Άντα Παραφόρου
Η ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ ΔΕΝ ΠΑΖΑΡΕΥΕΤΑΙ.
Όταν το Υπουργείο ζητά «δήλωση μετανοίας», η ζωντανή εκπαίδευση απαντάει με συλλογικό αγώνα και αλληλεγγύη απέναντι στον αυταρχισμό.
Τετάρτη 29/4, πέντε συναδέλφισσες και συνάδελφοι οδηγούνται στο πειθαρχικό συμβούλιο. Οι τρεις εξ αυτών για συμμετοχή σε νόμιμη προκηρυγμένη απεργία-αποχή από το σωματείο τους. Οι κατηγορίες λοιπόν αφορούν στη συμμετοχή στις αποφάσεις του κλάδου. Βρέθηκαν υπόλογοι επειδή επέλεξαν να σταθούν με αξιοπρέπεια δίπλα στις συλλογικές αποφάσεις και να τις υπερασπιστούν. Αρνήθηκαν να μετατραπούν σε πειθήνιο γρανάζι μιας εκπαιδευτικής μηχανής που απαιτεί υποταγή, σιωπή και συμμόρφωση. Δεν υπάρχει κατηγορία κακοποίησης μαθητών/τριών, παραβίασης παιδαγωγικού καθήκοντος, αδιαφορίας για το δημόσιο δωρεάν σχολείο. Το έγκλημά τους είναι η συμμετοχή στην απεργία!
Δεν το χωράει ανθρώπινος νους ως που μπορούν να φτάσουν εκεί στο Υπουργείο
Αυτό που ζητήθηκε κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, με ιδιαίτερη επιμονή, δεν ήταν μια τυπική απολογία. Ήταν μια δήλωση μετανοίας. Η λέξη δεν είναι τυχαία. Είναι βαριά – ξυπνάει μνήμες και ιστορικά τραύματα. Θυμίζει σκοτεινές εποχές πολιτικών διώξεων, φακελωμάτων, διαπιστευτήρια πολιτικών φρονημάτων και ιδεολογικής καταστολής. Θυμίζει εποχές όπου το κράτος δεν αρκούνταν στην πειθαρχία των σωμάτων, αλλά απαιτούσε και την υποταγή της συνείδησης.
Άραγε σήμερα μέσα στο δημόσιο σχολείο, το κράτος επαναφέρει τη λογική της μετάνοιας;
Μας λένε δηλαδή δεν αρκεί να υπακούς αλλά πρέπει να δηλώσεις ότι έσφαλες;
Μας λένε δεν αρκεί να σιωπήσεις αλλά πρέπει να αποκηρύξεις τη συλλογική δράση;
Μας λένε δεν αρκεί να συμμορφωθείς αλλά πρέπει να ευχαριστήσεις τον τιμωρό σου;
Ο Paulo Freire είχε προειδοποιήσει ότι η εκπαίδευση δεν είναι ποτέ ουδέτερη. «Η εκπαίδευση είτε λειτουργεί ως εργαλείο απελευθέρωσης είτε ως εργαλείο εξημέρωσης».
Διακυβεύεται αυτό σήμερα;
Οι κυρίαρχες αντιεκπαιδευτικές πολιτικές επιχειρούν να μετατρέψουν τον εκπαιδευτικό από παιδαγωγό σε γραφειοκράτη εφαρμογής εντολών. Να ακυρώσουν την όποια συλλογικότητα, να ποινικοποιήσουν τη συνδικαλιστική κουλτούρα ακόμη και όταν αυτή εκφράζεται από ανθρώπους που δεν κατέχουν θεσμικούς ρόλους. Να εμπεδώσουν τον φόβο ως καθημερινό διοικητικό εργαλείο.
Πρόκειται για μια βαθιά αντιπαιδαγωγική πρακτική.
Πώς μπορεί ένας εκπαιδευτικός να διδάξει δημοκρατία όταν ο ίδιος απειλείται επειδή τη διεκδικεί;
Πώς μπορεί να εμπνεύσει την κριτική σκέψη όταν του ζητείται τυφλή υπακοή και εξευτελιστική μετάνοια;
Πώς μπορεί να μιλήσει στους μαθητές για δικαιώματα όταν ο ίδιος καλείται να απολογηθεί επειδή υπερασπίζεται δημόσια αγαθά;
Έχει περιγραφεί στο παρελθόν στη βιβλιογραφία πώς οι σύγχρονοι θεσμοί παράγουν «πειθήνια σώματα». Στην εκπαίδευση σήμερα βλέπουμε μια αντίστοιχη προσπάθεια παραγωγής «πειθήνιων εκπαιδευτικών», εκπαιδευτικών χωρίς φωνή, χωρίς συνδικαλιστική συνείδηση, χωρίς αντίσταση.
Άραγε τι χώρος είναι το σχολείο; Είναι το σχολείο στρατώνας; Είναι η τάξη χώρος διοικητικής τρομοκρατίας και εκφοβισμού; Είναι οι εκπαιδευτικοί υπάλληλοι διοικητικής συμμόρφωσης;
Είναι το σχολείο πεδίο άσκησης παιδαγωγικής ελευθερίας και δημοκρατίας, ισότητας και δικαιοσύνης; Όποια κι αν είναι η ερώτηση , η απάντηση είναι μία η παιδαγωγική ελευθερία δεν αντέχει «δηλώσεις μετανοίας».
Οι διώξεις εκπαιδευτικών επειδή συμμετέχουν σε συλλογικούς αγώνες είναι μήνυμα προς ολόκληρη την κοινωνία. Μας λένε να συνηθίσουμε τη φίμωση, να αποδεχτούμε τον αυταρχισμό, να θεωρήσουμε την αντίσταση πειθαρχικό παράπτωμα. Οι χιλιάδες διωκόμενοι/ες αντιμετωπίζονται ως να βρίσκονται σε κάποιο ιδιόμορφο καθαρτήριο, με απαραίτητη την ειλικρινή μετάνοια, όχι για να απολαύσουν κάποιον ιδεατό παράδεισο, αλλά για να συνεχίσουν τη διαδρομή τους σε μια εκπαιδευτική κόλαση χωρίς τέλος.
Δεν γνωρίζουν όμως, αγνοούν παντελώς πως η παιδαγωγική πράξη, όταν είναι αυθεντική, είναι από τη φύση της πράξη ελευθερίας.
Οι συναδέλφισσες σήμερα δεν βρέθηκαν μόνες τους απέναντι σε ένα πειθαρχικό συμβούλιο. Βρέθηκαν απέναντι σε μια ολόκληρη αντίληψη εξουσίας που φοβάται τους εκπαιδευτικούς όταν αυτοί σκέφτονται, αντιστέκονται και δρουν συλλογικά. Και αυτός ο φόβος της εξουσίας είναι ίσως η μεγαλύτερη απόδειξη ότι οι αγώνες αυτοί έχουν νόημα. Γιατί, όπως θα έλεγε ο Paulo Freire, κανείς δεν απελευθερώνει κανέναν, κανείς δεν απελευθερώνεται μόνος του — οι άνθρωποι απελευθερώνονται μαζί.
Και αυτό ακριβώς είναι που οι κυβερνώντες φοβούνται περισσότερο.
Δεν υπογράφουμε δηλώσεις μετανοίας. Δεν κάνουμε βήμα πίσω.
Να επιστρέψει στο σχολείο της η Χρύσα με ψηλά το κεφάλι. Καμία δίωξη για τον Δημήτρη. Δικαίωση για τις τρεις διωκόμενες της Γ ΕΛΜΕ Αθήνας. Απόσυρση όλων των πειθαρχικών.
«Εμείς κουβαλάμε έναν νέο κόσμο εδώ, στις καρδιές μας. Κι αυτός ο κόσμος μεγαλώνει αυτή τη στιγμή.»
B.D.
