Το 1765 στις «Εξομολογήσεις» του, ο Ζαν -Ζακ Ρουσσώ αναφέρθηκε σε μια σπάταλη πριγκίπισσα που έκανε τη δήλωση: «αφού δεν έχουν ψωμί, ας φάνε παντεσπάνι». Κάμποσα χρόνια αργότερα επικράτησε πολύ εύκολα η φήμη ότι η φράση ειπώθηκε από τη Μαρία-Αντουανέτα, γυναίκα του Λουδοβίκου του 16^ου. Ήταν φυσικό να επικρατήσει αυτή η φήμη, λόγω του μίσους που έτρεφε ο λαός απέναντι στους ηγεμόνες- βασιλείς, που ζούσαν μέσα στην κραιπάλη, ενώ ο λαός λιμοκτονούσε. Το σίγουρο είναι ότι το 1793 ο Λουδοβίκος και η Μαρία-Αντουανέτα δεν μπορούσαν να φάνε ούτε ψωμί, ούτε παντεσπάνι… γιατί όλοι γνωρίζουμε πώς κατέληξαν…

Δυόμιση αιώνες μετά, η πραγματικότητα της Ελλάδας, όλο και πιο πολύ προσομοιάζει στην εποχή του Λουδοβίκου και της Μαρίας – Αντουανέτας. Τα δημόσια αγαθά εμπορευματοποιούνται και ιδιωτικοποιούνται ταχύτατα. Η νέα γενιά μετατρέπεται σε πληβειακή μάζα, έρμαιο της ασυδοσίας κάθε εργοδότη ή ακόμη χειρότερα ψάχνοντας την τύχη της στα πέρατα του κόσμου. Ο έλεγχος κάθε πληροφορίας και είδησης,  η χειραγώγηση και η καταστολή, είναι καθεστώς. Τα συνταγματικά δικαιώματα γίνονται κουρέλια. Εξελίσσεται μια πολιτειακή μεταβολή προς ένα κατ’ επίφαση συνταγματικό, κοινοβουλευτικό καθεστώς. Η κοινωνία βουλιάζει στην ένδεια. Το αγκομαχητό της εργαζόμενης πλειοψηφίας γίνεται όλο και μεγαλύτερο. Την ίδια ώρα, μέσα στις συνθήκες της πανδημίας, η κυβέρνηση βρίσκει το έδαφος για να προωθήσει με τη μέγιστη επιθετικότητα, όλο το νομοθετικό πλαίσιο που ιδιωτικοποιεί τα δημόσια αγαθά, που διαλύει την υγεία και την παιδεία, που εμποδίζει και ποινικοποιεί τους κοινωνικούς αγώνες. Το διεθνές και ντόπιο κεφάλαιο εξαγοράζει ταχύτατα την ρημαγμένη χώρα. Αδηφάγο και άπληστο…

Σε αυτό το τοπίο, γίνεται εξοργιστικό να δηλώνει ο πρωθυπουργός ότι «η Ελλάδα είναι μια χώρα με καταπληκτική ποιότητα ζωής». Σίγουρα έχει στο μυαλό του τις πρωθυπουργικές «εκδρομές» του ή τις 345.000€ «αδιευκρίνιστων καταθέσεων» κάποιου υπουργού του…

Από τη Μαρία-Αντουανέτα στη Νίκη-Αντουανέτα

Σε αυτό το τοπίο, γίνεται εξοργιστικό όταν η απάντηση του ΥΠΑΙΘ στις ελλείψεις υποδομών των σχολείων και των εκπαιδευτικών, είναι ένα κουπόνι 200€.

Αλλά ας δούμε τι έγινε στην πρώτη φάση του προγράμματος των κουπονιών «ψηφιακή μέριμνα», με βάση τα στοιχεία του ίδιου του ΥΠΑΙΘ, στο τέλος του 2021: Εξαργυρωμένες επιταγές 500.725. Με αυτές αγοράστηκαν 262.031 tablets. Οι υπόλοιπες επιταγές είναι 238.694. Με αυτές αγοράστηκαν 123.391 φορητοί και σταθεροί υπολογιστές, δηλαδή 2 κουπόνια για ένα μηχάνημα, χωρίς να υπολογίζουμε (τα στοιχεία του ΥΠΑΙΘ δεν αναφέρονται στο τελικό ποσό που δαπανήθηκε) τα επιπλέον χρήματα που δόθηκαν για την αγορά αυτού του μηχανήματος, αφού και 400€ πιθανώς, δεν ήταν αρκετά.

Το πρώτο συμπέρασμα βγαίνει από τους ίδιους τους αριθμούς: οι 5 στους 6 μαθητές/σπουδαστές δεν αγόρασαν αυτό που είχαν ανάγκη, αλλά αυτό που ήταν εφικτό. Αντί να καλύψουν τις πραγματικές τους ανάγκες, προσάρμοσαν τις ανάγκες τους στην υποτιμημένη, εφικτή δυνατότητα των κουπονιών.

Με τα κουπόνια, η κυβέρνηση και το ΥΠΑΙΘ άσκησαν επικοινωνιακή πολιτική δήθεν επίλυσης των ελλείψεων σε υποδομές, αλλά στην πραγματικότητα μετακύλησαν τις κρατικές ευθύνες, σε ατομικό επίπεδο και υποτίμησαν βίαια την έννοια της πραγματικής ανάγκης. Αντί το κράτος να καλύψει τις πραγματικές ανάγκες, για όλους, καλύπτει με ατομική ευθύνη του καθενός, μέρος των αναγκών για κάποιους. Η συνταγματική υποχρέωση για πλήρη κάλυψη των αναγκών στην παιδεία, μετατρέπεται σε μικρή επιδοματική ενίσχυση. Αυτή είναι η νεοφιλελεύθερη κουλτούρα των κουπονιών: Το κράτος απαλλάσσεται από την ευθύνη, η οποία μεταβιβάζεται στην ατομική χρήση, στην ατομική επιλογή, στην ατομική δυνατότητα του καθενός. Αυτή η κουλτούρα ετοιμάζεται να γίνει καθεστώς, με το νέο κύκλο κουπονιών, προς τους εκπαιδευτικούς. Και δεν είναι μόνο κουλτούρα… Η γενίκευση της χρήσης των κουπονιών ανοίγει ακόμη περισσότερο την ψαλίδα της ταξικής διαφοροποίησης και εντείνει τις υπάρχουσες κοινωνικές ανισότητες, αφού η επιλογή και ο τρόπος εξαργύρωσης του κουπονιού γίνεται σε μεγάλο βαθμό, με βάση την κοινωνικο-οικονομική δυνατότητα της οικογένειας. Μια αντίστοιχη διαδικασία εφαρμόζεται εδώ και μερικά χρόνια με τις εγγραφές στους παιδικούς σταθμούς.

Ταυτόχρονα, μέσα στον πρώτο μήνα εφαρμογής των κουπονιών υπήρξε αύξηση των τιμών στα αντίστοιχα προϊόντα, της τάξης του 20-25%, από την οποία στην πραγματικότητα επωφελήθηκαν 10 περίπου μεγάλες εταιρείες που σχετίστηκαν με το πρόγραμμα.

Όλα τα παραπάνω συμβαίνουν μέσα σε ένα καθεστώς διαρκούς κυβερνητικής επικοινωνιακής εξαπάτησης της κοινωνίας, ώστε να μένει η εντύπωση ότι η κυβέρνηση και το υπουργείο παίρνουν μέτρα, καλύπτουν ανάγκες… Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι 91.613 «φορητές ηλεκτρονικές συσκευές» που υποτίθεται ότι πήγαν στα σχολεία. Εξαγγέλθηκαν τον Ιούνιο του 2020 (με πολλές ευχαριστίες σε ιδιωτικές εταιρείες), ξαναπαρουσιάστηκαν τον Σεπτέμβριο του 2020, ως υλοποιήσιμο έργο του υπουργείου Παιδείας και ξαναεμφανίστηκαν ως άμεσα εφαρμόσιμη πράξη τον Δεκέμβριο του 2020 (μέσα στο lockdown). Σαν να μην έφταναν όλα αυτά τα επαναλαμβανόμενα ψεύδη, αυτός ο αριθμός των φορητών συσκευών που ουδέποτε έφτασε στα σχολεία (μέχρι σήμερα), παρουσιάστηκε ως επίτευγμα του ΥΠΑΙΘ στην «έρευνα» του (ναζιστικού παρελθόντος και ακραίου νεοφιλελεύθερου παρόντος) ιδρύματος Bertelsmann, ώστε να φαίνεται ότι δήθεν η χώρα μας ανέβηκε 20 θέσεις ψηλότερα στην Ευρώπη, στο πεδίο των ψηφιακών υποδομών… Κατόπιν τούτων, ας επιστρέψουμε στον πλανήτη Γη…

Υποτίμηση των πραγματικών αναγκών. Αύξηση των τιμών. Μεταφορά κερδών από το κράτος στους ιδιώτες. Κουλτούρα ατομικής ευθύνης. Απαλλαγή του κράτους από τη συνολική χρηματοδότηση και από την κάλυψη των αναγκαίων υποδομών, που είναι αγαθά για όλους. Να ποια είναι η πραγματική διάσταση της πολιτικής των κουπονιών. Μέσα σε ένα προνεωτερικό, σύμπαν ατομικής ισχύος και ανελέητου ατομικού ανταγωνισμού, το κράτος-ηγεμόνας πετάει ψίχουλα και εισπράττει την ψυχική και οικονομική υποταγή των υπηκόων του.

Τη δεκαετία του 1980, στη Χιλή του Πινοσέτ, με την εκτεταμένη προώθηση των κουπονιών και την ταυτόχρονη εφαρμογή της νεοφιλελεύθερης αντίληψης για την ατομική επιλογή σχολείου, διαλύθηκε εντελώς το δημόσιο σύστημα παιδείας και ιδιωτικοποιήθηκε στο μεγαλύτερο μέρος του. Ακόμη και σήμερα το 50% των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων λειτουργούν ως ιδιωτικά. Ο διπλασιασμός των δαπανών για την Παιδεία (δαπάνες στις οποίες η χώρα μας βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης) είναι ο άμεσα αναγκαίος δρόμος για την στήριξη και την ύπαρξη του δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος, με την ταυτόχρονη κατάργηση όλων των νόμων της κατηγοριοποίησης και διαφοροποίησης των σχολείων, των μαθητών και των εκπαιδευτικών.

Η φτώχεια είναι παρούσα και μεγαλώνει

Την ίδια ώρα, η κοινωνία ζει μέσα σε ένα περιβάλλον διαρκώς επιταχυνόμενης ακρίβειας και οικονομικής δυσχέρειας, σε απόλυτη εργασιακή ανασφάλεια και ελαστικότητα εργασίας, με όλους τους νόμους που ψηφίζονται να ενισχύουν την εργοδοτική αυθαιρεσία και το ιδιωτικό κεφάλαιο, ενώ ταυτόχρονα καταργούν τα κοινωνικά δικαιώματα και τα κοινωνικά αιτήματα. Μέσα σε μια δεκαετία έχουν καταργηθεί εργατικά και κοινωνικά δικαιώματα ενός αιώνα… Δικαιώματα που ήταν και είναι γραμμένα με θυσίες και αγώνες.

Το αφήγημα της κυβέρνησης έχει δύο πλευρές. Από τη μια, στηριζόμενη στα συνεχή ψεύδη από χειραγωγημένα ΜΜΕ, μάς διατυμπανίζει ότι όλα είναι καλά. «Αύριο θα έχουμε φτάσει με ηγέτη τον Μωυσή στη γη της επαγγελίας». Οι αριθμοί ευημερούν (άσχετα αν οι αριθμοί αποδεικνύονται ψεύτικοι).

Και όταν η πραγματικότητα δεν συνάδει με τα κατασκευασμένα στοιχεία τότε ξεκινάει η άλλη εκδοχή του κυβερνητικού αφηγήματος: «σταματήστε να γκρινιάζετε, δε βλέπετε ότι υπάρχουν και χειρότερα; Μην έχετε απαιτήσεις».

Αν ερευνήσει κανείς το τι συμβαίνει με τους μισθούς, τότε θα διαπιστώσει ότι και οι δύο εκδοχές του κυβερνητικού αφηγήματος αποδεικνύονται ψεύτικες. Και τα νούμερα δεν ευημερούν και βρισκόμαστε στον πάτο, στους πίνακες σύγκρισης των μισθών.

Ο πρώτος πίνακας, από την ιστοσελίδα του ΟΟΣΑ, με στοιχεία του 2020, συγκρίνει τους μισθούς των εκπαιδευτικών ανάμεσα σε 40 χώρες, σε Μονάδες Ισοτιμίας Αγοραστικής Δύναμης.

 Ισοτιμία αγοραστικής δύναμης (ΙΑΔ / PPP – Purchasing Power Parity) είναι μια οικονομική θεωρία και τεχνική που μετράει πόσα χρήματα θα χρειαστούν για να αγοράσει κάποιος/α τα ίδια προϊόντα και τις ίδιες υπηρεσίες, σε διαφορετικές χώρες. Μετρώντας τα χρήματα σε ΙΑΔ, καθορίζεται το ποσό των χρημάτων που έχει την ίδια αγοραστική δύναμη σε διάφορες χώρες. Μεταξύ άλλων χρήσεων, οι ΙΑΔ διευκολύνουν διεθνείς συγκρίσεις του εισοδήματος.

Στις στήλες του πίνακα φαίνονται κατά σειρά (σε ΙΑΔ): Ο εναρκτήριος μισθός των εκπαιδευτικών, ο μισθός με 10 χρόνια εργασίας, με 15 χρόνια εργασίας και ο καταληκτικός μισθός. Στον συγκεκριμένο πίνακα έχει γίνει ταξινόμηση με βάση τη στήλη της 15ετίας. Γίνεται αμέσως φανερό ότι όχι μόνο βρισκόμαστε στις τελευταίες θέσεις ανάμεσα στις χώρες του ΟΟΣΑ και της ευρωζώνης, αλλά και ότι ο μισθός μας είναι περίπου ο μισός από τους αντίστοιχους Μέσους Όρους (φαίνονται με γκρι χρώμα). Η μνημονιακή υποταγή όλων των κυβερνήσεων οδήγησε την κατάσταση σε αυτή τη ζοφερή πραγματικότητα. Τα παραπάνω ίσχυαν το 2020. Σχεδόν δύο χρόνια μετά, με την ακρίβεια και τον πληθωρισμό σε ύψη 25ετίας, η λεηλασία του μισθού γίνεται ακόμη μεγαλύτερη. Λίγες ημέρες πριν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ζήτησε από την ελληνική κυβέρνηση να παρουσιάσει νέα μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής, ενώ ο αρχιτραπεζίτης Στουρνάρας με άρθρο του σε γνωστή (για τις φιλοκυβερνητικές της θέσεις) εφημερίδα, έκανε «παρέμβαση για την ανάγκη αποκατάστασης της δημοσιονομικής πειθαρχίας και την επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων». Δεν νομίζω ότι χρειάζονται περαιτέρω εξηγήσεις για τη δήλωση αυτή. Την έχουμε ακούσει πολλές φορές τα τελευταία 10 χρόνια… και αμέσως μετά έρχονταν τα μέτρα.

Αυτό σημαίνει ότι εντός του 2022 θα υπάρξει νέα χειροτέρευση της οικονομικής κατάστασης όλων των εργαζομένων και της κοινωνίας.

Αλλά ας δούμε και έναν ακόμη συγκριτικό πίνακα.

Στον πίνακα αυτό φαίνεται συγκριτικά η εξέλιξη των μισθών των εκπαιδευτικών για μία εικοσαετία, από το 2000 έως το 2020. Το 2010 θεωρείται έτος αναφοράς για όλες τις (30) χώρες για τις οποίες γίνεται η σύγκριση. Θεωρείται ότι το 2010 ο μισθός σε κάθε χώρα ήταν 100 μισθολογικές μονάδες και βάσει αυτού, φαίνεται η εξέλιξη (αύξηση ή μείωση) μέσα στην εικοσαετία.

Για μια ακόμη φορά πρέπει να κοιτάξουμε στον πάτο του πίνακα!

Οι απώλειες του μισθού μας φτάνουν περίπου στο 30%. Στις 3 χώρες του Νότου που πέρασαν από αντίστοιχες μνημονιακές πολιτικές την τελευταία δεκαετία (Πορτογαλία, Ιταλία, Ισπανία, – μήπως θυμάστε το όνομα PIGS), βλέπουμε ότι οι αντίστοιχες απώλειες στους μισθούς των εκπαιδευτικών κυμαίνονται από 5-8%. Ξαναγυρνώντας όμως, στον πρώτο πίνακα, βλέπουμε ότι η αγοραστική δύναμη των μισθών των εκπαιδευτικών στις ίδιες χώρες είναι έως περίπου διπλάσια από τη δική μας.

Η ελληνική κοινωνία έχει χτυπηθεί ανελέητα. Η εργασία και το επιστημονικό έργο έχουν απαξιωθεί και υποτιμηθεί, σε πολύ μεγάλο βαθμό. Η υποτίμηση αυτή των μισθών των εργαζομένων μετατράπηκε σε τραπεζικά κέρδη, σε δάνεια ιδιωτών και εταιρειών που με αυτά εξαγοράζουν και ιδιωτικοποιούν δημόσια αγαθά, σε μεγέθυνση της εμπορευματοποίησης και της ιδιωτικοποίησης της παιδείας, της υγείας, της ασφάλισης. Η υποτίμηση της εργασίας δημιουργεί έναν «μειοδοτικό ανταγωνισμό» για μια θέση εργασίας, που ελαστικοποιεί όλο και περισσότερο τις σχέσεις εργασίας. Ας μην ξεχνάμε την αναφορά του ΟΟΣΑ στην «πολύ έξυπνη διαχείριση» που έγινε στην Ελλάδα με την αύξηση του αριθμού των αναπληρωτών (βλέπε ελαστικά εργαζόμενων) εκπαιδευτικών, σε οργανικές θέσεις. Ακόμη ας μην ξεχνάμε ότι με την ατομική αξιολόγηση (στην τελική της μορφή) επιδιώκουν να συνδέεται με τη διαφοροποίηση του μισθού.

Σε αυτή την πραγματικότητα η κυβέρνηση ανακοινώνει «φοροαπαλλαγές» της τάξης των 10€ το μήνα, που ήδη έχουν υπερκεραστεί από την ακρίβεια. Ανακοινώνει «μείωση του ΕΝΦΙΑ» της τάξης των 5€ τον μήνα, ενώ αναμένονται αυξήσεις των αντικειμενικών αξιών ακινήτων. Ανακοινώνει επίδομα θέρμανσης, την ίδια στιγμή που οι τιμές των ενεργειακών πρώτων υλών έχουν αυξηθεί περίπου κατά 30%.

Αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί. Πρέπει να βάλουμε τέλος στη λεηλασία που έχουν υποστεί οι μισθοί των εργαζομένων, στη λεηλασία που έχει υποστεί η ζωή μας.

Να ζούμε από το μισθό και τη σύνταξή μας με άμεσες αυξήσεις που να καλύπτουν τη διαβίωσή μας

Επαναφορά όλων των απωλειών της δεκαετίας, του 13^ου και του 14^ου μισθού.

Όχι στην ιδιωτικοποίηση των ασφαλιστικών μας δικαιωμάτων.

Το αμέσως επόμενο διάστημα χρειάζεται να συντονιστούν οι συλλογικοί αγώνες.

Ο αγώνας για τους μισθούς και τη ζωή μας δεν μπορεί να πάρει άλλη αναβολή.

The post Οι μισθοί ένδειας, τα vouchers και η Μαρία Αντουανέτα first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο Οι μισθοί ένδειας, τα vouchers και η Μαρία Αντουανέτα εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.

του Βασίλη Μακρή

Την τελευταία 3ετία λειτούργησε στο 14^ο Δημοτικό Σχολείο Καλλιθέας, Κινηματογραφική Λέσχη τόσο για τους μαθητές στα πλαίσια του σχολικού προγράμματος, όσο και για τους γονείς ένα Σάββατο κάθε μήνα. Το ίδιο φιλμ παρουσιάζεται τόσο στα παιδιά, μέσω του μαθήματος της Γλώσσας, όσο και σε ξεχωριστές προβολές σε γονείς των μαθητών. Οι προβολές γίνονται μία κάθε τρίμηνο, ώστε να υπάρχει χρόνος για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση κάθε ταινίας. Στη διαδικασία με τους μαθητές /τριες γίνεται μια εισαγωγική παρουσίαση, ακολουθεί η προβολή, μοιράζονται φυλλάδια εργασίας όπου (χωρίς υποχρεωτικότητα) καταγράφονται οι απόψεις των παιδιών (στα επίπεδα της κριτικής κατανόησης, της έκφρασης άποψης, της εικαστικής έκφρασης και της συναισθηματικής ευαισθητοποίησης), τα φυλλάδια δένονται σε έναν συλλογικό τόμο για την κάθε ταινία και τέλος μέσω συλλογικής επεξεργασίας διαμορφώνεται η εφημερίδα τοίχου για κάθε ταινία, η οποία αναρτάται στον ειδικά για αυτό το σκοπό χώρο του σχολείου. Τα φυλλάδια πρέπει να είναι έτοιμα πριν την προβολή και να μοιραστούν ή/και να δουλευτούν στην τάξη σε άμεσο χρόνο μετά την προβολή. Τα φυλλάδια δουλεύονται από τα παιδιά με ελεύθερη βούληση και δεν αποτελούν καταναγκαστική εργασία. Μπορούν να απαντήσουν σε ένα μέρος ή απλά να ζωγραφίσουν κάτι. Αλλιώς θα συνδυάσουν τις κινηματογραφικές προβολές με εξαναγκασμό σε υποχρεωτική εργασία, κάτι που είναι εντελώς έξω από την αντίληψή μας και τον σκοπό μας.

Στην αντίστοιχη διαδικασία με τους γονείς μετά την προβολή της ταινίας, ακολουθεί στρογγυλό τραπέζι με κάθε φορά καποιον/α προσκεκλημένο/η, όπου γίνεται συζήτηση πάνω σε θεματικούς άξονες της ταινίας.

Η προσέγγιση του κινηματογραφικού λόγου επιχειρείται από την άποψη της αφηγηματικής μορφής, ως ένα σύνολο σημασιοδοτικών συστημάτων. Το φιλμ σε αυτή την περίπτωση αντιμετωπίζεται ως κείμενο και η μεθοδολογική σκοπιά που υιοθετείται είναι εκείνη της Ανάλυσης Λόγου. Ο κινηματογραφικός αφηγηματικός λόγος γίνεται αντικείμενο συστηματικής περιγραφής. Το φιλμικό κείμενο θεωρείται πριν απ’ όλα μια κοινωνικό-ιστορική ενότητα η οποία ανοίγεται στον κοινωνικό κόσμο και μεταφέρει ιδεολογία.

Μέσα από αυτή τη διαδικασία, γίνεται η προσπάθεια να δημιουργηθούν στους μαθητές/τριες ερωτήματα, συγκρίσεις και κριτικές σκέψεις για τη σημερινή κατάσταση του σχολείου και της κοινωνίας. Να διερευνήσουν τις απόψεις των συμμαθητών τους, να βρεθούν σε θέση ανάλυσης των περιεχομένων της γνώσης και στη συνειδητοποίηση των ιστορικών, κοινωνικών και ιδεολογικών παραγόντων που καθορίζουν την παραγωγή και το περιεχόμενο της. Να αναζητήσουν ίχνη του παρελθόντος, να αναστοχαστούν.

Η όλη διαδικασία και το θεωρητικό της πλαίσιο θα αναρτηθεί στο επόμενο διάστημα στο site της Εκπαιδευτικής Λέσχης και στο έντυπο περιοδικό.

Στην παρούσα φάση δημοσιεύονται τα φυλλάδια που χρησιμοποιήθηκαν στις προβολές για τα παιδιά, ώστε να αξιοποιηθούν από συναδέλφους που χρησιμοποιούν ή θέλουν να χρησιμοποιήσουν τον Κινηματογράφο μέσα στην τάξη.

Πρέπει να τονίσω ότι τα φυλλάδια απευθύνονται σε μαθητές από την Δ’ έως την Στ τάξη, αλλά φτιάχτηκαν σε δοσμένη χρονική στιγμή για συγκεκριμένο σχολείο και μαθητές, μετά από συζήτηση, απηχώντας τη ματιά και την ιδεολογία αυτών που τα έφτιαξαν. Αυτό σημαίνει ότι σε άλλη χρονική στιγμή και σε άλλο σχολείο, τα φυλλάδια μπορεί να φτιαχτούν εντελώς διαφορετικά. Τα συγκεκριμένα φυλλάδια εργασίας των παιδιών απλά αποτελούν μια βάση που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ή να αναδιαμορφωθεί στον βαθμό που επιθυμεί κάθε συνάδελφος που θα δουλέψει στην τάξη του ή στο σχολείο του με τον Κινηματογράφο.

Οι ταινίες που είδαν τα παιδιά και τα φυλλάδια που φτιάχτηκαν για αυτές τις ταινίες.

1. Το Σκασιαρχείο. Σκηνοθεσία: Jean-Paul le Chanois, Σενάριο: Elise Freinet

Λίγο μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το 1920, σε ένα μικρό χωριό της Προβάνς, προσλαμβάνεται ένας νέος δάσκαλος στο σχολείο αρρένων, ο κύριος Πασκάλ. Ο κύριος Πασκάλ συγκρούεται με την έλλειψη ενδιαφέροντος των μαθητών του. Αποφασίζει να αλλάξει ριζικά τις διδακτικές του μεθόδους. Εφαρμόζει καινούριες, μεθόδους διδασκαλίας, ερχόμενος αντιμέτωπος με τις συντηρητικές αρχές της περιοχής, αφού αυτή η μικρή επανάσταση δημιουργεί αρνητικές εντυπώσεις σε κάποιους γονείς και παράγοντες της περιοχής. Ταυτόχρονα όμως ο δάσκαλος προσφέρει μία συμφωνία: αν έστω και ένας μαθητής αποτύχει στις κρατικές εξετάσεις, θα παραιτηθεί. Όλο το ενδιαφέρον στρέφεται γύρω από τον Αλμπέρ, έναν μεγαλύτερο μαθητή που έχει αποτύχει ήδη τρεις φορές.

2. Το πικρό ψωμί. Σκηνοθεσία: Γρηγόρης Γρηγορίου, Σενάριο: Ίντα Χριστινάκη

Πρόκειται για μια από τις πρώτες ελληνικές νεορεαλιστικές ταινίες, χωρίς γραφικότητες και ωραιοποιήσεις, μελόδραμα και μπουζούκι. Αντίθετα είναι μια πειστική απόδοση της δύσκολης ζωής των βιοπαλαιστών. Ένας φτωχός προσπαθεί, με τη βοήθεια της γυναίκας του, να μεγαλώσει τα τρία παιδιά του. Όταν θα σκοτωθεί σε εργατικό ατύχημα, ο μεσαίος γιος του θα αναλάβει να θρέψει την οικογένεια, αντιμετωπίζοντας όλες τις δυσκολίες. Ο άλλος γιος, όντας ανάπηρος, δεν αντέχει το βάρος που δίνει στους δικούς του και σκοτώνεται. Η μητέρα, η οποία υποφέρει από αρθρίτιδα, βλέπει τα χέρια της να αχρηστεύονται. Ο μικρότερος γιος εγκαταλείπει το σχολείο και ρίχνεται με τη σειρά του στη βιοπάλη.

3. Το ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο. Σκηνοθεσία – Σενάριο: Αλέκος Σακελάριος

Η ταινία αναφέρεται στη σύγκρουση που δημιουργείται μεταξύ ενός φτωχού, φιλότιμου καθηγητή, και μιας νεαρής πλούσιας, κακομαθημένης μαθήτριας. Όλα αρχίζουν όταν ένας φιλόλογος αναζητεί δουλειά σε ένα ιδιωτικό σχολείο, όπου οι περισσότερες μαθήτριες είναι από πλούσιες οικογένειες. Στην τάξη θα προσπαθήσει να διδάξει Όμηρο, σύντομα όμως θα διαπιστώσει ότι τα κορίτσια έρχονται περισσότερο για να κάνουν την πλάκα τους, χωρίς να υπολογίζουν τη μόρφωσή τους. Η στάση των κοριτσιών τον εξοργίζει και τους λέει ό,τι πιστεύει για αυτούς που δεν έχουν ανάγκη να δουλέψουν και τους συγκρίνει με τους φτωχούς μαθητές που είχε. Έτσι η Λίζα βρίσκει τρόπο, ώστε να απαλλαγούν από την παρουσία του. Όταν ο κ. Φλωράς τη χαστουκίζει, αυτή βάζει τη μάνα της να τηλεφωνήσει στον γυμνασιάρχη. Τελικά, ο Φλωράς, χάνει τη θέση του. Ωστόσο, η Παπασταύρου, φιλοτιμείται και λέει την αλήθεια στη μητέρα της, και ότι είναι κρίμα να χάσει τη δουλειά του ένας φτωχός άνθρωπος. Η Λίζα θα βάλει τώρα τον πατέρα της να διορθώσει τα πράγματα. Ο πατέρας της, τάσσεται κι αυτός υπέρ του καθηγητή, λέγοντάς του, να γιάσει το χεράκι του. Εν τέλει ο καθηγητής ξαναπιάνει δουλειά. Από εκεί και έπειτα, οι καθηγητές όλοι θα ακολουθήσουν αυτή τη μέθοδο του χαστουκιού.

4. Το κόκκινο μπαλόνι. Σκηνοθεσία: Αλμπέρ Λαμορίς, Σενάριο: Αλμπέρ Λαμορίς

Ένα μικρό αγόρι βρίσκει δεμένο σ’ ένα στύλο, στους δρόμους του Παρισιού του 1950, ένα κόκκινο μπαλόνι. Το παίρνει μαζί του κ ι από εκείνη τη στιγμή κι έπειτα το μπαλόνι ακολουθεί το αγόρι παντού. Κάτι που προκαλεί τον φθόνο των άλλων αγοριών που παίζουν στους δρόμους.

Στην ταινία πάρχει η φιλία του παιδιού με το μπαλόνι, υπάρχει το κατεστραμμένο από τον πόλεμο Παρίσι, υπάρχουν οι λαϊκές γειτονιές, υπάρχει ο άνθρωπος, υπάρχει η τρυφερότητα, υπάρχει η ποίηση!

Η ταινία κουβαλάει μαζί της έναν Χρυσό Φοίνικα των Καννών, ένα Οσκαρ σεναρίου, εξαιρετικές μέχρι διθυραμβικές κριτικές και πολλές γενιές θεατών (παιδιών και μεγάλων), που την ευχαριστήθηκαν! Παίζει ο γιος του σκηνοθέτη, Πασκάλ Λαμορίς, και άλλα παιδιά του Παρισιού. Μέσα από την απλή φαινομενικά αυτή ταινία δίνεται η ποίηση του κινηματογράφου, μια ελεγεία για τις μυστικές πηγές της ζωής, ένα απλό τραγούδι του δρόμου που κρύβει μέσα του μια βαθιά γοητεία. Το μπαλόνι γίνεται ένα σύμβολο του νοήματος της ζωής και των ανθρωπίνων δυνάμεων για ανανέωση που επιτρέπουν στον άνθρωπο μέσα από την αγάπη να ανανεώνεται και να ανακαλύπτει εκ νέου το νόημα της ζωής.

5. Το αγόρι και ο κόσμος. Σκηνοθεσία: Αλέ Αμπρέου, Σενάριο : Αλέ Αμπρέου

Ο μικρός Cuca ζει σε ένα μικρό αγρόκτημα με τον πατέρα και τη μητέρα του. Ζουν φτωχικά, αλλά έχουν μεταξύ τους αγάπη και αλληλεγγύη. Γύρω τους η φύση σφύζει από ζωή. Ο μικρός Cuca εξερευνά τον κόσμο γύρω του, τα δέντρα, τα πουλιά, το πηγάδι, το ποταμάκι, τις μουσικές που γίνονται πολύχρωμα συννεφάκια. Αγναντεύει το ηλιοβασίλεμα με τον πατέρα του και παίζουν στη φλογέρα μια δικιά τους μυστική μελωδία.

Όμως το πηγάδι στερεύει, η γη δεν βγάζει καρπούς… Ο πατέρας αναγκάζεται να πάει στην πόλη για δουλειά. Η απουσία του πατέρα όμως είναι αβάσταχτη, με τον μικρό, με μοναδικό εφόδιο την οικογενειακή τους φωτογραφία, να ξεκινάει ένα ταξίδι προς το άγνωστο για να τον βρει. Εκεί όμως θα έρθει αντιμέτωπος με τον μοντέρνο κόσμο… Θα γνωρίσει την εκμετάλλευση των αγροτών στα μεγάλα αγροκτήματα, θα γνωρίσει την εκμετάλλευση των εργατών στα εργοστάσια, θα γνωρίσει τη φτώχεια, την ανεργία, την καταπίεση.

Ο Cuca έχει τα δικά του «όπλα»… Τη φαντασία και τη μουσική, που γίνονται πολύχρωμα συννεφάκια που δημιουργούν και τρέφουν το μυθικό πουλί της φαντασίας, της ελευθερίας και της ελπίδας.

6. Ο Ψύλλος. Σκηνοθεσία: Δημήτρης Σπύρου, Σενάριο: Δημήτρης Σπύρου

Ένας δωδεκάχρονος μαθητής που ζει σε κάποιο ορεινό χωριό της Ολυμπίας,to 1965, συντάσσει και διανέμει μια χειρόγραφη εφημερίδα με τίτλο «Ο Ψύλλος». Η τακτική ταχυδρόμηση της εφημερίδας του σε διάφορα μέρη και τα γράμματα που λαμβάνει ως απάντηση, είναι ο μόνος τρόπος να ταξιδεύει, να ξεφεύγει νοερά από τα στενά όρια του χωριού. Για τους γονείς του, που είναι φτωχοί αγρότες, η εφημεριδούλα του παιδιού τους είναι μια ασχολία χωρίς πρακτικό αντίκρισμα, ενώ για τους συγχωριανούς του, είναι μια γραφικότητα προς ειρωνεία και χλευασμό. Την ίδια αντιμετώπιση έχει ο Ηλίας (ο Ψύλλος) και από τον δάσκαλό του, ο οποίος τον θεωρεί λίγο – πολύ απροσάρμοστο με τις «αρχές της τάξης και της πειθαρχίας», που αρμόζουν σε ένα μαθητή. Οι μόνοι του συμπαραστάτες είναι η συμμαθήτριά του η Κρινιώ και ο τρελός του χωριού (ο Γαλαξίας). Μέχρι τη στιγμή που καταφθάνει από την Αθήνα μια δημοσιογράφος, για να πάρει συνέντευξη από το νεαρό «εκδότη». Το απροσδόκητο ενδιαφέρον της πρωτεύουσας θα μεταστρέψει την άποψη όλων για την αξία της εφημεριδούλας, θέλοντας να την χρησιμοποιήσουν για τους δικούς τους σκοπούς. Όμως ο μαθητής θα παραμείνει πιστός στους στόχους, τα όνειρα και τις επιθυμίες του.

7. Jibeuro. Σκηνοθεσία: Jeong-hyang Lee, Σενάριο : Jeong-hyang Lee

(Η Eul-boon Kim που παίζει τη γιαγιά, όχι μόνο δεν είναι ηθοποιός, αλλά έβλεπε πρώτη φορά στη ζωή της κινηματογράφο…)

Ο επτάχρονος Σάνγκ-γου, ένα ανυπόφορο αγόρι 7 ετών από τη Σεούλ, φτάνει στο σπίτι της γιαγιάς του σ’ ένα απομακρυσμένο ορεινό χωριό της Ν. Κορέας, ώστε η μητέρα να έχει χρόνο να ψάξει για δουλειά. Η γιαγιά, του μετά από τόσα χρόνια σκληρής δουλειάς, είναι μονίμως σκυφτή και δεν μπορεί να μιλήσει. Ζει σε μια ξύλινη καλύβα στην πλαγιά του βουνού, μακριά από την πόλη και τις ανέσεις της. Μεγαλωμένος στην πόλη, ο Σάνγκ-Γου έρχεται γρήγορα σε σύγκρουση με τη γιαγιά του και το νέο του περιβάλλον. Ανυπάκουος και εγωιστής, ξεσπάει. Μέσα όμως από την καλοσύνη, την υπομονή και τη στοργή της γιαγιάς του, μαθαίνει για την ευγνωμοσύνη, την ταπεινότητα και τη σημασία της αγάπης και της φιλίας. Αλήθεια, έχετε αγκαλιάσει τη γιαγιά σας ή τον παππού σας, πρόσφατα;

8. Ο Λαβύρινθος. Σκηνοθεσία: Douglas Boswell, Σενάριο: Pierre De Clercq

Ο δεκατετράχρονος Frikke είναι δεινός παίκτης ηλεκτρονικών παιχνιδιών, αλλά αυτό εδώ κρύβει μια αναπάντεχη έκπληξη: οι πρωταγωνιστές του είναι πραγματικά παιδιά και ζώα που οι ζωές τους φορτώθηκαν μυστηριωδώς στον λαβύρινθο του παιχνιδιού. Να παίξει ή να μην παίξει; Ιδού η απορία, ιδίως όταν η μοίρα των αγαπημένων του κινδυνεύει στον κυβερνοχώρο… Σε ένα αγώνα χρόνου, ο Frikke πρέπει να ανακαλύψει τον δημιουργό αυτού του απαίσιου παιχνιδιού για να μπορέσει να απελευθερώσει τους φίλους του από το κακόβουλο λογισμικό. Στην πορεία θα κατανοήσει ότι η ζωή είναι πολύ πιο όμορφη από την εικονική πραγματικότητα και ότι τα όμορφα και δυνατά συναισθήματα δεν κρύβονται σε παιχνίδια, αλλά στην πραγματική ζωή.

Κατεβάστε τα φυλλάδια εργασίας

The post ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΛΟΓΟ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ first appeared on Εκπαιδευτική Λέσχη.

Το άρθρο ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΛΟΓΟ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ εμφανίστηκε πρώτα στο Εκπαιδευτική Λέσχη.