Benita Kolovos, μτφ.-σχόλιο Γιώργος Τζωρτζακάκης*
Οι μισθοί θα αυξηθούν κατά 28,3% έως 32,4% σε διάστημα τεσσάρων ετών, εξέλιξη που διαμορφώθηκε εν μέρει από μια εξέγερση της βάσης εντός της Αυστραλιανής Ένωσης Εκπαίδευσης.
Εκπαιδευτικοί της Βικτώριας απεργούν στη Μελβούρνη στις 24 Μαρτίου. Η τελευταία πρόταση της πολιτειακής κυβέρνησης για μισθούς και όρους εργασίας θα τους καταστήσει τους καλύτερα αμειβόμενους εκπαιδευτικούς της χώρας.
Οι εκπαιδευτικοί των σχολείων της Βικτώριας πρόκειται να γίνουν οι καλύτερα αμειβόμενοι στη χώρα, αφού αποδέχθηκαν την τελευταία πρόταση της πολιτειακής κυβέρνησης για μισθούς και όρους εργασίας, έπειτα από μια ετήσια διαδικασία διαπραγματεύσεων.
Τα μέλη της Αυστραλιανής Ένωσης Εκπαίδευσης (AEU) ψήφισαν τη Δευτέρα υπέρ της πρότασης με ποσοστό 79%. Η συμφωνία προβλέπει συνολικές αυξήσεις μισθών από 28,3% έως 32,4% σε τέσσερα χρόνια, καθώς και μπόνους 2.000 δολαρίων στην έναρξη της ισχύος της. Το συνδικάτο επιβεβαίωσε επίσης ότι η προγραμματισμένη απεργία της Τετάρτης δεν θα πραγματοποιηθεί.
Βάσει της νέας συμφωνίας, οι εκπαιδευτικοί στα πρώτα στάδια της σταδιοδρομίας τους θα λάβουν αύξηση 12.343 δολαρίων έως τον Οκτώβριο του 2026, φτάνοντας στο ίδιο επίπεδο αμοιβών με τους συναδέλφους τους στη Νέα Νότια Ουαλία. Ο μισθός ενός έμπειρου εκπαιδευτικού θα αυξηθεί από 118.063 σε 151.419 δολάρια έως το 2029. Σε αυτό περιλαμβάνεται αύξηση 15.393 δολαρίων το 2026, η οποία θα τους τοποθετεί πάνω από τους εκπαιδευτικούς της Νέας Νότιας Ουαλίας.
Η συμφωνία βελτιώνει επίσης τους όρους εργασίας, με λιγότερες συναντήσεις μετά το σχολικό ωράριο, τέσσερις ημέρες επαγγελματικής πρακτικής κάθε χρόνο και οκτώ ημέρες χωρίς μαθητές ετησίως από το 2027. Με την πρόταση κατοχυρώνονται επίσης στη συλλογική σύμβαση οι ισχύοντες ανώτατοι χρόνοι διδασκαλίας πρόσωπο με πρόσωπο: 18,5 ώρες την εβδομάδα για τους καθηγητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και 21 ώρες για τους εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας.
Παρότι η συμφωνία πρέπει ακόμη να τεθεί σε ψηφοφορία όλων των εργαζομένων που καλύπτει, η κυβέρνηση ήδη παρουσίασε το αποτέλεσμα της Δευτέρας ως νίκη.
Ο πρωθυπουργός της Βικτώριας, Μπεν Κάρολ, ο οποίος μέχρι πριν από τρεις εβδομάδες ήταν υπουργός Παιδείας και επέβλεπε τις διαπραγματεύσεις, δήλωσε ότι η αύξηση αναγνωρίζει τους εκπαιδευτικούς, τους διευθυντές και το προσωπικό εκπαιδευτικής υποστήριξης, που επιτελούν «μερικές από τις σημαντικότερες εργασίες στην πολιτεία μας».
«Καθιστά τους εκπαιδευτικούς της Βικτώριας τους καλύτερα αμειβόμενους στην Αυστραλία — με τις καλύτερες συνθήκες. Αναγνωρίζει ότι η σπουδαία δημόσια εκπαίδευση αρχίζει με την εκτίμηση των ανθρώπων που την παρέχουν», δήλωσε.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ένα μέρος του επιχειρήματος του Κάρολ προς τους βουλευτές του Εργατικού Κόμματος για τη διεκδίκηση της ηγεσίας ήταν ότι θα μπορούσε να επιλύσει τη διαμάχη ταχύτερα από τη Τζασίντα Άλαν. Έπειτα από μόλις τρεις εβδομάδες στην κορυφαία θέση — και μόλις τρεις μήνες πριν από τις εκλογές της Βικτώριας — το κατάφερε.
Το πώς θα χρηματοδοτήσει η κυβέρνηση τη συμφωνία είναι ένα διαφορετικό ερώτημα. Η συμφωνία θα κοστίσει πάνω από 5,4 δισ. δολάρια, ενώ η τελευταία πρόταση συνεπάγεται επιπλέον κόστος 700 εκατ. δολαρίων. Ορισμένες κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι τα χρήματα ίσως χρειαστεί να προέλθουν από το πλεόνασμα που η κυβέρνηση κατέκτησε έπειτα από δύσκολη προσπάθεια.
Ο Κάρολ έχει επίσης υποδείξει ότι θα αυξήσει τη χρηματοδότηση των σχολείων ώστε να πληρούνται τα ομοσπονδιακά πρότυπα Gonski πριν από τον Νοέμβριο — ένας ακόμη βασικός λόγος για τον οποίο έγινε αποδεκτή η τελευταία πρόταση. Αυτό ενδέχεται να κοστίσει επιπλέον δισεκατομμύρια.
Ωστόσο, το πολιτικό όφελος μπορεί να αξίζει το οικονομικό κόστος. Η συμφωνία απομακρύνει την απειλή περαιτέρω απεργιών πριν από τις εκλογές, επιτρέπει στους βουλευτές του Εργατικού Κόμματος να επιστρέψουν σε σχολικές εκδηλώσεις και δίνει στην κυβέρνηση τη δυνατότητα να κάνει προεκλογική εκστρατεία με το επιχείρημα ότι κατέστησε τους εκπαιδευτικούς της Βικτώριας τους καλύτερα αμειβόμενους της χώρας.
Για τον πρόεδρο του παραρτήματος Βικτώριας της AEU, Τζάστιν Μάλεϊ, ωστόσο, τα εύσημα ανήκουν στους εκπαιδευτικούς και όχι στην κυβέρνηση.
«Αυξήσεις όπως αυτές είναι ο λόγος που αξίζει να είναι κανείς μέλος συνδικάτου. Αυτό το αποτέλεσμα κερδήθηκε με τις άμεσες προσπάθειες των μελών της AEU, που απαίτησαν μισθούς και όρους εργασίας οι οποίοι να αντικατοπτρίζουν την αξία και τη σημασία της εργασίας τους στα δημόσια σχολεία της Βικτώριας», είπε.
Ούτε η κυβέρνηση ούτε η ηγεσία του συνδικάτου, όμως, ανέφεραν μια άλλη δύναμη που συνέβαλε στη διαμόρφωση του αποτελέσματος: μια εξέγερση της συνδικαλιστικής βάσης μέσα στην AEU.
Ομάδες όπως οι Socialists in Schools, η Committee for Public Education και η Fight the Crisis αξιοποίησαν την αυξανόμενη δυσαρέσκεια των εκπαιδευτικών της πολιτείας κατά τη διάρκεια της διαμάχης, τόσο απέναντι στη μακροχρόνια κυβέρνηση των Εργατικών στη Βικτώρια όσο και απέναντι στη δική τους συνδικαλιστική ηγεσία.
Μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και της οργάνωσης στους χώρους εργασίας, οι ομάδες αυτές — που πολλοί στους πολιτικούς κύκλους αποκαλούν απαξιωτικά «τροτσκιστές» — υποστήριξαν ότι το συνδικάτο, ιστορικά, ήταν υπερβολικά πρόθυμο να συμβιβαστεί εις βάρος των μελών του.
Είναι εύκολο να καταλάβει κανείς γιατί το επιχείρημά τους βρήκε απήχηση. Η τελευταία επιχειρησιακή συλλογική σύμβαση, η οποία υπογράφηκε το 2022 μετά την πανδημία, προέβλεπε αύξηση μισθών 8% σε τέσσερα χρόνια — πολύ χαμηλότερη από τον πληθωρισμό.
«Μας έλεγαν ότι αυτό ήταν το καλύτερο που μπορούσαμε να πετύχουμε και, ως αποτέλεσμα, η αγοραστική δύναμη των μισθών των εκπαιδευτικών μειώθηκε δραματικά», λέει η εκπαιδευτικός Λιζ Γουόλς από την ομάδα Socialists in Schools. «Αυτό σήμαινε ότι αυτή τη φορά τα μέλη δεν ήταν διατεθειμένα να ακούσουν τις συμβουλές του συνδικάτου.»
Το 2022 το συνδικάτο δεν απήργησε. Αυτή τη φορά, το 98% των μελών ψήφισε υπέρ της απεργίας στις 24 Μαρτίου. Η κινητοποίηση έκλεισε ή διέκοψε τη λειτουργία περίπου 500 σχολείων, ενώ 35.000 εκπαιδευτικοί κατέκλυσαν το κέντρο της Μελβούρνης, στη μεγαλύτερη κινητοποίηση στην ιστορία του συνδικάτου.
Η κυβερνητική πρόταση του Μαΐου βελτιώθηκε από 18,5% σε 28% σε τέσσερα χρόνια, αλλά αντιμετώπιζε χωριστά το προσωπικό εκπαιδευτικής υποστήριξης. Το 58% των μελών καταψήφισε τη συμφωνία τον Ιούνιο.
Ακολούθησε δεύτερη πρόταση. Και πάλι, τα μέλη την απέρριψαν — αυτή τη φορά με ποσοστό 51%.
«Η πραγματικότητα είναι ότι μια εκστρατευτική ομάδα με σοσιαλιστική ηγεσία συνδέθηκε πράγματι με το κυρίαρχο αίσθημα της πλειοψηφίας στο συνδικάτο μας», λέει η Γουόλς.
«Δεν ήταν απλώς μια περιθωριακή μειοψηφία που ήταν έτοιμη να ψηφίσει “όχι”, αλλά είχαμε την πλειοψηφία του συνδικάτου μας.»
Ωστόσο, ασκεί κριτική στο συνδικάτο επειδή δεν αξιοποίησε αυτή τη δυναμική, επισημαίνοντας το κενό τεσσάρων μηνών ανάμεσα στις απεργιακές κινητοποιήσεις του Μαρτίου και του Ιουλίου.
Τα μέλη ψήφισαν εκ νέου υπέρ της απεργίας στις 19 Αυγούστου. Έπειτα ήρθε η τρίτη πρόταση, η πρώτη υπό τον Κάρολ ως πρωθυπουργό. Αυτή τη φορά, τα μέλη ψήφισαν υπέρ.
Η Γουόλς αναφέρει ότι, κατά τη διάρκεια της διαμάχης, η ομάδα Socialists in Schools άντλησε διδάγματα από την εμπειρία των νοσηλευτών και των μαιών της Βικτώριας το 2024. Τότε, τα μέλη απέρριψαν μια προσφορά παρότι η συνδικαλιστική ηγεσία τους τη συνέστηνε. Για τους εργαζόμενους στην υγεία, η κυβέρνηση επέστρεψε μέσα σε εβδομάδες με βελτιωμένη προσφορά: αύξηση 28,4% σε τέσσερα χρόνια.
Σύμφωνα με τη Γουόλς, οι νοσηλευτές έδειξαν ότι η απόρριψη μιας συμφωνίας δεν σήμαινε «επιστροφή στο μηδέν».
«Δεν κατέληξε σε καταστροφή. Δεν τιμωρήθηκαν γι’ αυτό. Στην πραγματικότητα, υπήρχε μόνο κέρδος.»
Η Γουόλς λέει ότι η ομάδα Socialists in Schools σέβεται το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας της Δευτέρας και θα συνεχίσει να αγωνίζεται για τη βελτίωση των όρων με άλλους τρόπους, μεταξύ άλλων ζητώντας πλήρη χρηματοδότηση σύμφωνα με τα πρότυπα Gonski. Δεκατρία μέλη είναι επίσης υποψήφια με τους Victorian Socialists στις εκλογές του Νοεμβρίου, μεταξύ τους και υποψήφιος που θα αναμετρηθεί με τον Κάρολ στη δική του εκλογική περιφέρεια, το Νίντρι.
Ωστόσο, ελπίζει ότι το βασικό δίδαγμα που θα αντλήσουν άλλοι εργαζόμενοι του δημόσιου τομέα είναι πως η συλλογική πίεση μπορεί να αλλάξει τόσο το τι είναι διατεθειμένη να προσφέρει μια κυβέρνηση όσο και το για τι είναι διατεθειμένο να αγωνιστεί ένα συνδικάτο.
«Δεν χρειάζεται απλώς να δέχεστε τα ψίχουλα», λέει.
Σχόλιο του Γιώργου Τζωρτζακάκη
Οι Socialists in Schools (SIS) είναι μια πολύ νέα, αλλά ήδη αρκετά ορατή, αριστερή/σοσιαλιστική συνδικαλιστική τάση εκπαιδευτικών στη Βικτώρια της Αυστραλίας. Δεν είναι πανεθνική παράταξη της Αυστραλιανής Εκπαιδευτικής Ένωσης (AEU) με την έννοια που θα λέγαμε στην Ελλάδα ΔΑΚΕ, ΔΗΣΥ, Παρεμβάσεις κ.λπ. Είναι κυρίως οργανωμένη ομάδα βάσης μέσα στην AEU παράρτημα της Victoria.
Πότε και πώς δημιουργήθηκαν
Η πιο συγκεκριμένη πληροφορία που βρήκα για την ίδρυσή τους προέρχεται από τον Brendan Laws, έναν από τους βασικούς οργανωτές τους. Σύμφωνα με αυτόν, περίπου δώδεκα μέλη των Victorian Socialists αποφάσισαν στα μέσα του 2025 να δημιουργήσουν τους Socialists in Schools. Προηγουμένως είχαν κάνει καταγραφή και διαπίστωσαν ότι υπήρχαν ήδη σχεδόν 100 εκπαιδευτικοί μέλη των Victorian Socialists, άρα υπήρχε μια βάση πάνω στην οποία μπορούσε να οικοδομηθεί εκπαιδευτική συνδικαλιστική ομάδα.
Αρχικά ο στόχος ήταν σχετικά περιορισμένος: να συναντιούνται σοσιαλιστές εκπαιδευτικοί, να συζητούν για την κατάσταση στα σχολεία και για ευρύτερα πολιτικά ζητήματα. Με την έναρξη όμως της νέας συλλογικής διαπραγμάτευσης της AEU με την κυβέρνηση της Victoria, η SIS μετατράπηκε πολύ γρήγορα σε οργανωμένη συνδικαλιστική παρέμβαση.
Πολιτικός προσανατολισμός
Στα εκπαιδευτικά ζητήματα η SIS προβάλλει σήμερα ένα αρκετά ριζοσπαστικό πρόγραμμα. Οι Victorian Socialists, παρουσιάζοντας τους εκπαιδευτικούς της SIS που κατεβαίνουν στις πολιτειακές εκλογές του 2026, αναφέρουν μεταξύ άλλων: διακοπή της δημόσιας χρηματοδότησης των ακριβών ιδιωτικών σχολείων, επιστροφή $16 δισ. που θεωρούν ότι στερήθηκαν τα δημόσια σχολεία, ανώτατο αριθμό 15 μαθητών ανά τάξη μέχρι το 2030, μεγαλύτερο έλεγχο του curriculum από προσωπικό και σχολικές κοινότητες και πλήρη εφαρμογή των διεκδικήσεων της AEU.
Ευρύτερα, οι ιδρυτές της SIS συνδέουν τα εκπαιδευτικά προβλήματα με την ιδιωτικοποίηση, τη λιτότητα, τον μιλιταρισμό, τις κοινωνικές ανισότητες και τον καπιταλισμό. Στις πρώτες συναντήσεις τους συζητούσαν επίσης για Παλαιστίνη, πολέμους και ιδιωτικοποιήσεις.
Η στάση τους απέναντι στην ηγεσία της AEU
Εδώ βρίσκεται το πιο ενδιαφέρον σημείο. Η SIS λειτουργεί μέσα στην AEU, αλλά αντιπολιτεύεται έντονα την ηγεσία της Victorian Branch, την οποία θεωρεί υπερβολικά συμβιβαστική με την πολιτειακή κυβέρνηση των εργατικών.
Το 2026 απαίτησε πιο αποφασιστική απεργιακή στρατηγική, αντιτάχθηκε στις συμφωνίες που πρότεινε η ηγεσία και πρωτοστάτησε στην καμπάνια Vote No. Οργάνωσε συναντήσεις με περίπου 70–150 συμμετέχοντες, παρήγαγε φυλλάδια, FAQ και ειδικό «Strikezine», και σύμφωνα με τη δική της αποτίμηση είχε ενεργό πυρήνα «δεκάδων» συνδικαλιστών.
Η επιρροή της φάνηκε ιδιαίτερα στην πρώτη μεγάλη ψηφοφορία του Ιουνίου 2026. Παρά τη σύσταση της επίσημης ηγεσίας να εγκριθεί η συμφωνία, 57,7% ψήφισε εναντίον της. Στη δεύτερη προσπάθεια, τον Ιούλιο, η πρόταση απορρίφθηκε ξανά, αυτή τη φορά με 51,18% κατά.
Πολύ σημαντικό όμως: αυτά τα 57,7% και 51,18% ΔΕΝ είναι ποσοστά της Socialists in Schools. Στην καμπάνια του «No» συμμετείχαν επίσης η Fight the Crisis, ανεξάρτητοι εκπαιδευτικοί και πολλοί συνδικαλιστές χωρίς παραταξιακή ένταξη. Επομένως δεν μπορούμε να πούμε «η SIS έχει 58%». Το μόνο που μπορούμε να πούμε είναι ότι αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες οργανωμένες δυνάμεις πίσω από αυτή την εξέγερση της βάσης.
Τελικά, στην τρίτη βελτιωμένη συμφωνία του Αυγούστου 2026, η κατάσταση αντιστράφηκε: 79% των μελών της AEU ψήφισε υπέρ. Η SIS παρέμενε επικριτική απέναντι στη συμφωνία, οπότε σε αυτή τη συγκεκριμένη αναμέτρηση η γραμμή της έχασε καθαρά. Ζήτησε καταψήφιση και αυτής της πρότασης.
Έχω ελέγξει τα επίσημα στοιχεία της Australian Electoral Commission/Fair Work Commission και αυτό επιβεβαιώνεται πολύ καθαρά. Στις εκλογές του Victorian Branch για τα Ordinary Members of Branch Executive το 2025 υπήρξαν ακριβώς τόσες υποψηφιότητες όσες και θέσεις σε κάθε sector, με αποτέλεσμα όλοι οι υποψήφιοι να ανακηρυχθούν χωρίς ψηφοφορία. Άρα ούτε εκεί έχουμε παραταξιακά ποσοστά.
Υπάρχει όμως ένα πολύ ενδιαφέρον συγκεκριμένο παράδειγμα: ο Brendan Laws, ο οποίος αναγνωρίζεται δημόσια ως βασικός organiser της Socialists in Schools, ήταν υποψήφιος για Delegate to Branch Conference στην περιοχή Longbeach/Moorabbin/Prahran. Στις επίσημες εκλογές του 2025 εμφανίζεται μαζί με άλλους δύο υποψηφίους για 18 διαθέσιμες θέσεις. Επομένως εξελέγη αυτομάτως — δεν έγινε ουσιαστική αναμέτρηση και συνεπώς δεν υπάρχει ποσοστό ψήφων για τον ίδιο ή για την SIS.
Πόσο ισχυρή είναι πραγματικά;
Θα την χαρακτήριζα μικρή αριθμητικά αλλά δυσανάλογα ισχυρή οργανωτικά.
Ξεκίνησε με περίπου δώδεκα οργανωτές το 2025 και μια δυνητική βάση σχεδόν 100 σοσιαλιστών εκπαιδευτικών. Μέσα σε έναν χρόνο είχε δημιουργήσει ενεργό δίκτυο δεκάδων συνδικαλιστών, οργάνωνε συναντήσεις με πάνω από 100 άτομα, είχε επαφή με εκατοντάδες σχολικά sub-branches και έγινε μία από τις δύο κύριες οργανωμένες αντιπολιτευτικές τάσεις απέναντι στην ηγεσία της AEU Victoria.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι διαθέτει πλειοψηφία στο Branch Council ή στο Executive. Δεν διαθέτει σήμερα τον μηχανισμό της AEU. Η πραγματική της δύναμη βρίσκεται περισσότερο στην κινητοποίηση της βάσης, στα σχολικά sub-branches, στα social media, στις απεργίες και στην ικανότητά της να επηρεάζει ψηφοφορίες για τις συλλογικές συμβάσεις.
Δεν είναι η μοναδική αριστερή αντιπολίτευση
Υπάρχουν τουλάχιστον δύο ακόμη σημαντικές ομάδες στα γεγονότα του 2026. Η Fight the Crisis, που συνδέεται με την οργάνωση Solidarity, κινήθηκε επίσης εναντίον των συμφωνιών της ηγεσίας. Υπάρχει επίσης το Committee for Public Education (CFPE), που συνδέεται με το Socialist Equality Party/World Socialist Web Site και επιτίθεται πολιτικά τόσο στην επίσημη AEU όσο και στη SIS.
Το CFPE χαρακτηρίζει τη SIS «ψευτοαριστερά» και την κατηγορεί ότι, παρά τη μαχητική ρητορική της, εξακολουθεί να θεωρεί ότι η AEU μπορεί να πιεστεί ώστε να γίνει πιο αγωνιστική αντί να δημιουργηθούν εντελώς ανεξάρτητες επιτροπές βάσης.
Από την άλλη πλευρά, η Fight the Crisis/Solidarity κατηγόρησε τη SIS από τα αριστερά τον Ιούλιο του 2026 επειδή δεν υποστήριξε πρόταση για μη προστατευμένη/μη εγκεκριμένη από το συνδικάτο απεργία στις 4 Αυγούστου. Η SIS υποστήριξε ότι χρειάζεται πρώτα σοβαρή οργάνωση ώστε να αναγκαστεί η επίσημη AEU να προκηρύξει την κινητοποίηση. Αυτό δείχνει ότι η SIS είναι σαφώς πιο μαχητική από την ηγεσία, αλλά δεν τάσσεται κατ’ ανάγκη υπέρ μη νόμιμα προστατευμένων απεργιών.
Συμπερασματικά, η Socialists in Schools είναι μια νεοσύστατη, επαναστατική/μαρξιστική συνδικαλιστική τάση που εμφανίστηκε το 2025, με στενούς δεσμούς με τους Victorian Socialists και τη Socialist Alternative. Έχει αποδειχθεί πολύ πιο επιδραστική στις κινητοποιήσεις και στις ψηφοφορίες για τις συλλογικές συμβάσεις απ’ όσο θα υπέθετε κανείς από το μέγεθός της, αλλά δεν έχει ακόμη μετρήσιμο πανπολιτειακό «ποσοστό» σε εκλογές της AEU. Έχει ήδη μέλη μέσα σε εκλεγμένες δομές της AEU, όμως σε ορισμένες περιπτώσεις —όπως του Brendan Laws— η εκλογή έγινε χωρίς αντίπαλο και επομένως δεν παράγει ποσοστό.
Η νέα συμφωνία της Βικτώριας ξεχωρίζει για τρεις λόγους. Πρώτον, το ονομαστικό εύρος 28,3%–32,4% είναι υπερδιπλάσιο του ισχυρότερου οριστικοποιημένου πακέτου της Δυτικής Αυστραλίας (12%). Δεύτερον, στοχεύει να μετακινήσει όχι μόνο τη μισθολογική κορυφή (όπως συμβαίνει συχνά) αλλά και την είσοδο της κλίμακας, συμβάλλοντας στην προσέλκυση νέων εκπαιδευτικών. Τρίτον, δεν ανταλλάσσει αποκλειστικά μισθό με χρόνο εργασίας: προσθέτει συγκεκριμένα μέτρα για συναντήσεις, επαγγελματική πρακτική και ημέρες χωρίς μαθητές.
Ένα πρώτο μάθημα για τα ελληνικά συνδικάτα εκπαιδευτικών είναι η ανάγκη για ουσιαστική ενεργοποίηση της βάσης και όχι μόνο για αποφάσεις που παράγονται από τα κεντρικά όργανα. Η περίπτωση των Socialists in Schools δείχνει ότι ακόμη και μια μικρή ομάδα μπορεί να αποκτήσει επιρροή όταν οργανώνει συστηματικά τους εκπαιδευτικούς μέσα στα σχολεία, δημιουργεί τοπικά δίκτυα, ενημερώνει με σαφήνεια τα μέλη και παρεμβαίνει πριν από κρίσιμες ψηφοφορίες. Για την ελληνική πραγματικότητα αυτό σημαίνει ότι οι Σύλλογοι και οι ΕΛΜΕ θα μπορούσαν να επενδύσουν περισσότερο στη συμμετοχή των εκπαιδευτικών του κάθε σχολείου, ώστε οι αποφάσεις να μη θεωρούνται υπόθεση λίγων εκλεγμένων συνδικαλιστών.
Δεύτερο μάθημα είναι ότι η ανεξαρτησία απέναντι στην εκάστοτε κυβέρνηση αποτελεί προϋπόθεση αξιοπιστίας. Η αυστραλιανή εμπειρία έδειξε ότι σημαντικό μέρος των εκπαιδευτικών μπορεί να απορρίψει μια συμφωνία ακόμη και όταν αυτή προτείνεται από την επίσημη συνδικαλιστική ηγεσία. Για τα ελληνικά συνδικάτα αυτό σημαίνει ότι η στάση τους απέναντι σε ζητήματα όπως οι μισθοί, οι διορισμοί, η αξιολόγηση, οι συνθήκες εργασίας ή οι ευθύνες των εκπαιδευτικών πρέπει να καθορίζεται πρωτίστως από το συμφέρον του κλάδου και του δημόσιου σχολείου και όχι από την πολιτική εγγύτητα μιας παράταξης με κάποιο κόμμα. Η δυνατότητα των μελών να συζητούν, να διαφωνούν και ακόμη και να ανατρέπουν την εισήγηση της ηγεσίας μπορεί τελικά να ενισχύει, αντί να αποδυναμώνει, το συνδικάτο.
Τρίτο και ίσως σημαντικότερο είναι ότι η μαχητικότητα χρειάζεται συγκεκριμένο σχέδιο και ρεαλιστικές διεκδικήσεις. Οι Socialists in Schools δεν περιορίστηκαν σε γενικά συνθήματα, αλλά συνέδεσαν την κινητοποίηση με συγκεκριμένα αιτήματα για αριθμό μαθητών ανά τάξη, χρηματοδότηση της δημόσιας εκπαίδευσης, εργασιακές συνθήκες και μισθούς. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο και για την ελληνική πραγματικότητα: ένα συνδικάτο μπορεί να κινητοποιήσει πολύ περισσότερους εκπαιδευτικούς όταν διατυπώνει συγκεκριμένα και κατανοητά αιτήματα, εξηγεί με σαφή παραδείγματα πώς μια κυβερνητική πολιτική επηρεάζει την καθημερινή ζωή του σχολείου και των εκπαιδευτικών και παρουσιάζει ξεκάθαρα ποια αλλαγή επιδιώκει να πετύχει μέσα από τις κινητοποιήσεις του. Παράλληλα, η αυστραλιανή εμπειρία υπενθυμίζει ότι η συνεχής κλιμάκωση χωρίς επαρκή στήριξη της βάσης μπορεί να οδηγήσει σε απομόνωση· επομένως χρειάζεται συνδυασμός πίεσης, δημοκρατικής συμμετοχής, τεκμηρίωσης και προσεκτικά σχεδιασμένων κινητοποιήσεων.
*Η Benita Kolovos είναι ανταποκρίτρια του Guardian Australia στην Πολιτεία της Βικτώρια.
