Πριν από αρκετές ημέρες, ο γράφων συζητούσε στα ερτζιανά με τον – συνταξιούχο, πλέον – εκπαιδευτικό Βασίλη Μακρή, επί χρόνια διευθυντή δημοτικού σχολείου και νυν συμμετέχοντα στις μελέτες και έρευνες της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας (ΔΟΕ). Αφορμή της συζήτησης ήταν αυτό που ανέδειξε η πρόσφατη δημοσιοποίηση των στοιχείων από τις προκηρύξεις του ΑΣΕΠ, σχετικά με την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Δηλαδή ότι φέτος υπέβαλαν αιτήσεις για να εργαστούν 21.866 εκπαιδευτικοί λιγότεροι από όσους το είχαν κάνει το 2023. Σε ποσοστό, αυτή η μείωση αντιστοιχεί στο 14,35%.

Καθώς ο Β. Μακρής ανέλυε τους (πολλούς) λόγους, για τους οποίους τόσοι λειτουργοί απογοητεύονται και παραιτούνται από το στόχο της εργασίας σε δημόσια σχολεία, εμφανίστηκε στην υπολογιστή μήνυμα ακροάτριας, εκπαιδευτικού, που αναφερόταν στην μισθολογική παράμετρο του ζητήματος:  «Για τους ιερείς, πάντως, χρήμα υπάρχει». Το μήνυμα αφορούσε την πρόσφατη επιλογή της  κυβέρνησης (και το σχετικό άρθρο νομοσχεδίου του υπουργείου Οικονομικών) να αυξηθούν κατακόρυφα οι μισθοί των ιεραρχών της Εκκλησίας – αρχιεπισκόπου, μητροπολιτών, βοηθών επισκόπων, κλπ. Πόσο «κατακόρυφα»; Κατά 60,3% έως 64,5% για τον αρχιεπίσκοπο και κατά 88,8% έως 94,7% για τον κάθε μητροπολίτη.

Το μήνυμα της ακροάτριας προκάλεσε έναν συνειρμό. Κάτι μου θύμισε αυτή η συσχέτιση ή μάλλον η αντιδιαστολή, ανάμεσα στη συμπεριφορά της κεντρικής κρατικής εξουσίας προς τους εκπαιδευτικούς και την αντίστοιχη προς ιερωμένους; Θύμισε κάτι από εποχές παλιές και… «εθνοσωτήριες». Με διαφορές, βεβαίως. Αλλά και με διαφορετική τη χρονική «καμπύλη» που ενώνει τα των ευνοούμενων και τα των «παρακατιανών». Στις ημέρες μας – που όλα γίνονται πιο γρήγορα – αυτά τα χωρίζουν λίγες ημέρες. Τότε, στην εποχή του «γύψου», σχεδόν τρία χρόνια.

«Εις αναγνώρισιν των υπηρεσιών των προς το έθνος»

Ήταν Πέμπτη, 2 Μαϊου του 1968, όταν ο δικτάτορας Γ. Παπαδόπουλος και ο υπουργός Παιδείας, Θεοφύλακτος Παπακωνσταντίνου, έσπευσαν στη συνεδρίαση της Ιεράς Συνόδου. Εκεί, ο δικτάτορας ανακοίνωσε ότι οι κληρικοί θα εντάσσονταν μισθολογικά στην κλίμακα των δημοσίων υπαλλήλων, «εις αναγνώρισιν των υπηρεσιών των προς το έθνος». Ο Γ. Παπαδόπουλος απήλθε τιμημένος με τον «Χρυσούν Σταυρόν του Αποστόλου Παύλου», που του απονεμήθηκε σε ένδειξη βαθύτατης ευγνωμοσύνης. Εξυπακούεται ότι ο δικτάτορας ανέμενε κυρίως μια διαφορετική – και διαρκή – έμπρακτη έκφραση ευγνωμοσύνης: Τα κηρύγματα από τον άμβωνα και όλα τα επί μέρους στοιχεία της συμπεριφοράς των κληρικών θα έπρεπε είναι άκρως φιλικά προς το χουντικό καθεστώς.

Όταν η πανηγυρική ανακοίνωση του δικτάτορα έγινε νόμος, ο κατώτατος μισθός των κληρικών αυξήθηκε σχεδόν κατά 30%. Ήταν η δεύτερη μεγάλη επίδειξη κρατικής μέριμνας προς τους ιερωμένους, έπειτα από τον Σεπτέμβριο του 1945, όταν καθιερώθηκε η μισθοδοσία τους και από την Πολιτεία, σε ποσοστό 35% (το υπόλοιπο 65%  το κάλυπτε η Εκκλησία).

Το 1968, τυπικά οι οργανικές θέσεις ιερέων ήταν 6.000, αλλά υπερέβαιναν τις 7.000 στην πραγματικότητα. Το 1970, με δικό της εσωτερικό κανονισμό η Ιερά Σύνοδος αύξησε σε 8.000 τις θέσεις κληρικών των ενοριών της, καθώς ήταν εξασφαλισμένη η μισθοδοσία – και με τα νέα δεδομένα.

Βέβαιη ήταν και η ευτυχία των ιερωμένων. Τυπικά είχαν εξισωθεί με τους υπόλοιπους δημόσιους υπαλλήλους, ουσιαστικά όμως βρίσκονταν σε καλύτερη οικονομική θέση από τη μεγάλη πλειονότητα «των άλλων». Κι αυτό χάρη στην τέλεση «μυστηρίων» και στην πεποίθηση ενός μεγάλου τμήματος του «ποιμνίου», ότι η γενναιοδωρία προς τους εκπροσώπους του Υψίστου καθιστά ύψιστη και την ευλογία που κατευθύνεται στους πιστούς.

Για την ιστορία: Το 1970, όταν οι ιερείς στην «Ελλάδα Ελλήνων Χριστιανών» έφθασαν τις 10.000, οι καθηγητές στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ήταν κατά τι περισσότεροι (12.659). Και μόλις 3.019 οι καθηγητές στις 17 πανεπιστημιακές σχολές εκείνης της εποχής. Ούτε το ένα τρίτο των ιερέων, δηλαδή.

Όταν έγινε άφαντο το ένα πέμπτο των διορισθέντων εκπαιδευτικών

Μικρό άλμα στο χρόνο: Τον Μάρτιο του 1971 οι υπηρεσίες του καθεστώτος διαπίστωσαν ότι δεν είχε παρουσιαστεί στο σχολείο το 20,9% των διορισθέντων εκπαιδευτικών. Οι λόγοι συνέκλιναν στη διαπίστωση ότι η ιδιότητα του εκπαιδευτικού γινόταν συνώνυμη της οικονομικής «κακομοιριάς». Δεν είχαν ακόμη πληρωθεί οι υπερωρίες των εκπαιδευτικών από το 1969. Οι προαγωγές είχαν καθυστερήσει επί τέσσερα χρόνια. Η κλίμακα των αποδοχών τους υστερούσε κατά πολύ (σε ορισμένες περιπτώσεις δραματικά), εν συγκρίσει προς τις αντίστοιχες άλλων υπαλλήλων.

Σε όλα αυτά ερχόταν να προστεθεί κάτι, που ένα τμήμα των εκπαιδευτικών δεν ήθελε να «χωνέψει» και να αποδεχθεί.  Ο ασφυκτικός έλεγχος από τους χουντικούς επιθεωρητές, κάποιοι εκ των οποίων μάλιστα δεν διέθεταν καν πτυχίο μετεκπαίδευσης. «Δεν θέλουμε σοφούς αλλά πιστούς», είχε πει ο πρώτος υπουργός Παιδείας της χούντας, Κωνσταντίνος Καλαμποκιάς για τους διοριζόμενους από το «εθνοσωτήριο» καθεστώς επιθεωρητές. Όντως, μοναδικό προαπαιτούμενο ήταν τα «υγιή κοινωνικά φρονήματα» και φυσικά ο ζήλος κάθε επίδοξου επιθεωρητή στην εξακρίβωση των φρονημάτων των εκπαιδευτικών. Και ασφαλώς στον… φρονηματισμό όσων χρειάζονταν τέτοιον.

Επιπλέον, ο εκπαιδευτικός όφειλε να είναι και καλό μείγμα… ντετέκτιβ και καταδότη, ώστε να ελέγχει και την εξωσχολική ζωή μαθητών μαθητριών όπως όριζε εγκύκλιος, η οποία μπορεί μεν να απέβαινε «κενό γράμμα» στα μεγάλα αστικά κέντρα (κι όχι παντού και πάντα), αλλά γινόταν πραγματικός βραχνάς στις μικρές τοπικές κοινωνίες της επαρχίας.

Οι …όχι και τόσο «στοργικές» διαθέσεις της χούντας προς τον κλάδο των εκπαιδευτικών καθρεφτίστηκαν και την 16η Φεβρουαρίου 1971. Την ημέρα εκείνη δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ το ΝΔ 842/1971, που καταργούσε πέντε παιδαγωγικές ακαδημίες «δια της συγχωνεύσεως» με άλλες. Ήταν οι ακαδημίες Αθήνας, Θεσσαλονίκης, Πειραιά, Καρδίτσας και Ρόδου. Επίσης, η χούντα επανέφερε τη διετή διάρκεια των σπουδών στις εναπομείνασες παιδαγωγικές ακαδημίες, αντί της τριετούς που είχε θεσπιστεί κατά την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1964, με το νόμο 4379/1964.

Γιατί όμως μπήκε και «λουκέτο» σε πέντε παιδαγωγικές ακαδημίες; Σύμφωνα με τον εκπαιδευτικό ερευνητή Αλέξη Δημαρά (1932 – 2012), οι ακαδημίες ως «πυρήνες πνευματικής ζωής» ήταν δυνάμει εχθρικές προς το σύστημα αξιών της δικτατορίας. «Καλύτερα» λιγότερες, λοιπόν. Να ελέγχονταν και με μικρότερη «διασπορά» δυνάμεων. Γιατί να τρέχουν χειμωνιάτικα και οι ασφαλίτες στη Ρόδο και την Καρδίτσα;

Επιστροφή στο 2026: Αναζητώντας το «μικρότερο κακό»…

Ευτυχώς, όμως, ζούμε σε εποχές μοντέρνες και μετα- μοντέρνες κι έτσι υπάρχουν καίριες διαφορές ανάμεσα στο «τότε» και το «τώρα». Να, ας πούμε στην Εκπαίδευση.

Μπορεί οι δάσκαλοι και οι καθηγητές γυμνασίων και λυκείων να αντιμετωπίζουν μια πραγματικότητα, η οποία τους εξωθεί κατά χιλιάδες σε αυτό που δείχνουν τα στοιχεία του ΑΣΕΠ, αλλά τουλάχιστον έχουν την ευκαιρία να «παρηγορηθούν». Πώς; Μα βλέποντας μια παράλληλη κίνηση που συντελείται παραδίπλα…

Ανάμεσα στους συναδέλφους τους που εργάζονται σε ιδιωτικά σχολεία, παρατηρείται ένα ισχυρό ρεύμα προς τη… Δημόσια Εκπαίδευση. Πόσο δεινή είναι άραγε η εργασιακή κατάσταση στον ιδιωτικό εκπαιδευτικό τομέα, για να αποφασίζουν τόσοι άνθρωποι να καταφύγουν στο «μικρότερο κακό» και να θεωρούν ως τέτοιο εκείνο που μειώνει δραματικά, μέσα σε μία τριετία, το ενδιαφέρον για δουλειά στα δημόσια σχολεία; Μια πρόσφατη ανακοίνωση της ΟΙΕΛΕ (ΕΔΩ) εμπεριέχει κάποιες απαντήσεις.

Σήμερα δεν κινδυνεύει να εξοβελιστεί από το δημόσιο σχολείο κάποιος ή κάποια εκπαιδευτικός για γενικά «μιαρά κοινωνικά φρονήματα». Κινδυνεύει «απλώς» να κληθεί σε απολογία επειδή έκανε απεργία ή και να περιέλθει σε καθεστώς «δυνητικής αργίας» για συνδικαλιστική δράση, έστω κι αν αυτή βασίζεται σε αποφάσεις συνδικαλιστικών οργάνων.

Σήμερα δεν θα ακούσει κανένας εκπαιδευτικός από στόμα κυβερνητικού στελέχους πως είναι περιττό να μαθαίνουν οι μαθητές τις ιδέες των «αναρχικών» Γαλιλαίου και Μοντεσκιέ, όπως έλεγε κάποτε το «πρωτοπαλίκαρο» της χούντας, Ιωάννης Λαδάς. Αλίμονο, επήλθε πρόοδος από τότε… Τώρα «απλώς» η Εκπαίδευση καλείται να ευθυγραμμιστεί με ορισμένες μεγάλες… ανακαλύψεις, των τελευταίων ετών. Όπως πχ η αξέχαστη γνωμάτευση του Αδ. Γεωργιάδη πως η Κοινωνιολογία κάνει «τα παιδιά αριστερά»  (Σεπτέμβριος 2018).

Η εξουθενωτική και… πονηρή γραφειοκρατία 

Σήμερα ο εκπαιδευτικός δεν τρέμει έναν μεμονωμένο επιθεωρητή που μπορεί να είναι αδαής, ανόητα σχολαστικός ή και ανίκανος να ξεχωρίσει το σωστό από το λάθος, ακόμη και στο «ψυχρά» διαχειριστικό πεδίο – όχι μόνο σε παιδαγωγικό. Σήμερα έχει να αντιμετωπίσει μια γενικευμένη, θεσμοθετημένη, εξουθενωτική γραφειοκρατία, που θα μπορούσε να θεωρηθεί παράλογη και ανεξήγητη, αν ο σκοπός της δεν ήταν να λειτουργήσει ως πέπλο συγκάλυψης σκοπιμοτήτων. Οι οποίες «εκβάλουν» σε έναν φανερό «στρατηγικό» στόχο: Να αποδυναμωθεί ακόμη περισσότερο το δημόσιο σχολείο.

Για την εφιαλτική γραφειοκρατία μίλησε προσφάτως στο News 247 διευθυντής σχολείου (εδώ όλη η συνέντευξη) – ο προσεκτικός αναγνώστης θα δει πολλά… πονηρά και ουδόλως ακούσια κάτω από το εν λόγω «πέπλο»). Μεταξύ άλλων ανέφερε:

«Στο τέλος της σεζόν κλείνεις βιβλία, κλείνεις μητρώα και σχεδιάζεις την επόμενη σεζόν. Ο όγκος είναι και πάλι τεράστιος (…). Αλλά τον Σεπτέμβριο είσαι αναγκασμένος να κάνεις σχεδόν τα ίδια για να διαπιστώσεις αν άλλαξε κάτι ή όχι. Γιατί; Διότι στόχος τους είναι να “κόψουν” προσωπικό. Ας πούμε ελέγχουν μήπως μειώθηκαν τελικά τα παιδιά στο ολοήμερο για να “κοπεί” κάποιος εκπαιδευτικός. Στο δικό μας σχολείο δεν ήρθαν ποτέ δύο συγκεκριμένες ειδικότητες. Και κλείσαμε και ένα τμήμα από το ολοήμερο».

Ακόμη και η «Καθημερινή» απομυθοποιεί την «αξιολόγηση»…

Ίσως κάποιος υποθέσει ότι, έστω κι έτσι, η περιλάλητη «αξιολόγηση» παρέχει ορισμένα ουσιαστική ψήγματα  εξακρίβωσης ικανοτήτων, που θα μπορούσαν να αποδειχθούν γόνιμα σε μια διαδικασία βελτίωσης του εκπαιδευτικού έργου. Έλα όμως που ακόμη και η φιλοκυβερνητική «Καθημερινή» δείχνει πια απρόθυμη να ενστερνιστεί αυτά τα παραμύθια, όπως δείχνει και το άρθρο της 4ης Ιουνίου 2026: «Μέσα σε αυτή την πενταετία η διαδικασία της αξιολόγησης δοκιμάστηκε. Και από νωρίς φάνηκαν τα προβλήματά της (…). Έχει καταντήσει προσχηματική. Στο τέλος του σχολικού έτους, οι εκπαιδευτικοί τρέχουν να συμπληρώσουν τα… κουτάκια της αξιολόγησης στο πεδίο που έχουν αναλάβει, για να προωθηθεί αρμοδίως στις διοικητικές υπηρεσίες και να μην ‘εκτεθεί’ το σχολείο».

Επιπλέον, εδώ έχουμε και κάτι οξύμωρο: Υποτίθεται ότι η κεντρική εξουσία κινείται στο πνεύμα του «οι πάντες αξιολογούνται», «όλοι κρίνουν και όλοι κρίνονται», κλπ. Όμως, με το νόμο 4823/2021 της Νίκης Κεραμέως, εξαιρέθηκαν οι αιρετοί εκπρόσωποι των εκπαιδευτικών από τη σύνθεση των Συμβουλίων Επιλογής που αναδεικνύουν στελέχη της Εκπαίδευσης. Βλέπετε, οι εκπαιδευτικοί πρέπει να νιώσουν και «θεσμικά» παραγκωνισμένοι, όχι μόνο οικονομικά…

«Για να’ ρθει ο δεσπότης και μέγας φαγοπότης»… 

Φυσικά υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στο 1968 και το 2026 σχετικά και με τη γενναιοδωρία προς τα άμφια. Τώρα, αποδέκτες αυτής της γαλαντομίας είναι οι «υψηλόβαθμοι» της Ιεραρχίας και όχι το σύνολο των κληρικών, των οποίων ο επίσημος αριθμός πλησιάζει πλέον τις έντεκα χιλιάδες.

Σημασία έχει εν προκειμένω να ικανοποιηθούν οι «αρμοί της (θρησκευτικής) εξουσίας». Να σταλούν τα δέοντα μηνύματα. Να χαρεί, να τονωθεί – σε ηγετικό επίπεδο –  και ει δυνατόν να διευρυνθεί η «Δεξιά του Κυρίου». Κι όλα αυτά, χωρίς να κατηγορηθεί η κυβέρνηση ότι σπαταλά άφθονο δημόσιο χρήμα. Οι κατώτεροι θα αρκεστούν στα πλεονεκτήματα που απορρέουν από την καθημερινή συναναστροφή με το «ποίμνιο». Και, ποιος ξέρει, στο μέλλον μπορεί να προβλεφθεί το «κάτι τι παραπάνω» για όλους.

Αλλά, οποία μιζέρια και μεμψιμοιρία! Μα να γίνεται τόσος ντόρος για τον διπλασιασμό των αποδοχών περίπου ενενήντα ανθρώπων; Και να υποτιμάται βάναυσα το κρίσιμο πολιτισμικό και θρησκευτικό «μπρα ντε φερ» ανάμεσα σε μητροπολίτες και… μουφτήδες; (Για να θυμηθούμε την «επιχειρηματολογία» του κυβερνητικού εκπροσώπου.)

Αφήστε που είναι και παλιομοδίτικη μια τέτοια κριτική. Μια φορά κι έναν καιρό, το Πάσχα οι άνθρωποι τραγουδούσαν εκείνο το «ψήσου γίδα μ’ ψήσου και ροδοκοκκινίσου, να σε ξεκοκαλίσου μ’ ένα κουβά κρασί», αλλά κάποια ασεβής… συνιστώσα της λαϊκής παράδοσης («αναρχοκομμούνια» της παλιάς εποχής) επέμενε σε άλλη εκδοχή: «Ψήσου γίδα μ’ ψήσου και ροδοκοκκινίσου, για να’ ρθει ο δεσπότης και μέγας φαγοπότης». Με τις σημερινές τιμές του κρέατος θα ήταν ατιμία να μην αναγνωριστεί η ανάγκη εκάστου «δεσπότη – φαγοπότη» στο «κάτι παραπάνω».

Πρώτη η Ελλάδα στην αναλογία ιερέων ανά 100.000 κατοίκους

Σε τελική ανάλυση, δεν αξίζουν απολαβές ολοένα και υψηλότερες οι ηγέτες ενός «σώματος», του οποίου το ειδικό βάρος στην ελληνική κοινωνία γίνεται ολοένα και μεγαλύτερο;

Τον Νοέμβριο του 2018 εξακριβώθηκε ότι στη χώρα μας εμφανιζόταν η μεγαλύτερη  – στην Ευρώπη – αναλογία ιερέων, ανά 100.000 κατοίκους. Συγκεκριμένα, βάσει στοιχείων των Πατριαρχείων και των Αυτοκέφαλων Εκκλησιών, αντιστοιχούσαν στην Ελλάδα 87,7 ιερείς ανά 100.000 κατοίκους. Δεύτερη στην κατάταξη ερχόταν η Ιταλία με 82,8, τρίτη η Ρουμανία με 80,1, τέταρτη η Πολωνία με 70,1, το Βέλγιο με 64,1 κοκ.(εδώ).

Για να γίνει καλύτερα αντιληπτό πόσο… ξεχωριστός είναι αυτός ο δείκτης στην Ελλάδα, ας αναφερθεί κάτι: Στον εν λόγω κατάλογο περιλαμβάνονται  29 χώρες, στις 19 εκ των οποίων ήταν κάτω των 50 οι ιερείς που αναλογούσαν σε 100.000 κατοίκους (εδώ  https://www.romfea.gr/diafora/24738-i-ellada-analogika-exei-tous-perissoterous-iereis-stin-europi). Ο μέσος όρος είναι 43,8, δηλαδή ο μισός του ελληνικού.

Αυτά, προ επταετίας. Δεδομένου ότι έκτοτε οι ιερείς στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά τι και ο συνολικός πληθυσμός της χώρας μειώθηκε κατά 358.509 άτομα ανάμεσα στο 2018 και το 2025, υποθέτουμε ότι τα όποια στοιχεία του εγγύς μέλλοντος θα μας φανερώσουν ένα μεγαλοπρεπέστερο (άνω του 90) αντίστοιχο δείκτη.

Μήπως χρειαζόμαστε κι ένα πρόγραμμα μαζικού… εξορκισμού;

Τώρα δεν ζούμε στην «Ελλάδα Ελλήνων Χριστιανών». Ζούμε όμως στην Ελλάδα της ανείπωτης ακρίβειας και της μισθολογικής εσχατιάς, όπου η μεν μάχη για αξιοπρεπή διαβίωση αναδεικνύει ένα συνεχές «βόηθα Παναγιά», το δε επάγγελμα του ιερέα φαντάζει ως προσφερόμενη σανίδα σωτηρίας, μέσα στη γενική ανασφάλεια και επισφάλεια.

Σκεφθείτε, λοιπόν, καλά, προτού δυσφορήσετε με την τόση… πάχυνση των αποδοχών του αρχιεπισκόπου και των μητροπολιτών. Οι άνθρωποι αυτοί ηγούνται ενός μεγάλου «στρατού σωτηρίας», αλλά και μιας ιδιότυπης «ΔΥΠΑ» (της υπηρεσίας που αντικατέστησε τον ΟΑΕΔ). Η ρομφαία τους δεν απειλεί μόνο την αθεϊα και την όποια φθορά των χριστιανικών παραδόσεων, αλλά και το «braindrain». Κι αν επιμένετε όλα αυτά να μην τα θεωρείτε επαρκείς λόγους για τέτοια μισθολογική ανέλιξη, να ξέρετε ότι γίνεστε υποχείρια – έστω και ασυνείδητα – των μουφτήδων. Και πως κατέλαβε την ψυχή σας ο Σατανάς, με τη μορφή του «κοινωνικού αυτοματισμού», για να θυμηθούμε ξανά τον Παύλο Μαρινάκη.

Ποιος ξέρει, ίσως ένα πρόγραμμα μαζικού εξορκισμού, για να απέλθει «το κακό», να ήταν μια καλή μέθοδος κατά των αμφισβητήσεων. Αλλά κι ένα κίνητρο για να δοθούν «έξτρα» και «πριμ» στους κληρικούς που θα αναλάβουν τη σωτηρία μας…

The post Για τα άμφια χρήμα – για τους εκπαιδευτικούς «α, φεύγουν, κρίμα». Κάτι σαν… 1968- 1971! first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

«Όλοι το εγνωρίσατε το σχολείον φυλακήν και το σχολείον υπνωτήριον, το σχολείον των λόγων, των γραμματικών τύπων και των κενών φράσεων, το σχολείον το σκοτεινόν εσωτερικώς και εξωτερικώς, το σχολείον του ευρώτος και του ψυχικού αποπνιγμού, το σχολείον οδοστρωτήρα και προκρούστην των ψυχών, το σχολείον το αφρονημάτιστον, το σχολείον που δίδει «χαρτιά» και τίποτε άλλο, το σχολείον το περιφρονούμενον από μαθητάς, από γονείς, από κοινωνίαν και πολιτείαν. Ολοι εγνωρίσατε το περιφρονητικόν μειδίαμα και την προσωνυμίαν «δάσκαλος» σημαίνουσαν τον φορέα πάσης πνευματικής μικρότητος, κοινωνικής πενιχρότητος και ατέλειας».

Δημήτρης Γληνός

Στις 13 Μαΐου, η ΑΔΕΔΥ μας καλούσε να απεργήσουμε με ένα από τα 11 κεντρικά αιτήματα να είναι «Κατάργηση αντεργατικών νόμων και του νέου πειθαρχικού δικαίου». Στην 95^η ΓΣ της ΔΟΕ, η πλειοψηφία του Δ.Σ. της ΔΟΕ (ΔΑΚΕ-ΔΗΣΥ-ΔΙΚΤΥΟ) εισηγείται την «Άρση όλων των διατάξεων αυστηροποίησης και μεγέθυνσης των πειθαρχικών ποινών τόσο ως προς το εύρος των περιπτώσεων όσο και ως προς το ύψος τους, που επέφερε ο ν. 5225/2025» καθώς και «Ουσιαστικό διάλογο κυβέρνησης και Ομοσπονδιών στην κατεύθυνση της άμεσης τροποποίησης των προβλέψεων του ν.5225/2025». Δηλαδή, ενώ το τριτοβάθμιο συνδικαλιστικό όργανο έχει θέση για κατάργηση ενός νόμου που θεσπίστηκε κατά πρωθυπουργική παραγγελία, ειδικά για να προβλέπει την απόλυση απεργών από την αξιολόγηση, η ΔΟΕ, η Ομοσπονδία με χιλιάδες πειθαρχικές διώξεις για συμμετοχή στην απεργία-αποχή από την αξιολόγηση, επιχειρείται να πραγματοποιήσει μια εντυπωσιακή κυβίστηση σε μια εξευτελιστική θέση που θα μιλάει για «άρση των διατάξεων αυστηροποίησης για διάλογο και τροποποίηση των προβλέψεων του ν.5225/2025»!

Ας γίνουμε πιο συγκεκριμένοι:

1. Τον Απρίλιο του 2025, ο Μητσοτάκης δηλώνει ότι «Συζητήσαμε την πορεία της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών και νομίζω ότι εδώ πρέπει να είμαστε ειλικρινείς ότι είναι μια καινούργια διαδικασία, η οποία ακόμα δεν έχει φέρει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα. Και εδώ θέλω να είμαι πολύ σαφής, ειδικά για την κατηγορία εκείνων των εκπαιδευτικών που αρνούνται επί της αρχής να αξιολογηθούν. Η θέση μας εδώ είναι ξεκάθαρη και η κατεύθυνση που έχω δώσει στο Υπουργείο πολύ σαφής: Αν κάποιος αρνείται επί της αρχής να αξιολογηθεί, δεν πρέπει να έχει θέση στο δημόσιο σύστημα εκπαίδευσης».
2. Από τα μέσα Μαΐου 2025, διαρρέουν στη δημοσιότητα τα κύρια σημεία του νέου πειθαρχικού, με κεντρικότερο σημείο την απόλυση όσων δεν αξιολογούνται και την ποινικοποίηση της συνδικαλιστικής και πολιτικής δράσης των δημοσίων υπαλλήλων με βαρύτατες ποινές.
3. Μια σειρά από Σύλλογοι, ανάμεσά τους και ο Α΄ Σύλλογος Αθηνών, ζητούν να συμπεριληφθεί στην Οριστική Διάταξη της 94^ης Γ.Σ. της ΔΟΕ ως θέμα το νέο πειθαρχικό «δίκαιο».Στην 94η Γενική Συνέλευση της ΔΟΕ, τόσο οι Παρεμβάσεις, όσο και οι αντιπρόσωποι του Α΄ Συλλόγου Αθηνών θέσαμε το θέμα της ένταξης του θέματος για το νέο πειθαρχικό «δίκαιο». Είχε άλλωστε δημοσιευτεί επίσημα από τις 19/6/2025 το τελικό σχέδιο νόμου. Αίτημα που στήριξαν οι Παρεμβάσεις, η ΑΣΕ και η Πρωτοβουλία καθώς και μεμονωμένοι αντιπρόσωποι. Αίτημα που πολέμησαν με επιμονή οι ΔΑΚΕ-ΔΗΣΥ-ΔΙΚΤΥΟ με αποτέλεσμα να μην συζητηθεί στην προηγούμενη Γ.Σ. το φλέγον θέμα του πειθαρχικού, όταν ήταν στο παρά πέντε να ψηφιστεί.
4. Φέτος, αφού ψηφίστηκε ο νόμος ν.5225/2025 και άρχισαν ήδη να συγκροτούνται και τα νέα συμβούλια και αφού ήδη το νέο πειθαρχικό από 1/1/2026 είναι σε ισχύ και αποτελεί το κύριο όπλο του αξιολογικού μηχανισμού στη μάχη της αξιολόγησης, αφού ήδη συνάδελφοι σύρονται σε πειθαρχικά για τη συνδικαλιστική τους δράση με το νέο θεσμικό πλαίσιο, εκ των υστέρων, το Δ.Σ. της ΔΟΕ με εισήγηση της πλειοψηφίας του (ΔΑΚΕ-ΔΗΣΥ-ΔΙΚΤΥΟ) συμπεριλαμβάνει στην προσωρινή και οριστική ημερήσια διάταξη το νέο πειθαρχικό δίκαιο.

Ας δούμε τώρα τι περιλαμβάνει η συγκεκριμένη εισήγηση. Αφού περιγράφει με τα μελανότερα χρώματα τις διατάξεις του νέου πειθαρχικού «δικαίου», καταλήγει στον σκοπό του νέου πειθαρχικού που είναι ένας και μοναδικός: ο αποπροσανατολισμός της κοινής γνώμης από τα προβλήματά της: «Είναι σαφές ότι  η στοχοποίηση των δημοσίων υπαλλήλων στην οποία έχει επιδοθεί η κυβέρνηση (και με την πρόταση για αναθεώρηση των διατάξεων του Συντάγματος σχετικά με τη μονιμότητα) ως μέρος της συστηματικής προσπάθειας χειραγώγησης της κοινής γνώμης αναφορικά με την αξιολόγησή τους (στην εκπαίδευση η κατάσταση έχει φτάσει σε εκρηκτικό σημείο), με μοναδικό σκοπό, να αποπροσανατολιστεί η Κοινωνία και οι εργαζόμενοι από τα πραγματικά, προβλήματα της ακρίβειας, της φτωχοποίησης αλλά και της εμπλοκής κυβερνητικών στελεχών που ελέγχονται στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών, αποτελούν, σε συνδυασμό με την ξεκάθαρη επιχείρηση καταστολής της συνδικαλιστικής δράσης,  το ουσιαστικό περιεχόμενο των νέων πειθαρχικών διατάξεων». Δευτερευόντως, όπως μπορεί να διαπιστώσει ο προσεκτικός αναγνώστης, περιλαμβάνεται και ο στόχος καταστολής της συνδικαλιστικής δράσης. Από όλα τα παραπάνω, απουσιάζει τόσο η σχέση αίτιου και αιτιατού, δηλαδή η συσχέτιση της πρωθυπουργικής δήλωσης που αποτελούσε προαναγγελία του πειθαρχικού, η σύνδεση της μάχης της αξιολόγησης με την ανάγκη μιας στριμωγμένης κυβέρνησης να συγκροτήσει θεσμικές διατάξεις κράτους έκτακτης ανάγκης για να αντιμετωπίσει το εκπαιδευτικό κίνημα. Ακόμα κι αν θεωρήσουμε ότι διαφωνούμε με την προφανέστατη διαπίστωση, ότι ο πρωθυπουργός εξήγγειλε και παρήγγειλε το νέο πειθαρχικό για να αντιμετωπίσει τον αγώνα μας ενάντια στην αξιολόγηση, εδώ απουσιάζει η σαφής και άμεση αναφορά στην περίφημη διάταξη του πειθαρχικού που προβλέπει ότι αν ο υπάλληλος παραλείπει κατ’ επανάληψη για δύο (2) συνεχόμενες αξιολογικές περιόδους την εκπλήρωση των υπηρεσιακών καθηκόντων του, τότε το παράπτωμα μπορεί να τιμωρηθεί με την πειθαρχική ποινή της οριστικής παύσης της υπαλληλικής ιδιότητας! Μα, αν δεν είναι αυτή η διάταξη ο σκληρός πυρήνας του νέου πειθαρχικού τότε ποιά είναι;

Το βασικότερο όλων όμως είναι τα αιτήματα διεκδίκησης, όπως ήδη αναφέραμε από την αρχή. Το ζήτημα δεν έχει να κάνει κυρίως με την επιχείρηση να υπονομευτεί η θέση του τριτοβάθμιου οργάνου για κατάργηση του νόμου. Ακόμα και εάν η ΑΔΕΔΥ είχε διαφορετική θέση, η ΔΟΕ οφείλει, ως η Ομοσπονδία με τη συντριπτική πλειοψηφία διωκόμενων, να αγωνιστεί και να διεκδικεί την κατάργησή του. Τα αιτήματα που θέτει η εισήγηση της πλειοψηφίας ΔΑΚΕ-ΔΗΣΥ-ΔΙΚΤΥΟ εκτός από μερικά είναι και ασαφή, επομένως, θα κληθεί το επόμενο ΔΣ της ΔΟΕ να τα ερμηνεύσει. Συγκεκριμένα, τι σημαίνει «Ουσιαστικό διάλογο κυβέρνησης και Ομοσπονδιών στην κατεύθυνση της άμεσης τροποποίησης των προβλέψεων του ν.5225/2025»; Ποιων ακριβώς προβλέψεων; Αυτών που θα μας υπαγορεύσουν τα κυβερνητικά/κομματικά επιτελεία;

Εδώ όμως, τίθεται και ένα ακόμα τεράστιο ζήτημα. Με μια σειρά εγκυκλίους, σταδιακά και μεθοδικά χτίζεται το σχολείο του φόβου, το σχολείο-φυλακή όπου κάθε πειθαρχικό παράπτωμα, ακόμα και το πιο αμελητέο, συγχέεται και αντιμετωπίζεται ως ποινικό αδίκημα και κάθε συμπεριφορά εκπαιδευτικού προς εκπαιδευόμενο, είτε έχει όντως συμβεί είτε ίπταται στη σφαίρα του φαντασιακού κάποιου υπερπροστατευτικού γονέως αποτελεί έγκλημα καθοσιώσεως. Διευθύντριες συλλαμβάνονται στον χώρο εργασίας τους μετά από μηνύσεις, διευθυντές καλούνται σε αστυνομικά τμήματα για παροχή εξηγήσεων για «πλημμελή επιτήρηση ανηλίκων», δηλαδή για θέματα εφημερίας, οδηγίες για περίπτωση ατυχήματος παιδιού που προβλέπουν κλήση στο 112, όπου μαζί με το ασθενοφόρο έρχεται και περιπολικό και οι αστυνομικοί ρωτούν, που, πότε, γιατί συνέβη το ατύχημα και ποιος εκπαιδευτικός ήταν παρών και είχε την ευθύνη. Άλλες πάλι διευθύντριες λογοκρίνουν σχολικές γιορτές κι άλλες σχολικές γιορτές στοχοποιούνται από την ακροδεξιά. Μισή κουβέντα παραπάνω στην τάξη, μια χειρονομία, ένα νεύμα, μια σχολική γιορτή, μια παιδική ζωγραφιά, ένα τραγούδι μπορεί να σε οδηγήσουν στο στόχαστρο καταγγελίας κάθε υπερβολικού, υπερσυντηρητικού, αυταρχικού γονέως ή ακόμα και «φανταστικού» γονέως (ανώνυμη καταγγελία), να γίνεις πρωτοσέλιδο, να διασυρθείς (μήπως ξεχάσαμε το πρωτοσέλιδο με τη «δασκάλα με τα αγόρια στο ντους» που στο τέλος δικαιώθηκε πανηγυρικά αλλά στο μεταξύ η συνάδελφος εγκατέλειψε την εκπαίδευση;). Η περίφημη πλατφόρμα bullying, όπως ήταν αναμενόμενο, έχει μετατραπεί σε εργαλείο εκφοβισμού, εκβιασμών και βομβαρδισμού αναφορών εναντίον εκπαιδευτικών, ενώ συχνά πυκνά, ακούμε περιπτώσεις γονέων να απειλούν με αναφορές στην εν λόγω πλατφόρμα μόνο και μόνο γιατί δεν έγιναν αποδεκτά τα χατίρια που ζητούσαν, από αλλαγή θέσης στην τάξη μέχρι αλλαγή τμήματος. Όλα τα παραπάνω σημαίνουν ότι δεν υπάρχουν παθογένειες; Βεβαίως και υπάρχουν, όμως έλα ντε που αυτές ακριβώς κρύβονται κάτω από το χαλί! Κι αυτές τις ξέρουμε όλες και όλοι στο μικρό χωριό της εκπαιδευτικής κοινότητας κάθε περιοχής. Όλα τα παραπάνω, αποτελούν βασικό παράγοντα απαξίωσης του κύρους και της αξιοπρέπειας του εκπαιδευτικού, δημιουργούν αδιανόητες παθογένειες, διαμορφώνουν ένα υπερσυντηρητικό αυταρχικό κλίμα και οδηγούν χιλιάδες εκπαιδευτικούς, τον ανθό του κλάδου, εκτός επαγγέλματος. Όλα τα παραπάνω, συμπληρώνουν το πειθαρχικό «δίκαιο» και δε μπορεί να μιλάμε για αυτό το θέμα αγνοώντας όλες τις παραμέτρους που έχουν σκεπάσει με το γκρίζο χρώμα του αυταρχισμού και του φόβου τα σχολεία μας. Όχι στη σιωπή λοιπόν, απόφαση για όλα αυτά τώρα. Όχι στο σχολείο-φυλακή, στο σχολείο-κολαστήριο όπου αυτοκτονούν εκπαιδευτικοί και παιδιά, στο σχολείο του φόβου, στο σχολείο της αγοράς, στο σχολείο των Διευθυντών με το Δ κεφαλαίο. Ναι στο σχολείο της παιδαγωγικής ελευθερίας, των δημοκρατικών συλλογικών διαδικασιών, στο σχολείο το δημόσιο, δωρεάν, το σχολείο ανοιχτό για όλα τα παιδιά, το σχολείο της φαντασίας, της μόρφωσης, το σχολείο του σεβασμού και της ενσυναίσθησης, το σχολείο της Δασκάλας και του Δάσκαλου με Δ κεφαλαίο. Ένα σχολείο που θα δίνει τον χώρο για να ανθίσει η κριτική παιδαγωγική, για να απλώσουν τα όνειρά τους οι νέοι/ες συνάδελφοι.

Προϋπόθεση λοιπόν για μια αξιοπρεπή απόφαση της 95^ης Γενικής Συνέλευσης της ΔΟΕ είναι η ψήφιση της κατάργησης του νέου πειθαρχικού «δικαίου» και όχι τα μισόλογα.

Συμπληρωματικά με όσα άλλα μπορούμε να προσθέσουμε εδώ, αλλά απαραίτητα είναι η  κατάργηση της πλατφόρμας καταγγελιών εναντίον εκπαιδευτικών, η απόλυτη διάκριση ποινικών αδικημάτων και πειθαρχικών παραπτωμάτων με την αστυνομία να καθορίζεται απολύτως αναρμόδια για τα δεύτερα.

Κάθε αντιπρόσωπος, ανεξάρτητα με το ψηφοδέλτιο με το οποίο εκλέχτηκε, έχει προσωπικό χρέος και ευθύνη για το παρόν και το μέλλον του σχολείου. Οφείλει να λογοδοτήσει στον Σύλλογό του για ότι έπραξε ή δεν έπραξε στη Γενική Συνέλευση του Κλάδου. Αν όρθωσε ανάστημα απέναντι στο πειθαρχικό-οδοστρωτήρα ή αν συμβιβάστηκε με μισόλογα.

Απέναντι στην εξουσία του πλούτου, των διεφθαρμένων, της «απορρόφησης» κονδυλίων, απέναντι στους φυγόδικους εγκληματίες των Τεμπών και μαφιόζους του ΟΠΕΚΕΠΕ καθώς και κάθε μεγάλου σκανδάλου να ορθώσουμε το δίκιο και την αξιοπρέπεια των εκπαιδευτικών και των εργαζόμενων. Μέσα και έξω από τις τάξεις μας. Εκεί, στα θρανία μιας σχολικής τάξης που ανθίζουν τα παιδικά χαμόγελα, εκεί γεννιέται το μέλλον που ονειρευόμαστε!

The post Απαράδεκτη η εισήγηση της ΔΟΕ για το νέο πειθαρχικό «δίκαιο» first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Παρέμβαση του Βασίλη Μακρή στον ραδιοφωνικό σταθμό “ΣΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ” 105,5^fm

Βασίλης Μακρής, Σάββατο 6 Ιουνίου, παρέμβαση στην εκπομπή του Διονύση Ελευθεράτου “Με καφέ διπλό και μάτι ανοιχτό” του ραδιοφωνικού σταθμού “Στο Κόκκινο” 105,5^fm

The post Συνέντευξη του Βασίλη Μακρή για την μείωση αιτήσεων εκπαιδευτικών: Επαγγελματική εγκατάλειψη; first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

-Καλημέρα, δάσκαλε

-Καλημέρα, Βασίλη. Τι νέα;

-Πες μου εσύ κανένα καλό νέο, γιατί τα κανάλια κοντεύουν να μας τρελάνουν!

-Κι εγώ έχω μείνει άφωνος. Ακόμα κι όταν κάποιος πάει να μιλήσει, πέφτουν πάνω του!

-Είναι μεγάλα τα συμφέροντα, δάσκαλε. Τι έχεις στο μυαλό σου;

-Αυτά τα παιδιά, που θέλησαν να πάνε στην Παλαιστίνη να εκφράσουν τη συμπαράσταση τους στους ανθρώπους, που βασανίζονται και απειλούνται με θάνατο κάθε μέρα…

-Και τι κατάφεραν;-Φάνηκε ότι “ο βασιλιάς είναι γυμνός”. Αν οι πολιτισμένοι υποστηρίζουμε ένα κράτος, που φυλακίζει, ξυλοκοπεί κι εξευτελίζει όποιον αντιδρά, τι είδους πολιτισμός είναι αυτός;

-Για το Ισραήλ λες… Δεν υπάρχει λογικός άνθρωπος που να συμφωνεί μ’ αυτές τις πράξεις.

-Να χαιρόσαστε τους συμμάχους μας λοιπόν!

-Κατά τ’ άλλα πώς πάει το σχολείο;

-Στα Λύκεια έχουν μπει σε ρυθμό εξετάσεων. Εμείς, στα Γυμνάσια αγκομαχάμε να τελειώσουμε τα μαθήματα.

-Και γιατί αγκομαχάτε;

-Γιατί τα παιδιά είναι πολύ ατίθασα. Μετά το Πάσχα έχουμε δεινοπαθήσει. Το μόνο που επιδιώκουν είναι να μη γίνει μάθημα.

-Παιδιά είναι, δάσκαλε. Είναι κι άνοιξη… μην το ξεχνάς.

-Έτσι φαίνεται…έχουν επηρεασθεί. Αλλά από την άλλη να τους λες: “καθίστε να σας πω τα πιο σημαντικά κεφάλαια για τις εξετάσεις ” κι αυτά να κάνουν φασαρία, αυτό με ξεπερνάει.

-Και ποιος σου είπε ότι τα νοιάζουν οι εξετάσεις;

-Δηλαδή;

-Έχουν ουσία οι εξετάσεις, δάσκαλε; Νομίζεις ότι τα παιδιά δεν καταλαβαίνουν;

-Τι να πω; Κάποια αντιδρούν έτσι στην τυραννία των εξετάσεων; Μπορεί…

-Μεγάλη σημασία δεν έχουμε δώσει στις εξετάσεις, δάσκαλε; Είδες τα δύο κορίτσια, που αυτοκτόνησαν;

-Τα έχουν πιέσει πολύ τα παιδιά, Βασίλη. Αυτός ο μύθος ότι όλα κρίνονται στις Πανελλήνιες είναι καταστροφικός.

-Όλοι φταίμε. Πρώτα απ’ όλα οι κυβερνήσεις, που με τα συστήματα τους απαγορεύουν στα νέα παιδιά να ζήσουν την εφηβεία τους. Και που, με την έλλειψη επαγγελματικού προσανατολισμού και την αύξηση της ανεργίας, οδηγούν τα παιδιά σε αδιέξοδο.

-Σωστά. Είναι απαράδεκτη η πολιτική που ασκείται στην Παιδεία.

-Ποιοι είναι αυτοί που λένε στα παιδιά ότι αν δεν πετύχουν στις Πανελλήνιες, θα αποτύχουν στη ζωή τους; Και ποια είναι η τύχη όσων πετυχαίνουν;

-Ποια είναι, Βασίλη; Σε μας στην εκπαίδευση οι επιτυχόντες είναι στην καλύτερη περίπτωση με μια βαλίτσα στο χέρι και τρέχουν σ’ όλη τη χώρα να καλύψουν τα κενά ως αναπληρωτές με μισθό κάτω από 1000 ευρώ.

-Και οι άλλοι;

-Οι άλλοι π.χ. οι γιατροί λόγω και της απουσίας σοβαρής πολιτικής υποστήριξης της δημόσιας υγείας, συνήθως προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε νοσοκομεία στην Ευρώπη κι αλλού.

-Και γι’ αυτό αγχώνουμε τα παιδιά μας; Για να καταντήσουν περιφερόμενοι ή μετανάστες;

-Ακριβώς. Και φταίνε σ’ αυτό και οι οικογένειες, Βασίλη.

-Και τι να κάνουμε, δάσκαλε, αφού αυτό είναι το σύστημα;

-Να αντιδράσετε, Βασίλη. Προέχει η ψυχική υγεία των παιδιών κι όχι μια πρόσκαιρη επιτυχία.

-Δίκιο έχεις. ..

-Και να ψάξουμε να βρούμε τα πραγματικά ενδιαφέροντα των παιδιών και τις κλίσεις τους κι όχι να τα πιέζουμε κυβέρνηση-γονείς-καθηγητές απλά να πετύχουν στις Πανελλήνιες.

-Και το υπουργείο τι λέει για όλα αυτά;

-Λέει ότι δεν είναι αξιόπιστο το σύστημα, γιατί είναι λίγες αυτές οι εξετάσεις και θέλει να τις επεκτείνει σε όλο το Λύκειο!

-Για να μπαίνουν σίγουρα οι καλύτεροι στις σχολές…

-Αν επιβιώσουν σ’ αυτόν το μαραθώνιο… Μια ολόκληρη τριετία θα δίνουν σημασία μόνο σε ό,τι σχετίζεται με τις εξετάσεις.

-Είναι κακό αυτό, δάσκαλε;

-Φυσικά. Παιδεία δεν είναι να κυνηγάς τα θέματα, αλλά να μαθαίνεις πράγματα απ’ όλες τις επιστήμες. Και επιπλέον να διδαχτείς και να γίνεις άνθρωπος με αγάπη στο διπλανό και ενσυναίσθηση…

-Άρα, δε βοηθούν οι πολλές εξετάσεις…

-Ακριβώς.

-Άρα, να μην πιέζω κι εγώ το γιο μου.

-Να μην τον πιέζεις με το βλέμμα στις εξετάσεις. Να του λες όμως να προσπαθεί στο σχολείο και να εκτιμά μαθητές και καθηγητές.

-Τίποτα άλλο σπουδαίο, δάσκαλε;-Να έρθετε μαζί μας…Θέλουμε να δουλεύουμε με αξιοπρέπεια- να μη νιώθουμε φτωχοί- και να μας δώσουν κάποια εμπιστοσύνη.

-Σε τι;

-Δε γίνεται να σέρνονται 2.500 συνάδελφοί στα Πειθαρχικά. Με τι ηθικό και τι κουράγιο θα κάνουν τη δουλειά τους;

-Και δεν υπάρχουν άλλοι τρόποι; Δε συζητούν μαζί σας τα θέματα της Παιδείας;

-Γιατί με τους εκπροσώπους των Γονέων συζητούν;

-Δεν το βλέπω

-Άρα, θέλει αγώνα, Βασίλη… κι όχι ο καθένας μόνος του.

-Για να δούμε, βρε δάσκαλε. Με σένα συμφωνώ. Πολλές φορές οι συνάδελφοι σου μας τα χαλάνε.

-Κι άλλες φορές κάποιοι γονείς, αντί να μας καταλάβουν, δημιουργούν εμπόδια στη δουλειά μας.

-Όλοι φταίμε λοιπόν.

-Ναι, αλλά κάποιοι πρέπει να καλλιεργήσουμε την ιδέα της ενότητας δασκάλων και γονιών.

-Εμείς οι δύο σίγουρα…

-Αλλιώς είμαστε χαμένοι…

-Δυστυχώς

-Αλλά αυτοί που θα χάσουν σίγουρα είναι τα ίδια τα παιδιά.

-Συμφωνώ, δάσκαλε.

-Όλοι και όλες μαζί για ένα δημόσιο δωρεάν σχολείο για όλα τα παιδιά χωρίς διακρίσεις.

-Γειά σου, δάσκαλε.

-Γειά σου, Βασίλη.

The post Διάλογος μ’ ένα γονιό (Μπροστά στις εξετάσεις) first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Για να αξιοποιηθεί η υπαρκτή τεχνητή νοημοσύνη στο σχολείο, πρέπει πρώτα να το φέρει στα πεπερασμένα μέτρα της.

Η παγκόσμια συζήτηση για την «αξιοποίηση» της τεχνητής νοημοσύνης στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση συνεχίζεται αμείωτη. Όπως έχουμε ξαναγράψει, η μαζική χρήση των εμπορικών εφαρμογών της τεχνητής νοημοσύνης στα σχολεία είναι κεντρική στρατηγική των μεγάλων πολυεθνικών που ελέγχουν τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα στη Δύση.

Πρόσφατα, είχα την χαρά να συμμετάσχω σε μία πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδος για την τεχνητή νοημοσύνη και ομολογώ ότι εντυπωσιάστηκα από το βάθος των ερωτημάτων που τέθηκαν αλλά και της της συζήτησης που έγινε. Θα ήθελα όμως, έστω και εκ των υστέρων, να βάλω στο τραπέζι και μερικές πολύ χρήσιμες και κατατοπιστικές σκέψεις που εντόπισα διαβάζοντας το πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του Γιάννη Περπερίδη «Η Τεχνητή «Νοημοσύνη» ενώπιον του εαυτού της. Μία φιλοσοφική απομάγευση» (εκδόσεις Τόπος).

Ο Γιάννης Περπερίδης διακρίνει μία σειρά από μακροπρόθεσμα σημαντικούς κινδύνους για την εκπαίδευση, την τέχνη, τη φιλοσοφία και το περιβάλλον, όπως αυτοί προκύπτουν από την έννοια της «περιτύλιξης» του κόσμου μας γύρω από την τεχνητής νοημοσύνης. Πρόκειται για μία έννοια – κλειδί που έχει αναπτύξει ο περίφημος Luciano Floridi. Η έννοια της περιτύλιξης περιγράφει μια διαδικασία κατά την οποία η τεχνητή νοημοσύνη δεν προσαρμόζεται στον κόσμο, αλλά αντιθέτως ο κόσμος προσαρμόζεται σταδιακά στη λογική της. Δεν είναι η τεχνητή νοημοσύνη που «καταλαβαίνει» τον κόσμο, είναι ο κόσμος που αναδιαμορφώνεται ώστε να γίνει «κατανοητός» από αυτήν.

Ένα απλό παράδειγμα: ένα smartwatch δεν μετράει τη «γενική ευεξία» ενός ανθρώπου, μετράει παλμούς, βήματα, ώρες ύπνου. Έτσι η ευεξία ορίζεται εκ νέου ως αυτό που μπορεί να μετρηθεί και να ψηφιοποιηθεί. Ο κόσμος έχει αρχίσει να τυλίγεται γύρω από εκείνο που η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να διαβάσει και να επεξεργαστεί. Και ό,τι μένει έξω από αυτή την αναγνωσιμότητα, αρχίζει να θεωρείται αόρατο, ή και ανύπαρκτο.

Η τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο αναμόρφωσης

Ο Περπερίδης μετασχηματίζει αυτή την έννοια σε εργαλείο ανάλυσης και την «τρέχει» πάνω σε πεδία της ζωής που μας αφορούν άμεσα: την εκπαίδευση, την τέχνη, τη φιλοσοφία και το περιβάλλον. Σε κάθε ένα από αυτά, η τεχνητή νοημοσύνη εμφανίζεται ως μία δύναμη που δεν «χρησιμοποιείται» απλώς, αλλά αναδιατάσσει, εκτοπίζει και αντικαθιστά. Με αυτή την οπτική, ο κίνδυνος δεν είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα γίνει «έξυπνη» και θα μας ξεπεράσει. Ο κίνδυνος είναι πολύ πιο γήινος και πολύ πιο πιεστικός: ότι θα περιορίσουμε εμείς τους εαυτούς μας, περιορίζοντας τις ανθρώπινες λειτουργίες σε ότι χωράει στα καλούπια που βάζουν οι μηχανές.

Ένας από τους μεγάλους περιορισμούς των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων είναι ότι είναι αποκλειστικά γλωσσικά και δεν μπορούν να συμπεριλάβουν καμία άλλη εκδοχή της ανθρώπινης νοημοσύνης, της οποίας η γλώσσα είναι ένα μόνο μέρος. Η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί αποκλειστικά σε επίπεδο συντακτικού: επεξεργάζεται σύμβολα σύμφωνα με κανόνες, χωρίς να «καταλαβαίνει» το νόημα αυτών των συμβόλων. Το πρόβλημα επομένως δεν είναι ότι οι μηχανές δεν κατανοούν τον κόσμο. Αυτό που είναι βαθιά ανησυχητικό είναι η μεγάλη πίεση που υπάρχει έτσι ώστε, σταδιακά, ο κόσμος να αναδιαμορφώνεται και οι ανθρώπινες λειτουργίες να υποβιβάζονται – περιορίζονται σε αυτές του συντακτικού επιπέδου. Αυτή είναι η πλέον απαραίτητη προϋπόθεση που θα επιτρέπει στη τεχνητή νοημοσύνη να «προσομοιώσει» επιτυχώς τις συνήθεις ανθρώπινες διαδικασίες. Οι μεγάλοι έμποροι της τεχνητής νοημοσύνης θέλουν να κατακτήσουν και να αποικιοποιήσουν όλο τον κόσμο εντός των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων, όχι «ανεβάζοντας» τις μηχανές στο επίπεδο των ανθρώπων, αλλά «κατεβάζοντας» τους ανθρώπους στο επίπεδο της μηχανής.

Ποια είναι λοιπόν η ακριβής διαδικασία της περιτύλιξης της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση, με άλλα λόγια πως επιδιώκεται να αλλάξει η εκπαίδευση για να μπορούν να εφαρμοστούν τα εμπορικά μεγάλα γλωσσικά μοντέλα;

Τα τελευταία χρόνια, ένα ερώτημα επανέρχεται όλο και πιο επιτακτικά στους εκπαιδευτικούς κύκλους: μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να διδάξει και να υποκαταστήσει, έστω και μερικά, την ανθρώπινη διδασκαλία; Η συνήθης βιαστική απάντηση είναι «ναι». Ακούμε συνέχεια για εξατομικευμένη μάθηση, για αλγόριθμους που «προσαρμόζονται στον ρυθμό κάθε μαθητή», για παιδαγωγικά chatbots που δεν κουράζονται, δεν απογοητεύονται, δεν χάνουν την υπομονή τους. Βεβαίως, όταν αυτές οι απαντήσεις δίνονται από τις ίδιες τις εταιρείες που προωθούν τα εμπορικά τους προϊόντα στα σχολεία, κάθε άλλο παρά ανιδιοτελείς ή ουδέτερες είναι.

Νομίζω όμως, ότι σε αντίθεση με την ευκολία του «ναι» το βιβλίο του Περπερίδη βάζει τα πράγματα στη σωστή τους θέση. Η εκπαίδευση δεν είναι μια διαδικασία μεταφοράς πληροφοριών από έναν πομπό (δάσκαλο/βιβλίο) σε έναν δέκτη (μαθητή). Είναι μια σχέση (σωματική, κοινωνική, βιωματική) η οποία απαιτεί παρουσία, αμφιβολία, αντίσταση, συναίσθημα, αποτυχία και επανεκκίνηση. Κανένα από αυτά τα στοιχεία δεν μπορεί να ψηφιοποιηθεί χωρίς να χαθεί κάτι ουσιαστικό.

Η μεταφορά πληροφοριών δεν είναι εκπαίδευση

Ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να αξιολογήσει τις γραπτές απαντήσεις ενός μαθητή, να εντοπίσει ορθογραφικά λάθη, να μετρήσει τη σωστή απάντηση. Αυτό που δεν μπορεί να κάνει (και εδώ βρίσκεται το κομβικό σημείο) είναι να αντιληφθεί γιατί ένας μαθητής έκανε αυτό το λάθος, τι αγωνία κρύβεται πίσω από τη σιωπή του, ποια σωστή η λάθος αναζήτηση βρίσκεται πίσω από μια «λανθασμένη» απάντηση.

Το βιβλίο αξιοποιεί την παιδαγωγική σκέψη δύο στοχαστών που αξίζει να θυμηθούμε: τον Paulo Freire και τον Ivan Illich. Ο Freire είχε δείξει ότι η εκπαίδευση που αντιμετωπίζει τον μαθητή ως παθητικό δέκτη πληροφοριών (αυτό που αποκαλούσε «τραπεζική εκπαίδευση») δεν εκπαιδεύει αλλά μάλλον αφυδατώνει την κριτική σκέψη. Οι μαθητές δεν είναι αποθήκες γνώσεων για να τους γεμίσουμε όπως γεμίζουμε έναν άδειο χώρο. Η γνώση κατακτάται μέσα από δράση, κριτική, κατανόηση του κόσμου και μετασχηματισμό του εαυτού. Ο Illich, από την πλευρά του, είχε επισημάνει τον κίνδυνο του «πιστοποιητισμού», δηλαδή τη μετατροπή της εκπαίδευσης σε πιστοποιητικό, σε τυπική διαδικασία που αποσυνδέεται από την πραγματική μάθηση και γίνεται απλώς γρανάζι της οικονομικής μηχανής.

Ωστόσο ακριβώς αυτό δεν είναι που υπόσχεται η ΤΝ στην εκπαίδευση; Μια εκπαίδευση που βελτιστοποιεί μετρήσιμα αποτελέσματα, που αξιολογεί «επιδόσεις», που παρέχει «εξατομικευμένο περιεχόμενο» βάσει αναλυτικών δεδομένων (learning analytics); Είναι ακριβώς η «τραπεζική εκπαίδευση» του Freire σε ψηφιακή έκδοση, με την επιπλέον αυταπάτη ότι αφού ο αλγόριθμος «προσαρμόζεται», τάχα σέβεται τον μαθητή. Είναι άραγε σεβασμός του μαθητή να μετράς την ταχύτητα απόκρισής του και να βελτιστοποιείς, αλγοριθμικά, τα ποσοστά «σωστών απαντήσεων» του;

Το βαθύτερο πρόβλημα δεν είναι τεχνικό αλλά οντολογικό. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει στην εκπαίδευση μόνο αν η εκπαίδευση επαναπροσδιοριστεί με τους όρους που η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να κατανοήσει. Αυτό σημαίνει να «αποξηράνουμε» τη μάθηση ως μεταφορά ποσοτικοποιήσιμης πληροφορίας, και το μαθητή ως επεξεργαστή δεδομένων. Αυτή είναι η «περιτύλιξη» εφαρμοσμένη στην εκπαίδευση: το σχολείο αναδιαμορφώνεται όχι για να χρησιμοποιήσει καλύτερα τον άνθρωπο, αλλά για να γίνει διαχειρίσιμο από τη μηχανή. Και αυτό δεν είναι υποθετικό σενάριο, συμβαίνει ήδη σε κάθε εκπαιδευτικό σύστημα που αξιολογείται με τυποποιημένα τεστ, στρέφεται στα «μετρήσιμα αποτελέσματα» και αντιμετωπίζει τον δάσκαλο ως «πάροχο γνώσης» που αξιολογείται από τα αποτελέσματα της τάξης του.

Η σχέση δασκάλου-μαθητή δεν είναι διαδικασία μεταφοράς πληροφοριών, είναι ενσώματο βίωμα σε κοινούς χωροχρόνους. Ο δάσκαλος δεν «εξηγεί» απλώς, είναι παρόν με το σώμα του, με την εμπειρία του, με τις επιτυχίες και αποτυχίες του. Είναι μοντέλο όχι τόσο σωστής απάντησης, αλλά κυρίως σωστής και κριτικής αναζήτησης. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αντικαταστήσει τη μεταφορά πληροφοριών, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει αυτή τη σχέση. Και αν η εκπαίδευση επαναπροσδιοριστεί ως «αποτελεσματική μεταφορά πληροφοριών», τότε ο δάσκαλος γίνεται περιττός. Όχι γιατί η τεχνητή νοημοσύνη είναι ανώτερη, αλλά γιατί εμείς θα έχουμε αποδεχθεί έναν χωρίς χυμούς, «αποξηραμένο» ορισμό της διδασκαλίας που είναι ο μόνος που χωράει στον αλγόριθμο.

Ο κίνδυνος τελικά δεν είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα «καταστρέψει» την εκπαίδευση. Είναι ότι η εκπαίδευση θα καταστρέψει τον εαυτό της, αποδεχόμενη έναν ορισμό της μάθησης που ταιριάζει στη μηχανή αλλά αφαιρεί από τον άνθρωπο ό,τι τον κάνει να μαθαίνει πραγματικά: την αβεβαιότητα, τη σχέση, την ανατροπή, την ανακάλυψη, την αποτυχία που διδάσκει περισσότερο από κάθε σωστή απάντηση. Και εδώ εντοπίζεται μια ακόμη βαθιά αντίφαση: η τεχνητή ενδεχομένως βελτιώνει κάποιες μετρήσιμες επιδόσεις, αλλά ακριβώς επειδή αναπαράγει τα ήδη μετρούμενα, δεν μπορεί ποτέ να μεταδώσει αυτό που δεν μετριέται: κριτική σκέψη, φρόνηση, ήθος.

*Ο Αντώνης Μαυρόπουλος είναι σύμβουλος κυκλικής οικονομίας και συγγραφέας.

The post Η εκπαίδευση στον ιστό της τεχνητής νοημοσύνης first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Ως δάσκαλος, δεν μπορώ να αντιμετωπίσω την τραγωδία στην Ηλιούπολη σαν ένα ακόμα περιστατικό “ατομικής ευθύνης”. Δύο κορίτσια 17 χρονών ανέβηκαν σε μια ταράτσα και έπεσαν στο κενό. Η μία έχασε τη ζωή της, η άλλη δίνει μάχη. Πίσω από τους τίτλος των ειδήσεων, τις δακρύβρεχτες αναρτήσεις, τα σοκαρισμένα βλέμματα και τα σημειώματα που μιλούν για φόβο, απόγνωση και πίεση, κρύβεται μια ολόκληρη κοινωνία που συνθλίβει τα παιδιά της.

Στα σχολεία βλέπουμε καθημερινά παιδιά κουρασμένα πριν καν ξεκινήσει η ζωή τους. Παιδιά που μεγαλώνουν μέσα στην ανασφάλεια, στην αγωνία της επιτυχίας, στον φόβο της αποτυχίας, στην οικονομική ασφυξία των οικογενειών τους. Έφηβοι που καλούνται να αποδείξουν συνεχώς την αξία τους μέσα από βαθμούς, εξετάσεις, επιδόσεις και ατελείωτη πίεση με Τράπεζα Θεμάτων, ελάχιστη βάση εισαγωγής, ιδιωτικά κολλέγια και δίδακτρα. Και την ίδια στιγμή, το ίδιο το σχολείο απαξιώνεται συστηματικά από την πολιτεία: υποχρηματοδότηση, υποστελέχωση, εξαντλημένοι εκπαιδευτικοί, σχολικοί ψυχολόγοι που δεν επαρκούν ούτε στο ελάχιστο, δομές στήριξης διαλυμένες ή αποσπασματικές.

Η κοινωνία απαιτεί από τα παιδιά να αντέχουν τα πάντα, ενώ γύρω τους καταρρέουν οι βασικές σταθερές. Οι γονείς δουλεύουν σε εξοντωτικούς ρυθμούς, με διαλυμένα εργασιακά δικαιώματα, με μισθούς που δεν φτάνουν, με το άγχος της επιβίωσης να γίνεται καθημερινότητα. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ψυχική φθορά περνά αθόρυβα στα παιδιά. Και όταν συμβαίνει μια τέτοια τραγωδία, όλοι αναρωτιούνται ξαφνικά πώς δεν το είδαμε.

Το βλέπαμε. Το βλέπουμε κάθε μέρα μέσα στις τάξεις. Στα βλέμματα των παιδιών που λυγίζουν σιωπηλά. Στην εξάντληση, στη μοναξιά, στην αίσθηση ότι το μέλλον μοιάζει απειλή αντί για ελπίδα. Το πρόβλημα δεν είναι ατομικό. Είναι βαθιά κοινωνικό και πολιτικό!

Αν πραγματικά θέλουμε να τιμήσουμε αυτά τα παιδιά, αν πραγματικά θέλουμε να βοηθήσουμε τα νέα παιδιά, τότε πρέπει να σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε την ανθρώπινη απόγνωση σαν ατυχές γεγονός. Χρειάζεται ένα σχολείο που να μορφώνει και να στηρίζει ουσιαστικά. Χρειάζεται κοινωνική προστασία, δημόσια ψυχική υγεία, αξιοπρεπής εργασία, χρόνος για ζωή και ανθρώπινες σχέσεις. Χρειάζεται μια κοινωνία που να μην μετατρέπει την εφηβεία σε αγώνα επιβίωσης.

Γιατί κανένα παιδί δεν πρέπει να φτάνει να πιστεύει πως “αυτός ο κόσμος δεν είναι πια για μένα”…

Συλλυπητήρια και συγγνώμη στην οικογένεια…

Υ.Γ.: Ανταποκρινόμενος στην οδηγία του Χαμόγελου του Παιδιού και με αίσθημα ευθύνης απέναντι σε κάθε παιδί και έφηβο που μπορεί να βρίσκεται σε ψυχική δυσκολία, αφαιρώ από την ανάρτηση το προσωπικό σημείωμα της 17χρονης.

Δυστυχώς, όλοι μάθαμε τι έγραψε…

The post Για την τραγωδία στην Ηλιούπολη first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Η διαφήμιση στο Facebook δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας. Δε χρειάζεται να παιδεύεσαι για να σχεδιάζεις τη διδασκαλία σου. Μπορεί να το κάνει η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ στο εξής) για σένα. Απλώς χρησιμοποίησε τα κατάλληλα εργαλεία και θα έχεις έτοιμα στο πιάτο, σχέδια διδασκαλίας, εργασίες, θεωρητική τεκμηρίωση και πλαισίωσή τους για κάθε χρήση και για κάθε περίσταση. Στην εποχή της αξιολόγησης, με τις αναρίθμητες ρουμπρίκες και λίστες με διδακτικούς στόχους που πρέπει να συμπληρωθούν, τα σχέδια διδασκαλίας που πρέπει να κατατεθούν στις πλατφόρμες, τι πιο ασφαλές και πιο προσιτό από ένα φιλικό περιβάλλον που θα σου παρέχει εγγυημένα αποτελέσματα μέσα σε ένα εκπαιδευτικό πλαίσιο όπου πρέπει όλα να καταμετρώνται. Γιατί, όπως έχει επισημανθεί, «ότι καταμετρείται και συγκρίνεται ποσοτικά, σημασιοδοτείται σαν «αντικειμενικό» και κοινωνικά ουδέτερο». Αδιάφορο παραμένει για αυτές τις προσεγγίσεις εάν αυτό που καταμετράται είναι μη μετρήσιμο εκ φύσεως.

Ο πρώτος καταιγισμός διαφημίσεων στον υπολογιστή μου εστίαζε στις δυνατότητες διαμόρφωσης διδασκαλιών με τη βοήθεια ΤΝ και στα πλεονεκτήματά τους. Περνούσαν απαρατήρητες. Η συγκεκριμένη διαφήμιση όμως δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη. Επομένως, τίθεται το ερώτημα: πέθανε η διδασκαλία;

Όπως προειδοποιεί χαρακτηριστικά ο Μαυρόπουλος, ο Μπιλ Γκέιτς, σε συνέντευξη του στο «The Tonight Show» του NBC, προέβλεψε ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία, οι άνθρωποι δεν θα χρειάζονται πλέον «για τα περισσότερα πράγματα». Χρησιμοποίησε μάλιστα το παράδειγμα των γιατρών και των δασκάλων στους οποίους ακόμα βασιζόμαστε για να τονίσει ότι σταδιακά δεν θα τους χρειαζόμαστε διότι «µε την τεχνητή νοημοσύνη, την επόμενη δεκαετία, αυτό θα γίνεται δωρεάν, θα έχουμε εξαιρετικές ιατρικές συμβουλές και σπουδαία διδασκαλία». Οι τίτλοι: «Σε 10 χρόνια η τεχνητή νοημοσύνη θα αντικαταστήσει δασκάλους και γιατρούς» ή «Επάγγελμα προς εξάλειψη οι δάσκαλοι λόγω τεχνητής νοημοσύνης».

Θα παραθέσω εδώ ορισμένες από τις τοποθετήσεις εισηγητών στο πρόσφατο Συνέδριο της ΔΟΕ με θέμα «Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως εκπαιδευτική και κοινωνική πρόκληση», ιδιαίτερα του Αντώνη Μαυρόπουλου, του Περικλή Παυλίδη, αλλά και κάποιες δικές μου πρώτες σκέψεις:

1. Η ΤΝ δεν είναι ουδέτερη, δεν είναι ούτε σφυρί, ούτε πριόνι ώστε να χαρακτηριστεί ως εργαλείο ικανό «για το καλό ή το κακό», ανάλογα με τις προθέσεις του χρήστη του. Οι μεγάλες εταιρείες που ελέγχουν την παγκόσμια ροή πληροφοριών, τη ροή όλου αυτού του όγκου των δεδομένων που δισεκατομμύρια άνθρωποι σε όλον τον κόσμο παρέχουν στο διαδίκτυο, αυτές οι ελάχιστες εταιρείες που ελέγχουν τις πλατφόρμες πάνω στις οποίες κινούνται αυτά τα δεδομένα, δημιουργούν ένα τεχνητό φράγμα επιλογής των δεδομένων που αξιολογούνται ως αξιοποιήσιμα και διαμορφώνουν την τελική δεξαμενή δεδομένων που θα χρησιμοποιηθεί αλλά και τους κανόνες, τους όρους των εφαρμογών που θα “τρέξουν” αυτά τα δεδομένα.
2. Η γνώση έχει το στοιχείο του αναστοχασμού, της ικανοποίησης αναγκών μας, δηλαδή μαθαίνουμε για να ικανοποιήσουμε ανάγκες μας, την ανάγκη για παράδειγμα να προσανατολιστείς στον χώρο, να μπορείς να κινηθείς μέσα σε μια πόλη, να μπορείς να επικοινωνήσεις. Με αυτήν την έννοια, οι εφαρμογές ΤΝ μπορεί να είναι χρήσιμες σε ανθρώπους που είναι ουσιαστικά μορφωμένοι. Που μπορούν να νοηματοδοτήσουν τα δεδομένα και να κρίνουν εάν το αποτέλεσμα που παράγεται έχει νόημα ή δεν έχει. Γι’ αυτό παρατηρούμε σε μεγάλες ιστοσελίδες που χρησιμοποιούν ευρέως ΤΝ χωρίς έλεγχο των κειμένων που παράγονται, να προκύπτουν κείμενα που σε κάποια σημεία στερούνται νοήματος.
3. Βρίσκω εξαιρετική τη μεταφορά του Μαυρόπουλου στην εκδήλωση της ΔΟΕ για να αντιληφθεί κανείς πως δομείται μια νέα γνώση: “όταν φτιάχνουμε ένα παζλ χωρίς να βλέπουμε την τελική εικόνα, ξεκινάμε από τις γωνίες και έπειτα αναζητούμε κομμάτια που συσχετίζονται με τα αντίστοιχα των γωνιών σε σχήμα ή χρώμα, επιδιώκοντας βήμα-βήμα να νοηματοδοτήσουμε αυτό που κατασκευάζουμε. Για τις πλατφόρμες της ΤΝ όλα τα κομμάτια του παζλ είναι ίδια, δεν οδηγούν σε κάποια νοηματοδότηση”.
4. Η διδασκαλία είναι μια εξαιρετικά σύνθετη διαδικασία, αμφίδρομη, διαδραστική, η οποία δομείται μέσα από την ψυχολογική σύνδεση εκπαιδευτικού και εκπαιδευόμενου, επομένως, ο σχεδιασμός και η εφαρμογή της δε μπορεί να μην παίρνει υπόψη το γνωστικό επίπεδο και τις ανισότητες εντός της τάξης, το κλίμα της τάξης, τη δυναμική της, τις σχέσεις των παιδιών μεταξύ τους και με τον/την εκπαιδευτικό, την πολιτισμική σύνθεση της τάξης και τις ιδιαίτερες ευαισθησίες κάθε παιδιού, κυρίως όμως δε μπορεί να μην παίρνει υπόψη την απαραίτητη προϋπόθεση για ουσιαστική εκπαίδευση: γιατί είμαι εγώ εδώ; γιατί πρέπει να το μάθω αυτό; Δε μπορεί να μην επιδιώκει μια κατάσταση περιέργειας στην οποία πρέπει να περιέλθει η τάξη για να υπάρξει πραγματική διδασκαλία, με ουσιαστική συμμετοχή των εκπαιδευόμενων. Τα παραπάνω δεν προσμετρώνται και δεν καταγράφονται, ακόμα και εάν φανταστούμε μια σχολική τάξη με παιδιά συνδεδεμένα με ειδικούς εξατομικευμένους αισθητήρες που θα μετρούν τον βαθμό συγκέντρωσης, αφομοίωσης, ενεργοποίησης νοητικών διαδικασιών κ.α. Και αυτό γιατί η ανακάλυψη του νέου και, πολύ περισσότερο, η αποκάλυψη του ψυχισμού ενός παιδιού είναι μια εξαιρετικά απαιτητική διαδικασία που συμβαίνει μέσα σε ένα συγκεκριμένο κοινωνικό πλαίσιο. Απαιτεί ένα συναίσθημα που λέγεται εμπιστοσύνη. Πολλά από τα παραπάνω δεν είναι ούτε μετρήσιμα ούτε κατατάξιμα. Και βεβαίως, απλώς τινάζονται στον αέρα, εξαφανίζονται από το ορατό πεδίο, όταν στη γωνία της σχολικής αίθουσας καραδοκεί ο αξιολογητής με το μπλοκάκι στο χέρι και το βλέμμα άγρυπνο.
5. Σε κάθε τεχνολογική εξέλιξη, το ίδιο ακριβώς μοτίβο επαναλαμβάνεται. Όταν ανακαλύφθηκε το ραδιόφωνο είπαν, ορίστε ένα μέσο που μπορεί να αντικαταστήσει τον δάσκαλο. Με την τηλεόραση, ακόμα πιο έντονα, οι παλαιότερες/οι θα θυμόμαστε την εκπαιδευτική τηλεόραση στη χώρα μας. Τα ίδια ακριβώς επαναλήφθηκαν με τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, το διαδίκτυο, τις ποικίλες εφαρμογές. Είναι όλα τα παραπάνω άχρηστα, επικίνδυνα και ακατάλληλα, μη συμβατά με την εκπαιδευτική διαδικασία; Όχι δεν είναι, αντίθετα, τα έχουμε χρησιμοποιήσει συμπληρωματικά ως μέσα. Αντικατέστησαν τους εκπαιδευτικούς; Όχι. Ποια είναι η διαφορά σήμερα; Ότι οι μεγάλες εταιρείες έχουν επενδύσει κάποια δις δολάρια και θα πρέπει να κάνουν απόσβεση. Αυτό καθιστά πραγματικά επικίνδυνη την υπόσχεση ότι «δε θα χρειαζόμαστε εκπαιδευτικούς», με την έννοια της πλήρους απαξίωσης και αφυδάτωσης του επαγγέλματος από κάθε αξιακό και ανθρωπιστικό στοιχείο.

Με βάση τα παραπάνω, προφανώς οι εκπαιδευτικοί δε δρουν εν κενώ, προφανώς οι νέες τεχνολογίες είναι ένα πεδίο αντιπαράθεσης όσο αφορά τον τρόπο χρήσης τους, τον βαθμό χρήσης τους, τις ποσότητες ενέργειας, ρεύματος και νερού που απαιτούνται και εάν υπάρχουν όρια στη χρήση αυτών και κυρίως τις παραγωγικές και κοινωνικές σχέσεις μέσα στις οποίες αξιοποιούνται, σε μια περίοδο όπου ο κόσμος της εργασίας έχει υποστεί μια βαθιά στρατηγική ήττα. Εδώ, θα μπορούσαμε να πούμε ότι δίπλα στην κυριαρχία της νεκρής εργασίας πάνω στη ζωντανή, επιδιώκεται να εγκατασταθεί η πλήρης υποταγή της ζωντανής εκπαίδευσης στο εκπαιδευτικό management, σε έναν ιδιότυπο μεταμοντέρνο τεχνολογικό επιθεωρητισμό, τελικά, στην υπηρεσία των κυρίαρχων κοινωνικών τάξεων και των αντιεκπαιδευτικών και αντιπαιδαγωγικών πολιτικών τους

Όλα τα παραπάνω συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι οι εκπαιδευτικοί πρέπει να έχουν το χρόνο – άρα και το αξιοπρεπές εισόδημα ώστε να ζουν αξιοπρεπώς μόνο από τον μισθό τους – ώστε να προετοιμάζουν τις διδασκαλίες τους και τις πιθανές εναλλακτικές διαδρομές τους λαμβάνοντας υπόψη όλους τους σύνθετους παράγοντες της τάξης τους. Μπορούν να χρησιμοποιούν νέες τεχνολογίες για να βελτιώσουν επικουρικά τη διδασκαλία τους; Μπορούν, με την προϋπόθεση ότι οι τελικοί κριτές και διαμορφωτές της διδακτικής πράξης και των επιλογών που κάνουν είναι οι ίδιοι. Και η τάξη τους πρέπει να μην ξεπερνά τον αριθμό των 15 παιδιών, ιδιαίτερα στις σημερινές συνθήκες, εάν θέλουμε πραγματικά να μιλήσουμε για διδασκαλία.

Για το τέλος, θα ήθελα να μοιραστώ ένα προειδοποιητικό μήνυμα που έρχεται από το παρελθόν, αλλά το νόημά του είναι εξαιρετικά επίκαιρο:

«Καθώς οι εργαζόμενοι χάνουν τον έλεγχο της ίδιας της δουλειάς τους, οι δεξιότητες που είχαν αναπτύξει με τα χρόνια ατροφούν. Χάνονται σιγά-σιγά, διευκολύνοντας με τον τρόπο αυτό τη διοίκηση να αυξήσει τον έλεγχό της πάνω στην εργασία, γιατί ο εργαζόμενος δεν έχει πια τις δεξιότητες του σχεδιασμού και του ελέγχου της ίδιας του της εργασίας. Εδώ εμφανίζεται μια γενική αρχή: στην εργασία, η αχρηστία οδηγεί σε απώλεια… Οι δεξιότητες που ανέπτυξαν οι εκπαιδευτικοί μετά από δεκαετίες σκληρής δουλειάς -θέτοντας στο αναλυτικό πρόγραμμα στόχους που συνδέονται με τους σκοπούς της εκπαίδευσης, διαμορφώνοντας ένα ουσιώδες περιεχόμενο, σχεδιάζοντας τα μαθήματα και τη στρατηγική της διδασκαλίας, αναπτύσσοντας “πνεύμα κοινότητας” στην τάξη, εξατομικεύοντας τη διδασκαλία με βάση τις ανάγκες και τις επιθυμίες των μαθητών κ.ο.κ. – χάνονται. Κατά κάποιον τρόπο, απλά δε χρειάζονται πλέον, δεδομένης της συγκέντρωσης της εξουσίας και του ελέγχου…σήμερα ασκούνται στα σχολεία δυνάμεις που κάνουν τις επιλογές αυτές σχεδόν να μην έχουν νόημα … Σε όλο και μεγαλύτερο βαθμό, οι μέθοδοι διδασκαλίας, τα εγχειρίδια, οι εξετάσεις και τα αποτελέσματα απομακρύνονται από τα χέρια των ανθρώπων που πρέπει να τα θέσουν σε εφαρμογή».*

* Apple M. – Jungck S., Διδασκαλία, τεχνολογία και έλεγχος στην τάξη, 1995

The post Η διδασκαλία πέθανε; first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Η ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ ΔΕΝ ΠΑΖΑΡΕΥΕΤΑΙ.

Όταν το Υπουργείο ζητά «δήλωση μετανοίας», η ζωντανή εκπαίδευση απαντάει με συλλογικό αγώνα και αλληλεγγύη απέναντι στον αυταρχισμό.

Τετάρτη 29/4, πέντε συναδέλφισσες και συνάδελφοι οδηγούνται στο πειθαρχικό συμβούλιο. Οι τρεις εξ αυτών για συμμετοχή σε νόμιμη προκηρυγμένη απεργία-αποχή από το σωματείο τους. Οι κατηγορίες λοιπόν αφορούν στη συμμετοχή στις αποφάσεις του κλάδου. Βρέθηκαν υπόλογοι επειδή επέλεξαν να σταθούν με αξιοπρέπεια δίπλα στις συλλογικές αποφάσεις και να τις υπερασπιστούν. Αρνήθηκαν να μετατραπούν σε πειθήνιο γρανάζι μιας εκπαιδευτικής μηχανής που απαιτεί υποταγή, σιωπή και συμμόρφωση. Δεν υπάρχει κατηγορία κακοποίησης μαθητών/τριών, παραβίασης παιδαγωγικού καθήκοντος, αδιαφορίας για το δημόσιο δωρεάν σχολείο. Το έγκλημά τους είναι η συμμετοχή στην απεργία!

Δεν το χωράει ανθρώπινος νους ως που μπορούν να φτάσουν εκεί στο Υπουργείο

Αυτό που ζητήθηκε κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, με ιδιαίτερη επιμονή, δεν ήταν μια τυπική απολογία. Ήταν μια δήλωση μετανοίας. Η λέξη δεν είναι τυχαία. Είναι βαριά – ξυπνάει μνήμες και ιστορικά τραύματα. Θυμίζει σκοτεινές εποχές πολιτικών διώξεων, φακελωμάτων, διαπιστευτήρια πολιτικών φρονημάτων και ιδεολογικής καταστολής. Θυμίζει εποχές όπου το κράτος δεν αρκούνταν στην πειθαρχία των σωμάτων, αλλά απαιτούσε και την υποταγή της συνείδησης.

Άραγε σήμερα μέσα στο δημόσιο σχολείο, το κράτος επαναφέρει τη λογική της μετάνοιας;

Μας λένε δηλαδή δεν αρκεί να υπακούς αλλά πρέπει να δηλώσεις ότι έσφαλες;

Μας λένε δεν αρκεί να σιωπήσεις αλλά πρέπει να αποκηρύξεις τη συλλογική δράση;

Μας λένε δεν αρκεί να συμμορφωθείς αλλά πρέπει να ευχαριστήσεις τον τιμωρό σου;

Ο Paulo Freire είχε προειδοποιήσει ότι η εκπαίδευση δεν είναι ποτέ ουδέτερη. «Η εκπαίδευση είτε λειτουργεί ως εργαλείο απελευθέρωσης είτε ως εργαλείο εξημέρωσης».

Διακυβεύεται αυτό σήμερα;

Οι κυρίαρχες αντιεκπαιδευτικές πολιτικές επιχειρούν να μετατρέψουν τον εκπαιδευτικό από παιδαγωγό σε γραφειοκράτη εφαρμογής εντολών. Να ακυρώσουν την όποια συλλογικότητα, να ποινικοποιήσουν τη συνδικαλιστική κουλτούρα ακόμη και όταν αυτή εκφράζεται από ανθρώπους που δεν κατέχουν θεσμικούς ρόλους. Να εμπεδώσουν τον φόβο ως καθημερινό διοικητικό εργαλείο.

Πρόκειται για μια βαθιά αντιπαιδαγωγική πρακτική.

Πώς μπορεί ένας εκπαιδευτικός να διδάξει δημοκρατία όταν ο ίδιος απειλείται επειδή τη διεκδικεί;

Πώς μπορεί να εμπνεύσει την κριτική σκέψη όταν του ζητείται τυφλή υπακοή και εξευτελιστική μετάνοια;

Πώς μπορεί να μιλήσει στους μαθητές για δικαιώματα όταν ο ίδιος καλείται να απολογηθεί επειδή υπερασπίζεται δημόσια αγαθά;

Έχει περιγραφεί στο παρελθόν στη βιβλιογραφία πώς οι σύγχρονοι θεσμοί παράγουν «πειθήνια σώματα». Στην εκπαίδευση σήμερα βλέπουμε μια αντίστοιχη προσπάθεια παραγωγής «πειθήνιων εκπαιδευτικών», εκπαιδευτικών χωρίς φωνή, χωρίς συνδικαλιστική συνείδηση, χωρίς αντίσταση.

Άραγε τι χώρος είναι το σχολείο; Είναι το σχολείο στρατώνας; Είναι η τάξη χώρος διοικητικής τρομοκρατίας και εκφοβισμού; Είναι οι εκπαιδευτικοί υπάλληλοι διοικητικής συμμόρφωσης;

Είναι το σχολείο πεδίο άσκησης παιδαγωγικής ελευθερίας και δημοκρατίας, ισότητας και δικαιοσύνης; Όποια κι αν είναι η ερώτηση , η απάντηση είναι μία η παιδαγωγική ελευθερία δεν αντέχει «δηλώσεις μετανοίας».

Οι διώξεις εκπαιδευτικών επειδή συμμετέχουν  σε συλλογικούς αγώνες είναι μήνυμα προς ολόκληρη την κοινωνία. Μας λένε να συνηθίσουμε τη φίμωση, να αποδεχτούμε τον αυταρχισμό, να θεωρήσουμε την αντίσταση πειθαρχικό παράπτωμα. Οι χιλιάδες διωκόμενοι/ες αντιμετωπίζονται ως να βρίσκονται σε κάποιο ιδιόμορφο καθαρτήριο, με απαραίτητη την ειλικρινή μετάνοια, όχι για να απολαύσουν κάποιον ιδεατό παράδεισο, αλλά για να συνεχίσουν τη διαδρομή τους σε μια εκπαιδευτική κόλαση χωρίς τέλος.

Δεν γνωρίζουν όμως, αγνοούν παντελώς πως η παιδαγωγική πράξη, όταν είναι αυθεντική, είναι από τη φύση της πράξη ελευθερίας.

Οι συναδέλφισσες σήμερα δεν βρέθηκαν μόνες τους απέναντι σε ένα πειθαρχικό συμβούλιο. Βρέθηκαν απέναντι σε μια ολόκληρη αντίληψη εξουσίας που φοβάται τους εκπαιδευτικούς όταν αυτοί σκέφτονται, αντιστέκονται και δρουν συλλογικά. Και αυτός ο φόβος της εξουσίας είναι ίσως η μεγαλύτερη απόδειξη ότι οι αγώνες αυτοί έχουν νόημα. Γιατί, όπως θα έλεγε ο Paulo Freire, κανείς δεν απελευθερώνει κανέναν, κανείς δεν απελευθερώνεται μόνος του — οι άνθρωποι απελευθερώνονται μαζί.

Και αυτό ακριβώς είναι που οι κυβερνώντες φοβούνται περισσότερο.

Δεν υπογράφουμε δηλώσεις μετανοίας. Δεν κάνουμε βήμα πίσω.

Να επιστρέψει στο σχολείο της η Χρύσα με ψηλά το κεφάλι. Καμία δίωξη για τον Δημήτρη. Δικαίωση για τις τρεις διωκόμενες της Γ ΕΛΜΕ Αθήνας. Απόσυρση όλων των πειθαρχικών.

«Εμείς κουβαλάμε έναν νέο κόσμο εδώ, στις καρδιές μας. Κι αυτός ο κόσμος μεγαλώνει αυτή τη στιγμή.»

B.D.

The post Η ΔΗΛΩΣΗ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ ΧΑΘΗΚΕ ΣΥΝΕΙΔΗΤΑ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ… first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Η εκπαιδευτική επικαιρότητα των τελευταίων ημερών σημαδεύεται από μια καταιγίδα εξελίξεων στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.

Η αρχή έγινε με την παραίτηση του Προέδρου, Σπύρου Δουκάκη, η οποία φαίνεται πως ήταν μόνο η κορυφή του παγόβουνου.

Ακολούθησε μια πρωτοφανής «βροχή» παραιτήσεων μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, οδηγώντας σε μια βίαιη αναδιάρθρωση του οργάνου από την πολιτική ηγεσία.

Η Υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, αντέδρασε ακαριαία, διορίζοντας νέα πρόσωπα και δίνοντας το σύνθημα για μια «γενική αναδιάρθρωση». Η ταχύτητα των κινήσεων υποδηλώνει ότι η ηγεσία του Υπουργείου επιδιώκει μια ριζική επανεκκίνηση.

Αυτή η διοικητική κατάρρευση δεν συνέβη σε «πολιτικό κενό». Προηγήθηκε η κατάθεση ενός ογκώδους φακέλου καταγγελιών από εκδότη στον 3ο όροφο του Υπουργείου, ο οποίος έθεσε σοβαρά ερωτήματα για τη διαφάνεια και τους αποκλεισμούς στο εγχείρημα του «Πολλαπλού Βιβλίου» .

Πληροφορίες αναφέρουν ότι εξετάζεται πλέον σοβαρά το ενδεχόμενο αλλαγών στη διαδικασία και δεν αποκλείεται το επόμενο διάστημα να υπάρξουν τροποποιητικές αποφάσεις σχετικά με την εφαρμογή του πολλαπλού βιβλίου.

Το κρίσιμο διακύβευμα

Αν και το Υπουργείο επίσημα παρουσιάζει τις παραιτήσεις του Προέδρου και των μελών του ΙΕΠ ως μέρος ενός ευρύτερου σχεδιασμού για την «επόμενη μέρα» του ΙΕΠ, η σύμπτωση με την κατάθεση των καταγγελιών δημιουργεί ένα σύνθετο σκηνικό.

Είναι η “ολική αναδιάρθρωση” στη σύνθεση του ΙΕΠ μια πραγματική προσπάθεια επιτάχυνσης των αντιεκπαιδευτικών μέτρων; Μήπως πρόκειται για έναν επικοινωνιακό ελιγμό ή ακόμα χειρότερα για ένα κύμα αποχώρησης που συνδέεται με τις καταγγελίες για αποκλεισμούς στο «πολλαπλό βιβλίο»; Μια εσπευσμένη προσπάθεια της πολιτικής ηγεσίας να διαχειριστεί την κρίση, μεταθέτοντας τις ευθύνες σε πρόσωπα για να προστατεύσει μια «μεταρρύθμιση» που φαίνεται να εξυπηρετεί περισσότερο τους νόμους της αγοράς παρά τις ανάγκες της δημόσιας παιδείας;

The post Ολική αναδιάρθρωση ή επικοινωνιακή «επιχείρηση σκούπα» στο ΙΕΠ; first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

-Καλημέρα,δάσκαλε
-Καλημέρα,Βασίλη.Τι κάνεις;
-Φτωχαίνω,δάσκαλε. Αυξήσεις στις τιμές,αυξήσεις στη βενζίνη. Έχουμε και τον πόλεμο τώρα!
-Να σταματήσει τώρα αυτός ο άδικος πόλεμος!
-Σωστά.Αλλά και να φύγουμε εμείς απ’ αυτόν! Τι δουλειά έχουμε εμείς ναρίχνουμε πυραύλους του Ιράν;
-Έλα,ντε! Προκαλούμε την τύχη μας…
-Εσείς πώς τα πάτε στο σχολείο, δάσκαλε;
-Δύσκολα, Βασίλη
-Εγώ αυτό που βλέπω είναι ότι μας έχουν για δούλους. Εσάς να δουλεύετεσχεδόν απλήρωτοι κι εμάς,τους γονείς, να δουλεύουμε για τα φροντιστήρια…
-Δε θα διαφωνήσω, Βασίλη. Δε μας αφήνουν τουλάχιστον να κάνουμε το μάθημά μας. Μας έχουν μετατρέψει σε γραμματείς,ψυχολόγους,νοσηλευτές,φύλακες…κι όλα αυτά χωρίς αμοιβή.
-Κι έτσι,πώς να τα καταφέρετε όλα αυτά μαζί;
-Δεν τα καταφέρνουμε…βάλε και το άγχος της επιβίωσης…
-Και μετά θέλουμε δημόσιο σχολείο…
-Εμείς θέλουμε,αυτοί δε θέλουν!
-Για την κυβέρνηση λες;
-Ναι…κι όχι μόνο
-Δηλαδή τι εννοείς, δάσκαλε;
-Αντί να κοιτάξουν να λειτουργήσει το σχολείο,συντηρούν το 1/3 των εκπαιδευτικών μέσα στην ταλαιπωρία και την ανασφάλεια (αναπληρωτές) κι έτσι αντί τα σχολεία να έχουν μόνιμο προσωπικό,ψάχνουμε καθηγητές. Ακόμα και τώρα υπάρχουν μαθήματα που δε διδάσκονται!
-Ωραία πράματα…
-Και αντί να κοιτάξουν να λειτουργούν τα υπάρχοντα σχολεία, δεν υπάρχουν σχεδόν καθόλου υποστηρικτικές δομές. Αντιθέτως δε μας δίνουν λεφτά ούτε για τα λειτουργικά έξοδα, αφήνουν τα κτίρια ασυντήρητα και ονειρεύονται σχολεία για τους άριστους!
-Δηλαδη;
-Δηλαδή, φτιάχνουν νέα σχολεία π.χ. Ωνάσεια, Πειραματικά καταργώνταςσχολεία, που λειτουργούν ήδη, βάζοντας σε ταλαιπωρία παιδιά, γονείς και συναδέλφους…
-Κι όλα αυτά γιατί;
-Ψάχνουν τα στελέχη των επιχειρήσεων του μέλλοντος.”Με τα παιδιά τουλαού θ’ ασχοληθούμε τώρα;”
-Ωχ…Κι εσείς οι υπόλοιποι τουλάχιστον δουλεύετε ήσυχοι;
-Όχι βέβαια. Χθες είχαμε την απολογία 60 συναδέλφων στην Κομοτηνή.
-Για το γνωστό θέμα της μη συμμετοχής στην αξιολόγηση;
-Κι ενώ οι συνάδελφοι συμμετέχουν σε νόμιμη απεργία. Απλά δίνουν τομήνυμα στην κοινωνία ότι “ο κακός εκπαιδευτικός φταίει για όλα”.
-Ενώ φταίνε αυτοί και η πολιτική τους.
-Βέβαια. Έχουν τη μεγαλύτερη ευθύνη
-Κι αυτό στην πράξη τι σημαίνει;
-Σημαίνει ότι τα προβλήματα μεταφέρονται στις πλάτες μας. Αντί ναδιεκδικήσουμε μικρότερατμήματα,κατηγορούμαστε κάποιες φορές ότι αδικούμε παιδιά,που είναι ηθικά άμεμπτα.
-Συμβαίνει αυτό από κάποιους ελάχιστους. Αλλά δεν είναι ο κανόνας.
-Εντάξει. Απλά σε κάθε περίπτωση χρειάζεται εσείς που είστε στους συλλόγους να πείσετε τους γονείς να έρχονται στο σχολείο και να λύνονται εκεί τα όποια θέματα. Και επιπλέον να μας εμπιστεύονται τα όποια προβλήματα, στο μέτρο του δυνατού, για να μπορούμε να βοηθάμε τα παιδιά, εφόσον μάλιστα έχουν δυσκολίες ή ιδιαιτερότητες.
-Έτσι είναι,δάσκαλε. Δε συμφωνούμε με τις μηνύσεις. Δεν είναι λύση να έρχεται η αστυνομία στο σχολείο.
-Και μάλιστα απρόσκλητη. Και να συλλαμβάνει ή να επιχειρεί να προσαγάγει διευθυντές και εκπαιδευτικούς στο τμήμα. Μάλιστα ακούω και για συλλήψεις μαθητών.
-Λυπάμαι, δάσκαλε. Και τώρα τελευταία είχαμε ένα περιστατικό στα μέρη μας.
-Έτσι είναι. Και μάλιστα απέναντι σε συνάδελφο διευθυντή,που λειτουργεί άψογα. Ξέρεις πόσο μας ταπεινώνει στα μάτια των μαθητών μας όταν μπαίνει η αστυνομία ή τα κανάλια στο σχολείο;
-Και το υπουργείο τι κάνει;
-Ακριβώς αυτά που λέω να κάνετε εσείς, είναι κυρίως αρμοδιότητα της υπουργού Παιδείας. Να βγει και να ξεκαθαρίσει ότι αυτή είναι Προϊσταμένη των εκπαιδευτικών και όχι η αστυνομία ή κάποιοι γονείς. Άρα,να καλέσει τους γονείς να συνεργάζονται με τα σχολεία.
-Αυτό προσπαθούμε να κάνουμε κι εμείς, δάσκαλε. Είμαστε από την ίδια πλευρά.
-Το ξέρω, Βασίλη. Απλά πρέπει να εντείνουμε τη συνεργασία μας…για να μη θρηνήσουμε άλλα θύματα.
-Λες για την περίπτωση της συναδέλφου σας στη Θεσσαλονίκη.
-Ναι. Δε μπορούμε να το δεχτούμε αυτό!
-Πολύ λυπάμαι, δάσκαλε
-Και ενώ είχε ενημερώσει την υπηρεσία για τις απρεπείς συμπεριφορές που αντιμετώπιζε…
-Κι αυτοί δεν έκαναν τίποτα!
-Έτσι φαίνεται.
-Νομίζω δίδασκε Αγγλικά.
-Έχουν φροντίσει οι κυβερνήσεις όλα τα πτυχία και οι πιστοποιήσεις να δίνονται εκτός του δημόσιου σχολείου δηλαδή με κυρίαρχο ρόλο των ιδιωτικών φροντιστηρίων
-Κι έτσι πώς να προσέξουν τα παιδιά σ’ αυτά τα μαθήματα…
-Όταν το ίδιο το κράτος τείνει να τα μετατρέψει σε “ώρες του παιδιού.
-Κρίμα!
-Βασίλη, αυτό δε μπορεί να συνεχιστεί. Δεν πρέπει να υπάρχουν μαθήματαα’ και β’ κατηγορίας.
-Σωστό αυτό.
-Και κάτι άλλο…λέω στα παιδιά να συζητούν τα όποια ζητήματα στη διδασκαλία με τους καθηγητές τους κι όχι απλά να εκτονώνονται στα”δευτερεύοντα” μαθήματα ή στους πιο ελαστικούς συναδέλφους.
-Κι έτσι θα διαμορφώσουν πιο υπεύθυνη στάση.
-Ακριβώς. Άρα να συνεχίσουμε τις κοινές προσπάθειες, Βασίλη.
-Σίγουρα, δάσκαλε. Σε ευχαριστώ για την ενημέρωση. Θα πάω στο σύλλογο να τους τα πω.
-Και να έρθετε την Πέμπτη στη συνάντηση της ΕΛΜΕ με τις Ενώσεις και τους Συλλόγους Γονέων.
-Θα έρθουμε.
-Γιατί εμείς θέλουμε ένα δημόσιο σχολείο, όπου να μπορούμε να λέμε όλη την αλήθεια στα παιδιά ώστε να γίνουν ελεύθεροι άνθρωποι με γνώση και όχι οι υποτακτικοί του μέλλοντος.
-Μαζί σου, δάσκαλε
-Όλοι μαζί, Βασίλη. Σε χαιρετώ

The post Διάλογος μ’ έναν γονιό (Για την υπεράσπιση του δημόσιου σχολείου.Όχι άλλα θύματα) first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.