικότητας. Αφετηρία της, η προσπάθεια, πρώτα απ’ όλα, να επιβιώσουν τα παιδιά. Οι ΕΑΜικές οργανώσεις οργανώνουν ξεχωριστά συσσίτια για τα μικρά παιδιά. Ιδίως μετά το 1943, προτεραιότητα της Εθνικής Αλληλεγγύης και της Επιμελητείας του Αντάρτη ήταν η ίδρυση σε όλη την Ελλάδα παιδικών σταθμών, που εξελίχθηκαν σε σχολεία δημοτικής εκπαίδευσης. Αυτές οι διαδικασίες αποτέλεσαν και το πρώτο βήμα για την ορμητική είσοδο του δασκάλου στην αντιστασιακή προσπάθεια. Αφετηρία του ήταν η οργάνωση «Δημοκράτης» που ίδρυσε τον Μάιο του 1941 ο Δ. Γληνός και ενδιάμεσο βήμα η συγκρότηση ενός προσωρινού Συμβουλίου της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας, που είχε καταργήσει ο δικτάτορας Μεταξάς το 1937. Στα τέλη του 1942 πραγματοποιήθηκε, μάλιστα, και η πρώτη έκτακτη συνέλευση του κλάδου.

Με αυτόν τον τρόπο δεκάδες δάσκαλοι που ανήκαν στην Αριστερή Παράταξη των Δασκάλων, η οποία συγκροτήθηκε στα 1927 κι αποτέλεσε τομή στους συνδικαλιστικούς αγώνες του Μεσοπολέμου (οι δάσκαλοι της «Μετεκπαίδευσης» στα χρόνια 1927-1935, που υπό την καθοδήγηση του Δ. Γληνού απαιτούσαν μεταρρυθμίσεις και συνήθως απολύονταν από τα σχολεία με την κατηγορία της αθεΐας και της κομμουνιστικής δράσης, οι δάσκαλοι που βρέθηκαν σε εξορίες και φυλακές θύματα της δικτατορίας Μεταξά), ήταν αυτοί που αποδύθηκαν στην προσπάθεια οργάνωσης του συστήματος εκπαίδευσης της Αντίστασης.

Στη μετακατοχική περίοδο οι δάσκαλοι χαρακτηρίζονται, συνολικά ως κλάδος, επικίνδυνοι και υφίστανται τις συνέπειες των διώξεων και των μεταπολεμικών αυταρχικών νόμων με βάση τη στάση τους στην Κατοχή. «Μετά τη Βάρκιζα, αν σε έναν αστυνομικό έλεγχο έλεγε κάποιος ότι ήταν δάσκαλος, πήγαινε κατευθείαν μέσα», θυμάται χαρακτηριστικά ο ΆγγελοςΕλεφάντης. «Ανευ ετέρου για τα περαιτέρω» (περ. «Αρχειοτάξιο», τ.χ. 6).

…στο εδώλιο της εθνικοφροσύνης

Από τους πρώτους μήνες κιόλας του 1945 καλούνται σε απολογία από τους επιθεωρητές οι δάσκαλοι που κατηγορούνται για συμμετοχή στα Δεκεμβριανά.

Μία κατηγορία διωκομένων ήταν όσοι είχαν πάρει μέρος στην Αντίσταση και αμέσως μετά τη Βάρκιζα, υπό τις απειλές των παρακρατικών συμμοριών και από τον φόβο δικαστικών διώξεων, έγιναν «φυγόδικοι» και δεν εμφανίστηκαν στα σχολεία τους. Μια δεύτερη κατηγορία ήταν αυτοί που επέστρεψαν στα σχολεία αλλά εμποδίζονταν να ενταχθούν σε μια νέα κανονικότητα, καθώς είχαν ν’ αντιμετωπίσουν τη βία των παραστρατιωτικών συμμοριών και συνεχείς υπηρεσιακές διώξεις.

Όταν οι επιθεωρητές δεν επιβάλλουν σκληρές τιμωρίες στους εκπαιδευτικούς αυτούς, οι εθνικόφρονες εφημερίδες διαμαρτύρονται και απαιτούν την επιβολή αυστηρότερων ποινών. Στα Τρίκαλα, π.χ., ο επιθεωρητής περιέκοψε τους μισθούς 16 δασκάλων με το αιτιολογικό ότι τους πρώτους μήνες του 1945 εγκατέλειψαν τις θέσεις τους. Η εφημερίδα «Αναγέννησις» δημοσίευσε τα ονόματα των δασκάλων υποστηρίζοντας ότι «είναι δρώντα στελέχη των κομμουνιστικών οργανώσεων» και απαιτώντας «να εκκαθαριστεί ο διδασκαλικός κόσμος από τους κομμουνιστάς». Σύμφωνα με την εφημερίδα, «επί 166 δημοδιδασκάλων της περιφέρειας Τρικάλων 15-20% είναι κομμουνισταί».

Την 1/12/1945 δημοσιεύονται στο «Διδασκαλικόν Βήμα» τα ονόματα δασκάλων οι οποίοι δολοφονήθηκαν από παραστρατιωτικές συμμορίες επειδή πήραν μέρος στην Εθνική Αντίσταση. Ως κορυφαίο αίτημα τίθεται «να σταματήσει ο κατατρεγμός του κλάδου και οι διώξεις για τα φρονήματα και τη συμμετοχή των δασκάλων στον εθνικό απελευθερωτικό αγώνα. Να καταργηθούν οι ΣΠ 25 και 36. Να αναδιοριστούν όσοι απολύθηκαν για λόγους πολιτικούς με την 59 ΣΠ».

Στο ίδιο τεύχος επισημαίνεται η ανάγκη (επαν)ίδρυσης της ΔΟΕ: «Εμπρός! Όλοι οι Σύλλογοι στην Ιδρυτική Γ.Σ. της Ομοσπονδίας». Για τη σκληρή καθημερινότητα του κλάδου, χαρακτηριστικό είναι πάλι το άρθρο με τίτλο «Δάσκαλοι αγωνιστές, δοσίλογοι επιθεωρητές»: «Δεν βρέθηκε δάσκαλος στην περιφέρεια Λάρισας που έστω και μια δραχμή να έδωσε στον αγώνα για τη λευτεριά και να μην κλήθηκε σε απολογία. 150 δάσκαλοι κατηγορούνται ως συνεργήσαντες και συμμετέχοντες εις το κίνημα» (Δ.Β. 12/12/1945).

Η ιδρυτική συνέλευση

Μέσα σ’ αυτό το κλίμα προχωρούν οι διαδικασίες (επαν)ίδρυσης της ΔΟΕ. Η ιδρυτική Γενική Συνέλευση πραγματοποιήθηκε από τις 5 ως τις 8 Ιανουαρίου του 1946. Από τους 24 συλλόγους που αναγνωρίστηκαν εκεί, δύο είχαν τον επιθετικό προσδιορισμό «εθνικός». Με τις αντιλήψεις τους φαίνεται ότι συνέπλεαν και εκπρόσωποι από άλλους συλλόγους.

Οι αποφάσεις της Γ.Σ. αφενός αντικατοπτρίζουν τον συσχετισμό δύναμης στο εσωτερικό του κλάδου, αφετέρου παίρνουν υπόψη τους την πολιτική και κοινωνική συγκυρία. Οι δάσκαλοι, μέσω του συνδικαλιστικού τους οργάνου, διεκδικούν να αυξηθούν οι μισθοί τους, να τους χορηγηθεί «ύφασμα για ένα κουστούμι και από ένα ζευγάρι παπούτσια», να βελτιωθούν οι συντάξεις, να καταργηθεί η καθαρεύουσα στο δημοτικό σχολείο, να χορηγείται στις δασκάλες υποχρεωτική εξάμηνη άδεια εγκυμοσύνης με πλήρεις αποδοχές (Δ.Β. 29/1/1946). Τα αιτήματα αυτά υποστηρίχτηκαν από τη συντριπτική πλειοψηφία των συνέδρων. Διαφορετικές απόψεις εκφράστηκαν στα ζητήματα που αφορούσαν τις σχέσεις των δασκάλων με την κρατική εξουσία. Οι εκπρόσωποι των εθνικοφρόνων συλλόγων υποστήριξαν ότι η ΔΟE δεν πρέπει να εμπλέκεται σε ζητήματα ασφάλειας του κράτους και πρέπει να αφήνει την κρατική εξουσία να εκτελεί τα καθήκοντά της με όποιο τρόπο εκτιμά ως καταλληλότερο. Εξάλλου, σύμφωνα με την άποψή τους, ο κλάδος έπρεπε να εκκαθαριστεί από όσους δασκάλους στήριζαν τις «κομμουνιστικές ιδέες». Οι εκπρόσωποι αυτών των συλλόγων διάλεξαν ως ευνοϊκότερο πεδίο για να δώσουν τη μάχη επικράτησης των αντιλήψεών τους τούς τοπικούς συλλόγους. Με σύμμαχο τον χρόνο και τις πολιτικές εξελίξεις, φαίνεται ότι δεν λάθεψαν. Είναι αυτοί που θα επικρατήσουν στην επόμενη Γ.Σ. του κλάδου.

Στο επόμενο διάστημα, ως τη διεξαγωγή της ΙΗ’ Γ.Σ., τον Ιούλιο του 1946, η ΔΟE προβάλλει τα αιτήματα του κλάδου όπως διατυπώθηκαν στη Γ.Σ. του Ιανουαρίου και προσπαθεί να κρατήσει τις ισορροπίες. «Οι οργανώσεις μας είναι, πρέπει να παραμείνουν συνδικαλιστικοί οργανισμοί μακριά από κάθε πολιτική ανάμειξη» είναι η γραμμή της. Η στάση αυτή φαίνεται να απαντά κυρίως στην προσπάθεια των εθνικοφρόνων συλλόγων να δράσουν παράλληλα με τη ΔΟE αλλά και να την υποκαταστήσουν σε ορισμένες περιπτώσεις. Μια τέτοια περίπτωση είναι το τηλεγράφημα των Συλλόγων Β-Δ Αθηνών-Πειραιά στον ΟΗΕ, με το οποίο καλούσαν τις συμμαχικές δυνάμεις να παραμείνουν στην Ελλάδα αφού αυτή βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κομμουνιστικό κίνδυνο (Δ.Β. 15/2/1946).

Στις στήλες του «Διδασκαλικού Βήματος» συναντά κανείς συνεχείς εκκλήσεις για ενότητα του κλάδου και καταδίκη της προσπάθειας διαχωρισμού των εθνικοφρόνων συλλόγων. Συναντά επίσης αλλεπάλληλες ανταποκρίσεις από την επαρχία για συλλήψεις, ξυλοδαρμούς, βασανισμούς, δολοφονίες δασκάλων από παρακρατικά στοιχεία (Δ.Β. 29/1, 15/3 και 30/4/1946).

Ταυτόχρονα, σαν κάποιο αόρατο χέρι να καθοδηγεί αυτή την προσπάθεια, ξεφυτρώνουν εθνικόφρονες σύλλογοι στα Γιάννενα, στη Θεσσαλονίκη, στην Αθήνα, στο Κιλκίς, στη Φλώρινα, στην Καστοριά, σε όλη την Ελλάδα.

Οι σύλλογοι εθνικοφρόνων

Η στόχευση είναι ξεκάθαρη: η ΔΟE πρέπει να αλωθεί από τις εθνικόφρονες δυνάμεις. Η προγραμματισμένη για τον Ιούλιο του 1946 Γ.Σ. είναι μια καλή ευκαιρία για την επίτευξη αυτού του στόχου. Ας παρακολουθήσουμε πώς εκτυλίσσεται το σχέδιο άλωσης της Ομοσπονδίας από αυτό ο ρεύμα.

Στους συλλόγους όπου πλειοψηφούν οι δάσκαλοι που δεν τοποθετούνται στη δεξιά παράταξη, η μειοψηφία αποχωρεί και ιδρύει σύλλογο εθνικοφρόνων δασκάλων και καλεί τους συναδέλφους της να ενταχθούν σ’ αυτόν. Οχι όμως όλους τους δασκάλους. Το καταστατικό του Συλλόγου Εθνικοφρόνων Διδασκάλων Β’ Αθήνας διατυπώνει, λ.χ., με σαφήνεια την πολιτική και ιδεολογική του κατεύθυνση: σκοπός του είναι «η επαγρύπνισις επί της εθνικιστικής λειτουργίας των σχολείων και των λειτουργών του». Μέλη του συλλόγου μπορούν να είναι μόνο «οι έχοντες εθνικά φρονήματα δάσκαλοι».

Τον Μάιο του 1946 συναντιούνται στη Θεσσαλονίκη εκπρόσωποι των εθνικοφρόνων συλλόγων Αθηνών με εκπροσώπους της Οργάνωσης Εθνικοφρόνων Δημοδιδασκάλων Μακεδονίας-Θράκης. Το κοινό ανακοινωθέν είναι σαφέστατο: «Όσοι είστε εγγεγραμμένοι εις τους μικτούς επαγγελματικούς ή εις αριστερούς συλλόγους διαγραφήτε αμέσως και ιδρύσατε σύλλογον Εθνικοφρόνων» (Δ.Β. 15/5/1946).

Το Δ.Σ. της ΔΟE καταγγέλλει ότι «στο Βόλο συνάδελφος βάζει στους συναδέλφους το δίλημμα ή να δηλώσουν πως είναι εθνικόφρονες και να γραφτούν στο σύλλογο “εθνικοφρόνων” ή να δηλώσουν πως είναι “κουκουέδες” και τότε βέβαια το λόγο θα έχουν οι ένοπλοι ανεύθυνοι της περιφέρειας» (Δ.Β. 30/5/1946).

Στον Πειραιά υπήρχαν δύο σύλλογοι, ο Επαγγελματικός και ο Εθνικός. Ύστερα από κοινή σύσκεψη αποφασίστηκε να διαλυθεί ο Επαγγελματικός Σύλλογος και να εγγραφούν όλοι οι δάσκαλοι στον Εθνικό. Όταν ήρθε η ώρα για τις εγγραφές, ο Εθνικός Σύλλογος αρνήθηκε να επιτρέψει σε όλους να εγγραφούν, γιατί «1) είναι πολλοί και θα επιδράσουν στην εκλογή του Δ. Συμβουλίου, 2) δε δηλώνουν πως θα ψηφίσουν για αντιπρόσωπο στη ΓΣ της Ομοσπονδίας Εθνικόφρονα» (Δ.Β. 15/5/1946).

Η κρίσιμη καμπή

Η ΙΗ’ Γ.Σ., στην οποία παίρνουν μέρος 51 σύλλογοι, αρχίζει στις 12 Ιουλίου του 1946. Η εκλογή του πρόεδρου του Συλλόγου Εθνικοφρόνων Κορίνθου στη θέση του προέδρου του προσωρινού προεδρείου της Γ.Σ. έδειξε από την αρχή ότι οι συσχετισμοί έχουν αλλάξει. Πρόεδρος του οριστικού προεδρείου εκλέγεται ο Ζαχαρίας Κωτσίκης από τον Β’ σύλλογο Αθηνών, ο οποίος είχε πρωτοστατήσει στην οργάνωση και τη συγκρότηση των συλλόγων Εθνικοφρόνων. Όταν έπεσε η αυλαία της Γ.Σ., οι «Εθνικόφρονες δυνάμεις» έχουν απόλυτη πλειοψηφία στο Δ.Σ.

Η αντιπαράθεση κατά τη διάρκεια της Γ.Σ. ήταν ιδιαίτερα σκληρή. Όπως παραδέχεται το Δ.Β. (15/9/1946), «προέκυψαν ακόμη και φόβοι διασπάσεως του κλάδου».

Οι αποφάσεις της Γ.Σ. αντανακλούν τους νέους συσχετισμούς. Το θέμα της εξυγίανσης και της εκκαθάρισης του κλάδου επιχειρήθηκε να υποβαθμιστεί. Η ΔΟE τάσσεται υπέρ της εξυγίανσης, αλλά απαιτεί αυτή να γίνει με την κείμενη νομοθεσία και όχι με Συντακτικές Πράξεις ή Ψηφίσματα (Δ.Β. 15/12/1946).

Η στάση της ΔΟE απέναντι στις διώξεις είναι το βασικότερο σημείο αντιπαράθεσης. Τα ξερονήσια γεμίζουν εξόριστους και οι φυλακές κρατούμενους, τα στρατοδικεία οδηγούν στο απόσπασμα τους κατηγορούμενους βάσει της έκτακτης νομοθεσίας. Μεταξύ των διωκόμενων βρίσκονται και χιλιάδες δάσκαλοι. Στην αρχή ακόμη του 1947, η ΔΟE καταγγέλλει ότι έχουν κληθεί σε απολογία 4.000 δάσκαλοι.

Η επικράτηση των εθνικοφρόνων

Η ΙΘ’ Γ.Σ. της ΔΟΕ πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 1947 στην Αθήνα κι έβγαλε ακόμη πιο ενισχυμένες τις εθνικόφρονες δυνάμεις του κλάδου. Η κριτική που άσκησε η αντιπολίτευση στη διοίκηση της ΔΟΕ στο ζήτημα της εξυγίανσης συμπυκνώνεται στην τοποθέτηση του εκπροσώπου του Ενιαίου Συλλόγου Αθηνών, Νικολάου: «Μια είναι η πικρή αλήθεια. [Η διοίκηση] το λιγότερο σιγοντάρισε το σφαγιασμό του Κλάδου». Ο ίδιος σύνεδρος αφήνει σαφέστατες αιχμές ότι η διοίκηση της ΔΟE όχι μόνο δεν στήριξε την απόφαση της ΙΗ’ Γ.Σ. για την εξυγίανση, αλλά και υπέδειξε στο υπουργείο την ανάγκη ευρύτερης εκκαθάρισης. Την κατηγορεί ευθέως ότι έδωσε τον κατάλογο των μελών του Ενιαίου Συλλόγου Αθηνών στο υπουργείο.

Η απάντηση της εθνικόφρονος πλειοψηφίας ήρθε από τον εκπρόσωπο του Β’ συλλόγου Αθηνών: «Πώς θα σταθώ σήμερα μπροστά στο ψήφισμα αυτό και θα ζητήσω την ματαίωσίν του; Πώς θα πω στο φλεγόμενο κράτος μη λαμβάνεις τα μέτρα της αμύνης σου; Όχι! Το ψήφισμα θα εφαρμοσθεί!» (Δ.Β. 7-13/7/1946).

Η έκβαση αυτής της συζήτησης δεν ήταν δεδομένη. Όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι ο κλάδος των δασκάλων δεχόταν βαρύ πλήγμα από την εφαρμογή των έκτακτων μέτρων. Έτσι η ΔΟΕ δεν ήταν εύκολο ν’ αποφασίσει ότι ζητάει την εφαρμογή τους. Γι’ αυτό και οι εθνικόφρονες σύνεδροι ζήτησαν να μη συζητηθεί καθόλου το θέμα. Όμως η επιτροπή που επεξεργαζόταν τις θέσεις των συλλόγων κατέθεσε πρόταση σύμφωνα με την οποία η Γ.Σ. έπρεπε να ζητήσει την κατάργηση του Θ’ Ψηφίσματος.

Από πολλούς αντιπροσώπους κατατέθηκαν στοιχεία για τις διώξεις σε κάθε περιοχή. Για παράδειγμα, ο εκπρόσωπος του συλλόγου Παραμυθιάς κατέθεσε ότι από τους 100 συναδέλφους της περιοχής του, οι 63 κλήθηκαν σε απολογία.

Ο εκπρόσωπος του συλλόγου Χανίων μετέφερε την πραγματικότητα της περιφέρειάς του: «Από τους 300 δασκάλους που εργάζονται στο νομό οι 92 κλήθηκαν σε απολογία και η κατηγορία είναι ότι μετέσχον του Δεκεμβριανού κινήματος, ότι συνεργάσθησαν μετά των κινηματιών, ενώ είναι γνωστόν, φαντάζομαι, εις όλους ότι όταν έγινε το κίνημα αυτό, ημείς ευρισκόμεθα εις την Κρήτην υπό Γερμανικήν κατοχήν».

Οι αντιδράσεις του ακροατηρίου επανέφεραν το θέμα στις πραγματικές του διαστάσεις. «Εχετεκομμουνιστάς εις την περιφέρειάν σας, κύριε;» κραύγασε ένας αντιπρόσωπος. Ένας άλλος θα ρωτήσει ευθέως: «Τι είσθε; Ελληνες, πιστοί πατριώται, πιστεύετε σε πατρίδα, οικογένειαν, θρησκεία ή συνδικαλισταίδιεθνισταί;»

Τα στρατόπεδα έχουν διαμορφωθεί. Από τη μία βρίσκονται όσοι υποστηρίζουν ότι το κράτος κινδυνεύει κι έχει κάθε δικαίωμα να επιλέξει τον τρόπο που θα αμυνθεί. Από την άλλη βρίσκονται όσοι ισχυρίζονται ότι το κύμα των διώξεων οδηγεί χιλιάδες δασκάλους στις εξορίες, στα ξερονήσια και στις φυλακές. Σύμφωνα με αυτή την άποψη, η ΔΟE πρέπει να απαιτήσει να σταματήσουν οι διώξεις που γίνονται με βάση την έκτακτη νομοθεσία, να καταργηθεί το Θ’ Ψήφισμα και η εξυγίανση να πραγματοποιηθεί από τα τοπικά συμβούλια.

Η τελική απόφαση αποτέλεσε σαφή νίκη των εθνικοφρόνων: «Η πολιτεία αμύνεται κατά των υπονομευτών και προδοτών της Ελλάδος και του σχολείου. Αρμόδια διά την άμυνα είναι η πολιτεία. Τα υπηρεσιακά συμβούλια και αναρμόδια είναι και δεν έχουν την απαιτούμενηνευτολμίαν».

Την απόφαση ψήφισαν 34 αντιπρόσωποι από τους 37 παρόντες. Ένας την καταψήφισε, δύο απείχαν και δεκαπέντε απουσίασαν. Μια προσεκτικότερη μελέτη της περιόδου μάς οδηγεί στο συμπέρασμα πως η έκβαση της συγκεκριμένης ψηφοφορίας, όπως και οι συσχετισμοίτου συνεδρίου, είχε κριθεί έξω από την αίθουσα αυτού του τελευταίου. Ίσως και εκτός του κλάδου.

Στην υπηρεσία του κράτους

 Όσο γενικεύεται ο Εμφύλιος, τόσο η ΔΟΕ ταυτίζεται με τις κρατικές αποφάσεις που στοχεύουν στην πάταξη του κομμουνιστικού κινδύνου. Έτσι, τον Μάιο του 1947, μέσα από τις στήλες του οργάνου της «καταδικάζει απερίφραστα την τακτική των αναρχικών οι οποίοι σφάζουν, λεηλατούν, σπέρνουν την καταστροφή και τον όλεθρον» (Δ.Β. 31/5/1947).

Η στήριξη στην κυβέρνηση δεν μένει μόνο στα λόγια. Πολλοί σύλλογοι διενεργούν εράνους, με τα έσοδα των οποίων στηρίζουν τις οικογένειες όσων «μάχονται για την πατρίδα». Η ΔΟΕ πρωτοστατεί στην καταδίκη του παιδομαζώματος και στην έμπρακτη στήριξη των στρατιωτικών μονάδων, συγκεντρώνοντας μάλλινα, τρόφιμα και χρήματα. Σε κάθε κρίσιμη στιγμή, η διοίκησή της ταυτίζεται μάλιστα με τους πιο ακραίους κύκλους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η στάση της στην προσπάθεια εξεύρεσης συμβιβαστικής λύσης για να σταματήσει ο Εμφύλιος: η Ομοσπονδία «καταδικάζει και στιγματίζει τας παρασκηνιακάς ενέργειας των συνοδοιπόρων του κομμουνισμού που επιδιώκουν συμβιβασμό. Μόνη λύση είναι η άνευ όρων παράδοση. Κάθε άλλη συζήτηση αποτελεί καταπρόδοση του αγώνα» (Δ.Β. 20/6/1949).

Η ταύτιση όμως με τις κυρίαρχες επιλογές του κράτους δεν επεκτείνεται σε όλα τα πεδία. Η πρώτη σύγκρουση αφορά το αίτημα για αυξήσεις των μισθών των δασκάλων. Η δεύτερη έχει να κάνει με τις επανειλημμένες προσπάθειες των κυβερνήσεων 1946-1950 να υποβαθμίσουν το δημοτικό σχολείο από εξατάξιο σε τετρατάξιο. Ένα επιχείρημα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. «Το εξατάξιο σχολείο είναι έργο του Γληνού και αποτελεί εστία αναπτύξεως και διαδόσεως του κομμουνισμού», ισχυρίζεται από το βήμα της Βουλής ο βουλευτής του Λαϊκού κόμματος, Γόνης. Η απάντηση της ΔΟE θα έρθει μέσα από τις στήλες του Δ.Β. (10/10/1949): «Όλοι οι κομμουνιστές έχουν αποφοιτήσει από τετρατάξιο σχολείο».

Η ΔΟE ταυτίστηκε με το κράτος στην προσπάθεια «πάταξης του κομμουνισμού», διαφοροποιήθηκε όμως στα ζητήματα που αφορούσαν την εκπαιδευτική και την οικονομική πολιτική των κυβερνήσεων. Η αντιπαράθεση ήταν πολλές φορές σκληρή, αφού η ΔΟE συμμετείχε ενεργά σε όλες τις απεργίες των Δ.Υ. που πραγματοποιήθηκαν την περίοδο του Εμφυλίου. Ακόμη κι όταν ο πρόεδρός της, ο εθνικόφρων Κωτσίκης, συνελήφθη από την αστυνομία και παραπέμφθηκε στο έκτακτο στρατοδικείο επειδή ψήφισε υπέρ της απεργίας της ΑΔΕΔΥ, η ΔΟE συνέχισε να διεκδικεί την υλοποίηση των οικονομικών αιτημάτων του κλάδου. Στην πραγματικότητα, διεκδικούσε για τον κλάδο μεγαλύτερο μερίδιο από την αμερικανική βοήθεια. Εξάλλου, το «Διδασκαλικόν Βήμα» δεν έχανε ευκαιρία να υπενθυμίζει στους κυβερνώντες τη στάση που κράτησαν οι δάσκαλοι κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου.

Ακόμη και όταν η διοίκηση της ΔΟE ξεπερνά το κράτος στην απαίτηση για δίωξη των κομμουνιστών, δηλώνοντας ότι το νομοθετικό πλαίσιο δεν είναι επαρκές, δεν φαίνεται να πείθει το σύνολο της κοινωνίας ότι ο κλάδος έχει πλήρως εκκαθαριστεί από τα «μιάσματα». Χαρακτηριστική η από άμβωνος ομιλία του μητροπολίτη Μεσολογγίου: «Οι δάσκαλοι είναι ωσάν τους τυφλοπόντικες που τρώγουν τις ρίζες της αγκινάρας. Η ιδεολογία της εποχής είναι η ανατροπή των πάντων. Όλα κάτω. Και οικογένεια και κοινωνία και πατρίς και παρθενία ακόμη. Την ιδεολογία αυτή πρώτοι ενστερνίζονται οι δάσκαλοι, οι οποίοι κατά το 70% έγιναν κομμουνισταί» (Δ.Β. 10/9/1949). Όταν ένας δάσκαλος, αυτήκοος μάρτυρας των λεχθέντων του μητροπολίτη, προσπάθησε ν’ απαντήσει μέσα από τις στήλες του οργάνου της ΔΟΕ, ο «άγιος» Μεσολογγίου αντεπιτέθηκε με το αμείλικτο ερώτημα: «Μήπως είσαι κουκουέ;».

Η αυγή της νίκης

Η άποψη του μητροπολίτη ήταν ακραία, αλλά όχι τελείως αβάσιμη. Το σώμα των δασκάλων δεν φαίνεται να ταυτιζόταν με τη στάση της ηγεσίας του στη «μάχη συντριβής του κομμουνισμού». Οι μαζικές διώξεις ακόμα και οπαδών του Λαϊκού Κόμματος, οι άδικες μεταθέσεις, απολύσεις και υποχρεωτικές μετακινήσεις «δασκάλων της διπλανής πόρτας» επειδή συμμετείχαν στην Εθνική Αντίσταση, η λαϊκή προέλευση της πλειονότητας του κλάδου και η χειροτέρευση των όρων της ζωής τους κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το παράδειγμα της Εθνικής Αντίστασης και ο αναβαθμισμένος ρόλος τους στην Ελεύθερη Ελλάδα, η δράση της Αριστερής Παράταξης των Δασκάλων στον Μεσοπόλεμο, η συλλογική μνήμη της στάσης τους στο γλωσσικό ζήτημα τις προηγούμενες δεκαετίες είχαν διαμορφώσει μια συλλογική συνείδηση που απείχε από τα προτάγματα της εθνικοφροσύνης. Η αλλαγή της απαιτούσε χρόνο και το μαστίγιο από μόνο του δεν έφτανε. Οσοι κατάφεραν να παραμείνουν στις θέσεις τους έμοιαζαν περισσότερο να σωπαίνουν ηττημένοι και να αναζητούν ατομικές στρατηγικές επιβίωσης. Ίσως έτσι εξηγείται το γεγονός ότι, ακόμη κι όταν οι εθνικόφρονες επικράτησαν πλήρως στη ΔΟE, οι αποφάσεις της δεν ήταν σχεδόν ποτέ ομόφωνες. Κι αυτός μπορεί να είναι ένας από τους λόγους που η Αριστερά, ελάχιστα χρόνια μετά τη συντριβή της στον εμφύλιο, κατέγραψε σημαντικά εκλογικά ποσοστά στις εκλογές της δεκαετίας του 1950.

Τον Μάιο του 1949 δημοσιεύεται στο «Διδασκαλικόν Βήμα» η ομιλία του υπουργού Παιδείας Κωνσταντίνου Τσάτσου στην Αγία Λαύρα, με τίτλο «Ενώ ροδίζει η αυγή της νίκης». Το τέλος του Εμφυλίου είναι ορατό και η ήττα του ΔΣΕ βέβαιη. Η ομιλία του Τσάτσου εγκαινιάζει τη νέα εποχή, επιχειρεί να περιγράψει τους όρους συγκρότησης της κοινωνίας στην καινούργια φάση και θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ιστορική. Θα σταθούμε μονάχα στο πώς βλέπει η πολιτεία, μέσω του αρμόδιου υπουργού, τον ρόλο του κλάδου στις νέες συνθήκες: «Ο αγών κατά του κομμουνισμού δεν ετελείωσεν. Ετελείωσεν η στρατιωτική του φάσις η οποία όσο ένδοξος και αποφασιστική κι αν είναι, δεν είναι η κυριωτέρα. Η κυριωτέρα, η τελειωτική, είναι η παιδαγωγική φάσις, εκείνη εις την οποία αξιωματικός είναι ο δάσκαλος».

«Η ΔΟΕ φρονεί ότι δεν δύναται να διαμαρτυρηθή»

Η στάση της ΔΟΕ απέναντι στις διώξεις και τις εκτελέσεις των αριστερών δασκάλων συχνά ξεπερνούσε σε σκληρότητα ακόμη και τις δικαστικές αποφάσεις. Ας σταθούμε σε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: την εκτέλεση της δασκάλας Ειρήνης Γκίνη.

Η Ειρήνη Γκίνη (ή ΜίρκαΓκίνοβα) ήταν μία από τις χιλιάδες γυναίκες που πήραν μέρος στους αγώνες του ελληνικού λαού τη δεκαετία του 1940. Κέρδισε μια θέση στην Ιστορία τόσο με τη δράση της όσο και με το τραγικό της τέλος. Με απόφαση του Έκτακτου Στρατοδικείου Γιαννιτσών εκτελέστηκε στις 6 το πρωί της 26ης Ιουλίου του 1946 μαζί με άλλους έξι συναγωνιστές της. Ήταν η πρώτη εκτέλεση γυναίκας από τον Εθνικό Στρατό στον Εμφύλιο. Ήταν επίσης μία από τις πρώτες αιματηρές εφαρμογές του Γ’ Ψηφίσματος που ακολούθησε τις εκλογές της 31ης Μαρτίου του 1946.

Η Ειρήνη Γκίνη, Μίρκα για τους συναγωνιστές της, γεννήθηκε στα Ξανθόγεια του νομού Πέλλας, το Ρουσίλοβο στα σλαβομακεδονικά. Σπούδασε στο διδασκαλείο της Καστοριάς και δούλεψε ως δασκάλα στα χωριά της περιοχής, λίγο πριν ξεσπάσει ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος. Στην Κατοχή, μπήκε στην ΕΠΟΝ και στον ΕΛΑΣ. Το 1945-46 ήταν από τα κύρια στελέχη του ΝΟΦ (NarodnoOsloboditelenFront – Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο) στην περιοχή, με έντονη δράση σε θέματα γυναικείας απελευθέρωσης. Η λαϊκή μνήμη την αναφέρει ως όμορφη γυναίκα και αγαπητή δασκάλα, αλλά και ως άτομο με ξεχωριστές πολιτικές και οργανωτικές ικανότητες. Το καλοκαίρι του 1946 συνελήφθη μαζί με άλλα τοπικά πολιτικά στελέχη του ΚΚΕ και του ΝΟΦ στην περιοχή του χωριού Μαργαρίτα (Πότσεπ), στο Καϊμακτσαλάν. Οδηγήθηκαν στην Ασφάλεια της Έδεσσας και βασανίστηκαν ανελέητα. Ακολούθησε Έκτακτο Στρατοδικείο στα Γιαννιτσά και εκτέλεση με συνοπτικές διαδικασίες.

Η Γκίνη ήταν ξεχωριστή προσωπικότητα για την εποχή της. Όταν εκτελέστηκε ήταν είκοσι τριών ετών και είχε ζήσει ανύπαντρη και ανεξάρτητη σε μια φτωχή και συντηρητική κοινωνία. Ανέλαβε ρόλο ηγετικό σε συνθήκες εξαιρετικού κινδύνου, βασανίστηκε σκληρά· και μόνο να εικάσει μπορεί κανείς τι σήμαινε η ανεξαρτησία της ως γυναίκας για τους βασανιστές της. Δεν δίστασε να θυσιάσει τη ζωή της και, αν πιστέψουμε όσα η λαϊκή μνήμη διατηρεί, κράτησε στάση εξαιρετικά θαρραλέα στο στρατοδικείο.

Ένα από τα εκτελεστικά αποσπάσματα που έπιασαν δουλειά μετά το Γ’ Ψήφισμα του 1946 |

Θα περίμενε κανείς η εκτέλεσή της να απασχολήσει τη ΔΟΕ, αφού, όπως φαίνεται από τον Τύπο της εποχής, το ζήτημα πήρε μεγάλες διαστάσεις. Στην πραγματικότητα, η Ομοσπονδία ασχολήθηκε με το θέμα μόνο κατόπιν αιτήματος του Ενιαίου Συλλόγου Αθηνών. «Ο Σύλλογός μας περιμένει τη σχετική διαμαρτυρία για την εκτέλεση της συναδέλφου που συνεκίνησε την Πανελλήνια και παγκόσμια κοινή γνώμη και προκάλεσε εντονότατες αντιδράσεις». Η απάντησή της: «Ζητήσαμε από το στρατοδικείο να μας στείλει τα σχετικά πρακτικά και από τον Επιθεωρητή να μας πληροφορήσει σχετικώς. Εάν εξ αυτών η Διοίκησις πεισθεί ότι αδίκως κατεδικάσθη και εξετελέσθη αύτη, ασφαλώς θα διαμαρτυρηθεί εντόνως» (Δ.Β. 15/11/1946).

Στο ίδιο φύλλο του «Διδασκαλικού Βήματος» παρατίθεται η απάντηση του στρατοδικείου και του επιθεωρητή Γιαννιτσών. Σύμφωνα με την απόφαση του στρατοδικείου η Ειρήνη Γκίνη «κρίθηκε ένοχη κατά το κατηγορητήριο διότι ήθελε να αποσπάσωσι μέρος εκ του όλου της επικράτειας ήτοι την Ελληνικήν Μακεδονίαν […] έλαβεν μέρος εις τη Ν.Ο.Φ. […] εθανάτωναν εθνικόφρονας Έλληνες […] γενόμενοι ούτω ένοχοι εσχάτης προδοσίας». Ο επιθεωρητής απάντησε ότι «η Ειρήνη Γκίνη ουδέποτε εργάστηκε στην περιφέρειάν του». Το συμπέρασμα της ΔΟΕ ήταν λακωνικό και σαφές: «Κατόπιν αυτών η ΔΟ φρονεί ότι δεν δύναται να διαμαρτυρηθή».

Ένα μήνα αργότερα ο επιθεωρητής Γιαννιτσών επανέρχεται και με επιστολή του περιγράφει την ακροαματική διαδικασία, την οποία δηλώνει ότι παρακολούθησε. Αφού μεταφέρει πληροφορίες για τον πιθανό ερωτικό σύντροφο της Μίρκας, περιγράφει με λεπτομέρειες το ντύσιμό της: «έφερενστρατιωτικόν χιτώνιον, κυλότταν γκολφ μαύρου χρώματος και άρβυλα». Ερμηνεύει δε την αποχώρηση των συνηγόρων υπεράσπισης όχι ως διαμαρτυρία απέναντι σε προειλημμένες αποφάσεις, αλλά με το σκεπτικό ότι «αποχώρησαν αντιληφθέντες την δεινήν θέσιν των κατηγορουμένων» (Δ.Β. 31/12/1946).

Το στρατοδικείο καταδίκασε την Γκίνη σε θάνατο, αλλά ταυτόχρονα διετύπωσε την ευχή να μην εκτελεστεί η κατηγορούμενη. Αυτό δεν έχει ιδιαίτερη αξία για τον επιθεωρητή, αφού η ευχή διατυπώθηκε «επειδή ήτο γυναίκα».

The post Η ΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ (Δ.Ο.Ε.) ΚΑΤΑ ΤΗ ΜΕΤΑΚΑΤΟΧΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ: Από την Αντίσταση στην εθνικοφροσύνη first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.