Δημήτρης Μαριόλης
Το Υπουργείο Παιδείας πάτησε το κουμπί και, από την 1η Γενάρη έως σήμερα, διαγράφτηκαν 308.605 «μη ενεργοί» φοιτητές (εκ των οποίων οι 17.207 στο Οικοννομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών) από τα μητρώα των πανεπιστημίων. Βεβαίως, τα μέσα ενημέρωσης παρουσίασαν παραπλανητικά το όλο ζήτημα ως μία απαραίτητη εκκαθάριση μητρώων, όπου πράγματι διαπιστώνεται ότι επί σειρά ετών δεν είχε γίνει καμία εκκαθάριση, με αποτέλεσμα να υπάρχουν έως και προπολεμικές εγγραφές φοιτητών, που δεν αποφοίτησαν, αλλά παρέμειναν στους καταλόγους μέχρι τώρα. Τυχαίο;
Επομένως, ο τεράστιος αριθμός «αιώνιων φοιτητών» που εμφανίζεται σήμερα καμία σχέση δεν έχει με το επίδικο της αντιπαράθεσης ανάμεσα στο φοιτητικό κίνημα και την κυβέρνηση. Επίσης, οι εγγεγραμμένοι αλλά αδρανείς αυτοί φοιτητές, δεν κόστιζαν ούτε σε χρήμα ούτε σε χρόνο στα πανεπιστήμιά τους. Το πραγματικό επίδικο εστιάζεται σε κάποιες δεκάδες χιλιάδων φοιτητών που θέλουν πραγματικά να ολοκληρώσουν τη φοίτηση, αλλά για διάφορους, κυρίως σοβαρούς λόγους, δεν τα έχουν καταφέρει. Συνήθως γιατί εργάζονται ή γιατί εργάζονται περιστασιακά ή γιατί ο βαθμός δυσκολίας της σχολής τους είναι υψηλός.
Το Υπουργείο διαρρέει ότι περίπου 35.000 φοιτητές δεν διαγράφηκαν στο παρόν στάδιο, καθώς αξιοποίησαν τη «δεύτερη ευκαιρία» που προβλέπει ο νόμος 5224/2025, πληρώντας συγκεκριμένα ακαδημαϊκά κριτήρια. Δεν μας ενημερώνει όμως κανείς πόσοι/ες είναι οι φοιτητές/τριες που επιθυμούν να συνεχίσουν τις σπουδές τους αλλά διαγράφτηκαν από τις σχολές τους. Και μια που μιλάμε για στατιστικές και αριθμούς, ποιος είναι ο μέσος όρος αποφοίτησης στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών; Στο Φυσικό Πάτρας; Στο Μαθηματικό Αθήνας;
Πιστωτικές μονάδες και χρεωστικές κάρτες
Τι θα απογίνουν λοιπόν οι φοιτητές των σχολών αυτών μετά την πάροδο των ν+2 ετών; Μα, έχει προβλέψει ο νομοθέτης. Οι διαγραφέντες μπορούν να ζητήσουν από τη γραμματεία της σχολής τους πιστοποιητικό αναλυτικής βαθμολογίας, το οποίο αναγράφει τα μαθήματα που πέρασαν και τις αντίστοιχες πιστωτικές μονάδες (ECTS). Οι μονάδες αυτές είναι έγκυρες για χρήση σε άλλα προγράμματα σπουδών, σεμινάρια ή για την πιστοποίηση προσόντων στην αγορά εργασίας, επομένως, δίνουν και κάποια επαγγελματικά δικαιώματα, τα οποία θα ποικίλουν από άτομο σε άτομο εκτοξεύοντας έτσι τον πολυκατακερματισμό των εργαζομένων και τις περίφημες ατομικές συμβάσεις εργασίας. Οι φοιτητές που έχουν διαγραφεί ή επιθυμούν να συνεχίσουν σε ιδιωτικό ίδρυμα μπορούν να καταθέσουν την αναλυτική τους βαθμολογία και το ιδιωτικό πανεπιστήμιο αξιολογεί τα μαθήματα και τις μονάδες ECTS για να αποφασίσει ποια θα αναγνωρίσει.
Κοινώς, μια φοιτήτρια που διαγράφεται από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΑΣΟΕΕ), μπορεί να πάρει τις πιστωτικές της μονάδες και να περπατήσει 100 μέτρα στην Πατησίων και, εάν διαθέτει την κατάλληλη χρεωστική κάρτα με τα απαιτούμενα ποσά, να μπει στο Mediterranean College και να πιστώσει αυτά τα ποσά για την εγγραφή της, να πιστώσει και τις ECTS της ΑΣΟΕΕ και να πάρει το πτυχίο της μετά από κάποιο χρονικό διάστημα. Αν πάλι δεν την διαθέτει, μπορεί να πάρει το τρόλεϊ και να πάει στο σπίτι της να μελετήσει τις μικρές αγγελίες. Όπως άλλωστε και ένας μαθητής που δεν έπιασε την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής κι έμεινε έξω από το Δημόσιο Πανεπιστήμιο, μπορεί, εάν βέβαια διαθέτει κι αυτός μια αντίστοιχη χρεωστική κάρτα να εγγραφεί στο Α ή Β κολλέγιο της επιθυμίας του και να αγοράσει ένα πτυχίο της αρεσκείας του.
Η ιστορία των κολλεγίων σε αυτή τη χώρα ξεκινάει από τα τέλη των 80’s όταν το ΠΑΣΟΚ έδωσε την άδεια για την ίδρυση τους. Οι φοιτητικές καταλήψεις του 1987, οι καταλήψεις σε κολλέγια, οι συγκρούσεις με τα ΜΑΤ θα μπλοκάρουν προσωρινά αυτά τα σχέδια. Το 1990-91, μετά τις οικουμενικές κυβερνήσεις ΝΔ-Συνασπισμού (με τη συμμετοχή και του ΚΚΕ) και ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-Συνασπισμού, ανοίγει ο δρόμος για την κυβέρνηση Μητσοτάκη και ο Υπουργός Παιδείας Κοντογιαννόπουλος επιχειρεί να περάσει σε τρεις μήνες ότι έχουν και δεν έχουν καταφέρει να περάσουν στην παιδεία τα τελευταία 35 χρόνια. Η συντριπτική ήττα του από ένα μαζικό και αποφασισμένο κύμα μαθητικών και φοιτητικών καταλήψεων και από τα οδοφράγματα που θα ακολουθήσουν την πολιτική δολοφονία του καθηγητή Νίκου Τεμπονέρα από ΟΝΝΕΔίτες, θα αποδειχθεί στρατηγικής σημασίας και θα οδηγήσει σε κύματα αντιεκπαιδευτικών αναδιαρθρώσεων και σκληρών αναμετρήσεων με το εκπαιδευτικό κίνημα σε όλες τις βαθμίδες και με αμφίρροπα αποτελέσματα. Προτελευταίο επεισόδιο στην ιστορία μας, το μεγάλο φοιτητικό κίνημα καταλήψεων του 2006-7 που κατάφερε να μπλοκάρει την κατάργηση του άρθρου 16 του Συντάγματος.
Ασφαλώς, για κάποιον που βίωσε έντονα στα χρόνια της νεότητάς του το φοιτητικό κίνημα και τους αγώνες του στην ΑΣΟΕΕ (για την επιχειρηματική λειτουργία της οποίας δεν είχε καμία αυταπάτη), η εικόνα ενός ιδιωτικού κολλεγίου, δίπλα στη σχολή του, προσλαμβάνεται ως τεκμήριο ήττας. Όμως από την άλλη πλευρά, 40 χρόνια αγώνες, σκληρές αναμετρήσεις, συνελεύσεις-φωτιά που γέμιζαν το Α΄ Αμφιθέατρο και καμιά φορά και το Β΄ και το Γ΄, καταλήψεις διαρκείας, μεγάλες διαδηλώσεις, συγκρούσεις και οδοφράγματα στην Πατησίων, είναι μια πολύχρονη μάχη που ούτε σβήνεται ούτε χάνει τη σημασία της, γιατί έχει τη δική της αξία, παράγει ιδέες, παράγει αντι-κουλτούρα, ανοίγει ορίζοντες και διαμορφώνει χαρακτήρες και κώδικες αξιών σε πολλές γενιές αιωνίων ή μη φοιτητών και αποφοίτων ή μη αποφοίτων. Και είναι μεγάλη υπόθεση να προσπαθεί το κράτος με σίδερο και με φωτιά και με τη ΔΑΠ δούρειο ίππο και όλο σχεδόν το πολιτικό σύστημα στον αστερισμό της συναίνεσης να περάσει τα ιδιωτικά πανεπιστήμια και να μη μπορεί, ε, ναι, αυτό έχτισε συνειδήσεις.
Κι έπειτα, η ιστορία μας συνεχίζεται κι όσο κι αν τα νέα παιδιά δε γνωρίζουν ίσως τίποτα από τα περασμένα, είναι οι ίδιες οι κοινωνικές αντιθέσεις που θα γεννήσουν τις νέες συγκρούσεις.
(αφιερωμένο σε όλα τα συντρόφια που παλέψαμε μαζί, ξενυχτήσαμε μαζί στις καταλήψεις της σχολής, νικήσαμε πανίσχυρους κομματικούς στρατούς μέσα σε θυελλώδεις συνέλευσεις, αναπνεύσαμε τα δακρυγόνα μέσα και έξω από την ΑΣΟΕΕ, γλεντήσαμε τις νίκες μας κι ύστερα η ζωή μάς σκόρπισε στους τέσσερις ανέμους, μα όπου κι αν πήγαμε, μέσα μας πάντα θα τραγουδάει ο Άσιμος από τη μικροφωνική: εγώ με τις ιδέες μου κι εσείς με τα λεφτά σας)
